Φασόλια: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Φασόλια: σπορά φύτεμα καλλιέργεια
24 Μαΐου 00:00 2013 Print This Article

Η καλλιέργεια των φασολιών είναι εξαιρετικώς ενδιαφέρουσα, γιατί, αυτά καταλαμβάνουν σπουδαίο μέρος στην καθημερινή διατροφή του ανθρώπου και αποτελούν ένα είδος, κατ’ εξοχήν θρεπτικό και υγιεινό.
Τα φασόλια χρησιμοποιούνται σε χλωρά κατάσταση ως λαχανικά ή εντελώς ξερά, σαν όσπρια. Στη πρώτη περίπτωση, η καλλιέργεια φασολιών γίνεται σε μικρές εκτάσεις και με ιδιαίτερες περιποιήσεις, στη δεύτερη, σε πολύ μεγαλύτερες εκτάσεις αλλά με λιγότερες φροντίδες. Πάντως όμως οι απαιτήσεις μένουν περίπου οι ίδιες, όσες μάλιστα αφορούν το έδαφος και το κλίμα.

Τα φασόλια είναι φυτά μονοετή, της οικογένειας των ψυχανθών. Τα φύλλα τους είναι σύνθετα, ομαλά ή τραχεία, μυτερά στο άκρο, το στέλεχος και οι βραχίονες λεπτοί και αυλακωτοί, κοντοί στις νάνες ποικιλίες και μακριοί στις αναρριχώμενες. Τα άνθη είναι λευκά, ρόδινα ή βιολέ και παρουσιάζονται ανά 2 έως 8 είτε και περισσότερα. Οι καρποί, δηλαδή οι λοβοί και οι σπόροι αποκτούν διάφορο μέγεθος, σχήμα και χρώμα, αναλόγως των ποικιλιών που ανήκουν.Έδαφος-Λίπανση καλλιέργειας φασολιών
Ως προς το έδαφος, τα φασόλια ευδοκιμούν σε όλα τα χώματα εκτός από τα πολύ σφικτά και υγρά υπερβολικά ασβεστούχα. Κυρίως, όμως αρέσκονται και δίδουν καλή παραγωγή σε ποσότητα και ποιότητα στα εδάφη μέσης συστάσεως και σχετικώς δροσερά, αλλά απαραιτήτως στραγγερά και γόνιμα. Ως φυτά ψυχανθή, έχουν την ιδιότητα να χρησιμοποιούν το άζωτο της ατμόσφαιρας και επομένως δεν έχουν ανάγκη από κοπριά, ιδίως όταν διαδέχονται άλλες καλλιέργειες που έχουν λιπανθεί.Παρά ταύτα όμως, στα φτωχά χώματα το κόπρισμα, πρέπει να θεωρείτε αναγκαίο, κυρίως, για την υποβοήθηση και την ενδυνάμωση της βλαστήσεως, στην αρχήν. Η κοπριά πρέπει να είναι χωνευμένη και να χρησιμοποιείται πολύ πριν από την σπορά, σε ποσό 1500-2000 οκάδ. στο στρέμμα. Προκειμένου για καλλιέργεια προς παραγωγή ξηρών φασολιών, η κοπριά πρέπει να συμπληρώνεται με χημικά λιπάσματα φωσφοροκαλιούχα τύπου 0-12-6, σε ποσό 40-50 οκάδ. στο στρέμμα. Σε εδάφη πλούσια από οργανικές ουσίες είναι προτιμότερα τα σκέτα χημ. λιπάσματα, απλά ή σύνθετα. Για κάθε στρέμμα, κατά μέσον όρο, από τα απλά χημ. λιπάσματα, απαιτούνται 30-40 οκ. υπερφωσφορικό, 15-18 οκ. χλωριούχο κάλι και 8-10 οκ. νιτρικό νάτριο. Από δε τα σύνθετα 60-80 οκ. του τύπου 0-12-6 ή 4-10-5.

Η προετοιμασία του εδάφους συνίσταται στην καλή κατεργασία αυτού με 2-3 οργώματα και σβαρνίσματα, ώστε να ψυλοχωματιστεί εντελώς. Όταν η προηγουμένη καλλιέργεια είναι σκαλιστική και επαρκώς λιπασμένη, τότε, γίνεται συμπληρωματική εργασία και λίπανση ανάλογος ή και καθόλου.Σπορά φασολιών
Η σπορά των φασολιών γίνεται σε βραγιές, ή σ’ αυλάκια παράλληλα και σε αποστάσεις διάφορες, σύμφωνα με την ποιότητα της γης και προ πάντων, τις ποικιλίες. Γενικώς, οι νάνες (χαμηλές) πρέπει να σπέρνονται κατά αποστάσεις 30-40 πόντους, οι δε ψηλές (αναρριχώμενες) κατά αποστάσεις 40-60 πόντους. Επίσης ανάλογες πρέπει να είναι και οι σειρές, στις όποιες σπέρνονται από 40-80 πόντους, η μία της άλλης. Σε βραγιές, πλάτους 1,20—1,50 μ. οι νάνες ποικιλίες σπέρνονται σε 3 σειρές σταυροειδώς, οι δε ψηλές σε 1 ή 2 σειρές.Η εργασία της σποράς γίνεται με τσαπί ή μικρό σκαλιστήρι. Με αυτό ανοίγονται γουβίτσες στις αποστάσεις πού πρέπει, Κάι στη κάθε μια τοποθετούνται σκορπιστά 3-5 σπυριά, τα οποία σκεπάζονται σε βάθος 3 – 4 πόντους. Κατά τη στιγμή της σποράς το χώμα πρέπει να βρίσκεται στο ρόγο του, άλλως πρέπει να ποτίζεται 1-2 ημέρες νωρίτερα.
Για κάθε στρέμμα απαιτούνται 3-4 οκ. φασόλια, αναλόγως πάντοτε των ποικιλιών και του τρόπου της καλλιέργειας. Προς συντόμευση της βλαστήσεως, πρέπει να μουσκεύονται μερικές ώρες στο νερό και να σπέρνονται μόλις αρχίσουν να φουσκώνουν. Κατ’ αυτή την μέθοδο το φύτρωμα γίνεται σε 2-3 ημέρες.Σκαλίσματα
Μετά τη βλάστηση, όταν τα φυτά αποκτήσουν 4 -5 φύλλα και πριν ανθίσουν, πρέπει να δίδεται το πρώτο σκάλισμα, κατά το όποιο γίνεται και ελαφρό παράχωμα. Ύστερα από 2 – 3 εβδομάδες ακολουθεί δεύτερο σκάλισμα και παράχωμα συνήθως, δύο σκαλίσματα είναι αρκετά, άλλως δίνεται και τρίτο, εάν είναι ανάγκη.Πότισμα
Τα ποτίσματα πρέπει να γίνονται τακτικά και άφθονα από τις πρώτες ημέρες τις βλαστήσεως μέχρι τέλους της συγκομιδής. Αλλά στην αρχή να είναι συχνότερα μέχρι της ανθήσεως, οπότε πρέπει να διακόπτονται ή να περιορίζονται, για να μη προκαλείται το ρίξιμο των λουλουδιών. Τότε, η υγρασία καλύτερα να συγκρατείται με το σκάλισμα ή σκέπασμα με λίγη αχυροκοπριά. Μετά το δέσιμο των καρπών, τα ποτίσματα πλέον εξακολουθούν τακτικά και συχνά, κάθε 3-4 ημέρες, σύμφωνα με την κατάσταση του εδάφους, της εποχής και ακόμη των ποικιλιών. Για τ’ αναρριχώμενα φασόλια, είναι ανάγκη να τοποθετούνται από ενωρίς στηρίγματα, κλαδιά ή καλάμια, τα οποία μπήγνονται δίπλα στις ρίζες, λίγο λοξά, ώστε να συναντώνται στις κορυφές και να δένονται ανά 3- 4, σε σχήμα πυραμίδος.Συγκομιδή
Η συγκομιδή των χλωρών φασολιών πραγματοποιείται μετά 2-3 μήνες από την σπορά, αναλόγως, εννοείται, τού τοπικού κλίματος και της πρωιμότητας των καλλιεργουμένων ποικιλιών. Κατά τη συλλογή, πρέπει οι λοβοί να είναι ακόμη τρυφεροί και να μαζεύονται κάθε 2-3 ημέρες, για να εξακολουθεί η άνθηση και συνεπώς η δημιουργία νέων καρπών για πολύ. Αντιθέτως, όταν παραμένουν και αρχίσουν τα σπυριά να χοντραίνουν και να σκληρύνονται τότε, η βλάστηση καθώς και η καρποφορία σταματούν.
Με τον σκοπό όπως η παραγωγή παρατείνεται και υπάρχουν πάντοτε χλωρά φασόλια, η σπορά πρέπει να επαναλαμβάνεται καθ’όλη τη καλοκαιρινή περίοδο μέχρι του Σεπτεμβρίου, οπότε η συγκομιδή μπορεί να εξακολουθεί ως τις πρώτες παγωνιές του φθινοπώρου.Κατά γενικό κανόνα, για την πρώτη παραγωγή της ανοίξεως πρέπει να προτιμούνται οι χαμηλές ποικιλίες, για τη καλοκαιρινή οι αναρριχώμενες, επειδή αντέχουν περισσότερο στη ξηρασία, και για την όψιμη, δηλ. την φθινοπωρινή, πάλι οι χαμηλές.

Για την παραγωγή ξηρών φασολιών, οι λοβοί πρέπει ν’ αφήνονται στις μάνες τους, να ωριμάζουν εντελώς. Όταν αρχίσουν να κιτρινίζουν και να ξεραίνονται μαζεύονται και αφού αποξηρανθούν στον ήλιο, κοπανίζονται ή αλωνίζονται και λιχνίζονται, για να χωριστούν τα σπυριά από τις φλούδες.Αμειψισπορά και συγκαλλιέργειαΣτην Αμειψισπορά, τα φασόλια πρέπει να προηγούνται κάθε άλλης καλλιέργειας και να ακολουθούν πάντοτε τα σκαλιστικά. Στους λαχανόκηπους, συνήθως, διαδέχονται τα σπανάκια, τα κουνουπίδια, τις πρώιμες τομάτες κλπ. Ως προς την καλλιέργεια μπορούν να συνδυαστούν με το καλαμπόκι ή ανάμεσα σε σειρές από μποστανικά, οι χαμηλές όμως ποικιλίες.Παραγωγή απόρου
Προς απόκτηση καλών σπόρων φασολιών πρέπει να διαλέγονται οι πρώτοι λοβοί πού σχηματίζονται και οι οποίοι αφήνονται να ωριμάσουν καλά. Για να διατρέφονται και να χοντραίνουν περισσότερο, πρέπει να διατηρούνται ελάχιστοι σε κάθε ρίζα, και, κατά προτίμηση εκείνοι που βρίσκονται προς τη βάση των φυτών. Τα λουλούδια της κορυφής πρέπει να κόβονται πριν ακόμη δέσουν. Προκειμένου για μεγάλη παραγωγή σπόρου, καλό είναι, να γίνεται χωριστή η καλλιέργεια επίτηδες, σε κατάλληλο μέρος και με τις αναγκαίες περιποιήσεις.Ποικιλίες φασολιώνΤα φασόλια έχουν πολυάριθμες ποικιλίες και παραλλαγές, οι οποίες βρίσκουν διάφορες προτιμήσεις στη καλλιέργεια και την κατανάλωση, κατά τις συνήθειες εκάστου τόπου. Γενικώς, διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, στις νάνες, χαμηλές και στις ψηλές τις αναρριχώμενες. Κάθε μία από αυτές, περιλαμβάνει πλήθος ποικιλιών, με λοβούς διαφόρου μεγέθους, σχήματος και χρώματος, καθώς και φλοιούς σκληρούς, περγαμηνοειδής ή τρυφερούς και εξ ολοκλήρου φαγώσιμους. Επίσης οι διάφορες ποικιλίες και παραλλαγές διακρίνονται από το μέγεθος, το σχήμα και το χρώμα των σπυριών τα οποία είναι, στρογγυλά, κυλινδρικά, πλακερά και με χρώμα λευκό, μαύρο, καφέ, βιολέ, παρδαλά κλπ.Από την κατηγορία των νάνων ή χαμηλών, οι σπουδαιότερες ποικιλίες είναι:Από την κατηγορία των αναρριχωμένων, οι κυριότερες ποικιλίες και πλέον συνήθεις στη καλλιέργεια είναι:Ασθένειες φασολιών: Οι συνηθέστερες αρρώστιες και πιο επιζήμιες είναι:Εχθροί-Έντομα:

Print Friendly, PDF & Email
view more articles

About Article Author

write a comment

0 Comments

No Comments Yet!

You can be the one to start a conversation.

Add a Comment