Ποιο είναι το πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου;

Πρόστιμο 1 €/τ.μ. (ελάχιστο 200 €, μέγισσο 2.000 €) συν 100 € αν δεν υποβληθεί δήλωση.

Πώς καλώ το 112 χωρίς σήμα κινητού;

Το 112 λειτουργεί με οποιοδήποτε διαθέσιμο δίκτυο, ακόμα και χωρίς SIM ή πιστωτικό υπόλοιπο.

Τι είναι η αντιπυρική ζώνη 10 μέτρων;

Είναι η ζώνη γύδας από το σπίτι όπου απομακρύνεται κάθε ξηρή βλάστηση και εύφλεκτο υλικό.

Τι κάνω αν βρίσκομαι στο αυτοκίνητο και με περικυκλώνει φωτιά;

Σταματάτε σε ήδη καμένη έκταση, κλείνετε αεραγωγούς, φοράτε μάσκα, παραμένετε χαμηλά.

Πρέπει να ενημερώσω τον Δήμο για ΑμεΑ στην οικογένεια;

Ναι, εγγραφείτε στο Μητρώο Ευάλωτων Πολιτών του Δήμου για εξατομικευμένη βοήθεια εκκένωσης.

Υπάρχουν drones πυρανίχνευσης;

Ναι, 100 drones με θερμικές κάμερες, 24ωρη λειτουργία.

Πώς γίνομαι εθελοντής δασοπυροσβέστης;

Επικοινωνήστε με τον Δήμο σας ή την Πυροσβεστική. Απαιτείται εκπαίδευση 40 ωρών.

Τι είναι η πλατφόρμα arogi.gov.gr;

Ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων κρατικής αρωγής (πρώτη αρωγή 600€, επιδότηση ενοικίου).

Τι κάνω με τα τρόφιμα μετά από πυρκαγιά;

Απορρίψτε όσα έχουν εκτεθεί σε καπνό, θερμότητα ή νερό πυρόσβεσης. Χρησιμοποιήστε μόνο εμφιαλωμένο νερό.

Υπάρχει γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης;

Ναι, το 10306 λειτουργεί 24/7 δωρεάν για πληγέντες, διασώστες και μάρτυρες.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω πυροσβεστήρα στο σπίτι;

Ναι, σε μικρές εστίες. Μην ρισκάρετε αν η φωτιά είναι μεγάλη – εκκενώστε.

Πόσο διαρκεί η αντιπυρική περίοδος;

Από 1η Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου κάθε έτους.

🔥Φωτιά στο Σπίτι & Δάσος: Εθνικός Οδηγός Προστασίας & Εκκένωσης - Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση

Q: Ποια είναι η προθεσμία καθαρισμού οικοπέδου;

Η προθεσμία λήγει στις 15 Ιουνίου κάθε έτους. Η δήλωση υποβάλλεται στο akatharista.apps.gov.gr.

Q: Πότε πρέπει να εγκαταλείψω το σπίτι μου;

Μόλις δείτε φλόγες ή πυκνό καπνό σε απόσταση μικρότερη από 1 χλμ. ή λάβετε μήνυμα 112. Μην περιμένετε.

Q: Τι περιέχει το βαλιτσάκι έκτακτης ανάγκης;

Φάρμακα, νερό, μάσκες N95, φακό, power bank, πιστοποιητικά, σφυρίχτρα, κουβέρτα.

Q: Μπορώ να ανάψω ψησταριά στον κήπο τον Ιούλιο;

Όχι, ειδικά όταν ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι 3 ή περισσότερο. Σε κατηγορία 4 ή 5 απαγορεύεται ρητά.

Q: Πού βλέπω τον Ημερήσιο Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου;

Στην ιστοσελίδα civilprotection.gov.gr ή στην εφαρμογή Civil Protection GR.

Share this post:

Intro:

Η κλιματική κρίση μετατρέπει τις δασικές πυρκαγιές σε μια διαρκή, θανάσιμη απειλή για την Ελλάδα. Η φωτιά στο σπίτι και στο αστικό περιβάλλον δεν αποτελεί πλέον σενάριο μακρινού κινδύνου, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα που απαιτεί άμεση εγρήγορση. Ο παρών εθνικός οδηγός προστασίας προσφέρει ένα ολιστικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο διαφυγής και επιβίωσης, θωρακίζοντας εσάς και την περιουσία σας.

Μάθετε πώς να εφαρμόσετε τη σωστή πυροπροστασία κατοικίας, δημιουργώντας μια αποτελεσματική αντιπυρική ζώνη που απωθεί το πύρινο μέτωπο. Ανακαλύψτε τη σωστή χρήση για τους πυροσβεστήρες και πώς να αντιδράσετε άμεσα όταν ηχογραφήσει το 112. Η έγκαιρη και ψύχραιμη οδηγός εκκένωσης αποτελεί τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ ζωής και θανάτου.

Μην αφήνετε την ασφάλειά σας στην τύχη. Η γνώση για την επιβίωση από φωτιά και η παροχή για πρώτες βοήθειες εγκαυμάτων αποτελούν τα μοναδικά σας όπλα. Ενημερωθείτε τώρα, οργανώστε το οικογενειακό σας πλάνο και προστατεύστε ό,τι πολυτιμότερο έχετε πριν η απειλή χτυπήσει την πόρτα σας.

Μήνυμα – Κλειδί: Καμία καταστολή δεν αναπληρώνει την πρόληψη. Κάθε ιδιοκτησία, κάθε πολίτης, διαθέτει πλέον την ευθύνη, τα νομικά εργαλεία και την τεχνολογική υποστήριξη για να σχεδιάσει εκ των προτέρων τη δική του «μικρή» και «μεγάλη» αντιπυρική άμυνα. Η παρούσα έκδοση δρα ως ο πλήρης οδηγός σας: από τις απαιτήσεις καθαρισμού του γηπέδου και την πυρανθεκτική αρχιτεκτονική, έως την ψυχολογία της εκκένωσης και τη νομική κατοχύρωση της περιουσίας σας.

Αποποίηση ευθύνης: Οι πληροφορίες που παρέχονται βασίζονται στην ισχύουσα νομοθεσία (μέχρι 2026) και σε επιστημονικές κατευθυντήριες γραμμές της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Ωστόσο, δεν υποκαθιστούν τις εξατομικευμένες οδηγίες των τοπικών αρχών ή εξειδικευμένων μηχανικών. Σε περίπτωση άμεσης απειλής, καλέστε άμεσα το 199 (Πυροσβεστική Υπηρεσία) ή το 112. Ευθύνη του αναγνώστη είναι η διασταύρωση των δεδομένων με τις νεότερες, ημερήσιες εντολές των επίσημων φορέων.

Table of Contents

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η Ελλάδα Καίγεται — Η Πραγματικότητα του 2026

Το καλοκαίρι του 2021, η Εύβοια έχασε 500.000 στρέμματα δάσους σε μία εβδομάδα. Το 2023, η Αλεξανδρούπολη κατεγράφη στα ευρωπαϊκά ρεκόρ ως η μεγαλύτερη δασική πυρκαγιά που έχει σημειωθεί στην ΕΕ — 813.000 στρέμματα στάχτη. Το 2024, ο Έβρος ξανάκαψε. Και το 2025, πυρκαγιές σε Αττική, Πελοπόννησο και Βόρεια Ελλάδα επλήγησαν εκατοντάδες σπίτια.

Η Ελλάδα δεν είναι απλώς μια χώρα με υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς — είναι μια χώρα που βιώνει την κλιματική αλλαγή ως καθημερινή πραγματικότητα. Η θερμοκρασία αυξάνεται, η υγρασία μειώνεται, τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνονται, και η αντιπυρική περίοδος μακραίνει — από 3 μήνες (Ιούλιος-Σεπτέμβριος) σε 6-7 μήνες (Μάιος-Νοέμβριος).

Παρ’ όλα αυτά, η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν έχει σχέδιο εκκένωσης. Δεν έχει kit έκτακτης ανάγκης. Δεν γνωρίζει τις βαθμίδες συναγερμού. Και δεν γνωρίζει τι κάνει αν η φωτιά φτάσει στο σπίτι τους.

Αυτός ο οδηγός αλλάζει αυτό. Σε 10.000 λέξεις, σε δίνει κάθε πληροφορία που χρειάζεσαι για να προστατέψεις τον εαυτό σου και την οικογένειά σου — πριν, κατά τη διάρκεια, και μετά από πυρκαγιά.

Τα Αριθμητικά Δεδομένα της Ελληνικής Πυρκαγιάς

Η Ελλάδα καταγράφει κατά μέσο όρο:

1.700-2.500 πυρκαγιές/χρόνο (στατιστικά ΓΓΠΠ)
400.000-1.000.000 στρέμματα καμένης έκτασης ετησίως
80% δασικών πυρκαγιών αποδίδεται σε ανθρώπινη αμέλεια ή εμπρησμό
12-15 νεκροί/χρόνο κατά μέσο όρο, με ακραία χρόνια (Μάτι 2018: 102 νεκροί)

Το Μάτι του 2018 παραμένει η χειρότερη ειρηνική καταστροφή στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Η έρευνα κατέδειξε ότι οι περισσότεροι θάνατοι θα είχαν αποφευχθεί με έγκαιρη εκκένωση — λιγότερο από 5 λεπτά νωρίτερα.

Τύποι Πυρκαγιών που Αντιμετωπίζει ο Έλληνας

Τύπος 1 — Δασική πυρκαγιά (Wildfire/Bushfire): Η πιο κοινή και επικίνδυνη. Εξαπλώνεται με ταχύτητα 2-8 km/h σε ήπιες συνθήκες, και έως 25+ km/h σε ισχυρούς ανέμους. Σε κεκλιμένο έδαφος, η ταχύτητα διπλασιάζεται ανά 10° κλίση.

Τύπος 2 — Αστική πυρκαγιά (Οικία/Πολυκατοικία): Συνηθέστερα αίτια: Ηλεκτρολογικά, μαγειρεία, τζάκια, κεριά. Η πυρκαγιά οικίας γίνεται μη ελέγξιμη σε 3-5 λεπτά από ανάφλεξη.

Τύπος 3 — Διεπαφή αστικής-δασικής ζώνης (WUI — Wildland-Urban Interface): Ο πιο επικίνδυνος συνδυασμός — εκεί που τα σπίτια βρίσκονται στα όρια δάσους. Χαρακτηριστικό των Ελληνικών παραθεριστικών οικισμών.

ΕΝΟΤΗΤΑ Α: Η ΝΕΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ – ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ, ΚΛΙΜΑ ΚΑΙ ΑΙΤΙΕΣ

1. Η Αλματώδης Άνοδος – Η Δεκαετία 2015–2025 Επιβεβαιώνει τη Νέα Εποχή

Την τελευταία δεκαετία (2015–2025), η λεκάνη της Μεσογείου μετατρέπεται με ταχείς ρυθμούς σε ένα παγκόσμιο «hot spot» υπέρμετρης θέρμανσης. Η Ελλάδα, με το περίπλοκο ανάγλυφο, τα εκτεταμένα δάση πεύκης, κυπαρισσιού και μεσογειακών θαμνώνων, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα διαφορετικό είδος πυρκαγιάς: τις μεγαπυρκαγιές (megafires). Αυτές οι πυρκαγιές ξεφεύγουν από κάθε παραδοσιακό επιχειρησιακό σχέδιο, καθώς αναπτύσσουν τη δική τους μικροκλιματική συμπεριφορά, δημιουργούν πύρινες καταιγίδες και διασχίζουν ζώνες ασφαλείας που παλαιότερα θεωρούνταν επαρκείς. Η νέα αυτή κατάσταση καθιστά την πρόληψη δασικών πυρκαγιών και την προστασία της κατοικίας εθνική υπόθεση. Σχετικά με την ενεργή φάση μιας πυρκαγιάς, η γνώση της συμπεριφοράς της φωτιάς είναι ζωτικής σημασίας, καθώς επηρεάζει άμεσα τη διαδικασία εκκένωσης οικισμού.

2. Στατιστική Αποτύπωση: Η Πεντάδα των Πλέον Καταστροφικών Ετών

Τα στατιστικά πυρκαγιών 2025 αποτυπώνουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το νέο τοπίο. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Δασικών Πυρκαγιών (EFFIS) και ανάλυση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η Ελλάδα κατέγραψε 47.393 καμένες εκτάσεις μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου 2025. Μια συμπληρωματική ανάλυση από την WWF Ελλάδας και την ομάδα FLAME του Εθνικού Αστεροσκοπείου ανεβάζει τον αριθμό στις 47.828 εκτάρια, σημειώνοντας ότι η πραγματική εικόνα, συμπεριλαμβανομένων μικρότερων συμβάντων, ξεπερνά τα 50.000 εκτάρια. Αυτός ο αριθμός κατατάσσει το 2025 στην πέμπτη χειρότερη θέση μεταξύ των πλέον καταστροφικών ετών της τελευταίας εικοσαετίας (2006–2025). Ο αριθμός των πυρκαγιών που χαρτογραφήθηκαν από το EFFIS αυξήθηκε κατά 39% σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 2006–2024, μια δραματική αύξηση που δείχνει τη συχνότητα των συμβάντων. Οι πληγείσες περιοχές συγκεντρώνονται γεωγραφικά, με οκτώ μεγάλες πυρκαγιές (Άρτα, Αχαΐα, Ζάκυνθος, Κύθηρα, Φενεός, Κερατέα, Χίος δύο φορές) να αντιστοιχούν στο 87% της συνολικής καμένης έκτασης, αποκαλύπτοντας την αδυναμία διαχείρισης πολλών και μεγάλων ταυτόχρονων μετώπων.

Ξεχωριστή αναφορά αξίζει στη Χίο, όπου δύο διαδοχικές πυρκαγιές κατέκαψαν περίπου 114.000 στρέμματα, δηλαδή σχεδόν το 15% της συνολικής έκτασης του νησιού, πλήττοντας καίρια την τοπική οικονομία και βιοποικιλότητα. Παράλληλα, στο Φενεό Κορινθίας, οι φλόγες κατέστρεψαν τμήματα της παρθένας ελάτης, ενός είδους χωρίς φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης, προκαλώντας ανυπολόγιστη οικολογική ζημιά.

3. Η Διεύρυνση της Πύρινης Ηπείρου – Το 2025 σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο

Η εικόνα της Ελλάδας δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης ηπειρωτικής κρίσης. Το 2025 ήταν η χειρότερη χρονιά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις δασικές πυρκαγιές. Συνολικά, στην ευρύτερη περιοχή του EFFIS (Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική) κάηκαν 2.242.195 εκτάρια – 20% περισσότερα από το 2024 και 2,5 φορές περισσότερα από το 2023. Μέσα στα όρια της ΕΕ, κάηκαν 1.079.538 εκτάρια, ένας αριθμός σχεδόν διπλάσιος του μακροπρόθεσμου μέσου όρου. Η γεωγραφική κατανομή των πυρκαγιών επεκτάθηκε σε 25 από τις 27 χώρες της ΕΕ, ενώ η περίοδος Ιουλίου-Αυγούστου σημαδεύτηκε από 22 ταυτόχρονες μεγάλες πυρκαγίες μόνο στην Ιβηρική.

4. Η Κλιματική Συνταγή Καταστροφής: Ξηρασία, Θερμοκρασίες και Fire Weather

Η κλιματική κρίση Ελλάδα λειτουργεί ως ο βασικός πολλαπλασιαστής ισχύος για τις πυρκαγιές. Το 2025, οι πυρκαγιές στην Ανατολική Μεσόγειο ήταν 22% πιο έντονες λόγω της κλιματικής αλλαγής, ενώ τα ακραία καιρικά φαινόμενα που ευνοούν τις πυρκαγιές (ξηρασία, καύσωνες) είναι πλέον δέκα φορές πιο πιθανά σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή. Ο χειμερινός υετός πριν από τη σεζόν των πυρκαγιών του 2025 είχε μειωθεί κατά 14% από την προβιομηχανική εποχή, μια τάση που εντείνεται. Μια μελέτη προβολής για την περίοδο 2025–2049 προβλέπει ότι οι περιοχές που αντιμετωπίζουν ακραίες συνθήκες πυρκαγιάς (Fire Weather Index > 50) θα αυξηθούν από 15,19% σήμερα στο 66–72% σε όλα τα σενάρια εκπομπών. Η ξηρασία και καύσωνες αποτελούν την πρώτη ύλη, προετοιμάζοντας την εύφλεκτη ύλη και βιομάζα που περιμένει μια απλή ανθρώπινη αμέλεια για να εκραγεί.

5. Ο Ανθρώπινος Παράγοντας και η Υποδομή: Οι Αληθινές Αιτίες

Ενώ η κλιματική αλλαγή παρέχει το υπόβαθρο, η άμεση αιτία παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανθρώπινη. Στην Ελλάδα, το 35-45% των δασικών πυρκαγιών προκαλείται από ανθρώπινη αμέλεια: κάψιμο υπολειμμάτων καλλιεργειών, απρόσεκτο πέταγμα τσιγάρου, χρήση μηχανημάτων που δημιουργούν σπινθήρες και, κυρίως, υπαίθριες γεωργικές καύσεις που ξεφεύγουν. Η εφαρμογή της απαγόρευσης καύσης αγρών και η τήρηση των κανόνων της αντιπυρικής περιόδου αποτελούν κρίσιμες πτυχές της δικής μας ενεργητικής πρόληψης.

Μια ιδιαίτερα σημαντική διαπίστωση της ανάλυσης της WWF είναι ότι 6 από τις 10 μεγάλες πυρκαγιές (που ευθύνονται για το 55% της καμένης έκτασης) προκλήθηκαν από το δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Το φαινόμενο αυτό, που εντείνεται λόγω ξηρασίας και γήρανσης υποδομών, μετατρέπει τον ηλεκτρικό ιστό σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές. Παράλληλα, η νέα νομοθεσία που θα συζητηθεί στην Ενότητα Νομικό Πλαίσιο θεσπίζει αυστηρές κυρώσεις και μηχανισμούς ελέγχου.

6. Κοινωνικοοικονομικό και Περιβαλλοντικό Κόστος

Το 2025, ο απολογισμός ήταν βαρύς: 1 ανθρώπινη απώλεια, πάνω από 60 τραυματισμοί, καταστροφή σπιτιών και κρίσιμων υποδομών και κόστος αποκατάστασης που υπερβαίνει τα €165 εκατομμύρια. Σε επίπεδο οικοσυστημάτων, το 25% της καμένης έκτασης (12.099 εκτάρια) αφορούσε προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, υπονομεύοντας την ευρωπαϊκή φυσική κληρονομιά. Επιπλέον, πάνω από 13.000 εκτάρια κάηκαν για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από 20 χρόνια, εμποδίζοντας ουσιαστικά κάθε δυνατότητα φυσικής αναγέννησης.

Για μια πρακτική αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, κρίνεται αναγκαία η κατανόηση της συμπεριφοράς της φωτιάς κατά την εκκένωση, καθώς και η υιοθέτηση των νομικών διατάξεων για την προληπτική πυροπροστασία ακινήτων.

Πηγές – Πίνακας Ενεργών Συνδέσμων (για Ενότητα Α)

ID	Πηγή / Link	Περιγραφή
1	Greece 5th worst fire season – Vema.com.au	Επιβεβαίωση 47.393 εκταρίων και ανάδειξη των πλέον πληγεισών περιοχών.
2	EU Records Historic Wildfire Losses in 2025 – tovima.com	Παρουσίαση των ρεκόρ καμένης έκτασης στην Ευρώπη (1,07 εκατ. εκτάρια).
3	WWF & NOA Review of 2025 Fire Season – wwfmmi.org	Λεπτομερής επιστημονική ανάλυση, 6/10 μεγάλων πυρκαγιών από το ηλεκτρικό δίκτυο.
4	About 45,000 ha burned – eKathimerini.com	Δήλωση του Κ. Λαγουβάρδου για την πέμπτη θέση στην εικοσαετία.
5	2025: Έτος-ρεκόρ για Ευρώπη – dasarxeio.com	Ανάλυση 2,2 εκατ. εκταρίων και ειδική μνεία στο πλήγμα της Χίου.
6	«Ακτινογραφία» των καμένων – Kathimerini.gr	Οπτικοποιημένα δεδομένα για 468.000 καμένα στρέμματα και τις 8 μεγάλες πυρκαγιές.
7	Greece on Climate Frontlines – GreekReporter.com	Αναφορά στην αύξηση της έντασης πυρκαγιών κατά 22% από WWA.
8	Wildfire Risk Assessment in the Mediterranean – MDPI	Μελέτη για την αύξηση 66-72% των ακραίων συνθηκών πυρκαγιάς έως το 2049.
9	Canadair CL-515 & CL-415 upgrade – ertnews.gr	Πληροφορίες για την προμήθεια CL-515 και την αναβάθμιση CL-415.
10	Αναβάθμιση αεροπυρόσβεσης – naftemporiki.gr	Λεπτομέρειες για τη σύμβαση αναβάθμισης 7 Canadair.
11	Αναβάθμιση Canadair – civilprotection.gov.gr	Επίσημο δελτίο τύπου από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης.
12	EFFIS Annual Statistics for Greece – Copernicus	Επίσημα στατιστικά EFFIS για τις καμένες εκτάσεις ανά έτος.

7. Η μεγάλη εικόνα: Μεγαπυρκαγιές και κλιματική αλλαγή

Τις τελευταίες δεκαετίες, η λεκάνη της Μεσογείου μετατρέπεται σε «hot spot» υπέρμετρης θέρμανσης. Η Ελλάδα, με το ανάγλυφο και τα δάση πεύκης, κυπαρισσιού και θαμνώνων, αντιμετωπίζει πλέον μεγαπυρκαγιές (megafires) οι οποίες αναπτύσσουν δική τους μικροκλιματική συμπεριφορά, δημιουργούν πύρινες καταιγίδες και διασχίζουν ζώνες ασφαλείας που παλαιότερα θεωρούνταν επαρκείς.

8. Νομικό πλαίσιο: Από τον ν. 4662/2020 στον ν. 5281/2026 «Ενεργή μάχη»

Ο πυρήνας του εθνικού συστήματος πρόληψης και απόκρισης συμπυκνώνεται στον ν. 4662/2020 (όπως τροποποιήθηκε). Ο νέος ν. 5281/2026 (ΦΕΚ 28/Α ́) αναμόρφωσε ολικά το σύστημα διαχείρισης κρίσεων: θέσπισε Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, υποχρεωτικές ηλεκτρονικές δηλώσεις καθαρισμού, αυστηρές ποινές για μη συμμόρφωση και νέες διαδικασίες επιχειρησιακής ετοιμότητας.

9. Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων (ΦΕΚ 3475/Β/2023, ΚΥΑ 2024, 2026)

Όλα τα δομημένα ακίνητα που βρίσκονται:

εντός δασικών ή χορτολιβαδικών εκτάσεων,
σε ακτίνα 300 μέτρων από τα όρια δασικής έκτασης,
σε περιαστικό πράσινο ή σε κηρυγμένες αναδασωτέες εκτάσεις,
υποχρεούνται πλέον να ακολουθούν υποχρεωτική διαδικασία αξιολόγησης επικινδυνότητας, τεχνικής έκθεσης μέτρων και δήλωσης εφαρμογής.

ΕΝΟΤΗΤΑ Β: ΠΡΟΛΗΨΗ – ΠΕΡΙΜΕΤΡΙΚΗ ΑΜΥΝΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΣΑΣ

1. Η Φιλοσοφία της Αμυντικής Περιμέτρου: Από τις Zώνες Κηπουρικής Ασφαλείας έως τον Πυροφράκτη

Κάθε ιδιοκτησία αποτελεί πλέον ένα μικρό φρούριο απέναντι στη φωτιά. Η δημιουργία αντιπυρικής ζώνης γύρω από το σπίτι σας δεν αποτελεί απλή σύσταση αλλά θεμελιώδες δικαίωμα επιβίωσης. Σχεδιάζουμε την άμυνα σε τρεις κλιμακωτές ζώνες, μειώνοντας συστηματικά την καύσιμη ύλη όσο πλησιάζουμε στο κτίριο.

Άμεση Προστασία (Ζώνη 0‑10 μέτρων): Σε ακτίνα 10 μέτρων γύρω από την κατοικία, απομακρύνουμε κάθε ξηρή βλάστηση, πευκοβελόνες, κλαδιά και εύφλεκτα υλικά. Κλαδεύουμε τα δέντρα έως ύψος 3 μέτρων και διασφαλίζουμε απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων μεταξύ κλαδιών και κτιρίου, ενώ τα κλαδιά των γειτονικών δέντρων απέχουν 3 μέτρα μεταξύ τους.

Ενδιάμεση Ζώνη (10‑30 μέτρων): Στην περιοχή αυτή αραιώνουμε θάμνους, απομακρύνουμε νεκρά δέντρα και σπάμε τη συνεχή δενδρώδη βλάστηση. Η ζώνη αυτή λειτουργεί ως τροχοπέδη για μια φωτιά εδάφους, περιορίζοντας την ταχύτητα εξάπλωσης και αναχαιτίζοντας τις καύτρες.

Εκτεταμένη Ζώνη Επιτήρησης (30‑100 μέτρων): Για οικοδομημένες περιοχές και ζώνες έως 100 μέτρα από τα όρια οικισμών, η νομοθεσία απαιτεί συστηματικό καθαρισμό που αφαιρεί συσσωρευμένα καύσιμα, χωρίς ωστόσο να αλλοιώνεται η δασική μορφή του τοπίου .

2. Η Υποχρέωση Καθαρισμού Οικοπέδων: Ψηφιακή Υποβολή μέσω akatharista.apps.gov.gr

Η διαδικασία καθαρισμού γίνεται πλέον ψηφιακή, διαφανής και αυστηρά ελεγχόμενη. Ως ιδιοκτήτης, νομέας, επικαρπωτής ή μισθωτής, υποχρεούστε να:

Προβείτε σε πλήρη καθαρισμό της ιδιοκτησίας σας από ξηρά χόρτα, νεκρούς θάμνους και φυτικά υπολείμματα.
Υποβάλετε υπεύθυνη δήλωση αποκλειστικά μέσω της κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας akatharista.apps.gov.gr , με χρήση κωδικών TAXISnet.
Οι εργασίες και η δήλωση πραγματοποιούνται στο χρονικό διάστημα 1η Απριλίου – 15 Ιουνίου κάθε έτους, με συντήρηση της καθαρότητας καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (1η Μαΐου – 31 Οκτωβρίου).
Σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας, παρέχεται δυνατότητα υποβολής μέσω ΚΕΠ ή Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.

Οι Δήμοι και η Πυροσβεστική διενεργούν ελέγχους πεδίου και μπορούν να προχωρήσουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, με το κόστος να καταλογίζεται στον υπόχρεο. Η μη συμμόρφωση συνεπάγεται πρόστιμο ύψους 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση, και 100 ευρώ όταν έχει γίνει καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση.

3. Δομική Πυρανθεκτικότητα: Επιλέγοντας Υλικά που Αντιστέκονται στη Φλόγα

Η φωτιά δεν επιτίθεται μόνο από τον περιβάλλοντα χώρο, αλλά και μέσω των δομικών στοιχείων του κτιρίου σας. Σύμφωνα με τον Κανονισμό Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων (ΦΕΚ 3475/Β/2023), όλα τα δομικά υλικά που χρησιμοποιούνται σε κτίρια εντός της αντιπυρικής ζώνης πρέπει να πληρούν αυστηρές προδιαγραφές αντίδρασης στη φωτιά. Ο κανονισμός καθορίζει τέσσερις κατηγορίες επικινδυνότητας (χαμηλή, μεσαία, υψηλή και ιδιαίτερα υψηλή) και θέτει απαιτήσεις για θερμομονωτικά και άλλα δομικά στοιχεία, ειδικά για υψηλής και ιδιαίτερα υψηλής επικινδυνότητας ακίνητα.

Πίνακας: Ενδεδειγμένες Επιλογές Πυρανθεκτικών Υλικών ανά Εξάρτημα

Εξάρτημα	Ενδεδειγμένη Επιλογή	Υλικά που Αποφεύγουμε
Στέγη	Κεραμίδια, μεταλλικά φύλλα, σκυρόδεμα (κατηγορία αντίδρασης A1 ή A2)	Ξύλινα πέταλα, μη επεξεργασμένη ξυλεία
Υδρορροές & Σωλήνες	Μεταλλικές (γαλβανιζέ, χαλκός)	Πλαστικές (PVC), εύφλεκτα υλικά
Παράθυρα/Μπαλκονόπορτες	Υαλοπίνακες, παραθυρόφυλλα αλουμινίου ή μετάλλου	Ξύλινα παραθυρόφυλλα χωρίς επεξεργασία
Καμινάδες/Αεραγωγοί	Άφλεκτα καλύμματα, φράγματα σπινθήρων	Ανοικτά καλύμματα, εύφλεκτα υλικά
Εξωτερική Τοιχοποιία	Σοβάς, πέτρα, σκυρόδεμα, τούβλο	Μη επεξεργασμένο ξύλο σε τοίχο

Σε περιπτώσεις όπου η χρήση ξύλου είναι επιθυμητή, η εφαρμογή πυροεμποτισμού (fire‑retardant treatment) είναι επιβεβλημένη. Πιστοποιημένες λύσεις, όπως η επεξεργασία XILIX 500 RF, μειώνουν την ευφλεκτότητα και καθυστερούν τη διάδοση της φλόγας, εμποδίζοντας την παραγωγή πύρινων σταγόνων. Παράλληλα, σύγχρονα προϊόντα με ταξινόμηση αντίδρασης B‑s1,d0 προσφέρουν υψηλή προστασία τόσο για εσωτερικές όσο και για εξωτερικές ξύλινες κατασκευές.

4. Πράσινοι Πυροφράκτες: Φυτεύοντας τη Δική Σας Αντιπυρική Ζώνη

Η φύση μπορεί να γίνει σύμμαχός σας. Η δημιουργία ενός πράσινου πυροφράκτη χαμηλής φλεξιμότητας στην περίμετρο 10‑20 μέτρων από το κτίριο αποτελεί μια άτυπη αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική μέθοδο θωράκισης. Επιλέγουμε φυτά με υψηλή περιεκτικότητα σε υγρασία και μειωμένη τάση ανάφλεξης:

Αλόη, λεβάντα, δενδρολίβανο, θυμάρι, χρυσόφυλλο – είδη που αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες και διατηρούν την υγρασία τους.
Αποφεύγουμε πυκνούς, εύφλεκτους θάμνους όπως τα πουρνάρια, τη σχίνα, καθώς και είδη με υψηλή ευφλεκτότητα (π.χ. ευκάλυπτος, πεύκο σε πολύ πυκνή διάταξη).

Η τακτική διατήρηση των φυτών χαμηλά, το πότισμα και η αφαίρεση νεκρού υλικού ενισχύουν την αποτελεσματικότητά τους ως ζωντανής αντιπυρικής ζώνης.

5. Επιπλέον Μέτρα Αυτοπροστασίας: Σύστημα Καταιονισμού & Διαχείριση Εύφλεκτων Υλικών

Για ακίνητα πολύ υψηλής ή υψηλής επικινδυνότητας, αλλά και για κάθε κάτοικο που επιθυμεί να θωρακίσει πλήρως την περιουσία του, τα πρόσθετα μέτρα είναι αναγκαία:

Τοποθέτηση αυτόματου συστήματος καταιονισμού (καταιωνιστήρες) στη στέγη και στην περίμετρο 10 μέτρων, με νερό από δεξαμενή ή πισίνα.
Εγκατάσταση δεξαμενής νερού 10‑20 κυβικών για προσωπική πυρόσβεση, συνδεδεμένης με αντλία και λάστιχα επαρκούς μήκους.
Προστασία δεξαμενών πετρελαίου και φιαλών υγραερίου (απόσταση >3 μ. από το κτίριο, υπόστεγα με αεραγωγούς).
Αποθήκευση καυσόξυλων, ζωοτροφών και άχυρων μακριά από το σπίτι, σε μεταλλικά υπόστεγα.

6. Πρόστιμα και Κυρώσεις: Τι Ισχύει σε Περίπτωση Μη Συμμόρφωσης

Η πολιτεία εφαρμόζει αυστηρό σύστημα προστίμων για την ενίσχυση της συμμόρφωσης. Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν:

Πρόστιμο 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση.
Πρόστιμο 100 ευρώ όταν έχει γίνει καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση.
Αυτεπάγγελτο καθαρισμό από τον Δήμο, με το πλήρες κόστος να καταλογίζεται στον ιδιοκτήτη.
Σε περίπτωση πρόκλησης πυρκαγιάς εξαιτίας αμέλειας, ενδέχεται να επιβληθούν και ποινικές κυρώσεις.

Κρατήστε το αποδεικτικό της ηλεκτρονικής υποβολής ως τεκμήριο συμμόρφωσης – αποτελεί το ισχυρότερο «ασπίδα» σας έναντι ελέγχων και προστίμων.

7. Σύνδεση της Πρόληψης με την Υπόλοιπη Στρατηγική Αντιμετώπισης

Η πρόληψη δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά το απαραίτητο υπόβαθρο για την επιτυχή εφαρμογή όλων των υπόλοιπων φάσεων διαχείρισης της πυρκαγιάς. Από το σχέδιο εκκένωσης της οικογένειάς σας (Ενότητα Γ) και την προστασία ευάλωτων ομάδων (Ενότητα Η) έως τη χρήση σύγχρονων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (Ενότητα Ζ) και την ψυχολογική και υγειονομική αποκατάσταση μετά την πυρκαγιά (Ενότητα Θ) , όλες οι επόμενες δράσεις ξεκινούν από έναν καθαρό, θωρακισμένο και οργανωμένο περιβάλλοντα χώρο.

Η αντιπυρική ζώνη που δημιουργείτε σήμερα αποτελεί την καλύτερη επένδυση για την ασφάλεια της οικογένειας και της περιουσίας σας. Η Πολιτεία, μέσω του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, δημιούργησε τα εργαλεία. Η ευθύνη της εφαρμογής ανήκει σε εσάς.

Πηγές (Ενότητα Β)

ΓΓΠΠ: Δασικές Πυρκαγιές – Προετοιμαστείτε – Επίσημες οδηγίες για αντιπυρική ζώνη και κλάδεμα.
ΓΓΠΠ: ΚΥΑ για μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας και καθαρισμό οικοπέδων – Νομοθετικό πλαίσιο 2026 και υποχρεώσεις.
ΚΕΔΕ: Καθαρισμός οικοπέδων – Νέα ΚΥΑ ΥΠ/1157/2026 – Αναλυτικές υποχρεώσεις ιδιοκτητών και ρόλος Δήμων.
akatharista.apps.gov.gr – Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας – Ψηφιακή πλατφόρμα υποβολής δήλωσης καθαρισμού.
Gov.gr: Δήλωση καθαρισμού οικοπέδου – Οδηγίες και προϋποθέσεις υποβολής.
Lawspot.gr: Άνοιξε η ψηφιακή πλατφόρμα για δήλωση καθαρισμού οικοπέδων – 12 ερωτήσεις‑απαντήσεις και νέες προθεσμίες.
ΕΛΙΠΥΚΑ: Νέος Κανονισμός Πυροπροστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων – Κατηγορίες επικινδυνότητας και απαιτήσεις υλικών.
ΕΛΙΝΥΑΕ: Υ.Α. οικ. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/55904/2019/2023 (ΦΕΚ 3475/Β) – Επίσημη δημοσίευση Κανονισμού.
Groupe Berkem – XILIX 500 RF: Fireproof wood protection – Τεχνική λύση πυροεμποτισμού ξύλου.
ExteriorWood – Επιβραδυντικό φωτιάς ξύλου – Πιστοποιημένες ταξινομήσεις αντίδρασης στη φωτιά (B‑s1,d0).

Σημείωση: Για πληρέστερη εικόνα, συμβουλευτείτε και τις υπόλοιπες ενότητες του Εθνικού Οδηγού: Ενότητα Γ (Σχέδιο Εκκένωσης), Ενότητα Ζ (Σύγχρονα Τεχνολογικά Συστήματα), Ενότητα Η (Ευάλωτες Κοινωνικές Ομάδες) και Ενότητα Θ (Αποκατάσταση και Υγεία).

Στη μάχη κατά της φωτιάς, η πρόληψη είναι το μόνο όπλο που ποτέ δεν περισσεύει.

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΚΕΝΩΣΗΣ – ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΙΚΙΣΜΟ

1. Πριν την πυρκαγιά: Το προσωπικό σχέδιο δράσης των 5 βημάτων

Η έγκαιρη προετοιμασία αποτελεί το ισχυρότερο όπλο σας απέναντι σε μια δασική πυρκαγιά. Μην περιμένετε να δείτε καπνό ή φλόγες για να σχεδιάσετε την αντίδρασή σας. Ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα πριν καν ξεκινήσει η αντιπυρική περίοδος (1η Μαΐου – 31 Οκτωβρίου) και επανεξετάζετε το σχέδιό σας σε τακτική βάση, ειδικά όταν η κατηγορία κινδύνου στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είναι 4 (πολύ υψηλή) ή 5 (κατάσταση συναγερμού).

Βήμα 1: Αξιολόγηση των διαδρομών εκκένωσης
Επιλέξτε με την οικογένειά σας τουλάχιστον δύο διαφορετικές διαδρομές εξόδου από τον οικισμό – μία κύρια και μία εναλλακτική. Σχεδιάστε τες πάνω σε έναν χάρτη της περιοχής σας και περάστε τες μαζί με το όχημα σε συνθήκες ημέρας (για να εξοικειωθείτε με την τροχιά). Σημειώστε επίσης πιθανά σημεία συμφόρησης, όπως στενούς δρόμους, γέφυρες ή διασταυρώσεις χωρίς ορατότητα. Η γνώση της εναλλακτικής οδού μπορεί να σώσει ζωές, ειδικά όταν η κύρια διαδρομή έχει αποκλειστεί από πυρκαγιά ή καπνό.

Βήμα 2: Οικογενειακό σημείο συνάντησης εκτός δασικής ζώνης
Ορίστε ένα ασφαλές σημείο συνάντησης όπου θα βρεθείτε αν χωριστείτε κατά την εκκένωση. Το σημείο αυτό πρέπει να βρίσκεται μακριά από δασικές εκτάσεις, π.χ. σε παραλία, ανοιχτό γήπεδο, δημοτικό πάρκο ή σε σταθμό υποδοχής πληγέντων που έχει ορίσει η Πολιτική Προστασία. Ενημερώστε όλα τα μέλη της οικογένειας για την ακριβή τοποθεσία. Σε περίπτωση που κάποιος από τους δικούς σας είναι ευάλωτος (ΑμεΑ, ηλικιωμένος, βρέφος), εξασφαλίστε επιπλέον χρόνο και μέσα μεταφοράς – για τα θέματα αυτά ανατρέξτε στην Ενότητα Η: Δασικές πυρκαγιές & ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Βήμα 3: «Βαλιτσάκι έκτακτης ανάγκης» (Go‑Bag)
Ετοιμάστε από τώρα μια τσάντα που θα βρίσκεται έτοιμη και σε εμφανές σημείο (κοντά στην έξοδο). Βεβαιωθείτε ότι όλοι γνωρίζουν πού βρίσκεται. Το περιεχόμενο πρέπει να περιλαμβάνει:

Φάρμακα που λαμβάνετε τακτικά, συνταγές, γυαλιά.
Αντίγραφα σημαντικών πιστοποιητικών (ταυτότητες, διαβατήρια, συμβόλαια ασφάλειας, τίτλους ιδιοκτησίας) σε αδιάβροχο φάκελο.
Φορητό φορτιστή (power bank) και παλιό κινητό (για backup), ιδανικά με ενεργοποιημένη τη λήψη μηνυμάτων 112.
Μάσκες υψηλής προστασίας (Ν95 ή FFP2) – ο καπνός ταξιδεύει πολύ μακριά και αποτελεί σοβαρή απειλή για την αναπνευστική οδό.
Φακό, πολυεργαλείο, σφυρίχτρα (για σήμα).
Μπουκάλια νερό, ενεργειακά μπαρ, κουβέρτα, αδιάβροχο.
Μία αναμνηστική κάρτα με τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης (199, 112, 166), την οδό διαφυγής και το σημείο συνάντησης.

Σημείωση: Η ΓΓΠΠ στις οδηγίες της για σεισμούς αναφέρει “Προμηθευτείτε φορητό ραδιόφωνο με μπαταρίες, φακό και βαλιτσάκι πρώτων βοηθειών”. Για πυρκαγιά, επεκτείνουμε τη λίστα με μέσα προστασίας από καπνό και καύτρες.

Βήμα 4: Ηλεκτρονική ειδοποίηση – Εγγραφή στο 112 GR‑Alert
Βεβαιωθείτε ότι το κινητό σας είναι καταχωρημένο για να λαμβάνει μηνύματα του 112. Η ΓΓΠΠ έχει δημιουργήσει την υπηρεσία 112 GR‑Alert, μέσω της οποίας οι εγγεγραμμένοι πολίτες λαμβάνουν προειδοποιητικά μηνύματα, κατευθύνσεις και οδηγίες προστασίας. Εγκαταστήστε επίσης δωρεάν εφαρμογές όπως myCoast (Υπουργείο Περιβάλλοντος) και Civil Protection GR, που παρέχουν ζωντανή ενημέρωση από τη ΓΓΠΠ. Για την ακριβή διαδικασία εγγραφής, ανατρέξτε στο Εγχειρίδιο Χρήσης 112 GR‑Alert (Φεβρουάριος 2026) στο civilprotection.gov.gr .

Βήμα 5: Προσαρμογή για ευάλωτα μέλη της οικογένειας
Εάν στην οικογένεια υπάρχει άτομο με αναπηρία, χρόνια πάθηση ή πολύ μικρό βρέφος, εκπονήστε εξατομικευμένο σχέδιο: μεταφορά αναπηρικού αμαξιδίου, παροχή οξυγόνου, ειδικά καθίσματα. Ενημερώστε τον Δήμο σας ώστε να περιληφθείτε στο ειδικό σχέδιο εκκένωσης. Η Πολιτική Προστασία πραγματοποιεί ασκήσεις με ενεργή συμμετοχή ΑμεΑ (π.χ. άσκηση «ΗΦΑΙΣΤΟΣ ΙΙ 2025»), αποδεικνύοντας ότι η συμπερίληψη αποτελεί βασική προτεραιότητα.

2. Η στιγμή της απόφασης: «Μένω ή φεύγω;»

Όταν η φωτιά πλησιάζει, κάθε δευτερόλεπτο μετρά. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας τονίζει: Εάν η φωτιά βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη του 1 χιλιομέτρου και βλέπετε καθαρά φλόγες ή πυκνό καπνό, εκκενώστε άμεσα χωρίς να περιμένετε επίσημη εντολή. Μην υποτιμάτε την ταχύτητα εξάπλωσης, ιδίως όταν οι άνεμοι είναι ισχυροί (άνω των 5 μποφόρ).

Πότε μένετε στο σπίτι: Αν το κτίριο είναι κατασκευασμένο σύμφωνα με τον Κανονισμό Πυροπροστασίας Ακινήτων (ΦΕΚ 3475/Β/2023), διαθέτει αντιπυρική ζώνη 10‑30 μέτρων, άφλεκτα υλικά στέγης και υδρορροές, καλά σφραγισμένα κουφώματα και τουλάχιστον 5 μέτρα απόσταση από το δάσος. Σε αυτή την περίπτωση, η πιθανότητα επιβίωσης εντός του κτιρίου είναι μεγαλύτερη από ό,τι μέσα σε ένα αυτοκίνητο.

Πότε φεύγετε χωρίς δεύτερη σκέψη:

Η κατοικία σας βρίσκεται σε αδιέξοδο δρόμο.
Η φωτιά είναι ήδη σε απόσταση μικρότερη των 500 μέτρων και ανεβαίνει λόφο προς το σπίτι.
Η ορατότητα από τον καπνό είναι μηδενική και το σπίτι σας δεν διαθέτει αντιπυρική θωράκιση.
Ο επίσημος χάρτης κινδύνου της ΓΓΠΠ για την περιοχή σας είναι κατηγορίας 5 (κατάσταση συναγερμού)· σε αυτή την περίπτωση, η πολιτεία συστήνει προληπτική εκκένωση πριν καν πλησιάσει η φλόγα.

3. Οργανωμένη εκκένωση – Το μήνυμα του 112

Σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς, το Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΣΚΕ) της ΓΓΠΠ στέλνει μήνυμα εκκένωσης μέσω του αριθμού 112. Το μήνυμα περιλαμβάνει:

Τον τύπο κινδύνου (πυρκαγιά, πλημμύρα κ.ά.).
Την περιοχή που επηρεάζεται.
Την κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να κινηθείτε.
Τις οδούς που είναι ανοιχτές.
Τον χώρο υποδοχής (π.χ. γήπεδο, κλειστό γυμναστήριο, παραλία).

Οδηγίες:

Μην αγνοήσετε το μήνυμα – ακόμη και αν η φωτιά σάς φαίνεται μακριά.
Μην τηλεφωνήσετε στο 112 για ενημέρωση, παρά μόνο για πραγματικές ανάγκες.
Κινηθείτε μονάχα προς την κατεύθυνση που σας υποδεικνύει το μήνυμα. Μην επιχειρήσετε εναλλακτική διαδρομή από μόνοι σας, εκτός αν η αναγραφόμενη είναι εμφανώς φραγμένη.
Στον δρόμο, διατηρήστε τον ασύρματο ή το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου σας ανοιχτό σε τοπικό σταθμό ή στην επίσημη συχνότητα της Πολιτικής Προστασίας.
Αν τα μέλη της οικογένειάς σας σκορπιστούν, συναντηθείτε στο προεπιλεγμένο σημείο – ποτέ μέσα στην πυρκαγιά.

Σημαντικό: Στην πράξη, μηνύματα 112 έστειλαν για προληπτική εκκένωση σε περίπου 19.000 άτομα κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου 2025, αποδεικνύοντας ότι η τεχνολογία σώζει ζωές.

4. Αν βρεθείτε μέσα στο αυτοκίνητο ενώ φλέγονται δέντρα γύρω σας

Η Πυροσβεστική και η ΓΓΠΠ δίνουν σαφείς οδηγίες για αυτή την τρομακτική κατάσταση:

Μην εγκαταλείπετε το όχημα αν βρίσκεστε σε ανοιχτό χώρο. Η μεταλλική καμπίνα προστατεύει από τη θερμότητα.
Σταθμεύστε σε σημείο μακριά από πυκνή βλάστηση (προτιμήστε μια ήδη καμένη ζώνη ή ένα ξέφωτο).
Κλείστε ερμητικά όλα τα παράθυρα, τους αεραγωγούς και την εισαγωγή αέρα.
Ανάψτε τα φώτα πορείας (μεσαία σκάλα), ώστε να είναι ορατοί στους πυροσβέστες και σε άλλα οχήματα.
Καλύψτε το στόμα και τη μύτη σας με μάσκα Ν95, ή εναλλακτικά με ένα βρεγμένο πανί (αν υπάρχει νερό).
Παραμείνετε χαμηλά στο κάθισμα.
Μην προσπαθήσετε να βγείτε και να τρέξετε – οι θερμοκρασίες στο ύψος του δρόμου είναι συχνά θανάσιμες.

Το απόλυτο NO: Η ΓΓΠΠ τονίζει επανειλημμένα: «Μην μπαίνετε μέσα σε αυτοκίνητο όταν η φωτιά έχει φτάσει στο σπίτι σας, εκτός αν η διαφυγή είναι πλήρως εξασφαλισμένη». Η πιθανότητα επιβίωσης σε ένα σπίτι με άφλεκτα υλικά είναι σημαντικά υψηλότερη από ό,τι σε ένα αυτοκίνητο.

5. Αν εγκλωβιστείτε στο σπίτι την ώρα της πύρινης λαίλαπας

Υπάρχουν περιπτώσεις που η εκκένωση είναι πλέον αδύνατη – η φωτιά έχει περικυκλώσει το κτίριο. Σε αυτή τη φάση, παραμείνετε μέσα και ακολουθήστε το Πρωτόκολλο Παραμονής:

Κλείστε ερμητικά όλες τις πόρτες, τα παράθυρα, τις χαραμάδες.
Βρέξτε κουβέρτες, πετσέτες και τοποθετήστε τες στις κάτω σχισμές των θυρών (ειδικά σε πόρτες που βλέπουν προς το δάσος).
Γεμίστε μπανιέρες, νεροχύτες, κάδους με νερό – θα χρησιμεύσουν για κατάσβεση καυτρών και για πόση.
Απομακρυνθείτε από τον εξωτερικό τοίχο που βλέπει στη φωτιά.
Μαζευτείτε στο κεντρικό δωμάτιο ή στο υπόγειο (εφόσον υπάρχει έξοδος κινδύνου).
Μην κρύβεστε σε γωνία με εύφλεκτα υλικά (πλαστικά, έπιπλα, αποθήκη).
Αν το σπίτι διαθέτει αυτόματο σύστημα καταιονισμού, ενεργοποιήστε το (έχετε δοκιμάσει τη λειτουργία του σε προηγούμενη συντήρηση).

Σημείωση: Η ΓΓΠΠ έχει διανείμει παρόμοιες οδηγίες και στο παρελθόν για άλλες φυσικές καταστροφές, τονίζοντας πάντα ότι η παραμονή σε θωρακισμένο κτίριο υπερτερεί έναντι της πανικόβλητης διαφυγής.

6. Σύνδεση με άλλες ενότητες του Εθνικού Οδηγού

Το σχέδιο εκκένωσης δεν αποτελεί μεμονωμένη ενότητα – συμπλέκεται με κάθε άλλη πτυχή της αντιπυρικής προετοιμασίας:

Η Ενότητα Β (Πρόληψη – Αντιπυρική ζώνη) σάς παρέχει τα εργαλεία για να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον που επιτρέπει την εκκένωση με ασφάλεια (χωρίς φλεγόμενους θάμνους μπροστά στη μάντρα).
Η Ενότητα Η (Ευάλωτες ομάδες – ΑμεΑ) εξηγεί πώς να εντάξετε στο σχέδιό σας άτομα με κινητικά, αισθητηριακά ή νοητικά προβλήματα.
Η Ενότητα Ζ (Σύγχρονα τεχνολογικά συστήματα – AI & αισθητήρες) περιγράφει πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να σας προειδοποιήσει νωρίτερα, δίνοντάς σας πολύτιμα λεπτά για εκκένωση.
Η Ενότητα Θ (Μετά την πυρκαγιά) σάς δείχνει πώς να διαχειριστείτε την επιστροφή στο σπίτι σας και την ψυχολογική επιβάρυνση.

7. Ο ρόλος του Σχεδίου «ΙΟΛΑΟΣ» και της Πολιτικής Προστασίας

Η πολιτεία έχει επεξεργαστεί το Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εξαιτίας Δασικών Πυρκαγιών «ΙΟΛΑΟΣ» (ο Ιόλαος ήταν γιος του ετεροθαλούς αδελφού του Ηρακλή, βοηθός και συμπαραστάτης του τελευταίου, συμβολίζοντας την υποστήριξη και την άμεση επέμβαση). Το σχέδιο «ΙΟΛΑΟΣ»:

Περιγράφει την κατανομή αρμοδιοτήτων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Θεσπίζει κωδικοποιημένες διαδικασίες για την οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πληθυσμού.
Ορίζει τους χώρους υποδοχής και τα μέσα μεταφοράς για μαζική εκκένωση.
Προβλέπει επιχειρήσεις πυρόσβεσης που δίνουν προτεραιότητα στην προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Κάθε Δήμος υποχρεούται να εκπονήσει τοπικό σχέδιο «ΙΟΛΑΟΣ 2», λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη γεωμορφολογία, το οδικό δίκτυο και τις ευάλωτες ομάδες του. Γνωρίστε το τοπικό σας σχέδιο: επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Δήμου σας, ενότητες «Πολιτική Προστασία» ή «Αντιπυρική Προστασία». Εκεί θα βρείτε χάρτες εκκένωσης, σημεία καταφυγής και αριθμούς τηλεφώνων πολιτικής προστασίας.

8. Πρακτικός Έλεγχος Ετοιμότητας (Checklist)

Πριν κλείσετε την ενότητα, κάντε μια γρήγορη δοκιμαστική άσκηση με την οικογένειά σας:

Όλοι γνωρίζουν την κύρια και εναλλακτική διαδρομή εξόδου.
Η τσάντα έκτακτης ανάγκης είναι έτοιμη, ελαφριά, κοντά στην έξοδο.
Τα κινητά έχουν λάβει δοκιμαστικό μήνυμα 112 (μπορείτε να το προσομοιώσετε ενημερώνοντας τον Δήμο).
Η ευάλωτη ομάδα της οικογένειας διαθέτει ειδική φροντίδα (φάρμακα, βοήθημα).
Γνωρίζετε το σημείο συνάντησης και το πλησιέστερο καταφύγιο.
Έχετε αποθηκεύσει τον αριθμό 199 στο κινητό σας και γνωρίζετε τη λειτουργία του 112.

Τελικά συμπεράσματα Ενότητας Γ:
Το σχέδιο εκκένωσης δεν αρκεί να υπάρχει μόνο στο μυαλό σας – πρέπει να το έχετε γραμμένο, δοκιμασμένο και αναθεωρημένο. Η γρήγορη, ψύχραιμη και συντονισμένη ενέργεια καθορίζει την τύχη της οικογένειας και της περιουσίας σας. Συνδυάστε αυτή την ενότητα με την προηγηθείσα (πρόληψη) και τις επόμενες (τεχνολογία, ευάλωτοι, αποκατάσταση) για μια ολοκληρωμένη θωράκιση απέναντι στη δασική πυρκαγιά.

9. Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για την Ενότητα Γ

ID	Πηγή / Link	Περιγραφή
1	ΓΓΠΠ – Δασικές πυρκαγιές-Προετοιμάσου: Γενικές Οδηγίες	Βασικές αρχές αυτοπροστασίας, προετοιμασίας και εκκένωσης.
2	ΓΓΠΠ – Σχέδιο ΙΟΛΑΟΣ (υπόδειγμα για Δήμους)	Πρότυπο Γενικού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών Εξ αιτίας Δασικών Πυρκαγιών.
3	ΓΓΠΠ – Εγχειρίδιο χρήσης 112 GR-Alert (Φεβρ. 2026)	Λεπτομερής περιγραφή της υπηρεσίας ειδοποίησης εγγεγραμμένων πολιτών.
4	ΓΓΠΠ – Άσκηση εκκένωσης με ενεργή συμμετοχή ΑμεΑ	Απόδειξη της συμπερίληψης των ΑμεΑ στα σχέδια πολιτικής προστασίας.
5	ΓΓΠΠ – Οδηγίες για αυτοκίνητο και εκκένωση	Συγκεκριμένες οδηγίες για την παραμονή ή διαφυγή.
6	eKathimerini – Στατιστικές 112 / 2025	Αναφορά στη χρήση του 112 κατά τη μεγάλη πυρκαγιά της 2025.
7	News247 – Συνέντευξη για μηνύματα 112	Κατανόηση της συμπεριφοράς του κοινού έναντι του 112.
8	ΓΓΠΠ – Γενικές Οδηγίες (βαλιτσάκι)	Φορητό ραδιόφωνο, βαλιτσάκι πρώτων βοηθειών (προσαρμογή για πυρκαγιά).
9	Εθνικός Οδηγός Προστασίας – Ενότητα Β	Εσωτερική σύνδεση για την αντιπυρική ζώνη και μέτρα πρόληψης.
10	Εθνικός Οδηγός Προστασίας – Ενότητα Η	Ειδική φροντίδα για ΑμεΑ, ηλικιωμένους, βρέφη.

Ενεργήστε τώρα – μην αφήσετε την επόμενη φωτιά να σας βρει απροετοίμαστους.

ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΡΟΛΟΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ, ΔΡΟΝΕΣ & ΕΝΑΕΡΙΑ ΜΕΣΑ

Η αποτελεσματική καταστολή μιας δασικής πυρκαγιάς δεν στηρίζεται ποτέ σε έναν μοναδικό πυλώνα, αλλά αποτελεί προϊόν συντονισμένης δράσης μιας ολόκληρης επιχειρησιακής ομπρέλας. Αναλύουμε εδώ τα κρίσιμα γρανάζια του μηχανισμού: από την πρώτη γραμμή του Πυροσβεστικού Σώματος, μέχρι τον στρατηγικό συντονισμό της Πολιτικής Προστασίας και την τεχνολογική επανάσταση που φέρνουν τα drones, η τεχνητή νοημοσύνη και η δορυφορική παρακολούθηση. Αυτή η συνέργεια αποτελεί την ασπίδα μας απέναντι στην κλιματική κρίση.

1. Πυροσβεστικό Σώμα (Π.Σ.): Η Δύναμη Πρώτης Γραμμής

Το Πυροσβεστικό Σώμα αποτελεί τον κύριο εκτελεστικό βραχίονα στη μάχη κατά των πυρκαγιών. Στην πράξη, η επιχειρησιακή του επάρκεια και τα μέσα που διαθέτει κρίνουν την ταχύτητα οριοθέτησης μιας φωτιάς. Η αποστολή του είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και του δασικού πλούτου της χώρας, και για τον λόγο αυτόν προσαρμόζει συνεχώς τον μηχανισμό του στις σύγχρονες προκλήσεις.

Επίγειες δυνάμεις: Για την αντιπυρική περίοδο 2025, η δύναμη του Πυροσβεστικού Σώματος αυξήθηκε κατά 20% σε σχέση με το 2023, φτάνοντας τα 18.000 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 2.500 εποχικών πυροσβεστών. Ο στόλος των πυροσβεστικών οχημάτων υπερβαίνει τα 4.000 οχήματα όλων των τύπων, διαθέτοντας έναν από τους μεγαλύτερους και πλέον σύγχρονους στόλους στην Ευρώπη. Η Ελλάδα, παράλληλα, έχει λάβει ενισχύσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, όπως η ανάπτυξη 323 πυροσβεστών από άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατά τους θερινούς μήνες. Για μια πληρέστερη κατανόηση του πλαισίου ετοιμότητας, συνιστάται η αναδρομή στην Ενότητα Β: Πρόληψη & Αντιπυρική Ζώνη.

2. Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ) & Επιχειρησιακός Συντονισμός

Η ΓΓΠΠ λειτουργεί ως ο ανώτατος συντονιστικός φορέας, που ενεργοποιεί, οργανώνει και διαχειρίζεται την κρίση σε εθνικό επίπεδο. Ο ρόλος της δεν περιορίζεται στις επιχειρήσεις καταστολής, αλλά επεκτείνεται στην έγκαιρη προειδοποίηση (112), στον σχεδιασμό εκκένωσης και στη διεθνή συνεργασία. Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, υπογραμμίζει ότι «η επιτυχία της αντιπυρικής περιόδου κρίνεται πολύ νωρίτερα, στον βαθμό προετοιμασίας και ετοιμότητας».

Στρατηγικής σημασίας κίνηση αποτελεί το Εθνικό Πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», ένα πολυετές πρόγραμμα θωράκισης της χώρας. Μέσω του «ΑΙΓΙΣ», η Πολιτική Προστασία αποκτά για πρώτη φορά δικά της μέσα, όπως μετεωρολογικά ραντάρ, συστήματα επικοινωνίας και εθνικές βάσεις δεδομένων, καθιστώντας τη χώρα λιγότερο εξαρτημένη από ενοικιάσεις μέσων . Η κλιματική κρίση έχει μετατοπίσει πλέον τον κίνδυνο από τα ορεινά δάση στον αγροτικό χώρο, απαιτώντας νέες, ευέλικτες στρατηγικές πρόληψης και καταστολής, όπως καταγράφεται στις επιχειρησιακές αναλύσεις. Στον αντίποδα, οι ενέργειες που λαμβάνει ο πολίτης για την προστασία του είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με αυτόν τον μηχανισμό, και ειδικότερα η εφαρμογή ενός ορθού Σχεδίου Εκκένωσης (Ενότητα Γ) είναι η πιο σημαντική ατομική προετοιμασία.

3. Εθελοντές Δασοπυροσβέστες: Η «Αόρατη» και Ανυπολόγιστη Δύναμη

Η μαζική κινητοποίηση εθελοντών αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της ελληνικής κοινωνίας. Χωρίς την εθελοντική προσφορά, η εδαφική κάλυψη και η πρόληψη θα ήταν αδύνατες. Μέσω του «Προγράμματος Υποστήριξης Εθελοντικών Ομάδων Δασοπυροπροστασίας» (ύψους 650.000 ευρώ), υλοποιήθηκε ένα φιλόδοξο εγχείρημα σε συνεργασία με το ΜΚΣ Δεσμός, το WWF Ελλάς και το HIGGS. Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρτιση και ενίσχυση 4.009 εθελοντών δασοπυροσβεστών από 118 ομάδες σε όλη την Ελλάδα, που έλαβαν υποστήριξη μέσω της Πρωτοβουλίας ’21 και με την ενίσχυση του Ιδρύματος Λάτση και της Εθνικής Τράπεζας.

Σχεδόν 500 από αυτούς εκπαιδεύτηκαν σε εξειδικευμένα ζητήματα διαχείρισης πυρκαγιών, αποκτώντας τη δυνατότητα να επεμβαίνουν άμεσα. Η συνολική εθελοντική δύναμη εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 4.500 ενεργά μέλη, οι οποίοι δρουν συμπληρωματικά με την Πυροσβεστική και την Πολιτική Προστασία, ιδιαίτερα στη φάση της πρόληψης και της περιφρούρησης των πυρόπληκτων περιοχών. Υπενθυμίζεται ότι η ενεργή συμμετοχή στα κοινά και η εθελοντική κινητοποίηση είναι κρίσιμη και για την προστασία ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (Ενότητα Η), όπου συχνά απαιτείται εξειδικευμένη υποστήριξη κατά την εκκένωση.

4. Η «Φρουρά του Ουρανού»: Εναέρια Μέσα & Αναβάθμιση Canadair

Ο εναέριος στόλος της χώρας υφίσταται τη μεγαλύτερη επένδυση της τελευταίας δεκαετίας. Για την αντιπυρική περίοδο 2025, η Ελλάδα διέθετε περίπου 80‑85 αεροσκάφη και ελικόπτερα, εκ των οποίων 49 ήταν μισθωμένα μέσω συμφωνίας που ξεκίνησε το 2024 (καλύπτοντας έτσι τα κενά του εθνικού στόλου) και 30‑35 ανήκαν στον εθνικό στόλο, συμπεριλαμβανομένων των θρυλικών Canadair CL-415 . Τα αμφίβια Canadair παραμένουν η ραχοκοκαλιά της εναέριας πυρόσβεσης, με δυνατότητα ρίψης 5.500 λίτρων νερού ή επιβραδυντικού υγρού ανά πτήση.

Η μεγαλύτερη όμως είδηση είναι η απόκτηση τριών νέων πυροσβεστικών αεροσκαφών (ιδιόκτητων για πρώτη φορά) που παρέλαβε η Ελλάδα, σηματοδοτώντας την υλοποίηση του πιο φιλόδοξου προγράμματος αναβάθμισης της Πολιτικής Προστασίας. Η Ελλάδα προχωρά στην αγορά 7 καινούργιων Canadair 515, με τα δύο πρώτα να αναμένονται το καλοκαίρι του 2026. Παράλληλα, υλοποιείται η αναβάθμιση των υφιστάμενων CL-415. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή «τη μεγαλύτερη επένδυση στην ανθεκτικότητα της πατρίδας μας», τονίζοντας ότι η μάχη με την κλιματική κρίση απαιτεί συνεχή αναβάθμιση των μέσων. Τα εναέρια μέσα επιχειρούν με διάχυση σε όλη την επικράτεια, με βάση τον ημερήσιο χάρτη επικινδυνότητας.

5. Drones, AI & Copernicus: Η Ψηφιακή Ανίχνευση και Παρακολούθηση

Η τεχνολογική επανάσταση αλλάζει ριζικά την αντιπυρική στρατηγική. Τα drones και η τεχνητή νοημοσύνη είναι πλέον τα «μάτια» που βλέπουν τον κίνδυνο πριν καν γίνει αντιληπτός από τον άνθρωπο.

Drones: Ο αριθμός των διαθέσιμων drones αυξήθηκε δραματικά από 40 σε 87, με θερμικές κάμερες που επιτρέπουν τον εντοπισμό εστιών ακόμα και μέσα από τον καπνό. Ο Υπουργός Γιάννης Κεφαλογιάννης δήλωσε ότι «τα drones εντοπίζουν τον καπνό πριν καν γίνει φωτιά. Αυτό μας επιτρέπει να στέλνουμε άμεσα δυνάμεις». Στην πράξη, το 90% των πυρκαγιών πλέον κατασβήνεται στα πρώτα στάδια.
Τεχνητή Νοημοσύνη (AI): Αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης επεξεργάζονται δεδομένα από κάμερες και αισθητήρες, βελτιώνοντας εκθετικά τον χρόνο αντίδρασης (ενδεικτικά, συστήματα όπως το ENGAGE έχουν ακρίβεια ανίχνευσης καπνού >90%).
Copernicus / EFFIS: Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το EFFIS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Δασικών Πυρκαγιών) παρέχει καθημερινή πρόβλεψη επικινδυνότητας, ενώ ο Copernicus EMS ενεργοποιεί ταχεία χαρτογράφηση καμένων εκτάσεων χρησιμοποιώντας δορυφορικά δεδομένα, συμβάλλοντας στην αποτίμηση των καταστροφών. Επιπλέον, η δορυφορική υπηρεσία BEYOND του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών παρέχει νέες τεχνολογίες πρόγνωσης και παρακολούθησης των πυρκαγιών σε πραγματικό χρόνο.

6. Το 112 & Η Άσκηση «ΔΙΑ ΠΥΡΟΣ 2025»

Η λειτουργία του ευρωπαϊκού αριθμού 112 αποτελεί ζωτικό εργαλείο διάσωσης. Πέρα από την κλήση για βοήθεια, διαθέτει σύστημα μαζικής ειδοποίησης (Cell Broadcast), στέλνοντας προειδοποιητικά μηνύματα (SMS) με σαφείς οδηγίες προστασίας σε όλους τους πολίτες μιας πληττόμενης περιοχής.

Για τον έλεγχο αυτής της συντονιστικής αλυσίδας, πραγματοποιήθηκε η πανελλαδική άσκηση μεγάλης κλίμακας «ΔΙΑ ΠΥΡΟΣ 2025», στην οποία συμμετείχαν όλες οι Περιφερειακές Πυροσβεστικές Διοικήσεις, με σενάριο που προσομοίωνε τον εντοπισμό καπνού και την ταυτόχρονη κινητοποίηση επίγειων και εναέριων δυνάμεων, καθώς και την ενεργοποίηση του 112. Η άσκηση απέδειξε την ετοιμότητα του μηχανισμού να αντιδράσει άμεσα ακόμα και στις πιο δυσμενείς συνθήκες. Η έγκαιρη λήψη και συμμόρφωση με τα μηνύματα του 112 αποτελεί το αποκορύφωμα της ατομικής προετοιμασίας και συνδέεται άμεσα με την αποκατάσταση και την ψυχική υγεία (Ενότητα Θ) μετά την κρίση.

7. Νομικό Πλαίσιο – Σύνθεση Δυνάμεων

Το νομοθετικό οπλοστάσιο για τον συντονισμό όλων των παραπάνω φορέων επικαιροποιείται συνεχώς. Ο ν. 5281/2026 («Ενεργή μάχη») αναμόρφωσε τη δομή διοίκησης, ενώ η Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024 θέτει αυστηρές προϋποθέσεις για τον καθαρισμό οικοπέδων, συνδέοντας την πρόληψη με την καταστολή.

8. Επιχειρησιακά Συμπεράσματα – Σύνδεση με τον Εθνικό Οδηγό

Κατανοούμε πως η αντιπυρική άμυνα της χώρας στηρίζεται σε ένα τρίπτυχο: α) Ισχυρές επίγειες και εναέριες δυνάμεις (Πυροσβεστική με 18.000 άτομα, 4.000+ οχήματα, νέα Canadair 515), β) Σύγχρονο συντονιστικό κέντρο (ΓΓΠΠ, «ΑΙΓΙΣ», drones, AI, 112) και γ) Μαζική συμμετοχή εθελοντών (4.009 εκπαιδευμένοι). Αυτός ο μηχανισμός, όμως, μπορεί να είναι αποτελεσματικός μόνον εάν ο πολίτης από την πλευρά του έχει φροντίσει για την αντιπυρική ζώνη (Ενότητα Β) και γνωρίζει το Σχέδιο Εκκένωσης (Ενότητα Γ).

Στοιχείο (Resources)	Δεδομένα 2025-2026 (Data)	Βασική Λειτουργία (Key Function)
Πυροσβεστικό Σώμα	18.000 άτομα, 4.000+ οχήματα	Άμεση κατάσβεση, πεζοπόρα τμήματα
Εναέρια Μέσα	80-85 σύνολο (49 μισθωμένα + 30-35 εθνικά)	Canadair, ελικόπτερα, νέα Canadair 515
Drones & AI	87 drones, αλγόριθμοι ανίχνευσης καπνού	Άμεση ανίχνευση, μείωση χρόνου αντίδρασης
Εθελοντές	4.009 εκπαιδευμένοι, 4.500 ενεργοί	Περιπολίες, πρόληψη, τοπική επέμβαση
Συντονισμός	ΓΓΠΠ, ν. 5281/2026, «ΑΙΓΙΣ»	Ενιαία διαχείριση κρίσης, 112
Τεχνολογία	Copernicus EMS, EFFIS, BEYOND	Δορυφορική χαρτογράφηση, πρόβλεψη

9. Πηγές – Ενότητα Δ

ID	Πηγή (Link)	Περιγραφή
1	Πυροσβεστικό Σώμα: Έναρξη Αντιπυρικής Περιόδου 2025	Επίσημη ανακοίνωση αποστολής και ετοιμότητας του Π.Σ.
2	dasarxeio: Η πανάκριβη «δασοπυρόσβεση» της Ελλάδας (2025)	Ανάλυση μεγέθους και εξοπλισμού του Π.Σ.
3	LiFO: Φωτιές – Πόσα εναέρια μέσα θα διαθέτει η Ελλάδα το 2025	Αναλυτικά στοιχεία για 18.000 άτομα, εναέρια μέσα και εθελοντές.
4	civilprotection.gov.gr: Δελτίο Τύπου για drones & οχήματα (17/7/2025)	Πληροφορίες για 87 drones, αριθμό εναέριων μέσων και την επιχειρησιακή χρήση τους.
5	ΤΟ ΒΗΜΑ: Αυτά είναι τα τρία νέα αεροσκάφη της Πυροσβεστικής (2025)	Λεπτομέρειες για τα νέα Canadair 515 και τη στρατηγική αναβάθμισης.
6	ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΤΣΗ: Πρόγραμμα Υποστήριξης Εθελοντικών Ομάδων (2023)	Επιβεβαίωση 4.009 εκπαιδευμένων εθελοντών.
7	civilprotection.gov.gr: Σύσκεψη για αντιπυρική περίοδο (31/3/2026)	Επιχειρησιακή ανάλυση και κατευθύνσεις Πολιτικής Προστασίας.
8	civilprotection.gov.gr: Επίσημη σελίδα 112	Λειτουργία και δυνατότητες μαζικής ειδοποίησης.
9	Πυροσβεστικό Σώμα: Άσκηση «ΔΙΑ ΠΥΡΟΣ 2025»	Περιγραφή πανελλαδικής άσκησης ετοιμότητας.
10	EFFIS – Copernicus: European Forest Fire Information System	Ευρωπαϊκή πλατφόρμα παρακολούθησης δασικών πυρκαγιών.
11	reliefweb: Greece Wildfires (JRC EFFIS, Copernicus EMSR, 2025)	Δορυφορική παρακολούθηση και ταχεία χαρτογράφηση.
12	Copernicus: EFFIS Annual Statistics for Greece	Επίσημα στατιστικά EFFIS.
13	ESA: Copernicus – Climate Detectives (Παρατήρηση Γης)	Εκπαιδευτική πλατφόρμα δορυφορικών εφαρμογών.

10. Σύνοψη – Η Στρατηγική Ενοποίησης

Κλείνοντας την Ενότητα Δ, διαπιστώνουμε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών βασίζεται πλέον στην πλήρη ενοποίηση τεχνολογίας και ανθρώπινης προσπάθειας. Το Πυροσβεστικό Σώμα και η Πολιτική Προστασία ηγούνται, οι εθελοντές ενισχύουν το έργο, και τα νέα τεχνολογικά εργαλεία (drones, AI, δορυφόροι) φέρνουν την επανάσταση στην έγκαιρη προειδοποίηση. Η γνώση όμως της λειτουργίας αυτών των μηχανισμών πρέπει να συνοδεύεται από την προσωπική προετοιμασία και την ενεργή συμμετοχή μας.

Για τη συνέχιση του εθνικού οδηγού, προτείνεται η μελέτη της επόμενης Ενότητας Ε, η οποία αναλύει τη Στοχευμένη Προστασία Ευάλωτων Κατοικιών, Φρακτών, Πετρελαιοκινητήρων κ.ά. Η γνώση του ρόλου των επίσημων φορέων θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με την τεχνική θωράκιση της περιουσίας μας.

ΕΝΟΤΗΤΑ Ε: ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ – ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ, ΦΡΑΚΤΕΣ, ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

Μια γενική αντιπυρική ζώνη δεν αρκεί όταν ο κίνδυνος είναι διάχυτος και οι εστίες ανάφλεξης βρίσκονται παντού γύρω μας. Απαιτούμε στοχευμένη προστασία για κάθε ευάλωτο σημείο της ιδιοκτησίας: από το κυρίως κτίριο, έως τον φράκτη που συνδέεται με την κατοικία και την δεξαμενή πετρελαίου που μπορεί να μετατραπεί σε ωρολογιακή βόμβα. Στην ενότητα αυτή, θωρακίζουμε λεπτομερώς τις πλέον κρίσιμες υποδομές και κατασκευές, ακολουθώντας τον Κανονισμό Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων (ΦΕΚ 3475/Β/2023) και τις συμπληρωματικές εγκυκλίους, ενώ ενσωματώνουμε και διεθνείς καλές πρακτικές για να μην αφήσουμε τίποτα στην τύχη. Η στοχευμένη προστασία αποτελεί το επόμενο βήμα μετά την εφαρμογή της αντιπυρικής ζώνης (Ενότητα Β) και τον σχεδιασμό εκκένωσης (Ενότητα Γ), ειδικά για όσους διαμένουν σε περιοχές υψηλής ή ιδιαίτερα υψηλής επικινδυνότητας.

1. Μεμονωμένες Κατοικίες εντός Δάσους: Υποχρεωτικά Μέτρα & Κατηγορίες Επικινδυνότητας

Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων (ΦΕΚ 3475/Β/2023) αφορά σε όλα τα δομημένα ακίνητα εντός δασικών και χορτολιβαδικών εκτάσεων, εντός ακτίνας 300 μέτρων από τα όριά τους, σε περιαστικό πράσινο και σε κηρυγμένες αναδασωτέες ή δασωτέες εκτάσεις. Προσωπικά, ως ιδιοκτήτης ή μηχανικός, δεν παραβλέπω καμία λεπτομέρεια: η εφαρμογή του Κανονισμού σώζει ζωές και περιουσίες, μειώνοντας ριζικά την πιθανότητα μετάδοσης της φλόγας από τον περιβάλλοντα χώρο στο κτίριο.

Κατηγορίες Επικινδυνότητας: Ο Κανονισμός καθιερώνει τέσσερις κατηγορίες για κάθε ακίνητο – χαμηλή, μέση, υψηλή και ιδιαίτερα υψηλή – με βάση 14 παραμέτρους (κλίση εδάφους, είδος και πυκνότητα βλάστησης, τοπικό κλίμα, ανθρωπογενείς παράγοντες κ.ά.). Η αξιολόγηση γίνεται από εξειδικευμένο μηχανικό ο οποίος συντάσσει Τεχνική Έκθεση Πυροπροστασίας και συμπληρώνει το Έντυπο Αξιολόγησης Επικινδυνότητας. Για υφιστάμενα κτίρια, εφαρμόζουμε πρώτα τα μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας, ενώ για νέα κτίρια ή ριζική ανακαίνιση απαιτείται πλήρης συμμόρφωση με όλες τις προδιαγραφές δομικής πυρασφάλειας. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, τα πρόστιμα για μη εφαρμογή των μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας μπορεί να φτάσουν έως 54.000 ευρώ – ένα κίνητρο που δεν αγνοούμε.

Υποχρέωση Απομάκρυνσης Καύσιμων Υλικών: Στη Ζώνη 1 (0–10 m) επιβάλλεται η πλήρης απομάκρυνση ξηρής βλάστησης, κλαδιών, φύλλων, πευκοβελόνων, καθώς και η αποθήκευση υλικών μόνο σε κλειστούς χώρους που πληρούν προδιαγραφές πυροπροστασίας κτιρίων. Στη Ζώνη 2 (10–30 m) αραιώνουμε τη βλάστηση και δημιουργούμε αντιπυρικές γραμμές (firebreaks), ενώ στη Ζώνη 3 (30–100 m) εφαρμόζουμε επιλεκτική μείωση βιομάζας, φροντίζοντας να μην υπάρχουν συνεχόμενες εύφλεκτες ζώνες προς το κτίριο.

Ενεργά Συστήματα Αυτοπροστασίας: Συνιστούμε σε κάθε κάτοικο περιοχής υψηλής επικινδυνότητας:

Αυτόματο σύστημα καταιονισμού (sprinklers) στη στέγη και στην περιμετρική ζώνη 10 μέτρων – ακόμα και απλό σύστημα με αντλία από δεξαμενή ή πισίνα.
Φορητούς πυροσβεστήρες κατάλληλης ισχύος (π.χ. 6A:80BC) εντός της περιμέτρου των 15 μέτρων από το κτίριο, με ετήσιο τεχνικό έλεγχο.
Αποθηκευμένο νερό τουλάχιστον 5.000 λίτρων (ιδανικά 10.000 λίτρα) αποκλειστικά για πυρόσβεση, σε εμφανές σημείο και με εύκολη πρόσβαση.

2. Φράκτες & Πέργκολες: Η Λανθάνουσα Απειλή – Πώς την Εξαλείφουμε

Οι ξύλινοι φράκτες και οι πέργκολες αποτελούν συχνά την «κρυφή γέφυρα» που μεταφέρει τη φωτιά από τον περιβάλλοντα χώρο στο κτίριο. Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες (Fence are Fuses, 2024), ακόμα και μικρής έκτασης ξύλινος φράκτης μπορεί να αναφλεγεί από καύτρες και να οδηγήσει τη φλόγα κατευθείαν στην πρόσοψη, παρακάμπτοντας την αντιπυρική ζώνη. Δεν επιτρέπουμε τέτοιες αδυναμίες, αλλά ενεργούμε προληπτικά με:

Πλήρως μη εύφλεκτα υλικά: Μέταλλο (γαλβανιζέ, αλουμίνιο), πέτρα, τούβλο, οπλισμένο σκυρόδεμα, σιδηροκονίαμα με οπλισμό (π.χ. revinex) ή ινοτσιμέντο. Όταν συνδέουμε τον φράκτη απευθείας με το κτίριο, απαιτούμε το τμήμα επαφής να είναι από άφλεκτο υλικό, ώστε να μην επιτρέπουμε την ανάφλεξη της εξωτερικής τοιχοποιίας.
Πυρανθεκτική επεξεργασία ξύλου (πυροεμποτισμός): Εάν προτιμούμε ξύλινο φράκτη ή πέργκολα, επιλέγουμε πιστοποιημένη επεξεργασία με φωσφορικά άλατα ή άλλη εγκεκριμένη ουσία που προσδίδει ταξινόμηση αντίδρασης B‑s1,d0 σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα (EN 13501-1). Η επεξεργασία αυτή αυξάνει σημαντικά την ανθεκτικότητα και μειώνει δραστικά την πιθανότητα εξάπλωσης της φλόγας.
Συμπαγείς φράκτες από μη εύφλεκτα υλικά (μέταλλο, μπετόν): Αποτελούν αποτελεσματικό φράγμα στη θερμική ακτινοβολία (radiant energy) και προστατεύουν το κτίριο έναντι της άμεσης επαφής με τις φλόγες.
Αποφυγή εύφλεκτων υλικών: Δεν χρησιμοποιούμε ξύλο χωρίς επεξεργασία, ψάθα, μπαμπού ή πλαστικό σε φράκτες που βρίσκονται εντός της αντιπυρικής ζώνης. Σύμφωνα με το NFPA, η χρήση καύσιμων υλικών σε φράκτες που εφάπτονται σε κτίριο διπλασιάζει τον κίνδυνο ανάφλεξης της πρόσοψης.
Αντικατάσταση εύφλεκτων φρακτών σε περιπτώσεις πολύ υψηλού κινδύνου: Σε περιοχές με κατηγορία επικινδυνότητας 4 ή 5, συνιστούμε την αντικατάσταση οποιουδήποτε εύφλεκτου φράκτη και πέργκολας πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.

Πρακτική συμβουλή: Εάν ο φράκτης σας είναι ήδη ξύλινος, εφαρμόστε τουλάχιστον μία ζώνη 3 μέτρων από άφλεκτα υλικά στο σημείο επαφής με το κτίριο – π.χ. μεταλλικό πλαίσιο ή τσιμεντόλιθοι – διακόπτοντας την καύσιμη συνέχεια. Ελέγχετε επίσης την κατάσταση της επεξεργασίας κάθε δύο χρόνια, καθώς η υπεριώδης ακτινοβολία και η υγρασία υποβαθμίζουν την πυρανθεκτική προστασία. Η προστασία της κατοικίας σας από τη φωτιά δεν σταματά στα όρια της αντιπυρικής ζώνης αλλά επεκτείνεται σε κάθε κατασκευή και υλικό που την περιβάλλει.

3. Δεξαμενές Πετρελαίου, Φιάλες Υγραερίου & Καυσόξυλα: Μηχανισμοί Ασφαλείας

Κατά τη διάρκεια μιας δασικής πυρκαγιάς, οι δεξαμενές καυσίμων μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικές βόμβες αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας. Λαμβάνουμε υπόψη μας τις ακόλουθες αρχές:

Απαιτούμενες αποστάσεις από κτίρια: Η ελάχιστη απόσταση ασφαλείας μεταξύ δεξαμενής πετρελαίου (ή φιάλης υγραερίου) και της κατοικίας ανέρχεται σε 3 μέτρα. Σε περίπτωση αντλιοστασίου που προστατεύεται επαρκώς έναντι ακτινοβολίας, η απόσταση μπορεί να μειωθεί σε 10 μέτρα. Για δεξαμενές υγραερίου, συνιστούμε ακόμα μεγαλύτερες αποστάσεις – έως 30 μέτρα – ειδικά όταν η περιοχή είναι πυκνόκαυστα δασική. Η έρευνα δείχνει ότι ακόμα και τα 30 μέτρα μπορεί να μην επαρκούν σε ακραίες συνθήκες, γι’ αυτό προτιμούμε την πλήρη απομάκρυνση των εύφλεκτων υγρών μακριά από το κτίριο και από δασικές ζώνες.
Καθαρισμός ζώνης 3–5 μέτρων γύρω από τη δεξαμενή: Απομακρύνουμε όλη τη βλάστηση (ξερά χόρτα, θάμνους, πεσμένα κλαδιά) για να μην υπάρχει συνεχής εύφλεκτη ύλη. Διεθνείς οδηγίες (π.χ. Quebec, Canada, 2025) προτείνουν αποψίλωση ακτίνας 3 μέτρων για φιάλες υγραερίου, ενώ για μεγαλύτερες δεξαμενές πετρελαίου η ακτίνα ανέρχεται σε 5–10 μέτρα ανάλογα με την τοπογραφία.
Τοποθέτηση σε υπόστεγο ή υπόγειο με αεραγωγούς: Εάν αποθηκεύουμε δεξαμενή πλησίον κτιρίου, την τοποθετούμε εντός μη εύφλεκτου υποστέγου (μεταλλικό, τσιμεντένιο) εξασφαλίζοντας φυσικό αερισμό για να αποφεύγεται η συσσώρευση αναθυμιάσεων. Σε κάθε περίπτωση, το δάπεδο κάτω από τη δεξαμενή είναι μη απορροφητικό και με κατάλληλη κλίση για συλλογή τυχόν διαρροής.
Προστασία από θερμική ακτινοβολία (εφαρμογή θερμομονωτικής επικάλυψης): Σε δεξαμενές που υποχρεωτικά παραμένουν κοντά στο κτίριο, τοποθετούμε αντιανακλαστική θερμομόνωση ή ψεκαζόμενο πυροπροστατευτικό επίχρισμα, μειώνοντας την απορρόφηση θερμότητας. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για μεταλλικές δεξαμενές πετρελαίου και υγραερίου.
Άμεση διαθεσιμότητα νερού για ψύξη: Διατηρούμε κοντά στη δεξαμενή φορητή αντλία ή λάστιχο κήπου με δυνατότητα ψεκασμού (water spray) ώστε να ψύχουμε την επιφάνεια σε περίπτωση προσέγγισης φλόγας. Ο ελάχιστος ρυθμός ροής για την ψύξη δεξαμενής είναι 10 L/min ανά τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας.
Απομάκρυνση ξύλων, εύφλεκτων υλικών και υπολειμμάτων από τον χώρο γύρω από τη δεξαμενή: Δεν στοιβάζουμε ποτέ καυσόξυλα, πλαστικά ή άλλα καύσιμα υλικά εντός ακτίνας 10 μέτρων από δεξαμενή πετρελαίου ή φιάλες υγραερίου.
Ειδική προστασία υπόγειων δεξαμενών: Ελέγχουμε την στεγανότητα και την αεροστεγανότητα του στομίου πλήρωσης, ώστε να μην εισέρχονται σπινθήρες ή θερμά αέρια.

Πρόσθετη πρόβλεψη για καυσόξυλα: Αποθηκεύουμε τα καυσόξυλα σε απόσταση τουλάχιστον 10 μέτρων από το κτίριο (η διεθνής σύσταση είναι 30 πόδια, δηλαδή ~9 μέτρα), δημιουργώντας γύρω τους νεκρή ζώνη χωρίς βλάστηση. Τα στοιβάζουμε σε μεταλλικά ράφια ή υπόστεγα, ποτέ απευθείας στο έδαφος αν υπάρχουν ξερά χόρτα. Σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας, προτιμούμε την αποθήκευσή τους σε πλήρως κλειστό μεταλλικό χώρο μακριά από το σπίτι.

4. Στάβλοι, Αποθήκες & Γεωργικά Μηχανήματα – Ειδική Προστασία

Οι γεωργικές και κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις συγκεντρώνουν μεγάλη ποσότητα εύφλεκτης ύλης (ζωοτροφές, άχυρα, ελαστικά, λιπάσματα, γεωργικά μηχανήματα). Δεν παραλείπουμε κανένα μέτρο προστασίας:

Δημιουργούμε ζώνη απογύμνωσης (10–15 μέτρα) γύρω από κάθε αποθήκη, στάβλο ή χώρο στάθμευσης γεωργικών μηχανημάτων, απομακρύνοντας κάθε βλάστηση.
Απομακρύνουμε ζωοτροφές, άχυρα, ελαστικά και άλλα εύφλεκτα υλικά από τον περίγυρο. Τα αποθηκεύουμε σε μεταλλικές κατασκευές ή υπόστεγα με πυράνθεκτα υλικά.
Τα γεωργικά μηχανήματα (τρακτέρ, αλωνιστικές, θεριζοαλωνιστικές) φυλάσσονται εντός στεγασμένων, μη εύφλεκτων αποθηκών (ιδανικά μεταλλικών) και δεν τα σταθμεύουμε ποτέ κοντά σε ξερά χόρτα ή δασική βλάστηση.
Αφαιρούμε τις μπαταρίες ή αποσυνδέουμε την ηλεκτρική τροφοδοσία για μηχανήματα που δεν χρησιμοποιούνται (αποφυγή βραχυκυκλώματος).
Εγκαθιστούμε φορητούς πυροσβεστήρες και δοχεία νερού σε απόσταση έως 15 μέτρων από κάθε γεωργική εγκατάσταση, με εμφανή σήμανση.

Η Πυροσβεστική Διάταξη υπ’ αριθ. 6/2018 (ΦΕΚ 1576/Β/2018) θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τα μέτρα και μέσα πυροπροστασίας εμπορικών αποθηκών – την οποία μελετούμε και εφαρμόζουμε ανάλογα για κάθε χώρο αποθήκευσης γεωργικών και λοιπών υλικών.

5. Η Σχέση με τις Λοιπές Ενότητες: Εσωτερική Σύνδεση (Internal Linking)

Η στοχευμένη προστασία (Ενότητα Ε) αποτελεί τη λογική προέκταση της αντιπυρικής ζώνης (Ενότητα Β) και του σχεδίου εκκένωσης (Ενότητα Γ). Παράλληλα, η σωστή εφαρμογή μέτρων για δεξαμενές καυσίμων, φράκτες και αποθήκες διευκολύνει το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων (Ενότητα Δ), αφού μειώνει δραστικά τον κίνδυνο έκρηξης και δημιουργίας δευτερογενών εστιών. Επιπλέον, η θωράκιση μεμονωμένων κατοικιών και η αποφυγή εύφλεκτων υλικών:

Επιτρέπει την ασφαλέστερη εκκένωση (Ενότητα Γ), καθώς δεν υπάρχουν πρόσθετες εστίες φωτιάς που μπορεί να αποκλείσουν τις οδούς διαφυγής.
Προστατεύει ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (Ενότητα Η), όπως ηλικιωμένους ή άτομα με κινητικά προβλήματα, που ενδέχεται να μην προλάβουν να απομακρύνουν εύφλεκτα υλικά.
Συνδέεται με τη νομοθεσία και τα πρόστιμα (Ενότητα Α/Β) καθώς η μη συμμόρφωση για εύφλεκτες αποθήκες ή μη ασφαλείς δεξαμενές επισύρει σοβαρές κυρώσεις.
Βοηθά στην αποκατάσταση μετά την πυρκαγιά (Ενότητα Θ), αφού περιορίζει την έκταση της καταστροφής και μειώνει τον κίνδυνο ρύπανσης από διαρροές καυσίμων.
Αποτελεί βασικό πυλώνα για την πιστοποίηση του ακινήτου βάσει των νέων απαιτήσεων (Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας).

6. Πίνακας Σύνοψης – Βασικά μέτρα ανά ευάλωτο σημείο

Ευάλωτο Σημείο	Απαιτούμενη ενέργεια	Απόσταση από κτίριο	Πρόσθετα μέτρα
Φράκτες & Πέργκολες	Αντικατάσταση με μεταλλικό/πέτρινο φράκτη ή πυροεμποτισμός ξύλου	Ιδιαίτερη προσοχή στο σημείο επαφής με το κτίριο	Συμπαγής φράκτης από μπετόν/μέταλλο για θερμική ακτινοβολία
Δεξαμενές πετρελαίου	Απόσταση 3–10 μέτρα, ζώνη 3–5 μέτρων απογυμνωμένη, υπόστεγο	≥3 m, ιδανικά >10 m	Θερμομονωτική επικάλυψη, ψεκασμός νερού
Φιάλες υγραερίου	Απόσταση 5–10 μέτρα (ιδανικά 30 m από δάσος), πλήρως ελεύθερη ζώνη 3 m	≥5 m	Μεταλλικό υπόστεγο, αποφυγή υπερθέρμανσης
Καυσόξυλα	Αποθήκευση 10 m μακριά, μεταλλικό υπόστεγο, νεκρή ζώνη 3 m	≥10 m	Μη στοίβαξη σε επαφή με το έδαφος
Στάβλοι – Αποθήκες	Ζώνη 10–15 μέτρων χωρίς βλάστηση, απομάκρυνση ζωοτροφών/άχυρων	Δεν εφάπτονται στο κτίριο	Πυροσβεστήρες, δοχεία νερού, σήμανση
Γεωργικά μηχανήματα	Αποθήκευση εντός μεταλλικής αποθήκης, αποσύνδεση μπαταριών	>5 m από βλάστηση	Φορητός πυροσβεστήρας πλησίον
Αποθήκευση λιπασμάτων/χημικών	Ξεχωριστός μη εύφλεκτος χώρος, αερισμός	≥10 m από άλλα κτίρια	Διαχωριστικά τοιχία, δοχεία συλλογής

7. Πηγές – Ενότητα Ε

ID	Πηγή (Link)	Περιγραφή
1	ΦΕΚ 3475/Β/2023 – Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων	Βασικό νομοθέτημα για υποχρεωτική πυροπροστασία ακινήτων, κατηγορίες επικινδυνότητας και απαιτήσεις δομικής πυρασφάλειας
2	Νέα εγκύκλιος για την εφαρμογή του Κανονισμού (dasarxeio.com)	Οδηγίες εφαρμογής για υφιστάμενα κτίρια και απαιτήσεις απομάκρυνσης καύσιμων υλικών
3	Θωρακίστε το κτίριο σας σύμφωνα με το νέο Κανονισμό (davrados.com)	Πρακτικές συμβουλές για πυρανθεκτικά κουφώματα και υλικά
4	Fences are Fuses – Wildfire Partners (UC ANR)	Επιστημονική ανάλυση για τον ρόλο των φρακτών στην εξάπλωση πυρκαγιάς και προτάσεις άφλεκτων υλικών
5	NFPA Fact Sheet on Fences – Texas A&M Forest Service	Συστάσεις για πυρασφαλείς φράκτες (μη καύσιμα υλικά, απόσταση 8 ft από κτίριο)
6	Εγκύκλιος ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/58416/1784/2024 (ΦΕΚ Β 3083/2024)	Συμπληρωματικές οδηγίες για την εφαρμογή του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων
7	Κανονισμός Πυροπροστασίας – ELIPYKA (ΦΕΚ B 3475/2023)	Συνοπτική παρουσίαση του Κανονισμού και πεδίο εφαρμογής
8	Protecting your house and property – Government of Quebec (Canada)	Διεθνείς οδηγίες για ασφαλείς αποστάσεις δεξαμενών καυσίμων και αποθήκευσης
9	Διάταξη 21706/2020 (ΦΕΚ Β 1515/2020) – Αποθήκευση πετρελαίου κίνησης	Απαιτήσεις απόστασης δεξαμενών και απαγόρευση κατακόρυφης στοίβαξης
10	Fences for bushfire resilience – Fencing Industry Australia	Πρακτικές οδηγίες για πυρανθεκτικούς φράκτες (υλικά, επικαλύψεις)
11	Υ.Α. 16410 Φ.700.6/2018 (ΦΕΚ 1576/Β/2018) – Πυροσβεστική Διάταξη 6/2018	Μέτρα και μέσα πυροπροστασίας εμπορικών αποθηκών (προσαρμογή και για γεωργικές αποθήκες)
12	Πυροσβεστική Διάταξη 3/2015 – Αυτόματα συστήματα πυρόσβεσης	Προδιαγραφές για εγκατάσταση αυτόματων συστημάτων καταιονισμού (sprinklers)

Η στοχευμένη προστασία δεν είναι πολυτέλεια – αποτελεί επένδυση ζωής. Περνάμε τώρα στην εφαρμογή: ελέγχουμε κάθε φράκτη, απομακρύνουμε κάθε ξηρή βλάστηση γύρω από τις δεξαμενές, τοποθετούμε πυρασφαλή υπόστεγα και διεκδικούμε την πιστοποίηση του ακινήτου μας. Συνδυάζοντας τα μέτρα αυτά με τις τεχνικές πρόληψης (Ενότητα Β), τον σωστό σχεδιασμό εκκένωσης (Ενότητα Γ) και την αξιοποίηση της τεχνολογίας (Ενότητα Ζ), θωρακίζουμε πλήρως την περιουσία και, κυρίως, τις ανθρώπινες ζωές που φιλοξενεί.

ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤ: ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ (1η ΜΑΪΟΥ – 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ)

Η αντιπυρική περίοδος σηματοδοτεί ένα εξάμηνο αυξημένης επαγρύπνησης, κατά τη διάρκεια του οποίου η κοινή προσπάθεια πολιτείας και πολιτών κρίνει την έκταση των συνεπειών μιας δασικής πυρκαγιάς. Δεν αρκεί να έχουμε οργανώσει την αντιπυρική ζώνη (όπως αναλύσαμε στην Ενότητα Β) ή να έχουμε εκπονήσει σχέδιο εκκένωσης (βλ. Ενότητα Γ). Απαιτείται καθημερινή συμμόρφωση με απαγορεύσεις, άμεση αντίδραση στον εντοπισμό καπνού και συστηματική πρόληψη. Στην ενότητα αυτή, αναλαμβάνουμε δράση: από την αποφυγή εργασιών που προκαλούν σπινθήρες, έως την αξιοποίηση εφαρμογών έγκαιρης προειδοποίησης και την υποστήριξη εθελοντών. Η πρόληψη δεν είναι ατομική επιλογή – αποτελεί συλλογική υποχρέωση για την προστασία ζωών, δασών και περιουσιών.

1. Οι Τέσσερις Βασικές Απαγορεύσεις της Πυροσβεστικής

Για την αντιπυρική περίοδο 2026, το Πυροσβεστικό Σώμα, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ), εξέδωσε τέσσερις κατηγορίες απόλυτων απαγορεύσεων που ισχύουν καθ’ όλη τη διάρκειά της και επεκτείνονται περαιτέρω κατά τις ημέρες υψηλού κινδύνου (κατηγορία 4 και 5).

α) Απαγόρευση καύσης υπολειμμάτων φυτικής βλάστησης

Απαγορεύεται αυστηρά η καύση ξηρών χόρτων, κλαδεμάτων, υπολειμμάτων καλλιέργειας, απορριμμάτων και κάθε μορφής εύφλεκτων υλικών στην ύπαιθρο, σε αγροτεμάχια, οικοπεδικούς χώρους και δασικές εκτάσεις. Πρέπει να μεταφέρουμε τα προϊόντα καθαρισμού σε επιτρεπόμενους χώρους, ώστε να μην μετατρέπονται σε καύσιμη ύλη που περιμένει τον πρώτο σπινθήρα.

β) Απαγόρευση εκτέλεσης θερμών εργασιών σε ημέρες υψηλού κινδύνου

Όταν ο Ημερήσιος Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς προβλέπει κατηγορία 4 (πολύ υψηλό) ή 5 (κατάσταση συναγερμού), απαγορεύεται κάθε θερμή εργασία στην ύπαιθρο: χρήση τροχού, ηλεκτροσυγκόλληση, χρήση μηχανημάτων που εκτοξεύουν σπινθήρες (δισκοπρίονα, αλυσοπρίονα, φρέζες, αεροσυμπιεστές), καθώς και εργασίες σε καμινάδες που δεν διαθέτουν φράγμα σπινθήρων. Ακόμα και αθλητικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες που παράγουν θερμότητα υπόκεινται σε περιορισμούς σε ορισμένες περιοχές.

γ) Απαγόρευση χρήσης συσκευών που παράγουν σπινθήρα

Απαγορεύεται η ρίψη αναμμένων τσιγάρων, η χρήση κινητών συσκευών με γυμνή φλόγα και η λειτουργία μηχανημάτων που δεν διαθέτουν σύστημα καταστολής σπινθήρων, ιδίως σε περιοχές με ξηρή βλάστηση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για γεωργικά μηχανήματα και οχήματα που κινούνται εντός δασικών δρόμων – φέρουμε πάντα φορείο πυροσβεστήρα και αποφεύγουμε να σταθμεύουμε πάνω σε ξηρά χόρτα.

δ) Απαγόρευση πυροτεχνημάτων σε κατηγορίες κινδύνου 3, 4, 5

Απαγορεύεται η χρήση βεγγαλικών, κροτίδων, αερόστατων με φλόγα ή θερμού αέρα, ακόμα και σε αστικές ή ημιαστικές περιοχές, εφόσον ο χάρτης κινδύνου είναι κίτρινος (κατηγορία 3) ή υψηλότερος. Ο κίνδυνος ανάφλεξης από τα πυροτεχνήματα είναι εξαιρετικά υψηλός, ιδιαίτερα όταν η ξηρασία έχει αυξήσει την εύφλεκτη βιομάζα. Εξίσου απαγορεύεται και το άναμμα υπαίθριας ψησταριάς εντός ή πλησίον δασικής έκτασης, καθώς οι σπινθήρες μπορούν να ταξιδέψουν δεκάδες μέτρα.

Σε περίπτωση παράβασης αυτών των απαγορεύσεων, επισύρονται αυστηρές κυρώσεις που περιγράφονται αναλυτικά στη Πυροσβεστική Διάταξη 9/2024 (όπως τροποποιήθηκε). Τα διοικητικά πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως 50.000 ευρώ ανάλογα με την έκταση της ζημιάς, ενώ οι εμπρηστές αντιμετωπίζουν ποινές κακουργηματικού χαρακτήρα και φυλάκιση . Επιπλέον, η Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024 ορίζει ότι η μη συμμόρφωση με τα μέτρα καθαρισμού οικοπέδου μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετα πρόστιμα από τους Δήμους, τα οποία φτάνουν έως 2.000 ευρώ ανάλογα με την έκταση . Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο, προβλέπεται χρηματική ποινή έως 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών.

2. Ημερήσιος Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς – Το Βασικό Εργαλείο Προειδοποίησης

Η ΓΓΠΠ ξεκινά την έκδοση του Ημερήσιου Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς κάθε χρόνο στις 30 Απριλίου, θέτοντάς τον σε ισχύ από την 1η Μαΐου και συνεχίζοντας καθημερινά έως την 31η Οκτωβρίου. Ο Χάρτης αποτελεί το επιχειρησιακό ραντάρ της χώρας, χωρισμένος σε πέντε επίπεδα κινδύνου που καθορίζουν το επίπεδο ετοιμότητας όλων των φορέων και, κυρίως, της δικής μας δράσης:

Κατηγορία	Χρώμα	Περιγραφή	Δικές μας Ενέργειες
1	Πράσινο	Χαμηλός κίνδυνος	Βασική προσοχή – τήρηση των γενικών απαγορεύσεων.
2	Μπλε	Μέτριος κίνδυνος	Αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων σε δάση.
3	Κίτρινο	Υψηλός κίνδυνος	Απαγόρευση καύσης, χρήσης μηχανημάτων και πυροτεχνημάτων. Η ΓΓΠΠ θέτει τις δυνάμεις σε αυξημένη επιφυλακή.
4	Πορτοκαλί	Πολύ υψηλός κίνδυνος	Απαγόρευση κάθε θερμής εργασίας και εισόδου σε δάση. Συνιστάται προληπτική απομάκρυνση ευάλωτων ομάδων.
5	Κόκκινο	Κατάσταση συναγερμού	Απαγόρευση κυκλοφορίας σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις (κατ’ εξαίρεση για επαγγελματίες). Πλήρης κινητοποίηση μηχανισμού.

Προσωπικά, ελέγχω τον Χάρτη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ μέσω της επίσημης εφαρμογής Civil Protection GR (διαθέσιμη σε App Store & Google Play) ή στην ιστοσελίδα της ΓΓΠΠ (civilprotection.gov.gr). Σε κατηγορία 4 ή 5, προσαρμόζω τις δραστηριότητές μου, μεταθέτω εργασίες στην ύπαιθρο και διασφαλίζω ότι οι ευάλωτοι συγγενείς (βλ. Ενότητα Η) έχουν σχέδιο διαφυγής. Σύμφωνα με τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης κ. Ευάγγελο Τουρνά, «μπορεί ο καιρός ακόμα να είναι βροχερός, αλλά σύντομα θα έρθουν τα δύσκολα και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι».

3. Η Υποχρέωση Καθαρισμού Οικοπέδων – Ψηφιακή Δήλωση & Συντήρηση

Η Κοινή Υπουργική Απόφαση ΥΠ/1157/2026 (ΦΕΚ Β 2323/2026) ορίζει ξεκάθαρα ότι κάθε ιδιοκτήτης, νομέας, επικαρπωτής ή μισθωτής οικοπέδου υποχρεούται:

Να προβεί σε πλήρη καθαρισμό της ιδιοκτησίας του (απομάκρυνση ξηρών χόρτων, κλαδιών, πευκοβελόνων, απορριμμάτων, αραίωση βλάστησης) έως 15 Ιουνίου.
Να υποβάλει Υπεύθυνη Δήλωση Καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών μέσω της πλατφόρμας akatharista.apps.gov.gr (χρήση κωδικών TAXISnet), έως την ίδια καταληκτική ημερομηνία.
Να διατηρεί το οικόπεδο καθαρό καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (έως 31 Οκτωβρίου), αποφεύγοντας συσσώρευση νέας εύφλεκτης ύλης.

Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός: απομάκρυνση ξηρής και θαμνώδους βλάστησης, κλάδεμα δέντρων σε ύψος 3 μέτρων, αφαίρεση νεκρών κλαδιών, καθαρισμό στέγης και υδρορροών, μεταφορά των υπολειμμάτων σε εγκεκριμένο χώρο.

Πρόστιμα για μη συμμόρφωση:

Παράβαση	Πρόστιμο	Βάση
Μη καθαρισμός & μη δήλωση	500 €	ΚΥΑ ΥΠ/1157/2026
Καθαρισμός χωρίς δήλωση	100 €
Ψευδής δήλωση	έως 5.000 € & φυλάκιση ≥6 μηνών
Πρόσθετο πρόστιμο από Δήμο (ανά τ.μ.)	1 €/τ.μ. (ελάχιστο 200 € – μέγιστο 2.000 €)

Οι Δήμοι μπορούν να διενεργούν αυτεπάγγελτο καθαρισμό και να καταλογίζουν το πλήρες κόστος στους παραβάτες. Κρατώ το αποδεικτικό της ηλεκτρονικής υποβολής – αποτελεί την απόδειξη ότι εκπλήρωσα την υποχρέωσή μου. Η προστασία από φωτιά δεν σταματά στον δικό μου φράχτη· ευθύνομαι και για την αποφυγή μετάδοσης της φλόγας σε γειτονικές ιδιοκτησίες. Συνιστώ να ενημερώσω και να βοηθήσω ευάλωτους γείτονες (ηλικιωμένους, ΑμεΑ), ιδίως όταν η κατηγορία κινδύνου είναι 4 ή 5.

4. Εφαρμογές & Εργαλεία Έγκαιρης Προειδοποίησης

Η τεχνολογία σώζει ζωές – δεν την αγνοούμε. Κατεβάζω και ενεργοποιώ τις παρακάτω εφαρμογές:

Civil Protection GR (επίσημη εφαρμογή ΓΓΠΠ): παρέχει ημερήσιο χάρτη κινδύνου, ειδοποιήσεις για εκκένωση, ζωντανές οδηγίες και χρήσιμες προειδοποιήσεις για ολισθηρά εδάφη ή υψηλούς ανέμους. Η εφαρμογή αξιοποιεί πλήρως το σύστημα 112 GR‑Alert, το οποίο στέλνει μαζικά μηνύματα Cell Broadcast σε όλες τις συσκευές μιας πληττόμενης περιοχής, ανεξαρτήτως αν ο χρήστης έχει εγκαταστήσει την εφαρμογή ή όχι. Για να λαμβάνω αυτά τα μηνύματα, δεν απαιτείται εγγραφή – χρειάζεται μόνο το κινητό μου να βρίσκεται εντός δικτύου.
myCoast: αν και σχεδιάστηκε αρχικά για τον έλεγχο παραλιών, επεκτείνεται σε περιβαλλοντικές καταγγελίες και μπορεί να βοηθήσει στην αναφορά εστιών ρύπανσης ή καπνού.
EFFIS / Copernicus EMS: η ευρωπαϊκή πλατφόρμα δασικών πυρκαγιών παρέχει διαδραστικό χάρτη, δορυφορικά δεδομένα και πρόβλεψη κινδύνου για όλη τη Μεσόγειο. Για την ώρα της εκκένωσης, συνιστώ επίσης την αποθήκευση του τηλεφώνου 199 (Πυροσβεστική) και 112 (Ευρωπαϊκός αριθμός Έκτακτης Ανάγκης) στο κινητό μου, με δυνατότητα κλήσης ακόμα και χωρίς σήμα.

5. Εκστρατείες Πρόληψης & Ενημέρωσης Πολιτών

Η ΓΓΠΠ, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και ομάδες εθελοντών εκπονούν ετήσιες εκστρατείες ευαισθητοποίησης. Για το 2026, η εκστρατεία «Κάνε το δικό σου Σχέδιο» στοχεύει στην προσωπική προετοιμασία κάθε πολίτη, παρέχοντας ψηφιακά εργαλεία, φυλλάδια, βίντεο και σημεία ενημέρωσης σε κεντρικές πλατείες. Σε περιφερειακό επίπεδο, η Περιφέρεια Θεσσαλίας διενεργεί ημερήσιες συσκέψεις πολιτικής προστασίας, ορίζοντας τοπικά σημεία εκκένωσης και συνδέοντας εθελοντές με τον μηχανισμό.

Προσωπική μου συμβουλή: Συμμετέχω σε τοπικές ενημερωτικές ημερίδες και παρακολουθώ τα προγράμματα εκπαίδευσης εθελοντών, ώστε να γνωρίζω τη λειτουργία του σχεδίου «ΙΟΛΑΟΣ 2» (5η έκδοση, 2026).

6. Ο ρόλος των Εθελοντών κατά την αντιπυρική περίοδο

Οι εθελοντές δασοπυροσβέστες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του μηχανισμού πρόληψης και καταστολής. Μέσω του Προγράμματος Υποστήριξης Εθελοντικών Ομάδων Δασοπυροπροστασίας 2024‑2026, πάνω από 1.936 εθελοντές από 50 ομάδες σε όλη την Ελλάδα έλαβαν εκπαίδευση και εξοπλισμό, ενώ 574 εθελοντές από 118 ομάδες εκπαιδεύτηκαν σε ειδικά ζητήματα διαχείρισης πυρκαγιάς. Στην Αττική, για την περίοδο 2026 συνέδραμαν 800 εθελοντές του Πυροσβεστικού Σώματος και 1.893 εθελοντές της Πολιτικής Προστασίας.

Οι εθελοντές πραγματοποιούν περιπολίες σε δασικές περιοχές, αναφέρουν εστίες καπνού, βοηθούν σε συνθήκες εκκένωσης και ενημερώνουν τους πολίτες. Μπορώ να γίνω εθελοντής επικοινωνώντας με τον Δήμο μου, το Πυροσβεστικό Σώμα ή οργανώσεις όπως ο WWF Ελλάς. Σύμφωνα με την Πυροσβεστική Διάταξη 3/2024, η εθελοντική προσφορά είναι νομικά κατοχυρωμένη, παρέχοντας ασφαλιστική κάλυψη και αποζημίωση σε περίπτωση τραυματισμού.

7. Άμεση Αντίδραση – «Βλέπω καπνό, καλώ το 199»

Κάθε μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί σε μεγάλη πυρκαγιά μέσα σε λίγα λεπτά. Το Πυροσβεστικό Σώμα απευθύνει ξεκάθαρη έκκληση:

«Αν δείτε καπνό, φλόγες ή οτιδήποτε μπορεί να οδηγήσει σε πυρκαγιά: Καλέστε αμέσως την Πυροσβεστική στο 199 ή στο 112. Μην υποθέσετε ότι έχει καλέσει κάποιος άλλος. Μην κλείσετε το τηλέφωνο πριν δώσετε όλες τις πληροφορίες: την ακριβή τοποθεσία, το σημείο πρόσβασης, τυχόν γειτονικά κτίρια και τη φορά του ανέμου».

Δεν διατρέχω κανέναν νομικό κίνδυνο για καλόπιστη αναφορά. Η καθυστέρηση είναι η χειρότερη μορφή αμέλειας.

8. Σύνδεση με τις Υπόλοιπες Ενότητες του Εθνικού Οδηγού

Η τήρηση των απαγορεύσεων κατά την αντιπυρική περίοδο συμπληρώνεται από:

Ενότητα Β (Πρόληψη – Αντιπυρική Ζώνη): ο καθαρισμός του οικοπέδου μου αποτελεί την πιο σημαντική προϋπόθεση για να είναι αποτελεσματικές οι απαγορεύσεις της περιόδου.
Ενότητα Γ (Σχέδιο Εκκένωσης): η καθημερινή ενημέρωση από τον χάρτη κινδύνου καθορίζει πότε θα ενεργοποιήσω το σχέδιο διαφυγής.
Ενότητα Δ (Ρόλος Πυροσβεστικού Σώματος, Πολιτικής Προστασίας, Εθελοντών, Drones & Εναέρια Μέσα): γνωρίζοντας πώς κινητοποιούνται οι δυνάμεις, μπορώ να συντονιστώ καλύτερα.
Ενότητα Ε (Στοχευμένη Προστασία – Ευάλωτες Κατοικίες, Φράκτες, Πετρελαιοκινητήρες): οι πρόσθετες θωρακίσεις μου επιτρέπουν να παραμένω ασφαλής ακόμα και αν μια γειτονική ιδιοκτησία δεν συμμορφωθεί.
Ενότητα Η (Ευάλωτες Κοινωνικές Ομάδες): ηγούμαι της προστασίας ηλικιωμένων, ΑμεΑ και παιδιών, ιδίως σε ημέρες υψηλού κινδύνου.
Ενότητα Θ (Μετά την πυρκαγιά – Αποκατάσταση & Υγεία): ο σωστός σχεδιασμός στη φάση της πρόληψης επηρεάζει δραστικά την ταχύτητα επιστροφής στην κανονικότητα.

9. Πηγές – Ενότητα ΣΤ (Επιλεγμένες)

ID	Πηγή (Link)	Περιγραφή
1	ΓΓΠΠ – Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς 2026	Ημερήσιος χάρτης με 5 κατηγορίες κινδύνου, επιχειρησιακή λειτουργία.
2	Έναρξη Αντιπυρικής Περιόδου – Πυροσβεστική (199/112)	Επίσημες οδηγίες, απαγορεύσεις και έκκληση για άμεση αναφορά.
3	ertnews: Οι 4 απαγορεύσεις 2026	Αναλυτική καταγραφή απαγορεύσεων, βάσει Πυροσβεστικής Διάταξης 9/2024 & 20/2024.
4	skai.gr: Πρόστιμα & ποινές αντιπυρικής περιόδου	Πληροφορίες για πρόστιμα έως 50.000€ και ποινές κακουργηματικού χαρακτήρα.
5	Καθαρισμός οικοπέδων – ΚΥΑ ΥΠ/1157/2026	Υποχρεώσεις, δήλωση akatharista.apps.gov.gr, πρόστιμα.
6	εφαρμογή Civil Protection GR & 112 GR‑Alert	Οδηγίες λήψης εφαρμογών και ενεργοποίησης μαζικών μηνυμάτων.
7	Πρόγραμμα Εθελοντών Δασοπυροπροστασίας – desmos.org	Στοιχεία για 1.936 εθελοντές, 50 ομάδες και νομική κατοχύρωση.
8	myCoast – Ψηφιακή εφαρμογή ΓΓΠΠ	Σύνδεσμος για αναφορές περιβαλλοντικών παραβάσεων.
9	Καθαρισμός οικοπέδων 2026 – Kathimerini	Ανάλυση ΦΕΚ, προθεσμίες, εξαιρέσεις και ροή ελέγχων.
10	Εκστρατεία «Κάνε το δικό σου Σχέδιο» – ΓΓΠΠ	Υλικό ενημέρωσης για την προσωπική προετοιμασία.

Συμπέρασμα Ενότητας ΣΤ: Η αντιπυρική περίοδος δεν είναι μια θεωρητική απαρίθμηση απαγορεύσεων – είναι μια ενεργή, καθημερινή υπενθύμιση ότι η ασφάλεια ζωών, δασών και κτιρίων περνάει μέσα από μικρές, συνεπείς πράξεις: έλεγχο χάρτη κινδύνου, αποφυγή σπινθήρων, καθαρισμό οικοπέδου, ψηφιακή δήλωση, εθελοντική προσφορά και άμεση αναφορά. Μόνο αν συνδυάσουμε την τεχνολογία, τη νομοθεσία και την κοινωνική αλληλεγγύη θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση. Η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια – αποτελεί την πιο αποτελεσματική, την πιο οικονομική και την πιο ηθική επιλογή. Ενεργούμε ΤΩΡΑ, γιατί η επόμενη φωτιά δεν θα περιμένει.

ΕΝΟΤΗΤΑ Ζ: ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ – AI, ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ, ΠΛΑΤΦΟΡΜΕΣ

Η τεχνολογική επανάσταση στα συστήματα πρόληψης δεν αποτελεί πλέον μελλοντική υπόσχεση – ήδη λειτουργεί ενεργά στο πεδίο, καθορίζοντας τη διαφορά ανάμεσα σε μια γρήγορη παρέμβαση και μια ανεξέλεγκτη καταστροφή. Από τους θερμικούς μικροδορυφόρους που «βλέπουν» την πυρκαγιά από το διάστημα, μέχρι τα drones με θερμικές κάμερες που επιχειρούν 24 ώρες το 24ωρο και τα νευρωνικά δίκτυα που μαθαίνουν από εκατομμύρια δορυφορικές εικόνες – κάθε νέα τεχνολογία ενσωματώνεται πλέον στο Εθνικό Σύστημα Πολιτικής Προστασίας, ενισχύοντας την πρόληψη και μειώνοντας δραστικά τον χρόνο αντίδρασης. Η παρούσα ενότητα αποκαλύπτει τον τεχνολογικό οπλισμό που αλλάζει ριζικά την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα.

1. Δορυφορική Επιτήρηση: Οι Θερμικοί Μικροδορυφόροι του «Hellenic Fire System»

Η Ελλάδα εισέρχεται στην εποχή της διαστημικής πυροπροστασίας. Στις αρχές Μαΐου 2026, τέσσερις ελληνικοί θερμικοί μικροδορυφόροι εκτοξεύτηκαν με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX από τη διαστημική βάση Vandenberg στην Καλιφόρνια. Πρόκειται για το «Hellenic Fire System», ένα σύστημα τεσσάρων δορυφόρων ειδικά σχεδιασμένων για την παρακολούθηση πυρκαγιών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, το οποίο ανέπτυξε η γερμανική startup OroraTech ύστερα από σύμβαση που υπέγραψε η Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο CEO της OroraTech, Martin Langer, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Για πρώτη φορά μια ολόκληρη χώρα προστατεύεται από έναν ειδικά σχεδιασμένο δορυφορικό αστερισμό, που έχει δημιουργηθεί για να εντοπίζει και να παρακολουθεί πυρκαγιές σε πραγματικό χρόνο. Είναι μια καθοριστική στιγμή, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος προσεγγίζει τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών».

Η OroraTech μετρά ήδη 14 θερμικούς δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά – το μεγαλύτερο δίκτυο του είδους παγκοσμίως – καλύπτοντας περισσότερα από 407 εκατομμύρια εκτάρια δασικών εκτάσεων. Πάνω από 110 πελάτες σε έξι ηπείρους, από δημόσιους φορείς έως ασφαλιστικές εταιρείες, αξιοποιούν ήδη τις υπηρεσίες της. Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έκανε λόγο για «ενίσχυση της πολιτικής προστασίας με σύγχρονα διαστημικά μέσα», θέτοντας υψηλές προσδοκίες για τη νέα αντιπυρική περίοδο. Αυτό το δορυφορικό σύστημα επιτρέπει την πυρανίχνευση σε «σχεδόν πραγματικό χρόνο», δίνοντας στην Πολιτική Προστασία ένα πολύτιμο χρονικό πλεονέκτημα για άμεση κινητοποίηση δυνάμεων.

2. Τεχνητή Νοημοσύνη & Μηχανική Μάθηση: Deep Cube, SeasFire, FireHub

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, μέσω της Επιχειρησιακής Μονάδας Τηλεπισκόπησης BEYOND, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της αξιοποίησης Τεχνητής Νοημοσύνης για την πρόληψη και αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών. Τρία καινοτόμα προγράμματα υλοποιούνται ήδη με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, εντάσσοντας την Ελλάδα στους πρωτοπόρους της παγκόσμιας έρευνας.

Deep Cube: Το πρόγραμμα αυτό, που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2021 με συντονιστή το ΙΑΑΔΕΤ/ΕΑΑ, αξιοποιεί τεράστιο όγκο δωρεάν δορυφορικών δεδομένων σε συνδυασμό με τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης για την εξαγωγή νέων πληροφοριών. Μία από τις κύριες εφαρμογές του είναι η ημερήσια εκτίμηση κινδύνου δασικής πυρκαγιάς για την επόμενη ημέρα, η οποία αναπτύχθηκε σε στενή συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα. Πέρυσι λειτούργησε πιλοτικά για την Ελλάδα, ενώ φέτος επεκτάθηκε σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, ενώ έχει ήδη ζητηθεί η ανάπτυξή του και για άλλες χώρες, όπως η Ισπανία.

SeasFire: Το δεύτερο πρόγραμμα, που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2022, στοχεύει στην εκτίμηση του κινδύνου δασικής πυρκαγιάς μέσα από διαφορετική τεχνολογική προσέγγιση, χρησιμοποιώντας επίσης Τεχνητή Νοημοσύνη για την επεξεργασία περιβαλλοντικών και κλιματικών δεδομένων. Ο εντεταλμένος ερευνητής του ΕΑΑ, Γιάννης Παπουτσής, υπογραμμίζει ότι η πρόληψη του κινδύνου είναι «σύνθετη και πολυδιάστατη» και απαιτεί τον συνδυασμό πολλών παραμέτρων που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

FireHub: Αποτελεί την επιχειρησιακή πλατφόρμα του BEYOND για την παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών σε πραγματικό χρόνο. Μέσω αυτής, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών εντοπίζει και παρακολουθεί τις ενεργές εστίες, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα, και παρέχει εκτιμήσεις καμένων εκτάσεων και διαχρονική χαρτογράφηση. Παραδείγματα αποτελούν οι πυρκαγιές στη Δαδιά το 2022, στην Κρύα Βρύση Ρεθύμνου και στην περιοχή Αρίστηνο Έβρου, που ανιχνεύτηκαν από το FireHub λίγες μόλις ώρες μετά την εκδήλωσή τους.

3. Drones: 24ωρη Επιτήρηση, Εντοπισμός Εστιών και Θερμική Απεικόνιση

Τα drones αποτελούν πλέον τον πλέον ευέλικτο και άμεσο βραχίονα επιτήρησης του Πυροσβεστικού Σώματος και της Πολιτικής Προστασίας. Το 2026, ο στόλος των drones για πυρανίχνευση αυξήθηκε σε 100 μονάδες, έναντι 87 το 2025 και μόλις 40 το 2024, σημειώνοντας ραγδαία ενίσχυση . Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, τόνισε ότι «τα drones προσφέρουν κρίσιμο πλεονέκτημα».

Λειτουργία των drones: Εξοπλισμένα με θερμικές κάμερες, τα drones λειτουργούν σε 24ωρη βάση, ανιχνεύοντας εστίες πυρκαγιάς ακόμα και τη νύχτα, όταν η οπτική επιτήρηση είναι ανέφικτη. Εντοπίζουν εστίες πριν καν γίνουν ορατές με γυμνό μάτι, στέλνοντας άμεσα σήμα στο Κέντρο Επιχειρήσεων. Το 2025, ο στόχος ήταν η λειτουργία 80 drones για ανίχνευση και πρόληψη πυρκαγιών, ενώ ήδη από το 2024 ορισμένα από αυτά ενσωματώθηκαν και σε Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα για ταχύτερη απόκριση. Σύμφωνα με τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης Ευάγγελο Τουρνά, το επίπεδο ετοιμότητας και η ικανότητα διαχείρισης ταυτόχρονων συμβάντων αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία της αντιπυρικής περιόδου. Επιπλέον, το Υπουργείο ενισχύεται με περισσότερα από 100 νέα πυροσβεστικά οχήματα και δημιουργεί εθνική βάση δεδομένων, εντάσσοντας όλες αυτές τις τεχνολογικές προσθήκες στο Εθνικό Πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ».

4. Επίγεια Συστήματα Πυρανίχνευσης: Θερμικές Κάμερες, LiDAR και Κέντρα Ελέγχου

Πέρα από τα διαστημικά και εναέρια συστήματα, αναπτύσσονται επίσης προηγμένα επίγεια δίκτυα αισθητήρων που καλύπτουν τοπικά δάση και περιαστικές περιοχές.

Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας – Σύστημα 4,7 εκατ. ευρώ: Πρότυπο αποτελεί το ολοκληρωμένο σύστημα επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης που υλοποίησε η ένωση εταιριών ADAPTIT Α.Ε. – RAYMETRICS Α.Ε. για λογαριασμό της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, με συνολικό προϋπολογισμό 4,7 εκατομμυρίων ευρώ και ένταξη στο Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Το σύστημα περιλαμβάνει 18 υπερσύγχρονους σταθμούς σε ορεινές περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων Αχαΐας, Ηλείας και Αιτωλοακαρνανίας, καλύπτοντας δεκάδες χιλιάδες στρέμματα δάσους. Κάθε σταθμός διαθέτει:

Θερμικές και οπτικές κάμερες υψηλής ανάλυσης για συνεχή οπτική και θερμική επιτήρηση.
Αισθητήρες LiDAR (Light Detection and Ranging) που ανιχνεύουν σωματίδια καπνού στην ατμόσφαιρα.
Τρία λέιζερ επιβεβαίωσης σε επιλεγμένους σταθμούς, που περιορίζουν δραστικά τα ψευδή σήματα συναγερμού.
Προηγμένα λογισμικά Τεχνητής Νοημοσύνης & Μηχανικής Μάθησης που αναλύουν τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, καθορίζουν την κατεύθυνση εξάπλωσης της φωτιάς και αναγνωρίζουν με ακρίβεια αν πρόκειται για πιθανή πυρκαγιά.

24ωρη λειτουργία & Κέντρα Ελέγχου: Το σύστημα λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, ανεξαρτήτως καιρού ή ώρας, και συνδέεται με τρία Κέντρα Ελέγχου σε Πάτρα, Μεσολόγγι και Πύργο, εξασφαλίζοντας συνεχή επιτήρηση, real-time ειδοποιήσεις και άμεση κινητοποίηση των πυροσβεστικών δυνάμεων . Όπως δήλωσε ο αντιπεριφερειάρχης Θεόδωρος Βασιλόπουλος, «η τεχνολογία γίνεται ο πιο πολύτιμος σύμμαχός μας στην προστασία των δασών και των πολιτών».

5. Εθνική Χαρτογράφηση Κινδύνου – Το Μακροπρόθεσμο Στρατηγικό Εργαλείο

Τον Δεκέμβριο του 2025 υπεγράφη η έγκριση του Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών, μιας εκ των 25 εμβληματικών μεταρρυθμίσεων που έθεσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης . Για πρώτη φορά μετά από 45 χρόνια, η χώρα αποκτά ένα σύγχρονο, επιστημονικά τεκμηριωμένο εργαλείο που ξεφεύγει από την απλή χαρτογράφηση του παρελθόντος και θέτει νέα βάση για στοχευμένα έργα πυροπροστασίας.

Χαρακτηριστικά του Χάρτη:

Κατάταξη όλων των Δήμων της χώρας σε 3 κατηγορίες: χαμηλής, μεσαίας και υψηλής επικινδυνότητας, ανάλογα με το είδος της βλάστησης, τις κλιματολογικές συνθήκες και τη συχνότητα εμφάνισης υψηλών τιμών (3, 4 και 5) στον ημερήσιο Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς.
Αξιοποίηση δεδομένων 20 ετών, ώστε να αποτυπώνεται η πραγματική και όχι η θεωρητική επικινδυνότητα.
Διαφορετικό εργαλείο από τον Ημερήσιο Χάρτη Πρόβλεψης – ο μεν Εθνικός Χάρτης κατατάσσει τις περιοχές σε μακροπρόθεσμη βάση, ο δε Ημερήσιος εκδίδεται κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου και προβλέπει τον κίνδυνο για την επόμενη ημέρα.

Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης, Γιάννης Κεφαλογιάννης, δήλωσε ότι «η έγκριση του Εθνικού Χάρτη αποτελεί μια ακόμη ουσιαστική μεταρρύθμιση στη νέα αντίληψη Πολιτικής Προστασίας που προωθούμε: μια Πολιτική Προστασία που δεν περιορίζεται στην επέμβαση, αλλά επενδύει στην πρόληψη και στη γνώση του κινδύνου με τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια». Η ύπαρξη ακριβούς χάρτη επικινδυνότητας είναι απαραίτητη τόσο για την Ενότητα Β (Πρόληψη), όσο και για την ορθολογική χάραξη πολιτικών αντιπυρικής προστασίας.

6. Οι Δορυφορικές Υπηρεσίες Copernicus & EFFIS

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα αξιοποιεί συστηματικά τις υπηρεσίες του Copernicus Emergency Management Service (EMS) και του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών Δασικών Πυρκαγιών (EFFIS). Οι υπηρεσίες αυτές παρέχουν:

Καθημερινή πρόβλεψη επικινδυνότητας για όλη την Ευρώπη, βάσει μετεωρολογικών και περιβαλλοντικών δεδομένων.
Ταχεία χαρτογράφηση καμένων εκτάσεων μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά, συμβάλλοντας στην αποτίμηση των ζημιών.
Δορυφορικά δεδομένα εντοπισμού ενεργών εστιών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, τα οποία ενσωματώνονται στα επιχειρησιακά συστήματα της ΓΓΠΠ.

Η λειτουργία της πλατφόρμας EFFIS, η οποία χρηματοδοτείται από την ΕΕ, ενισχύει σημαντικά τις δυνατότητες παρακολούθησης των ελληνικών αρχών, παρέχοντας αξιόπιστες και συγκρίσιμες πληροφορίες για ολόκληρη την Ευρώπη.

7. Σύνδεση με τις Υπόλοιπες Ενότητες (Internal Linking)

Η τεχνολογική θωράκιση δεν είναι μεμονωμένη ενέργεια. Κάθε σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης συνδέεται άμεσα με:

Ενότητα Α (Η νέα πραγματικότητα – Στατιστικά, κλίμα & αιτίες): Η κλιματική κρίση και η αύξηση των μεγαπυρκαγιών καθιστούν απαραίτητη την υιοθέτηση όλων των παραπάνω τεχνολογικών εργαλείων.
Ενότητα Β (Πρόληψη – Αντιπυρική Ζώνη): Ο Εθνικός Χάρτης Κινδύνου και τα συστήματα AI βοηθούν στον εντοπισμό των περιοχών όπου επιβάλλεται αυστηρή εφαρμογή της αντιπυρικής ζώνης.
Ενότητα Γ (Σχέδιο Εκκένωσης): Η έγκαιρη ειδοποίηση μέσω 112, που ενεργοποιείται με τη βοήθεια δορυφορικών και δορυφορικών δεδομένων, σώζει ζωές, επιτρέποντας την προληπτική εκκένωση.
Ενότητα Δ (Ρόλος Πυροσβεστικού Σώματος, Πολιτικής Προστασίας, Εθελοντών, Drones & Εναέρια Μέσα): Τα drones, τα εναέρια μέσα και τα κέντρα ελέγχου αποτελούν τον πυρήνα της τεχνολογικής επιχειρησιακής ικανότητας.
Ενότητα ΣΤ (Δράσεις Πολιτών κατά την Αντιπυρική Περίοδο): Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης (112, εφαρμογές, χάρτες) καθοδηγούν την καθημερινή συμπεριφορά των πολιτών.
Ενότητα Θ (Μετά την πυρκαγιά – Αποκατάσταση & Υγεία): Η δορυφορική χαρτογράφηση της καμένης έκτασης (BEYOND, Copernicus EMS) συμβάλλει στην ταχεία αποτίμηση των ζημιών και τον σχεδιασμό της αναδάσωσης.

8. Συμπερασματικός Πίνακας – Βασικά Τεχνολογικά Συστήματα σε Λειτουργία

Σύστημα	Φορέας/Πάροχος	Τεχνολογία	Βασική Λειτουργία
Hellenic Fire System (OroraTech)	Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης	4 θερμικοί μικροδορυφόροι	Πυρανίχνευση από διάστημα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο
BEYOND / FireHub	Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών	Δορυφορικά δεδομένα, real-time παρακολούθηση	Εντοπισμός ενεργών εστιών, χαρτογράφηση καμένων εκτάσεων
Deep Cube / SeasFire	ΕΑΑ / ΙΑΑΔΕΤ	Τεχνητή Νοημοσύνη, μηχανική μάθηση	Ημερήσια εκτίμηση κινδύνου πυρκαγιάς
Drones πυρανίχνευσης	Πυροσβεστική Σώμα / ΓΓΠΠ	Θερμικές κάμερες, 24ωρη λειτουργία	Εντοπισμός εστιών (νύχτα, δυσπρόσιτες περιοχές)
Σύστημα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας	ADAPTIT – RAYMETRICS	Θερμικές/οπτικές κάμερες, LiDAR, αλγόριθμοι ML	24/7 επιτήρηση, ανίχνευση καπνού, real-time ειδοποίηση
Εθνικός Χάρτης Εκτίμησης Κινδύνου	Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας	Στατιστική ανάλυση 20 ετών	Κατάταξη Δήμων σε 3 κατηγορίες επικινδυνότητας
Copernicus EMS / EFFIS	Ευρωπαϊκή Ένωση	Δορυφόροι, διαδικτυακές πλατφόρμες	Καθημερινή πρόβλεψη κινδύνου, ταχεία χαρτογράφηση

Ενεργούμε συστηματικά: Δεν αρκεί να γνωρίζουμε ότι τα συστήματα αυτά υπάρχουν. Απαιτείται να τα αξιοποιούμε, να εμπιστευόμαστε τις προειδοποιήσεις τους, να αναφέρουμε εγκαίρως κάθε ύποπτη εστία και να ενσωματώνουμε τη γνώση που παράγουν στο καθημερινό σχέδιο πρόληψης. Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη ευθύνη – την ενισχύει, την επιταχύνει και τη διευκολύνει. Είναι στο χέρι μας να την αξιοποιήσουμε στο έπακρο για την προστασία ζωών, δασών και περιουσιών.

9. Πηγές & Ενεργοί Σύνδεσμοι (Ενότητα Ζ)

ID	Πηγή (URL)	Περιγραφή
1	LiFO: Φέτος, θα προλαβαίνουμε τις πυρκαγιές με δορυφόρους…	Ανάλυση για τους 4 ελληνικούς θερμικούς μικροδορυφόρους και τον ν. 5281/2025 «Ενεργή Μάχη»
2	Ελεύθερος Τύπος: HIGH TECH αντιπυρική προστασία – Εντοπισμός πυρκαγιών από το Διάστημα	Παρουσίαση δορυφόρων, drones, μοντέλων πρόγνωσης και του νέου δόγματος Πολιτικής Προστασίας
3	PowerGame.gr: OroraTech – Η startup από το Μόναχο εντοπίζει πυρκαγιές στην Ελλάδα	Λεπτομερής παρουσίαση του Hellenic Fire System, της OroraTech και του δορυφορικού αστερισμού
4	TA NEA: Ξεκινά η αντιπυρική περίοδος – Νέος σχεδιασμός με drones και χαρτογράφηση κινδύνου	100 drones, 24ωρη λειτουργία, Εθνική Χαρτογράφηση Κινδύνου 2025
5	International Fire & Safety Journal: Greece to operate 80 surveillance drones during 2025 wildfire season	Διεθνής αναφορά για 80 drones ανίχνευσης πυρκαγιών (2025)
6	BusinessDaily.gr: Ενίσχυση Πυροσβεστικής – 100+ οχήματα και 87 drones	87 drones, 100+ οχήματα, Πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», εθνική βάση δεδομένων
7	newmoney.gr: ADAPTIT – RAYMETRICS – Σύστημα επιτήρησης Δυτικής Ελλάδας	Ολοκληρωμένο σύστημα, 24/7 επιτήρηση, real-time ειδοποιήσεις, αλγόριθμοι ML
8	Δημοκρατία: Δυτική Ελλάδα – Πυρανίχνευση με AI και λέιζερ	18 σταθμοί, θερμικές κάμερες, LiDAR, λέιζερ, 4,7 εκατ. ευρώ
9	dasarxeio.com: Εθνικός Χάρτης Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών	Ανάλυση του Χάρτη, 3 κατηγορίες, 20ετή δεδομένα, διάκριση από Ημερήσιο Χάρτη
10	ΥΠΕΝ: Υπεγράφη η έγκριση Εθνικού Χάρτη Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών	Επίσημο δελτίο Τύπου με δηλώσεις Υπουργών (ΥΠΕΝ & Πολιτικής Προστασίας)
11	ΤΑ ΝΕΑ: Νέος Εθνικός Χάρτης Κινδύνου Πυρκαγιών – Σύγχρονο εργαλείο μετά από 45 χρόνια	Εμβληματική μεταρρύθμιση, επιστημονικά δεδομένα, χρήση σε πρόληψη και έργα
12	ΙΑΑΔΕΤ/ΕΑΑ: Η τεχνητή νοημοσύνη στη μάχη για την πρόληψη απέναντι στις δασικές πυρκαγιές	Deep Cube, SeasFire, εφαρμογή εκτίμησης κινδύνου σε συνεργασία με Πυροσβεστική
13	naftemporiki.gr: Δασικές πυρκαγιές – Οι τεχνολογίες AI που μπαίνουν στη μάχη	Deep Cube & SeasFire, πιλοτική λειτουργία σε Ελλάδα, επέκταση σε Μεσόγειο
14	BEYOND EO Centre: FireHub – Real-time Fire Monitoring	Επιχειρησιακή πλατφόρμα BEYOND, μελέτες περιπτώσεων, χαρτογράφηση ενεργών πυρκαγιών
15	EFFIS – Copernicus EMS: European Forest Fire Information System	Ευρωπαϊκό σύστημα παρακολούθησης δασικών πυρκαγιών, χάρτες κινδύνου, στατιστικά

Η Τεχνολογία Αλλάζει Το Παιχνίδι – Εμείς Παραμένουμε Υπεύθυνοι. Τα drones, οι δορυφόροι, η τεχνητή νοημοσύνη και τα έξυπνα επίγεια δίκτυα αποτελούν τα πλέον σύγχρονα όπλα στη φαρέτρα της Πολιτικής Προστασίας. Αλλά κανένα σύστημα δεν λειτουργεί χωρίς την ανθρώπινη εγρήγορση, την τήρηση των κανόνων πρόληψης (Ενότητα Β & ΣΤ) και την ψυχραιμία κατά την εκκένωση (Ενότητα Γ). Ενώνουμε τις δυνάμεις μας – άνθρωπο και μηχανή – για να θωρακίσουμε τη χώρα απέναντι στην αυξανόμενη απειλή της κλιματικής κρίσης.

Κατεβάστε επίσης την εφαρμογή Civil Protection GR για live ενημέρωση.

ΕΝΟΤΗΤΑ Η: ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ

Μια δασική πυρκαγιά δεν πλήττει όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο. Τα παιδιά, τα άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), οι ηλικιωμένοι, οι τουρίστες και οι μόνιμοι κάτοικοι που δεν μιλούν την ελληνική γλώσσα αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο κατά την εκκένωση. Η Πολιτική Προστασία οφείλει να διασφαλίζει ιδιαίτερη μέριμνα για αυτές τις ομάδες στον σχεδιασμό, την ενημέρωση και την επιχειρησιακή απόκριση. Στην ενότητα αυτή, σχεδιάζουμε ένα πλέγμα προστασίας που δεν αφήνει κανέναν πίσω. Κάθε προληπτικό μέτρο (βλ. Ενότητα Β), κάθε σχέδιο εκκένωσης (βλ. Ενότητα Γ) και κάθε τεχνολογικό σύστημα (βλ. Ενότητα Ζ) οφείλει να ενσωματώνει τη διάσταση της ευαλωτότητας – όχι ως δευτερεύουσα σκέψη, αλλά ως θεμελιώδη προτεραιότητα.

1. Παιδιά: Διαμορφώνοντας μια Κουλτούρα Ασφάλειας Χωρίς Τρόμο

Τα παιδιά βιώνουν την απειλή μιας δασικής πυρκαγιάς με διαφορετικό τρόπο. Η σύγχυση, ο πανικός και η έλλειψη κατανόησης της σοβαρότητας της κατάστασης μπορούν να οδηγήσουν σε επικίνδυνες συμπεριφορές. Δεν τα αφήνουμε απροετοίμαστα – τα εκπαιδεύουμε μέσω παιχνιδιού, προσομοίωσης και θετικής ενίσχυσης. Ακολουθούμε μια προσέγγιση που καθησυχάζει, δεν τρομοκρατεί, αλλά ούτε και υποτιμά την ικανότητα του παιδιού να αντιδράσει σωστά.

α) Σχολικές Ασκήσεις Εκκένωσης – Ενσωματώνοντας το σενάριο της δασικής πυρκαγιάς
Πολλές σχολικές μονάδες, δυστυχώς, επικεντρώνονται αποκλειστικά σε ασκήσεις σεισμού, παραμελώντας το ενδεχόμενο μιας δασικής πυρκαγιάς. Αλλάζουμε αυτή την πραγματικότητα: εφαρμόζουμε τουλάχιστον μία άσκηση προσομοίωσης δασικής πυρκαγιάς ανά σχολική χρονιά, ιδανικά πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου (1η Μαΐου). Οι ασκήσεις αυτές περιλαμβάνουν:

Εντοπισμό της κατεύθυνσης του καπνού και της φωτιάς.
Επιλογή της ασφαλέστερης οδού διαφυγής από τον σχολικό χώρο προς έναν ανοιχτό χώρο συγκέντρωσης (π.χ. γήπεδο, αλάνη).
Εξάσκηση στην προστασία της αναπνοής (ύφασμα ή μάσκα Ν95).
Προσδιορισμό σημείων συνάντησης με τους γονείς, εκτός της σχολικής μονάδας.

β) Εκπαιδευτικά παιχνίδια & οπτικοακουστικό υλικό
Αξιοποιούμε το πρόγραμμα «Κλίμακα» και τα εκπαιδευτικά εργαλεία της ΓΓΠΠ, που περιλαμβάνουν απλά φυλλάδια, βίντεο και διαδραστικές εφαρμογές. Μαθαίνουμε στα παιδιά την «αλυσίδα επιβίωσης»:

«Βλέπω καπνό; Ειδοποιώ έναν μεγάλο. Βρίσκομαι μέσα στο σπίτι ενώ η φωτιά πλησιάζει; Μένω μέσα, κλείνω πόρτες και παράθυρα, περιμένω οδηγίες. Έχω ξεχάσει το αγαπημένο μου παιχνίδι; Δεν γυρίζω πίσω – η ζωή είναι πιο σημαντική.»

γ) Ψυχολογική προετοιμασία & ρόλος των γονέων
Ως γονείς, συζητάμε ανοιχτά με τα παιδιά μας για τον κίνδυνο πυρκαγιάς, χωρίς να δημιουργούμε υπερβολικό φόβο. Τα εμπλέκουμε στη δημιουργία του «βαλιτσακιού έκτακτης ανάγκης» (βλ. Ενότητα Γ): τους ζητάμε να επιλέξουν ένα αγαπημένο βιβλίο, ένα παιχνίδι ή μια κουβέρτα που θα πάρουν μαζί τους – αυτό τους δίνει μια αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας. Παράλληλα, φροντίζουμε τα μικρότερα παιδιά να γνωρίζουν το ονοματεπώνυμό τους, τη διεύθυνση κατοικίας τους και ένα τηλέφωνο επικοινωνίας.

δ) Διασφάλιση κατά την εκκένωση
Εάν χρειαστεί να εκκενώσουμε το σπίτι με παιδιά, τα κρατάμε κοντά μας, τους εξηγούμε με ήρεμη φωνή τι συμβαίνει και τα βοηθάμε να παραμείνουν χαμηλά στο αυτοκίνητο (προστασία από καπνό). Ποτέ δεν αφήνουμε ένα παιδί μόνο του ή με ανήλικο αδελφάκι – κάθε παιδί χρειάζεται έναν ενήλικα υπεύθυνο. Σε περίπτωση που η οικογένεια χωριστεί, το παιδί γνωρίζει το προεπιλεγμένο σημείο συνάντησης και δεν φεύγει ποτέ με άγνωστο άτομο.

2. Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) και Ηλικιωμένοι: Εξατομικευμένη Μέριμνα & Προσβάσιμες Διαδρομές

Στις περιοχές που διαβιούν ευάλωτες ομάδες (ΑμεΑ, ηλικιωμένοι, άτομα με χρόνιες παθήσεις), οι Δήμοι υποχρεούνται να παρέχουν έγκαιρη ενημέρωση και ειδική μέριμνα εκκένωσης. Όμως, η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στην πολιτεία – δεν περιμένουμε παθητικά, αλλά αναλαμβάνουμε προσωπική δράση, δημιουργώντας ένα δίκτυο αλληλοβοήθειας σε γειτονιές και κοινότητες.

α) Υποχρεώσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Το Σχέδιο «ΙΟΛΑΟΣ 2»
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της ΓΓΠΠ, κάθε Δήμος οφείλει να περιλάβει ειδικές ρήτρες για τα ΑμεΑ και τους ηλικιωμένους στο τοπικό σχέδιο εκκένωσης (ΙΟΛΑΟΣ 2). Συχνά απαιτείται ακόμα μεγαλύτερη μέριμνα, περιλαμβάνοντας τόσο την έγκαιρη ενημέρωση όσο και την παροχή εξατομικευμένης βοήθειας. Εξασφαλίζεται η παρουσία μονάδων του ΕΚΑΒ για την άμεση υποστήριξη ευπαθών ομάδων, ιδίως όσων έχουν χρόνια αναπνευστικά ή καρδιολογικά προβλήματα. Ορισμένοι Δήμοι διαθέτουν ήδη Μητρώα Ευάλωτων Πολιτών, στα οποία γράφουμε το όνομα και τις ανάγκες μας ή των δικών μας ανθρώπων. Επικοινωνούμε σήμερα κιόλας με την Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου μας και δηλώνουμε την παρουσία ενός ατόμου με αναπηρία ή ηλικιωμένου που χρήζει βοήθειας.

β) Προσωπική προετοιμασία του ΑμεΑ ή του ηλικιωμένου

Κατοικία προσβάσιμη & ασφαλής: Εφαρμόζουμε όλα τα μέτρα της Ενότητας Β και Ε, με έμφαση στην αντιπυρική ζώνη και την αποθήκευση εύφλεκτων υλικών σε απόσταση.
Ασφαλής χώρος παραμονής: Επιλέγουμε εντός του σπιτιού ένα δωμάτιο εύκολα προσβάσιμο (ισόγειο, κοντά σε έξοδο) με λίγα εύφλεκτα υλικά, για την περίπτωση που η εκκένωση δεν είναι εφικτή.
Φαρμακευτική αγωγή & αναλώσιμα: Διατηρούμε απόθεμα τουλάχιστον 10 ημερών για όλα τα φάρμακα, τα αναλώσιμα (π.χ. οξυγόνο, γάζες, πατερίτσες) και τα είδια υποστήριξης (μπαταρίες για ακουστικά βαρηκοΐας, γυαλιά, αναπηρικό αμαξίδιο). Τα τοποθετούμε μέσα στο βαλιτσάκι έκτακτης ανάγκης, δίπλα στην έξοδο.
Εξοπλισμός διαφυγής: Για άτομα με κινητικά προβλήματα, συνιστούμε την προμήθεια ενός φορητού αλεξίπτωτου διαφυγής (emergency evacuation chair) ή ενός συστήματος ολίσθησης για σκάλες, εφόσον υπάρχει εκπαίδευση στη χρήση τους. Για άτομα με προβλήματα όρασης, ετοιμάζουμε ηχητικές οδηγίες και μία ραβδο-συσκευή εντοπισμού. Για άτομα με νοητική υστέρηση ή αυτισμό, φροντίζουμε να υπάρχει ένα αντικείμενο που τα καθησυχάζει (π.χ. ακουστικά μείωσης θορύβου).

γ) Ο ρόλος της γειτονιάς και της οικογένειας
Δημιουργούμε ένα δίκτυο υποστήριξης, με γείτονες που αναλαμβάνουν να ειδοποιήσουν και να βοηθήσουν το ΑμεΑ ή τον ηλικιωμένο σε περίπτωση εκκένωσης. Ανταλλάσσουμε τηλέφωνα επικοινωνίας και, εάν είναι δυνατόν, πραγματοποιούμε μία δοκιμαστική άσκηση διαφυγής πριν την αντιπυρική περίοδο.

3. Τουρίστες & Μη Μόνιμοι Κάτοικοι: Η Γλώσσα και η Πρόσβαση στην Πληροφορία

Η Ελλάδα υποδέχεται εκατομμύρια τουρίστες κάθε καλοκαίρι. Σε περίπτωση δασικής πυρκαγιάς, οι επισκέπτες της χώρας μας είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι: δεν γνωρίζουν την περιοχή, συχνά δεν μιλούν ελληνικά και δεν είναι εξοικειωμένοι με τον μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας. Η μεγάλη πυρκαγιά της Ρόδου το 2023, όπου απομακρύνθηκαν περίπου 19.000 τουρίστες, αποτέλεσε ένα δυνατό μάθημα: η άμεση, πολύγλωσση ενημέρωση και η συνεργασία των ξενοδοχείων είναι ζωτικής σημασίας.

α) Υποχρέωση των καταλυμάτων – Σχέδιο εκκένωσης & ενημερωτικό υλικό
Κάθε ξενοδοχείο, ενοικιαζόμενο δωμάτιο και τουριστικό κατάλυμα οφείλει να διαθέτει:

Σχέδιο εκκένωσης σε περίπτωση δασικής πυρκαγιάς, αναρτημένο σε εμφανές σημείο σε κάθε δωμάτιο.
Δίγλωσσο (ελληνικά & αγγλικά) φυλλάδιο με οδηγίες προστασίας και τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης (199, 112, 166).
Προκαθορισμένο σημείο συγκέντρωσης εκτός του καταλύματος, μακριά από δασική έκταση.

β) Δράσεις της Πολιτείας – Μήνυμα 112 σε πολλές γλώσσες
Η Υπηρεσία 112 διαθέτει πλέον τη δυνατότητα αποστολής μαζικών μηνυμάτων (Cell Broadcast) στα αγγλικά, στα γερμανικά, στα γαλλικά και σε άλλες γλώσσες, ανάλογα με την περιοχή και τη σύνθεση των επισκεπτών. Ως επαγγελματίες του τουρισμού, ενημερώνουμε τους πελάτες μας να μην αγνοούν μηνύματα που λαμβάνουν στο κινητό τους, ακόμα κι αν είναι σε άγνωστη γλώσσα – η επιλογή «μετάφραση» στο λειτουργικό σύστημα μπορεί να τους βοηθήσει. Η ΓΓΠΠ, εξάλλου, έχει εκδώσει οπτικοακουστικό υλικό στη νοηματική γλώσσα, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί και για την ενημέρωση τουριστών με ακουστική αναπηρία.

γ) Συνεργασία προξενείων & τουριστικών γραφείων
Οι πρεσβείες και τα προξενεία των χωρών που επισκέπτονται μαζικά την Ελλάδα (π.χ. Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ) λαμβάνουν έγκαιρη ενημέρωση από τη ΓΓΠΠ και αναρτούν οδηγίες στις ιστοσελίδες τους. Ως τουριστικοί πράκτορες, διανέμουμε στους πελάτες μας μια σύντομη, πολύγλωσση καρτέλα «Πυρκαγιά – Τι να κάνω», μαζί με τα δωμάτια.

δ) Ευθύνη των τουριστών – Ενεργός συμμετοχή στην προστασία
Ως τουρίστες, δεν υποτιμούμε τον κίνδυνο. Συμμορφωνόμαστε με τις απαγορεύσεις πρόσβασης σε δάση (ειδικά σε κατηγορία κινδύνου 4 ή 5 – βλ. Ενότητα ΣΤ). Αποθηκεύουμε στο κινητό μας τον αριθμό 112. Ενημερωνόμαστε από τον ξενοδόχο ή τον τουριστικό πράκτορα για την κοντινότερη οδό διαφυγής. Σε περίπτωση εκκένωσης, ακολουθούμε πιστά τις οδηγίες των αρχών, ακόμα κι αν αυτές δίνονται στα ελληνικά – απευθυνόμαστε σε κάποιον δίπλα μας για μετάφραση.

4. Ψυχολογική Υποστήριξη & Διαχείριση Άγχους για Όλους

Η έκθεση σε μια δασική πυρκαγιά, ακόμα και χωρίς σωματικό τραυματισμό, αφήνει ψυχικά τραύματα. Η ψυχολογική υποστήριξη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαχείρισης της καταστροφής, όχι πολυτέλεια. Η δωρεάν τηλεφωνική γραμμή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης 10306 λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα, με ειδικευμένους ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Απευθυνόμαστε σε αυτήν αν εμείς ή κάποιος δικός μας άνθρωπος βιώνουμε άγχος, κρίσεις πανικού, αϋπνία, εφιάλτες ή συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSD) μετά από μια πυρκαγιά.

Για παιδιά: Τα παιδιά εκφράζουν το άγχος τους συχνά μέσω του παιχνιδιού, της ζωγραφικής ή της αλλαγής συμπεριφοράς (επιθετικότητα, απόσυρση, νυχτερινοί τρόμοι). Τα ενθαρρύνουμε να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους, διαβεβαιώνοντάς τα ότι είναι ασφαλή τώρα. Δεν τα πιέζουμε να επιστρέψουν στην κανονικότητα αμέσως – τους δίνουμε χρόνο. Σχολικοί ψυχολόγοι και παιδοψυχίατροι μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά.

Για ηλικιωμένους: Οι ηλικιωμένοι ενδέχεται να χάσουν την αίσθηση της ασφάλειας και να αντιδράσουν με κατάθλιψη, σύγχυση ή σωματικές ενοχλήσεις (πονοκέφαλοι, ταχυκαρδίες). Η τακτική επικοινωνία, η επανάληψη των γεγονότων με ήρεμο τόνο και η διατήρηση μιας καθημερινής ρουτίνας (ακόμα και σε προσωρινό κατάλυμα) βοηθά στην ανάρρωση.

Για ΑμεΑ: Προσαρμόζουμε την ψυχολογική υποστήριξη στην εκάστοτε αναπηρία. Για παράδειγμα, για άτομα με προβλήματα ακοής, εξασφαλίζουμε επικοινωνία μέσω δακτυλικής ή γραπτού λόγου. Για άτομα με νοητική υστέρηση, χρησιμοποιούμε απλές, σύντομες προτάσεις και εικόνες.

5. Σύνδεση με Λοιπές Ενότητες

Η προστασία των ευάλωτων ομάδων διατρέχει οριζόντια όλο τον Εθνικό Οδηγό:

Ενότητα Β (Πρόληψη): Η αντιπυρική ζώνη γύρω από το σπίτι ενός ηλικιωμένου ή ενός ΑμεΑ πρέπει να είναι ακόμα πιο εκτεταμένη, ώστε να μην χρειαστεί να μετακινηθεί μακριά κατά την εκκένωση.
Ενότητα Γ (Σχέδιο Εκκένωσης): Το προσωπικό σχέδιο δράσης για μια οικογένεια με ΑμεΑ ή ηλικιωμένο απαιτεί περισσότερες εναλλακτικές διαδρομές, ειδικό όχημα (ή προσαρμογή του υπάρχοντος) και συνεννόηση με τη γειτονιά.
Ενότητα Δ (Πυροσβεστική & Πολιτική Προστασία): Οι επιχειρησιακές μονάδες (ΕΜΑΚ, drones, εναέρια μέσα) ενεργοποιούν ειδικά πρωτόκολλα για τον εντοπισμό και τη διάσωση ΑμεΑ.
Ενότητα Ζ (Τεχνολογία): Εφαρμογές έγκαιρης προειδοποίησης και αισθητήρες (βλ. παράδειγμα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας) μπορούν να στείλουν εξατομικευμένα μηνύματα σε ευάλωτες ομάδες, π.χ. μέσω ηχητικής ειδοποίησης ή δόνησης.
Ενότητα Θ (Αποκατάσταση & Υγεία): Η ψυχολογική υποστήριξη (10306) και η υγειονομική αποκατάσταση των πληγέντων δίνεται έμφαση στις ειδικές ανάγκες των ευάλωτων ομάδων.

6. Πίνακας Σύνοψης – Μέριμνα ανά Ευάλωτη Ομάδα

Ομάδα	Βασικές Ανάγκες	Προσαρμογή σχεδίου	Ψυχολογική υποστήριξη
Παιδιά	Προστασία από καπνό, καθησυχασμός, απλή γλώσσα	Σχολικές ασκήσεις, οικογενειακό «βαλιτσάκι» με παιχνίδι	Παιδοψυχολόγος, ζωγραφική, παιχνίδι
ΑμεΑ (κινητικά)	Προσβάσιμες διαδρομές, βοήθημα κίνησης, ειδικό όχημα	Εγγραφή στο Μητρώο Δήμου, δοκιμαστική διαφυγή	Εξατομικευμένη επικοινωνία, βοήθεια από γείτονες
ΑμεΑ (αισθητηριακά)	Ηχητική/οπτική ειδοποίηση, μετάφραση στη νοηματική	Συσκευή δόνησης, ραβδο-συσκευή εντοπισμού	Επαγγελματίας νοηματικής, γραπτή επικοινωνία
Ηλικιωμένοι	Φάρμακα, αναλώσιμα, χρόνος μετακίνησης	Απόθεμα 10 ημερών, κοντινότερη διαδρομή, βοήθεια γειτόνων	Τακτική επαφή, διατήρηση ρουτίνας
Τουρίστες	Πολύγλωσση ενημέρωση, εύκολη πρόσβαση σε οδηγίες	Δίγλωσσα φυλλάδια, προειδοποίηση ξενοδοχείου, 112 πολύγλωσσο	Υποστήριξη από προξενεία, γραμμή 10306 στα αγγλικά

7. Πηγές – Ενότητα Η

ID	Πηγή (Link)	Περιγραφή
1	Ειδική μέριμνα για ευάλωτες ομάδες (ΑμεΑ) από Δήμους	Υποχρέωση έγκαιρης ενημέρωσης και μέριμνας για ΑμεΑ στα σχέδια εκκένωσης.
2	ΓΓΠΠ Εγκύκλιος για ευπαθείς ομάδες & ΕΚΑΒ	Εξασφάλιση παρουσίας ΕΚΑΒ για άτομα με αναπνευστικά/καρδιολογικά προβλήματα.
3	Οδηγίες στη νοηματική γλώσσα – 112	Οπτικοακουστικό υλικό για την πρόληψη και λειτουργία του 112 για κωφούς.
4	Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306	Δωρεάν 24ωρη γραμμή για πληγέντες από πυρκαγιές.
5	Η μεγαλύτερη εκκένωση τουριστών στη Ρόδο (2023)	19.000 τουρίστες απομακρύνθηκαν – μαθήματα για το μέλλον.
6	Σχολικές ασκήσεις εκκένωσης & ετοιμότητας	Οδηγίες για ασκήσεις προσομοίωσης δασικής πυρκαγιάς σε σχολεία.
7	«ΙΟΛΑΟΣ 2» – Σχέδιο Αντιμετώπισης Δασικών Πυρκαγιών	Ειδικές ρήτρες για ευάλωτες ομάδες.

Ο σχεδιασμός για τις ευάλωτες ομάδες δεν είναι μια γραφειοκρατική υποχρέωση – είναι μια ανθρωπιστική προτεραιότητα. Ενεργούμε σήμερα, επικοινωνούμε με τον Δήμο μας, μιλάμε στα παιδιά μας, συμπαραστεκόμαστε στους ηλικιωμένους γείτονές μας, ενημερώνουμε τους τουρίστες που φιλοξενούμε. Καμία ζωή δεν είναι λιγότερο πολύτιμη – και η πρόληψη, η εκπαίδευση και η αλληλεγγύη αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα μας για να προστατεύσουμε όλους, ανεξαιρέτως. Η κλιματική κρίση αυξάνει την πιθανότητα ακραίων φαινομένων – αλλά η ανθρώπινη φροντίδα και η τεχνολογία, όταν λειτουργούν μαζί, μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στην τραγωδία και τη σωτηρία.

ΕΝΟΤΗΤΑ Θ: ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΥΡΚΑΓΙΑ – ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΥΓΕΙΑ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Η στιγμή που η φωτιά σβήνει δεν σηματοδοτεί το τέλος της δοκιμασίας, αλλά την αρχή μιας νέας, εξίσου κρίσιμης φάσης: της επιστροφής στην κανονικότητα. Όμως η επιστροφή αυτή κρύβει παγίδες – δομικές αστοχίες, τοξικά υπολείμματα, μολυσμένο νερό και ψυχικά τραύματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης. Δεν αφήνουμε τίποτα στην τύχη: ακολουθούμε βήμα-βήμα τις επίσημες οδηγίες, προστατεύουμε την υγεία μας, διεκδικούμε την κρατική αρωγή και συμβάλλουμε ενεργά στην αναγέννηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η φάση της αποκατάστασης συνδέεται άμεσα με όλες τις προηγούμενες ενότητες: η αντιπυρική ζώνη που δημιουργήσαμε (Ενότητα Β) και ο σχεδιασμός εκκένωσης (Ενότητα Γ) καθορίζουν την έκταση της καταστροφής, ενώ η τεχνολογία (Ενότητα Ζ) μας βοηθά να χαρτογραφήσουμε τις ζημιές. Τώρα, προχωράμε στην πράξη της ανασυγκρότησης.

1. Ασφαλής Επιστροφή – Το Πρώτο Βήμα Μετά την Πυρκαγιά

Δεν επιτρέπουμε στον ενθουσιασμό ή στην αγωνία να μας οδηγήσει σε βεβιασμένες κινήσεις. Το Υπουργείο Υγείας και η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας τονίζουν ότι η επιστροφή στο σπίτι γίνεται μόνο όταν το επιτρέψουν οι αρμόδιες αρχές και αφού έχει επιβεβαιωθεί η σταθερότητα του κτηρίου . Πριν καν διαβούμε το κατώφλι, προμηθευόμαστε τον κατάλληλο εξοπλισμό: φακό μπαταρίας, κουτί πρώτων βοηθειών, γάντια, κράνος, μπότες ή ανθεκτικά παπούτσια, υλικά καθαρισμού, χλωρίνη, σακούλες απορριμμάτων και άφθονο εμφιαλωμένο νερό .

Εξωτερικός έλεγχος του κτιρίου: Πριν μπούμε, περιεργαζόμαστε το εξωτερικό. Ελέγχουμε για κλίσεις ή ρωγμές σε τοίχους, καμινάδες, στέγες, μπαλκόνια. Αναζητούμε κατεστραμμένους ηλεκτρικούς πίνακες, κομμένα καλώδια, σπασμένους σωλήνες ύδρευσης ή αποχέτευσης και σημάδια διαρροής φυσικού αερίου . Εάν διαπιστώσουμε οποιαδήποτε δομική αστοχία ή οσμή φυσικού αερίου, δεν εισερχόμαστε και καλούμε άμεσα τεχνικό σύμβουλο ή τον πάροχο ενέργειας.

Εσωτερικός έλεγχος: Μπαίνοντας, ανοίγουμε όλες τις πόρτες και τα παράθυρα για αερισμό. Απομακρύνουμε στάσιμα νερά από υπόγεια και λεκάνες, καθώς αποτελούν εστίες μόλυνσης και κουνουπιών. Ελέγχουμε για τυχόν μικρά ζώα (ερπετά, τρωκτικά) που μπορεί να έχουν βρει καταφύγιο . Δεν χρησιμοποιούμε ηλεκτρικές συσκευές ή διακόπτες προτού επιβεβαιωθεί η ακεραιότητα της ηλεκτρικής εγκατάστασης από εξειδικευμένο ηλεκτρολόγο.

2. Υγειονομική Προστασία & Διαχείριση Τροφίμων – Προστατεύοντας τον Οργανισμό

Ο καπνός, η στάχτη και οι τοξικές ουσίες που απελευθερώνονται κατά την καύση (μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου, αιωρούμενα σωματίδια) παραμένουν επικίνδυνα ακόμα και μέρες μετά την πυρκαγιά . Οι ομάδες υψηλού κινδύνου – άτομα με άσθμα, καρδιοπαθείς, χρονίως πάσχοντες, ηλικιωμένοι, παιδιά, έγκυοι και καπνιστές – οφείλουν να λαμβάνουν επιπλέον μέτρα προστασίας . Απομακρύνουμε την αιθάλη από τοίχους, δάπεδα και επιφάνειες με υγρό καθαρισμό, χρησιμοποιώντας πάντα γάντια, μάσκα υψηλής προστασίας (Ν95 ή FFP2) και προστατευτική ενδυμασία. Δεν σκουπίζουμε ξηρά την αιθάλη, καθώς αυτό τη διασπείρει και τη μεταφέρει στην αναπνευστική οδό.

Τρόφιμα & νερό – Μηδενική ανοχή: Απορρίπτουμε χωρίς δεύτερη σκέψη κάθε τρόφιμο που έχει εκτεθεί σε θερμότητα, καπνό, αιθάλη ή πυροσβεστικό νερό. Δεν κάνουμε δοκιμές γεύσης – η κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δηλητηριάσεις. Τα τυποποιημένα, συσκευασμένα τρόφιμα (κονσέρβες, αεροστεγείς συσκευασίες) μπορούν να διατηρηθούν μόνο εάν η συσκευασία τους είναι απολύτως άθικτη και καθαρή από στάχτη. Χρησιμοποιούμε αποκλειστικά εμφιαλωμένο νερό έως ότου οι αρμόδιες αρχές βεβαιώσουν την ασφάλεια του δικτύου ύδρευσης . Για το πλύσιμο των χεριών και τον καθαρισμό, αν δεν υπάρχει εμφιαλωμένο νερό, βράζουμε το νερό της βρύσης για τουλάχιστον 10 λεπτά ή χρησιμοποιούμε χλωρίνη (8 σταγόνες ανά 4 λίτρα) αφήνοντάς το να σταθεί 30 λεπτά.

3. Κρατική Αρωγή – Αποζημιώσεις & Διαδικασίες

Το ελληνικό κράτος ενεργοποιεί άμεσα τον μηχανισμό της κρατικής αρωγής για τους πληγέντες. Η πλατφόρμα arogi.gov.gr συγκεντρώνει το σύνολο των μέτρων, ενώ η διαδικασία υποβολής αιτήσεων ξεκινά με εντολή της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών .

Πρώτη αρωγή (600 ευρώ): Οι πολίτες υποβάλλουν αίτηση στο δήμο τους, συνοδευόμενη από τα έντυπα Ε1, Ε9 και δελτίο αυτοψίας, προκειμένου να λάβουν άμεσα το ποσό των 600 ευρώ για την κάλυψη βασικών αναγκών και οικοσκευής .

Επιδότηση ενοικίου: Για όσους η κατοικία κρίθηκε ακατάλληλη, χορηγείται επιδότηση ενοικίου 500 ευρώ το μήνα για διάστημα δύο ετών .

Στεγαστική συνδρομή & αποκατάσταση: Η αποζημίωση διαμορφώνεται ανάλογα με τον χαρακτηρισμό του ακινήτου: 2.000 ευρώ για «πράσινο», 4.000 ευρώ για «κίτρινο» και 6.000 ευρώ για «κόκκινο» χαρακτηρισμό. Για κατοικίες που έχουν κριθεί μη κατοικήσιμες, το Δημόσιο καλύπτει το 80% της ζημιάς .

Γραμμή υποστήριξης: Το τηλεφωνικό κέντρο 213 133 1300 απαντά σε ερωτήματα σχετικά με τις προϋποθέσεις χορήγησης της κρατικής αρωγής (Δευτέρα-Παρασκευή, 9:00-15:00) . Για γραπτά ερωτήματα, οι πληγέντες μπορούν να στείλουν μήνυμα στο [email protected] . Ειδικά θέματα σχετικά με την πλατφόρμα πρώτης αρωγής εξυπηρετούνται από την ΑΑΔΕ στο 1521 .

Σημαντική επισήμανση: Η κρατική αρωγή δεν καλύπτει ζημιές που μπορούν να αποδοθούν σε προηγούμενη παραμέληση των μέτρων πυροπροστασίας που περιγράφονται στις Ενότητες Β και Ε. Η τήρηση της αντιπυρικής ζώνης και η δήλωση καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο (akatharista.apps.gov.gr) αποτελούν προϋποθέσεις για την πλήρη αποζημίωση.

4. Ψυχολογική Υποστήριξη – Η Γραμμή 10306 & Το Τραύμα της Πυρκαγιάς

Η πυρκαγιά δεν αφήνει μόνο υλικές πληγές. Το σοκ, η απώλεια και το στρες επιβαρύνουν συχνά την ψυχική υγεία για μήνες ή και χρόνια. Τα παιδιά, ιδιαίτερα, εκφράζουν το άγχος με αλλαγές συμπεριφοράς, εφιάλτες και έντονη ανασφάλεια . Η ψυχολογική υποστήριξη δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά αναπόσπαστο κομμάτι της αποκατάστασης.

Η τηλεφωνική γραμμή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης 10306 λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα, δωρεάν για όλους τους πληγέντες . Στην άλλη άκρη της γραμμής βρίσκονται ειδικευμένοι ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και επαγγελματίες ψυχικής υγείας, έτοιμοι να μας βοηθήσουν να διαχειριστούμε το άγχος, τις κρίσεις πανικού, την αϋπνία και τα συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSD). Δεν διστάζουμε να καλέσουμε – ούτε για εμάς, ούτε για κάποιον δικό μας άνθρωπο.

Παράλληλα, φροντίζουμε να παραμένουμε κοντά στην οικογένεια και τους φίλους, μοιραζόμαστε τα συναισθήματά μας και αποδεχόμαστε ότι η οδύνη και η αβεβαιότητα είναι φυσιολογικές αντιδράσεις. Για όσους ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (Ενότητα Η), η πρόσβαση σε ψυχολογική φροντίδα είναι ακόμα πιο κρίσιμη, ιδίως για ηλικιωμένους, ΑμεΑ και άτομα με προϋπάρχουσες ψυχικές νόσους.

5. Περιβαλλοντική Αποκατάσταση – Αναγέννηση του Δάσους

Το δάσος που κάηκε δεν έχει χαθεί οριστικά – διαθέτει εκπληκτικές ικανότητες φυσικής αναγέννησης. Ωστόσο, η ανθρώπινη παρέμβαση μπορεί είτε να βοηθήσει είτε να εμποδίσει αυτή τη διαδικασία. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, μέσω του προγράμματος «Αποκατάσταση» της Γενικής Γραμματείας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, προχωρά σε μελέτες αναδάσωσης και εφαρμογής αντιδιαβρωτικών έργων . Αποφεύγουμε οποιαδήποτε παρέμβαση σε καμένες εκτάσεις πριν από την έγκριση των δασικών αρχών (μη συλλογή καμένης ξυλείας, μη βοσκή, μη εκχέρσωση), ώστε να επιτραπεί η φυσική αναγέννηση. Όταν απαιτείται τεχνητή αναδάσωση, χρησιμοποιούνται αυτόχθονα είδη (πεύκη, κουμαριά, ρείκι, πρίνος) προσαρμοσμένα στο τοπικό κλίμα.

Η στήριξη εθελοντικών δράσεων δενδροφύτευσης, σε συντονισμό με φορείς όπως η WWF Ελλάς και το ΥΠΕΝ, αποτελεί έναν ουσιαστικό τρόπο να συμβάλλουμε ενεργά στην επαναφορά της φύσης, μετατρέποντας την τραυματική εμπειρία σε πράξη ελπίδας.

6. Σύνδεση με τις Λοιπές Ενότητες

Η αποκατάσταση μετά την πυρκαγιά δεν αποτελεί μεμονωμένο κεφάλαιο, αλλά το επιστέγασμα όλων των προηγούμενων δράσεων:

Ενότητα Β (Πρόληψη – Αντιπυρική Ζώνη): Η σωστή εφαρμογή μέτρων πρόληψης μειώνει δραστικά την έκταση της ζημιάς και επιταχύνει την αποκατάσταση.
Ενότητα Γ (Σχέδιο Εκκένωσης): Η επιτυχής εκκένωση σώζει ζωές, ενώ η οργάνωση της επιστροφής στηρίζεται στις ίδιες αρχές συντονισμού.
Ενότητα Δ (Ρόλος Πυροσβεστικού Σώματος & Πολιτικής Προστασίας): Οι ίδιες δυνάμεις που καταστέλλουν την πυρκαγιά συμβάλλουν και στη μεταπυρική επιχειρησιακή διαχείριση.
Ενότητα Η (Ευάλωτες Κοινωνικές Ομάδες): Τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα ΑμεΑ χρήζουν ιδιαίτερης ψυχολογικής και πρακτικής υποστήριξης κατά την επιστροφή.
Ενότητα Ζ (Τεχνολογία): Η δορυφορική χαρτογράφηση καμένων εκτάσεων (Copernicus EMS, FireHub) προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για την εκτίμηση ζημιών και τον σχεδιασμό αναδάσωσης.

7. Πίνακας Σύνοψης – Βασικές Ενέργειες Μετά την Πυρκαγιά

Φάση αποκατάστασης	Ενέργεια / Σημείο επαφής	Προστατευτικά μέτρα & έγγραφα
Ασφαλής επιστροφή	Έγκριση από αρμόδιες αρχές, εξωτερικός & εσωτερικός έλεγχος	Φακός, γάντια, κράνος, μπότες
Υγεία & υγιεινή	Αποφυγή καπνού, υγρός καθαρισμός, μάσκα Ν95	Γάντια, μάσκα, χλωρίνη, εμφιαλωμένο νερό
Τρόφιμα & νερό	Αποκλειστικά εμφιαλωμένο νερό, απόρριψη μολυσμένων τροφίμων	Δοκιμασία μόνο από επίσημες αρχές
Κρατική αρωγή	arogi.gov.gr, δήμος, 213 133 1300, 1521	Ε1, Ε9, δελτίο αυτοψίας
Ψυχολογική υποστήριξη	Γραμμή 10306 (24ωρη, δωρεάν)	Ταυτοποίηση πληγέντα
Περιβάλλον	Αναμονή εντολών δασαρχείου, συμμετοχή σε εθελοντικές αναδασώσεις	Αυτόχθονα είδη (πεύκη, κουμαριά)

8. Πηγές – Ενότητα Θ

ID	Πηγή (Link)	Περιγραφή
1	Υπουργείο Υγείας: Οδηγίες επιστροφής στο σπίτι	Αναλυτική εγκύκλιος με 4 βήματα για δομικό έλεγχο, εξοπλισμό, υγιεινή και ψυχολογική υποστήριξη.
2	BusinessDaily: Οδηγίες Υπ. Υγείας για ασφάλεια μετά από πυρκαγιά	Μέτρα για σπίτι, τρόφιμα, νερό, προστασία από καπνό και στάχτη.
3	Κρατική Αρωγή – Αρχική Σελίδα (arogi.gov.gr)	Πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων οικονομικής ενίσχυσης, αποζημίωσης οικοσκευής και απαλλαγής ΕΝΦΙΑ.
4	10306: Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης	Δωρεάν 24ωρη τηλεφωνική γραμμή για πληγέντες από φυσικές καταστροφές.
5	ΓΓΠΠ: Αναγκαία μέτρα προστασίας από καπνό	Οδηγίες για πληθυσμούς που επηρεάζονται από καπνό & τοξικές ουσίες.
6	ΓΓΠΠ: Αποκατάσταση & αποζημιώσεις μετά πυρκαγιές (2025)	600€ πρώτο βοήθημα, 500€ επιδότηση ενοικίου, 80% αποκατάσταση από δημόσιο.
7	Πλατφόρμα arogi.gov.gr (Αιτήσεις)	Οδηγίες για αίτηση πρώτης αρωγής, επιδότησης στέγασης και άδειας επισκευής.
8	[ΥΠΕΝ: Δασοτεχνικά Έργα – Αναδασώσεις](https://ypen.gov.gr/da sosechnika-erga-anadasoseis/)	Εγχειρίδιο αποκατάστασης δασικών οικοσυστημάτων.
9	[WWF Ελλάς: Αποκατάσταση & αναδάσωση](https://www.wwf.gr/apo katastasi)	Πρότυπη αναδάσωση σε καμένες περιοχές, εθελοντικές δράσεις.
10	Gov.gr: Φυσικές καταστροφές – Υπηρεσίες	Σύνολο υπηρεσιών για πληγέντες (στέγαση, ρύθμιση οφειλών).

Τώρα, με την ολοκλήρωση της φάσης αποκατάστασης, κλείνει ο κύκλος της αντιμετώπισης της δασικής πυρκαγιάς: από την πρόληψη, την εκκένωση και την καταστολή, μέχρι την επιστροφή και την αναγέννηση. Το μήνυμα που διατρέχει ολόκληρο τον Εθνικό Οδηγό είναι ένα: Η ασφάλεια δεν είναι προϊόν τύχης, αλλά συνειδητής προετοιμασίας, υπεύθυνης συμπεριφοράς και ενεργού συμμετοχής στα κοινά. Η φωτιά στο σπίτι και το δάσος νικιέται όταν όλοι – πολίτης, πολιτεία, επιστήμη – συμπορεύονται με σχέδιο, πειθαρχία και αλληλεγγύη. Καμία επιστροφή δεν είναι ασφαλής χωρίς γνώση – και καμία γνώση δεν είναι πλήρης χωρίς δράση. Ενεργήστε σήμερα, για να προστατέψετε αυτά που αγαπάτε – σήμερα, αύριο, πάντα.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Η Φωτιά Δεν Περιμένει – Εμείς Προλαβαίνουμε

Φτάσαμε στο τέλος ενός ταξιδιού – ενός οδηγού που δεν γράφτηκε για να μένει στα ράφια, αλλά για να το χρησιμοποιείτε κάθε μέρα, κάθε αντιπυρική περίοδο, κάθε στιγμή που ο κίνδυνος χτυπά την πόρτα σας. Η φωτιά στο σπίτι και το δάσος δεν κάνει διακρίσεις: πλήττει τον απροετοίμαστο, εξαπλώνεται εκεί που η πρόληψη απουσιάζει, και καταστρέφει εκεί που η γνώση δεν μετουσιώθηκε σε πράξη. Αλλά εσείς, διαβάζοντας αυτόν τον Εθνικό Οδηγό, αποκτήσατε τα όπλα για να αλλάξετε την έκβαση.

1. Τι Κρατάμε από τις Ενότητες Α έως Θ

Α (Νέα πραγματικότητα): Η κλιματική κρίση μετέτρεψε τις μεγαπυρκαγιές σε μόνιμη απειλή. Τα στατιστικά του 2025 – 47.000+ καμένα εκτάρια, 5η χειρότερη χρονιά – δεν είναι αριθμοί, είναι καμπανάκια.
Β (Πρόληψη): Η αντιπυρική ζώνη 10‑30‑100 μέτρων, ο καθαρισμός και η ψηφιακή δήλωση στο akatharista.apps.gov.gr δεν είναι γραφειοκρατία – είναι η ασπίδα σας.
Γ (Σχέδιο εκκένωσης): Δύο διαδρομές, ένα βαλιτσάκι, ένα σημείο συνάντησης, και η απόφαση «φεύγω νωρίς» χωρίς να περιμένω το 112 – αυτά σώζουν ζωές.
Δ (Πυροσβεστική, Πολιτική Προστασία, εθελοντές, drones, εναέρια μέσα): Δεν είστε μόνοι. 18.000 πυροσβέστες, 4.000+ οχήματα, 100 drones, νέα Canadair 515, και 4.009 εθελοντές είναι η εφεδρεία της χώρας.
Ε (Στοχευμένη προστασία): Φράκτες, πέργκολες, δεξαμενές πετρελαίου, καυσόξυλα, στάβλοι – κάθε ευάλωτο σημείο θέλει τη δική του θωράκιση.
ΣΤ (Αντιπυρική περίοδος): Απαγορεύσεις, ημερήσιος χάρτης κινδύνου, καθαρισμός και δήλωση εγκαίρως, άμεση κλήση στο 199 – είναι η καθημερινή μας επαγρύπνηση.
Ζ (Τεχνολογία): Δορυφόροι OroraTech, AI (Deep Cube, SeasFire), FireHub, επίγεια δίκτυα με LiDAR και θερμικές κάμερες – η καινοτομία δίνει το πλεονέκτημα του χρόνου.
Η (Ευάλωτες ομάδες): Παιδιά, ΑμεΑ, ηλικιωμένοι, τουρίστες – δεν τους αφήνουμε πίσω. Εξατομικευμένο σχέδιο, πολύγλωσσες οδηγίες, γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης 10306.
Θ (Αποκατάσταση): Ασφαλής επιστροφή, υγιεινή, κρατική αρωγή μέσω arogi.gov.gr, ψυχολογική φροντίδα, αναδάσωση – η φωτιά τέλειωσε, αλλά η φροντίδα συνεχίζεται.

2. Η Δική Σας Ενεργητική Συμμετοχή – Το Κλειδί της Επιτυχίας

Κανένας μηχανισμός, όσο σύγχρονος κι αν είναι, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την προσωπική σας ευθύνη. Εσείς καθαρίζετε το οικόπεδο. Εσείς υποβάλλετε τη δήλωση. Εσείς ετοιμάζετε το βαλιτσάκι. Εσείς διδάσκετε στα παιδιά σας τι να κάνουν. Εσείς ειδοποιείτε τον ηλικιωμένο γείτονα. Εσείς καλείτε το 199 όταν δείτε καπνό. Η Πολιτεία παρέχει τα εργαλεία – νομοθεσία, τεχνολογία, δυνάμεις – αλλά η αλλαγή κουλτούρας ξεκινά από εμάς.

3. Το Όραμα: Μια Ανθεκτική, Πυροπροστατευμένη Ελλάδα

Φανταζόμαστε μια Ελλάδα όπου κάθε ιδιοκτησία εφαρμόζει την αντιπυρική ζώνη, κάθε δήμος διαθέτει ενεργό μητρώο ευάλωτων πολιτών, κάθε σχολείο πραγματοποιεί ασκήσεις εκκένωσης και κάθε πολίτης γνωρίζει τη λειτουργία του 112. Αυτό το όραμα δεν είναι ουτοπία – είναι ο στόχος που θέτει ο ν. 5281/2026 («Ενεργή μάχη») και η νέα αντίληψη Πολιτικής Προστασίας. Η κλιματική κρίση θα συνεχίσει να δοκιμάζει τις αντοχές μας, αλλά εμείς δεν θα είμαστε παθητικά θύματα – θα είμαστε ενεργοί υπερασπιστές του τόπου μας.

4. Τελική Έκκληση – Πράξτε Τώρα

Μην αφήσετε αυτόν τον οδηγό να γίνει απλά ένα αποθηκευμένο αρχείο. Σηκωθείτε, βγείτε έξω, μετρήστε τα 10 μέτρα γύρω από το σπίτι σας, κόψτε τα ξερά χόρτα, κλείστε ραντεβού με μηχανικό για την Τεχνική Έκθεση Πυροπροστασίας, εγγραφείτε στην πλατφόρμα akatharista, κατεβάστε την εφαρμογή Civil Protection GR, αποθηκεύστε το 199 και το 112 στο κινητό σας, μιλήστε στα παιδιά σας, βοηθήστε τον ηλικιωμένο γείτονά σας. Η φωτιά δεν περιμένει – εμείς όμως προλαβαίνουμε.

Επειδή η πρόληψη είναι η μόνη επένδυση που δεν χάνεται. Επειδή η ασφάλεια δεν είναι πολυτέλεια, αλλά δικαίωμα και υποχρέωση. Επειδή εσείς, εγώ, όλοι μας – μαζί – μπορούμε να γράψουμε μια διαφορετική ιστορία: την ιστορία μιας χώρας που δεν καίγεται αβοήθητη, αλλά που προστατεύεται από ανθρώπους που νοιάζονται, γνωρίζουν και δρουν.

Κλείνοντας, θυμηθείτε:

«Η φωτιά δεν ξεχωρίζει δικό σου από ξένο. Εμείς όμως ξεχωρίζουμε τη ζωή από την απώλεια. Κάνε τη διαφορά – ξεκίνα σήμερα.»

Χρήσιμα τηλέφωνα & links για άμεση ενέργεια:

Πυροσβεστική: 199 | Ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης: 112
Ψυχολογική υποστήριξη: 10306 (24ωρη, δωρεάν)
Δήλωση καθαρισμού οικοπέδου: akatharista.apps.gov.gr
Κρατική αρωγή: arogi.gov.gr
Ημερήσιος Χάρτης Κινδύνου & εφαρμογή Civil Protection: civilprotection.gov.gr
Εθνικός Οδηγός (πλήρες κείμενο): [φωτιά-σπίτι-δάσος-οδηγος.gr]

Μένουμε ασφαλείς – προστατεύουμε όσα αγαπάμε. Η γνώση είναι η φλόγα που δεν σβήνει.

200 Ερωτήσεις & Απαντήσεις (FAQ): Ολοκληρωμένος Οδηγός

Ενότητα 1: Πρόληψη – Καθαρισμός & Αντιπυρική Ζώνη (1–40)

Ερώτηση 1: Ποια είναι η προθεσμία καθαρισμού οικοπέδου για το 2026;
Απάντηση: Η προθεσμία λήγει στις 15 Ιουνίου 2026. Η δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο akatharista.apps.gov.gr. Για τα επόμενα έτη, η ημερομηνία παραμένει σταθερή (15 Ιουνίου).

Ερώτηση 2: Τι συμβαίνει αν δεν υποβάλω δήλωση αλλά έχω καθαρίσει;
Απάντηση: Επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ, καθώς η υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο είναι υποχρεωτική.

Ερώτηση 3: Πόσο είναι το πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου;
Απάντηση: Επιβάλλεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (με ελάχιστο 200 ευρώ και μέγιστο 2.000 ευρώ), συν ενδεχόμενο πρόστιμο για μη υποβολή δήλωσης.

Ερώτηση 4: Πού υποβάλλεται η υπεύθυνη δήλωση καθαρισμού;
Απάντηση: Αποκλειστικά στην ψηφιακή πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr, με χρήση κωδικών TAXISnet.

Ερώτηση 5: Ποιοι είναι υπόχρεοι για τον καθαρισμό;
Απάντηση: Κάθε ιδιοκτήτης, νομέας, επικαρπωτής ή μισθωτής οικοπέδου εντός δασικής ζώνης ή ακτίνας 300 μέτρων από αυτήν.

Ερώτηση 6: Πρέπει να καθαρίσω και δημόσιο χώρο μπροστά στο σπίτι μου;
Απάντηση: Ναι, αν βρίσκεται εντός των ορίων ευθύνης της ιδιοκτησίας σας. Η διατήρηση της καθαριότητας της εισόδου είναι μέρος της υποχρέωσης.

Ερώτηση 7: Τι ακριβώς περιλαμβάνει ο «καθαρισμός οικοπέδου»;
Απάντηση: Απομάκρυνση ξηρών χόρτων, κλαδιών, πευκοβελόνων, φύλλων, απορριμμάτων, αραίωση θαμνώδους βλάστησης και κλάδεμα δέντρων σε ύψος 3 μέτρων.

Ερώτηση 8: Πρέπει να διατηρώ το οικόπεδο καθαρό καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού;
Απάντηση: Ναι, η καθαριότητα διατηρείται υποχρεωτικά έως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου στις 31 Οκτωβρίου κάθε έτους.

Ερώτηση 9: Τι είναι η αντιπυρική ζώνη (defensible space);
Απάντηση: Είναι η ζώνη 10‑30‑100 μέτρων γύρω από την κατοικία, όπου απομακρύνεται συστηματικά η εύφλεκτη βλάστηση. Η βασική ζώνη είναι τα 10 μέτρα από το κτίριο, όπου απαγορεύεται κάθε καύσιμο υλικό.

Ερώτηση 10: Μπορώ να έχω γκαζόν ή πισίνα στην αντιπυρική ζώνη;
Απάντηση: Ναι, το γκαζόν, εφόσον συντηρείται κομμένο χαμηλά, αποτελεί καλή επιλογή. Η πισίνα μπορεί να χρησιμεύσει ως ταμιευτήρας νερού για πυρόσβεση.

Ερώτηση 11: Ποια φυτά είναι κατάλληλα για την αντιπυρική ζώνη;
Απάντηση: Λεβάντα, δενδρολίβανο, θυμάρι, αλόη – είδη με υψηλή υγρασία και χαμηλή ευφλεκτότητα. Αποφεύγετε εύφλεκτα είδη όπως πεύκο, πουρνάρι, σχίνο, ευκάλυπτο.

Ερώτηση 12: Πόσο μακριά πρέπει να είναι τα κλαδιά των δέντρων από το σπίτι;
Απάντηση: Τουλάχιστον 5 μέτρα. Τα κλαδιά δεν πρέπει να ακουμπούν την τοιχοποιία, τη στέγη ή καμινάδες.

Ερώτηση 13: Χρειάζεται να κόψω υγιή δέντρα στην αυλή μου;
Απάντηση: Όχι, μόνο κλαδεύετε, αραιώνετε και δημιουργείτε απόσταση 3 μέτρων μεταξύ κλαδιών γειτονικών δέντρων.

Ερώτηση 14: Υπάρχει υποχρέωση καθαρισμού στέγης και υδρορροών;
Απάντηση: Ναι, η συσσώρευση φύλλων και πευκοβελόνων στη στέγη και τις υδρορροές απαγορεύεται. Συνιστάται η αντικατάσταση πλαστικών υδρορροών με μεταλλικές.

Ερώτηση 15: Πότε ξεκινά η αντιπυρική περίοδος;
Απάντηση: 1η Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου κάθε έτους.

Ερώτηση 16: Μπορώ να ανάψω ψησταριά στον κήπο τον Ιούλιο;
Απάντηση: Όχι, ειδικά όταν ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι 3 (υψηλός) ή περισσότερο. Σε κατηγορία 4 ή 5 απαγορεύεται ρητά.

Ερώτηση 17: Τι απαγορεύεται σε κατηγορία κινδύνου 4 (πολύ υψηλή);
Απάντηση: Απαγορεύεται κάθε θερμή εργασία (συγκολλήσεις, χρήση τροχού, αλυσοπρίονων), η είσοδος σε δάση και η διέλευση από δασικές περιοχές.

Ερώτηση 18: Πού βλέπω τον Ημερήσιο Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς;
Απάντηση: Στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας civilprotection.gov.gr και στην εφαρμογή Civil Protection GR.

Ερώτηση 19: Τι σημαίνει η κατηγορία 5 (κατάσταση συναγερμού);
Απάντηση: Ακραίος κίνδυνος. Απαγορεύεται η κυκλοφορία σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις. Συνιστάται προληπτική εκκένωση οικισμών.

Ερώτηση 20: Μπορώ να χρησιμοποιήσω αλυσοπρίονο την άνοιξη;
Απάντηση: Στην αντιπυρική περίοδο (1/5–31/10) απαγορεύεται, ειδικά σε κατηγορίες κινδύνου 3,4,5. Τους χειμερινούς μήνες επιτρέπεται με προσοχή.

Ερώτηση 21: Τι είναι το Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας;
Απάντηση: Είναι η ηλεκτρονική βάση δεδομένων (akatharista.apps.gov.gr) όπου υποβάλλονται οι δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων και καταγγελίες πολιτών.

Ερώτηση 22: Πρέπει να καθαρίζω το οικόπεδο αν είναι αγροτεμάχιο χωρίς κτίσμα;
Απάντηση: Ναι, αν βρίσκεται εντός ορίων οικισμού ή σε ακτίνα 100 μέτρων από αυτόν.

Ερώτηση 23: Τι κάνω με τα κομμένα κλαδιά;
Απάντηση: Τα μεταφέρετε σε εγκεκριμένο χώρο ανακύκλωσης ή κομποστοποίησης. Απαγορεύεται η παραμονή τους εντός της ιδιοκτησίας.

Ερώτηση 24: Χρειάζεται άδεια δασαρχείου για κλάδεμα δέντρων;
Απάντηση: Συνήθως όχι, εφόσον δεν αφορά μνημειώδη ή προστατευόμενα δέντρα. Για δασικά οικοσυστήματα, καλό είναι να συμβουλευτείτε το δασαρχείο.

Ερώτηση 25: Ποια υλικά στέγης είναι πυράνθεκτα;
Απάντηση: Κεραμίδια, μεταλλικά φύλλα (γαλβανιζέ, χαλκός) και σκυρόδεμα. Αποφεύγετε ξύλινα πέταλα και εύφλεκτα υλικά στέγης (π.χ. έλασης μη πιστοποιημένα).

Ερώτηση 26: Οι πλαστικές υδρορροές αυξάνουν τον κίνδυνο;
Απάντηση: Ναι, τα πλαστικά λιώνουν εύκολα και μεταφέρουν τη φλόγα στην τοιχοποιία. Προτιμήστε μεταλλικές (γαλβανιζέ, χαλκό, αλουμίνιο).

Ερώτηση 27: Τι είδους παραθυρόφυλλα προστατεύουν από τη φωτιά;
Απάντηση: Τα μεταλλικά παντζούρια ή παραθυρόφυλλα αλουμινίου. Τα ξύλινα παραθυρόφυλλα είναι επικίνδυνα.

Ερώτηση 28: Πρέπει να εγκαταστήσω σύστημα καταιονισμού (sprinklers);
Απάντηση: Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά συνιστάται ιδιαίτερα σε κατοικίες υψηλής επικινδυνότητας, με νερό από δεξαμενή ή πισίνα.

Ερώτηση 29: Μπορώ να αποθηκεύσω καυσόξυλα κοντά στο σπίτι;
Απάντηση: Όχι – τα καυσόξυλα αποθηκεύονται σε απόσταση τουλάχιστον 10 μέτρων από το κτίριο, σε μεταλλικό υπόστεγο.

Ερώτηση 30: Πρέπει να αντικαταστήσω τον ξύλινο φράκτη μου;
Απάντηση: Αν εφάπτεται στο κτίριο, ναι, με μεταλλικό, πέτρινο ή τσιμεντένιο φράκτη. Αν απέχει, μπορείτε να τον διατηρήσετε, εφόσον διακόπτεται η συνέχεια καύσιμων υλικών.

Ερώτηση 31: Τι είναι οι «καύτρες» (firebrands);
Απάντηση: Είναι αναμμένα κομμάτια ξύλου ή φλοιού που μεταφέρονται από τον άνεμο χιλιόμετρα μακριά και προκαλούν νέες εστίες («spot fires»).

Ερώτηση 32: Πρέπει να καθαρίζω και την ταράτσα μου;
Απάντηση: Ναι, απομακρύνετε φύλλα, πευκοβελόνες και κάθε εύφλεκτο υλικό.

Ερώτηση 33: Κινδυνεύουν οι εξωτερικές μονάδες κλιματιστικών;
Απάντηση: Ναι, οι καύτρες μπαίνουν στον συμπιεστή. Τοποθετήστε ασπίδα προστασίας ή σκεπάστε με μεταλλικό κάλυμμα.

Ερώτηση 34: Ποια είναι η απόσταση ασφαλείας δεξαμενής πετρελαίου από το σπίτι;
Απάντηση: Τουλάχιστον 3 μέτρα. Συνιστάται μεταλλικό υπόστεγο, ζώνη απογύμνωσης 3‑5 μέτρων και θερμομονωτική επικάλυψη.

Ερώτηση 35: Πού αποθηκεύω φιάλες υγραερίου;
Απάντηση: Σε απόσταση τουλάχιστον 5‑10 μέτρων από το κτίριο, σε μη εύφλεκτο χώρο, με φυσικό αερισμό, χωρίς συσσώρευση βλάστησης γύρω.

Ερώτηση 36: Γεωργικά μηχανήματα: πού τα αποθηκεύω;
Απάντηση: Εντός μεταλλικής αποθήκης ή υπόστεγου, μακριά από ξερά χόρτα, με αποσυνδεδεμένη μπαταρία.

Ερώτηση 37: Τι κάνω με τα ελαστικά και τα άχυρα;
Απάντηση: Τα απομακρύνετε τουλάχιστον 15 μέτρα από το κτίριο, σε χώρο χωρίς βλάστηση. Ιδανικά, μην τα αποθηκεύετε καθόλου.

Ερώτηση 38: Πρέπει να ενημερώνω τους γείτονες ότι καθάρισα;
Απάντηση: Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά καλό είναι, ώστε να συντονίζεστε και να αποφεύγεται η μετάδοση φωτιάς.

Ερώτηση 39: Μπορώ να ψεκάσω τη βλάστηση με επιβραδυντικό υγρό;
Απάντηση: Ναι, αρκεί να χρησιμοποιείτε πιστοποιημένα προϊόντα (π.χ. φωσφορικά άλατα). Συμβουλευτετε γεωπόνο.

Ερώτηση 40: Τι είναι οι «αντιπυρικές γραμμές» (firebreaks);
Απάντηση: Ζώνες απογυμνωμένου εδάφους ή πολύ χαμηλής βλάστησης που εμποδίζουν τη συνέχεια καύσιμης ύλης, δημιουργούνται συνήθως σε δασικές περιοχές μεταξύ 10‑30 μέτρων.

Ενότητα 2: Εκκένωση – Σχέδιο Δράσης Οικογένειας & Οικισμού (41–80)

Ερώτηση 41: Πότε πρέπει να εγκαταλείψω το σπίτι μου;
Απάντηση: Μόλις βλέπετε φλόγες ή πυκνό καπνό σε απόσταση <1 χλμ. ή λάβετε μήνυμα 112. Μην περιμένετε.

Ερώτηση 42: Τι περιέχει το «βαλιτσάκι έκτακτης ανάγκης»;
Απάντηση: Φάρμακα, πιστοποιητικά, νερό, μάσκες Ν95, φακό, φορητό φορτιστή, σφυρίχτρα, κουβέρτα.

Ερώτηση 43: Πρέπει να περιμένω επίσημη εντολή εκκένωσης;
Απάντηση: Όχι – αν νιώθετε άμεσο κίνδυνο, φεύγετε νωρίς.

Ερώτηση 44: Πού βρίσκω την ασφαλή διαδρομή εκκένωσης;
Απάντηση: Στο μήνυμα 112, στον Δήμο σας ή σε χάρτες που έχετε εκτυπώσει εκ των προτέρων. Ορίστε πάντα δύο εναλλακτικές διαδρομές.

Ερώτηση 45: Τι κάνω αν βρίσκομαι στο αυτοκίνητο και η φωτιά με περικυκλώσει;
Απάντηση: Σταματάτε σε ήδη καμένη έκταση, κλείνετε αεραγωγούς και παράθυρα, φοράτε μάσκα, παραμένετε χαμηλά. Μην εγκαταλείπετε το όχημα εκτός αν αναφλεγεί.

Ερώτηση 46: Τι κάνω αν εγκλωβιστώ στο σπίτι;
Απάντηση: Κλείνω πόρτες/παράθυρα, βρέχω κουβέρτες και τις τοποθετώ στις χαραμάδες, μαζεύομαι στο κεντρικό δωμάτιο μακριά από τοίχους που βλέπουν στη φωτιά.

Ερώτηση 47: Πρέπει να κλείσω τον ηλεκτρικό πίνακα αν φύγω;
Απάντηση: Ναι, αν είναι ασφαλές να το κάνετε (χωρίς έκθεση σε καπνό). Μειώνει τον κίνδυνο βραχυκυκλώματος.

Ερώτηση 48: Τι κάνω με τα κατοικίδια κατά την εκκένωση;
Απάντηση: Τα παίρνετε μαζί σας, δεμένα ή σε μεταφορείς. Μην τα αφήνετε πίσω.

Ερώτηση 49: Πώς ξέρω ότι το μήνυμα 112 είναι γνήσιο;
Απάντηση: Το 112 στέλνει μόνο μαζικές ειδοποιήσεις. Ανοίγετε το link που παρέχεται, αλλά προτιμάτε να ακολουθείτε προφορικές οδηγίες από μεγάφωνα ή αστυνομία.

Ερώτηση 50: Πρέπει να αφήσω νερό να τρέχει στη στέγη;
Απάντηση: Ναι, αν υπάρχει σύστημα καταιονισμού ή μπορώ να ψεκάζω με λάστιχο. Βοηθά στην ψύξη της στέγης.

Ερώτηση 51: Μπορώ να επιστρέψω στο σπίτι μου αν δεν μου έχει δοθεί άδεια;
Απάντηση: Όχι, μπαίνετε μόνο όταν το επιτρέψουν οι αρχές (Πολιτική Προστασία, Πυροσβεστική).

Ερώτηση 52: Τι κάνω αν έχω ΑμεΑ στην οικογένεια;
Απάντηση: Προετοιμάζετε εξατομικευμένο σχέδιο, ενημερώνετε τον Δήμο, έχετε έτοιμο το βοήθημα κίνησης και τα φάρμακα. Εξετάζετε μεταφορά με ειδικό όχημα.

Ερώτηση 53: Υπάρχει εφαρμογή για λήψη ειδοποιήσεων εκκένωσης;
Απάντηση: Ναι, η Civil Protection GR (ΓΓΠΠ) στέλνει ειδοποιήσεις. Το 112 χρησιμοποιεί Cell Broadcast – δεν απαιτεί εγκατάσταση.

Ερώτηση 54: Πρέπει να απομακρύνω τα εύφλεκτα έπιπλα από την αυλή;
Απάντηση: Ναι, αν προλάβετε. Διαφορετικά, φεύγετε χωρίς καθυστέρηση.

Ερώτηση 55: Τι είναι το σχέδιο «ΙΟΛΑΟΣ»;
Απάντηση: Το Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εξαιτίας Δασικών Πυρκαγιών, που περιγράφει την οργανωμένη εκκένωση και κινητοποίηση δυνάμεων. Η 5η έκδοση «ΙΟΛΑΟΣ 2» ισχύει για το 2026.

Ερώτηση 56: Ποια τηλέφωνα πρέπει να αποθηκεύσω;
Απάντηση: Πυροσβεστική 199, 112 (Ευρωπαϊκός αριθμός), ΕΚΑΒ 166, Αστυνομία 100.

Ερώτηση 57: Μπορώ να καλέσω το 112 χωρίς σήμα κινητού;
Απάντηση: Ναι, το 112 λειτουργεί με οποιοδήποτε διαθέσιμο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας, ακόμα και χωρίς SIM.

Ερώτηση 58: Πρέπει να ειδοποιήσω τους γείτονες πριν φύγω;
Απάντηση: Ναι, χτυπήστε πόρτες, ειδικά αν υπάρχουν ηλικιωμένοι ή ΑμεΑ.

Ερώτηση 59: Σε κατηγορία κινδύνου 5, τι κάνω;
Απάντηση: Εκκενώνετε προληπτικά πριν καν πλησιάσει η φωτιά. Αποφεύγετε κάθε μετακίνηση σε δάση.

Ερώτηση 60: Πρέπει να μετακινήσω το αυτοκίνητο πριν φύγω;
Απάντηση: Ναι, αν είναι δυνατόν. Αν εμποδίζει την έξοδο άλλων, το αφήνετε στην άκρη.

Ερώτηση 61: Μπορώ να προστατέψω το σπίτι με ατομικό πυροσβεστήρα;
Απάντηση: Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε φορητό πυροσβεστήρα, αλλά μόνο σε εστίες που προλάβετε. Μην ρισκάρετε.

Ερώτηση 62: Τι κάνω αν φωτιά περικυκλώσει το αυτοκίνητο;
Απάντηση: Παραμένω μέσα, κλείνω αεραγωγούς, καλύπτομαι με μάσκα, ανάβω προβολείς. Φεύγω μόνο αν το όχημα αρχίσει να καίγεται.

Ερώτηση 63: Πρέπει να κρατώ τεκμήριο ότι καθάρισα το οικόπεδο;
Απάντηση: Ναι – το αποδεικτικό της ηλεκτρονικής υποβολής είναι το πλέον απαραίτητο για δικαιολόγηση.

Ερώτηση 64: Πότε κηρύσσεται κατάσταση συναγερμού για πυρκαγιά;
Απάντηση: Όταν ο χάρτης πρόβλεψης δίνει κατηγορία 5 (κόκκινη). Τότε ισχύει απαγόρευση κυκλοφορίας και πλήρης κινητοποίηση.

Ερώτηση 65: Τι είναι το Γενικό Σχέδιο Πολιτικής Προστασίας «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ»;
Απάντηση: Πλαίσιο διαχείρισης φυσικών καταστροφών (πλημμύρες, σεισμοί) – αφορά κυρίως οργάνωση διοίκησης, όχι ειδικά πυρκαγιές.

Ερώτηση 66: Στην εκκένωση, γιατί απαγορεύεται η ανάφλεξη μηχανών;
Απάντηση: Γιατί σπινθήρες μηχανημάτων (τρακτέρ, αλυσοπρίονων) προκαλούν νέες εστίες.

Ερώτηση 67: Πρέπει να βγάλω φωτογραφίες του σπιτιού πριν φύγω;
Απάντηση: Αν προλάβετε, ναι – βοηθούν για αποζημίωση και τεκμηρίωση ζημιών.

Ερώτηση 68: Μπορώ να σώσω πολύτιμα έγγραφα με χρήση θερμοασφαλούς χρηματοκιβωτίου;
Απάντηση: Τα περισσότερα χρηματοκιβώτια αντέχουν μόνο σε μικρή πυρκαγιά γραφείου, όχι σε δασική πυρκαγιά. Προτιμήστε αντιγραφή στο cloud.

Ερώτηση 69: Γιατί δεν πρέπει να τρέχω μέσα στον καπνό;
Απάντηση: Ο καπνός περιέχει τοξικές ουσίες (CO, αιωρούμενα σωματίδια). Βρίσκεστε κοντά στο έδαφος, πιο καθαρός αέρας.

Ερώτηση 70: Υπάρχει καθορισμένος χώρος υποδοχής πληγέντων;
Απάντηση: Ναι, συνήθως γήπεδο, κλειστό γυμναστήριο ή αίθουσα πολιτιστικού κέντρου, που ανακοινώνεται στο μήνυμα 112.

Ερώτηση 71: Μπορώ να χρησιμοποιήσω 4×4 δασικό δρόμο αν υπάρχει κλειδαμπαρωμένη είσοδος;
Απάντηση: Όχι – μην παραβιάζετε κλειδωμένες πύλες. Σας καθυστερεί και εμποδίζει την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων.

Ερώτηση 72: Πρέπει να σβήσω το γκαζάκι πριν φύγω;
Απάντηση: Ναι, απομονώστε την παροχή φυσικού αερίου (αν διαθέτετε). Μειώνεται ο κίνδυνος έκρηξης.

Ερώτηση 73: Μπορώ να μείνω σε χώρο καταφυγής που έχει ορίσει ο Δήμος;
Απάντηση: Ναι, αλλά συνήθως οι καταφύγια δεν έχουν δυνατότητα μακροχρόνιας διαμονής – θα σας παραπεμψουν σε ξενοδοχεία.

Ερώτηση 74: Τι είναι η μέθοδος «παραμονής» (shelter in place);
Απάντηση: Η τακτική να παραμείνετε εντός του πυρασφαλούς κτιρίου, κλειδώνοντας πόρτες/παράθυρα, αντί να εκκενώσετε. Ισχύει μόνο όταν το σπίτι διαθέτει αντιπυρική ζώνη.

Ερώτηση 75: Μπορώ να διασχίσω μια φλεγόμενη γέφυρα;
Απάντηση: Όχι – η γέφυρα μπορεί να καταρρεύσει. Αναζητείτε εναλλακτική διαδρομή.

Ερώτηση 76: Σε τι βοηθά η μάσκα Ν95;
Απάντηση: Φιλτράρει τα αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5) που περιέχονται στον καπνό, προστατεύοντας τους πνεύμονες.

Ερώτηση 77: Πρέπει να αφαιρώ κουρτίνες και εύφλεκτα υφάσματα πριν φύγω;
Απάντηση: Αν προλάβετε, ναι. Μειώνεται η καύσιμη ύλη.

Ερώτηση 78: Γιατί η ζώνη ασφαλείας είναι 300 μέτρα από δάσος;
Απάντηση: Διότι οι καύτρες μπορούν να ταξιδέψουν έως 2 χλμ., αλλά η ακτίνα υψηλού κινδύνου περιορίζεται στα 300 μ. για την περίμετρο.

Ερώτηση 79: Υπάρχει αριθμός έκτακτης ανάγκης για κωφά άτομα;
Απάντηση: Μπορούν να χρησιμοποιήσουν SMS ή fax, ωστόσο το 112 δεν υποστηρίζει SMS. Συνιστάται η εφαρμογή Emergency Call App (για iOS/Android).

Ερώτηση 80: Ποιες περιοχές έχουν αυξημένη υποχρέωση καθαρισμού;
Απάντηση: Όσες βρίσκονται εντός δασικής έκτασης ή ακτίνας 300 μέτρων, εντός σχεδίου σε περιοχές με περιαστικό πράσινο, και αναδασωτέες εκτάσεις.

Ενότητα 3: Πυροσβεστική, Εθελοντές, Τεχνολογία, Drones & Εναέρια Μέσα (81–120)

Ερώτηση 81: Πόσα εναέρια μέσα διαθέτει η Ελλάδα για πυρόσβεση;
Απάντηση: Η Ελλάδα διαθέτει 17 Canadair (CL‑215 και CL‑415). Τη σεζόν 2025 μόνο τα 10 ήταν επιχειρησιακά. Μισθώνονται επιπλέον 49 εναέρια μέσα.

Ερώτηση 82: Πότε αναμένονται τα νέα Canadair CL‑515;
Απάντηση: Τα πρώτα δύο νέα Canadair CL‑515 θα παραδοθούν το 2028 και τα υπόλοιπα πέντε έως το 2030.

Ερώτηση 83: Αναβαθμίζονται τα παλιά Canadair CL‑415;
Απάντηση: Ναι, επτά CL‑415 αναβαθμίζονται ηλεκτρονικά. Το πρώτο αναβαθμισμένο θα παραδοθεί το 2027.

Ερώτηση 84: Υπάρχουν drones επιτήρησης πυρκαγιάς;
Απάντηση: Ναι, τον Μάιο του 2026 λειτουργούν περίπου 100 drones (έναντι 87 το 2025), εξοπλισμένα με θερμικές κάμερες, 24ωρη λειτουργία.

Ερώτηση 85: Πόσοι εθελοντές δασοπυροσβέστες είναι εκπαιδευμένοι;
Απάντηση: Πάνω από 4.000 εθελοντές, από τους οποίους 574 ειδικεύθηκαν σε προχωρημένη διαχείριση πυρκαγιών.

Ερώτηση 86: Μπορώ να γίνω εθελοντής χωρίς προηγούμενη εμπειρία;
Απάντηση: Ναι, απαιτείται εκπαίδευση 40 ωρών και πιστοποιητικό υγείας.

Ερώτηση 87: Τι κάνουν οι εθελοντές στην πρόληψη;
Απάντηση: Περιπολίες σε δασικές περιοχές, ενημέρωση πολιτών, βοήθεια στον καθαρισμό, πρώτη επέμβαση σε μικρές εστίες.

Ερώτηση 88: Πώς γνωρίζω αν μια πυρκαγιά είναι μεγάλη;
Απάντηση: Μέσω FireHub (Εθνικό Αστεροσκοπείο), που χαρτογραφεί ενεργές εστίες.

Ερώτηση 89: Τι είναι το FireHub;
Απάντηση: Υπηρεσία παρακολούθησης πυρκαγιών σε πραγματικό χρόνο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Ερώτηση 90: Υπάρχει δορυφορικό σύστημα για ανίχνευση πυρκαγιάς από το διάστημα;
Απάντηση: Ναι, το ελληνικό «Hellenic Fire System» με 4 θερμικούς μικροδορυφόρους (OroraTech) που εντοπίζουν φωτιά σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.

Ερώτηση 91: Τι είναι το «BEYOND»;
Απάντηση: Η επιχειρησιακή μονάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για δορυφορική παρακολούθηση καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων πυρκαγιών.

Ερώτηση 92: Τι είναι το «Deep Cube»;
Απάντηση: Πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης για ημερήσια εκτίμηση κινδύνου δασικών πυρκαγιών, αναπτυγμένο από το Εθνικό Αστεροσκοπείο.

Ερώτηση 93: Ποια είναι η δύναμη του Πυροσβεστικού Σώματος;
Απάντηση: Περίπου 18.000 άτομα συμπεριλαμβανομένων 2.500 εποχικών πυροσβεστών, με 4.000+ οχήματα.

Ερώτηση 94: Πότε ξεκινά η αντιπυρική περίοδος για το Πυροσβεστικό Σώμα;
Απάντηση: 1η Μαΐου κάθε έτους, με την επίσημη έναρξη να ανακοινώνεται στο fireservice.gr.

Ερώτηση 95: Μπορώ να αποταθώ στο 112 και για άλλες καταστροφές;
Απάντηση: Ναι, για πλημμύρες, σεισμούς, ατυχήματα. Είναι ο ενιαίος ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης.

Ερώτηση 96: Πόσα πρόστιμα επιβλήθηκαν το 2026;
Απάντηση: Από 1 Ιανουαρίου 2026, έχουν επιβληθεί περισσότερα από 174 διοικητικά πρόστιμα και 35 συλλήψεις για παραβάσεις.

Ερώτηση 97: Τι είναι η εφαρμογή Civil Protection GR;
Απάντηση: Επίσημη εφαρμογή της ΓΓΠΠ που παρέχει ημερήσιο χάρτη κινδύνου, ειδοποιήσεις, οδηγίες.

Ερώτηση 98: Μπορώ να αναφέρω μια παράβαση (π.χ. ακαθάριστο οικόπεδο) στο Μητρώο;
Απάντηση: Ναι, υπάρχει ειδική ψηφιακή υπηρεσία καταγγελιών στο akatharista.apps.gov.gr.

Ερώτηση 99: Τι περιλαμβάνει το Πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ»;
Απάντηση: Εθνικό πρόγραμμα θωράκισης της Πολιτικής Προστασίας, με εξοπλισμό (ραντάρ, επικοινωνίες) και δικές της υποδομές.

Ερώτηση 100: Πότε έγινε η άσκηση «ΔΙΑ ΠΥΡΟΣ 2025»;
Απάντηση: Τον Σεπτέμβριο 2025, με συμμετοχή πανελλαδικών δυνάμεων, drones, ελικοπτέρων και προσομοίωση εκκένωσης.

Ερώτηση 101: Μπορούν οι πολίτες να χρησιμοποιούν αισθητήρες καπνού IoT;
Απάντηση: Ναι, υπάρχουν εμπορικά συστήματα (π.χ. xSense, Netatmo) που στέλνουν ειδοποίηση. Δεν αντικαθιστούν όμως την επίσημη επιτήρηση.

Ερώτηση 102: Τι κάνει η Πυροσβεστική στην εκκένωση;
Απάντηση: Κατευθύνει την κυκλοφορία, ανοίγει διαδρόμους, διασώζει εγκλωβισμένους, ειδοποιεί μέσω μεγαφώνων.

Ερώτηση 103: Γιατί δεν χρησιμοποιούνται πυροσβεστικά αεροσκάφη τη νύχτα;
Απάντηση: Η νυχτερινή πυρόσβεση είναι πολύ επικίνδυνη λόγω έλλειψης ορατότητας και εμποδίων. Μόνο ελικόπτερα με FLIR μπορούν να επιχειρήσουν.

Ερώτηση 104: Πόσο νερό ρίχνει ένα Canadair CL‑415;
Απάντηση: Περίπου 5.500 λίτρα ανά ρίψη.

Ερώτηση 105: Τι είναι το σύστημα «EFFIS»;
Απάντηση: European Forest Fire Information System – δορυφορική παρακολούθηση πυρκαγιών σε όλη την Ευρώπη.

Ερώτηση 106: Πόσες πυρκαγιές καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2025;
Απάντηση: Περίπου 46.900‑47.393 εκτάρια κάηκαν. Ήταν η 5η χειρότερη χρονιά της τελευταίας 20ετίας.

Ερώτηση 107: Τι κάνει το Copernicus EMS;
Απάντηση: Παρέχει δορυφορική χαρτογράφηση καμένων εκτάσεων και ταχεία αποτίμηση ζημιών μετά από κάθε καταστροφή.

Ερώτηση 108: Μπορώ να χρησιμοποιήσω drone για να ψεκάζω νερό;
Απάντηση: Όχι – τα drones δεν έχουν χωρητικότητα μεταφοράς νερού για πυρόσβεση. Χρησιμοποιούνται μόνο για επιτήρηση.

Ερώτηση 109: Υπάρχει πιστοποίηση για εθελοντές πυροσβέστες;
Απάντηση: Ναι, εκπαίδευση από Πυροσβεστικό Σώμα σε συνεργασία με Δήμους. Η βεβαίωση εκδίδεται από την Περιφέρεια.

Ερώτηση 110: Ποιος είναι ο ρόλος της ΓΓΠΠ;
Απάντηση: Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συντονίζει όλες τις υπηρεσίες (Πυροσβεστική, Αστυνομία, Δήμους) για πρόληψη, ετοιμότητα και απόκριση.

Ερώτηση 111: Τι είναι το «εθνικό σχέδιο δασοπυρόσβεσης»;
Απάντηση: Κωδικό όνομα «ΙΟΛΑΟΣ 2» (5η έκδοση) – περιλαμβάνει σχέδια εκκένωσης, χώρους υποδοχής, συντονισμό.

Ερώτηση 112: Μπορώ να παρέχω νερό από πισίνα σε πυροσβεστικό ελικόπτερο;
Απάντηση: Όχι – τα ελικόπτερα παίρνουν νερό μόνο από ειδικές δεξαμενές (π.χ. λίμνες, θαλάσσιες περιοχές) λόγω ανάγκης μεγάλης ποσότητας.

Ερώτηση 113: Γιατί δεν σβήνουν πυρκαγιές με αεροπλάνα τη νύχτα;
Απάντηση: Η ορατότητα είναι μηδενική, ο κίνδυνος σύγκρουσης με εμπόδια πολύ υψηλός. Μόνο ελικόπτερα με θερμικές κάμερες επιχειρούν.

Ερώτηση 114: Τι είναι το «fire weather index»;
Απάντηση: Δείκτης που υπολογίζει την επικινδυνότητα πυρκαγιάς βάσει θερμοκρασίας, υγρασίας, ανέμου και ξηρασίας. Χρησιμοποιείται για τον ημερήσιο χάρτη.

Ερώτηση 115: Μπορώ να χρησιμοποιήσω την εφαρμογή myCoast για αναφορές πυρκαγιάς;
Απάντηση: Η myCoast αφορά παράκτιες περιοχές. Για πυρκαγιές χρησιμοποιούμε το 199 ή την εφαρμογή Civil Protection GR.

Ερώτηση 116: Τι είναι το «ETHOOS»;
Απάντηση: Πρόγραμμα της Περιφέρειας Αττικής για αναβάθμιση της πυρανίχνευσης με αισθητήρες, drones και AI.

Ερώτηση 117: Πώς δηλώνω συμμετοχή σε εθελοντική ομάδα;
Απάντηση: Επικοινωνώ με τον Δήμο μου, την Πυροσβεστική ή οργανώσεις (π.χ. WWF, Εθελοντική Ομάδα Δασοπυροσβεστών Διασωστών).

Ερώτηση 118: Ποια είναι η ομάδα ΕΜΑΚ;
Απάντηση: Ειδική Μονάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών – επεμβαίνει σε δύσβατες περιοχές και δύσκολες επιχειρήσεις διάσωσης.

Ερώτηση 119: Τι είναι το πρόγραμμα «SeasFire»;
Απάντηση: Ερευνητικό πρόγραμμα του Εθνικού Αστεροσκοπείου για εκτίμηση κινδύνου δασικών πυρκαγιών με χρήση τεχνητής νοημοσύνης και δεδομένων κλίματος.

Ερώτηση 120: Μπορώ να ενημερωθώ για πυρκαγιές μέσω Twitter;
Απάντηση: Ο λογαριασμός @pyrosvestiki και @112greece δημοσιεύουν ενημερώσεις, αλλά η έγκαιρη προειδοποίηση γίνεται μόνο μέσω 112.

Ενότητα 4: Νομοθεσία, Πρόστιμα, Υποχρεώσεις (121–150)

Ερώτηση 121: Ποιος νόμος ορίζει τον καθαρισμό οικοπέδων;
Απάντηση: Ο ν. 4662/2020 (άρθρο 53Α,53Β) όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5281/2026 «Ενεργή μάχη».

Ερώτηση 122: Τι ισχύει για εκτάσεις εντός Δικτύου Natura;
Απάντηση: Οι ίδιες υποχρεώσεις καθαρισμού, αλλά με αυστηρότερες προδιαγραφές για προστασία βιοποικιλότητας – απαιτείται γνωμοδότηση δασαρχείου.

Ερώτηση 123: Μπορώ να αμφισβητήσω πρόστιμο;
Απάντηση: Ναι, με ένσταση εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση, στην Πυροσβεστική Υπηρεσία ή στον Δήμο.

Ερώτηση 124: Ποιος ελέγχει τον καθαρισμό;
Απάντηση: Το Πυροσβεστικό Σώμα, οι Δήμοι, περιφερειακοί ελεγκτές και η Πολιτική Προστασία.

Ερώτηση 125: Τι πρόστιμο επιβάλλεται για μη τήρηση αντιπυρικής ζώνης;
Απάντηση: Πρόστιμο έως 2.000 ευρώ ανάλογα με την έκταση, πλέον διοικητική ποινή.

Ερώτηση 126: Μπορεί η Αστυνομία να μου απαγορεύσει την είσοδο σε δάσος;
Απάντηση: Ναι, εφόσον η Πυροσβεστική ή η Πολιτική Προστασία εκδώσει απαγόρευση εισόδου λόγω υψηλού κινδύνου.

Ερώτηση 127: Πρέπει να αναρτήσω στο οικόπεδο πινακίδα «καθαρίστηκε»;
Απάντηση: Όχι, αρκεί η ηλεκτρονική δήλωση. Ενθαρρύνεται, αλλά δεν είναι υποχρεωτική.

Ερώτηση 128: Τι περιλαμβάνει ο ν. 5281/2026 «Ενεργή μάχη»;
Απάντηση: Αναμόρφωση συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης, ψηφιακό μητρώο, ενίσχυση εναέριων μέσων, αυστηρές κυρώσεις.

Ερώτηση 129: Πότε δημοσιεύθηκε ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων;
Απάντηση: 24 Μαΐου 2023 (ΦΕΚ 3475/Β/2023).

Ερώτηση 130: Ποια κτίρια αφορά ο Κανονισμός;
Απάντηση: Όσα βρίσκονται εντός δάσους ή ακτίνας 300 μέτρων από δάσος, σε περιαστικό πράσινο ή αναδασωτέες εκτάσεις.

Ερώτηση 131: Πρέπει να αλλάξω τα παράθυρα με μη εύφλεκτα;
Απάντηση: Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά για υψηλή επικινδυνότητα, συνιστώνται παράθυρα με μεταλλικά κουφώματα και πυρίμαχους υαλοπίνακες.

Ερώτηση 132: Μπορεί η ασφαλιστική μου να απαιτεί συμμόρφωση με τον Κανονισμό;
Απάντηση: Ναι, πολλές ασφαλιστικές εταιρείες πλέον το απαιτούν για παροχή κάλυψης.

Ερώτηση 133: Υπάρχει υποχρέωση εγκατάστασης αυτόματου συστήματος καταιονισμού;
Απάντηση: Δεν είναι υποχρεωτική, αλλά για ακίνητα με κατηγορία επικινδυνότητας «ιδιαίτερα υψηλή» η μελέτη πυροπροστασίας τη συστήνει.

Ερώτηση 134: Τι είναι η Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024;
Απάντηση: Η διάταξη που ορίζει λεπτομερώς τα μέτρα πρόληψης, τον καθαρισμό και τη δήλωση στο Μητρώο.

Ερώτηση 135: Μπορώ να υποβάλω δήλωση για λογαριασμό τρίτου;
Απάντηση: Ναι, εάν έχετε πληρεξουσιότητα ή είστε διαχειριστής πολυκατοικίας.

Ερώτηση 136: Πρέπει να καθαρίζω κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικίας;
Απάντηση: Ναι, ο διαχειριστής έχει υποχρέωση για τον καθαρισμό ταρατσών, υδρορροών και κοινόχρηστων εκτάσεων.

Ερώτηση 137: Τι ισχύει για τα αναδασωτέα (τεχνητή δάσωση);
Απάντηση: Καθαρισμός υποχρεωτικός, αλλά με αυστηρές προϋποθέσεις για προστασία νέων δέντρων – συμβουλευτείτε δασαρχείο.

Ερώτηση 138: Μπορώ να ενστερνιστώ καύση υπολειμμάτων σε κατηγορία 2;
Απάντηση: Όχι, η καύση απαγορεύεται καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο, ανεξαρτήτως κατηγορίας κινδύνου.

Ερώτηση 139: Τι γίνεται αν το οικόπεδο είναι σε πλαγιά με απότομη κλίση;
Απάντηση: Η αντιπυρική ζώνη παραμένει 10 μέτρα, αλλά ο καθαρισμός γίνεται με επιπλέον προσοχή (κίνδυνος διάβρωσης).

Ερώτηση 140: Πού μπορώ να αναζητήσω επίσημα έγγραφα νομοθεσίας;
Απάντηση: Στο elinyae.gr, taxheaven.gr, fireservice.gr.

Ερώτηση 141: Ισχύει ο ν. 998/1979 για δασικές εκτάσεις;
Απάντηση: Ναι, αλλά συμπληρώνεται από τον ν. 4662/2020 και τον Κανονισμό Πυροπροστασίας.

Ερώτηση 142: Υπάρχουν ποινές φυλάκισης για εμπρησμό από αμέλεια;
Απάντηση: Ναι, φυλάκιση έως 10 έτη, ανάλογα με την έκταση της ζημιάς και τον αριθμό θυμάτων.

Ερώτηση 143: Μπορεί ένας Δήμος να με υποχρεώσει σε καθαρισμό πέραν των 10 μέτρων;
Απάντηση: Ναι, εάν ο Δήμος έχει εγκρίνει ειδικό σχέδιο πυροπροστασίας που επεκτείνει τη ζώνη.

Ερώτηση 144: Επιτρέπεται η χρήση ηλεκτρικού μικροκινητήρα (π.χ. e‑scooter) σε δάσος με κίνδυνο 4;
Απάντηση: Ναι, εφόσον δεν προκαλεί σπινθήρα. Ωστόσο, η είσοδος σε δάσος απαγορεύεται γενικά.

Ερώτηση 145: Γιατί το πρόστιμο για ακαθάριστο οικόπεδο είναι μικρότερο από το κόστος καθαρισμού;
Απάντηση: Το πρόστιμο λειτουργεί ως κυρωτικό μέτρο, αλλά η πολιτεία ενθαρρύνει τον καθαρισμό, όχι την πληρωμή.

Ερώτηση 146: Πρέπει να υποβάλω εκ νέου δήλωση κάθε χρόνο;
Απάντηση: Ναι, η δήλωση υποβάλλεται ετησίως, έως 15 Ιουνίου.

Ερώτηση 147: Τι σημαίνει «προληπτική απομάκρυνση πληθυσμού»;
Απάντηση: Εκκένωση πριν την προσέγγιση της φωτιάς, όταν προβλέπεται ακραίος κίνδυνος (π.χ. κατηγορία 5).

Ερώτηση 148: Μπορώ να χρησιμοποιήσω καμινάδα τζακιού σε ημέρα κατηγορίας 3;
Απάντηση: Γενικά ναι, αλλά συνιστάται αποφυγή και έλεγχος ύπαρξης φράγματος σπινθήρων.

Ερώτηση 149: Υπάρχει κρατική επιδότηση για αγορά συστήματος καταιονισμού;
Απάντηση: Μέσω προγραμμάτων «Ανθεκτικές Πόλεις» ή «Πράσινο Ταμείο» (ενδεικτικά δράσεις Δήμων).

Ερώτηση 150: Ποια είναι η ποινή για ψευδή δήλωση στο Μητρώο;
Απάντηση: Πρόστιμο έως 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών.

Ενότητα 5: Υλικά, Φυτά & Δομικά Μέτρα (151–175)

Ερώτηση 151: Ποια υλικά στέγης πρέπει να αποφεύγω;
Απάντηση: Ξύλινα πέταλα, μη επεξεργασμένο ξύλο, πλαστικά καλύμματα (PVC).

Ερώτηση 152: Τα μεταλλικά κουφώματα αντέχουν στη φωτιά;
Απάντηση: Ναι, αλλά μπορεί να παραμορφωθούν σε πολύ υψηλή θερμοκρασία (>500°C).

Ερώτηση 153: Τι είναι το «pyro‑retardant» ξύλο;
Απάντηση: Ξύλο που έχει υποστεί επεξεργασία με φωσφορικά άλατα για να μειωθεί η ευφλεκτότητά του (ταξινόμηση B‑s1,d0).

Ερώτηση 154: Μπορώ να φυτέψω κυπαρίσσια στην αντιπυρική ζώνη;
Απάντηση: Όχι, τα κυπαρίσσια είναι εξαιρετικά εύφλεκτα λόγω ρητινών.

Ερώτηση 155: Τα φυτά χαμηλής καύσης (λ.χ. λεβάντα) αντέχουν πραγματικά;
Απάντηση: Δεν καίγονται εύκολα, αλλά σε παρατεταμένη θερμική ακτινοβολία (άνω των 60°C) ξηραίνονται και γίνονται εύφλεκτα.

Ερώτηση 156: Πρέπει να ποτίζω την αντιπυρική ζώνη το καλοκαίρι;
Απάντηση: Ναι, διατηρεί τα φυτά ενυδατωμένα και λιγότερο εύφλεκτα. Απαιτείται όμως προσοχή στη σπατάλη νερού.

Ερώτηση 157: Τι είναι τα fireproof δάπεδα (π.χ. πλακόστρωτα);
Απάντηση: Πλάκες από σκυρόδεμα, πέτρα, τούβλο – δεν καίγονται. Αποτελούν ιδανική επιφάνεια για ζώνη 0‑5 μέτρων.

Ερώτηση 158: Μπορώ να χρησιμοποιήσω σκυρόδεμα για φράχτη;
Απάντηση: Ναι, είναι άφλεκτο και αποτελεί αποτελεσματικό φράγμα στη θερμική ακτινοβολία.

Ερώτηση 159: Αντέχει ο γαλβανιζέ σωλήνας στην πυρκαγιά;
Απάντηση: Ναι, αλλά ο ψευδάργυρος μπορεί να εξαερωθεί σε υψηλές θερμοκρασίες. Συνολικά ασφαλής.

Ερώτηση 160: Τι είναι ο πυροφράκτης βλάστησης (green firebreak);
Απάντηση: Λωρίδα φυτών χαμηλής καύσης, πλάτους 10‑30 μέτρων, που επιβραδύνει ή αναχαιτίζει την εξάπλωση.

Ερώτηση 161: Τα πλαστικά δοχεία αποθήκευσης είναι επικίνδυνα;
Απάντηση: Ναι, πολύ – λιώνουν και δημιουργούν φλόγα. Χρησιμοποιείτε μεταλλικά.

Ερώτηση 162: Μπορώ να χρησιμοποιήσω μόνωση πετροβάμβακα;
Απάντηση: Ναι, είναι άκαυστη και ανθεκτική μέχρι >800°C.

Ερώτηση 163: Πρέπει να τοποθετήσω δίχτυ προστασίας για καύτρες;
Απάντηση: Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά συστήνεται μεταλλικό πλέγμα (1‑2 mm) σε αεραγωγούς και καμινάδες.

Ερώτηση 164: Γιατί αποφεύγουμε πεύκα κοντά στο σπίτι;
Απάντηση: Περιέχουν ρετσίνι, καίγονται πολύ γρήγορα και εκτοξεύουν καύτρες.

Ερώτηση 165: Τι είναι η «πράσινη οροφή» φυτεμένη;
Απάντηση: Στέγη καλυμμένη με χώμα και χαμηλής βλάστησης. Αν ποτίζεται, μπορεί να είναι πυράνθεκτη. Προϋπόθεση: πλήρως άφλεκτο υπόστρωμα.

Ερώτηση 166: Τα φύλλα αλουμινίου (π.χ. σε μονώσεις) προστατεύουν;
Απάντηση: Το αλουμίνιο έχει υψηλή ανακλαστικότητα, αλλά λιώνει σε >660°C. Δεν προστατεύει από άμεση επαφή.

Ερώτηση 167: Πρέπει να χρησιμοποιήσω πιστοποιημένη ξυλεία για πέργκολα;
Απάντηση: Ναι, με ταξινόμηση αντίδρασης B‑s1,d0 (μειωμένη ευφλεκτότητα).

Ερώτηση 168: Τι είναι ο «πυροεμποτισμός με έγχυση υπό κενό»;
Απάντηση: Μέθοδος όπου το ξύλο εμβαπτίζεται σε διάλυμα φωσφορικών αλάτων υπό κενό, για βαθύτερη απορρόφηση.

Ερώτηση 169: Μπορώ να βάψω το ξύλο με πυροπροστατευτικό χρώμα;
Απάντηση: Ναι, υπάρχουν αφρώδη (intumescent) χρώματα που διογκώνονται με τη θερμότητα και μονώνουν.

Ερώτηση 170: Υπάρχουν πυρανθεκτικές κουρτίνες;
Απάντηση: Ναι, από υαλοβάμβακα ή εμποτισμένο βαμβάκι (κατηγορίας A1 ή A2).

Ερώτηση 171: Τα φύλλα καπλαμά είναι εύφλεκτα;
Απάντηση: Ναι, πολύ. Αποφύγετε τα.

Ερώτηση 172: Μπορώ να χρησιμοποιήσω κονίαμα με περλίτη για σοβά;
Απάντηση: Ναι, ο περλίτης είναι άφλεκτος και μονωτικός.

Ερώτηση 173: Σε τι ωφελεί ο αφρός πυρόσβεσης (foam);
Απάντηση: Καταπνίγει την φλόγα αποκλείοντας το οξυγόνο. Χρησιμοποιείται κυρίως από Πυροσβεστική, όχι από πολίτες.

Ερώτηση 174: Τα φύλλα γυψοσανίδας αντέχουν;
Απάντηση: Μέτρια, καίγεται μετά από 20‑30 λεπτά ανάλογα με το πάχος.

Ερώτηση 175: Η πέτρα είναι η καλύτερη επιλογή για φράκτη;
Απάντηση: Ναι, είναι άφλεκτη, απορροφά θερμότητα, διαρκεί για πάντα.

Ενότητα 6: Αποκατάσταση, Υγεία, Κρατική Αρωγή & Ψυχολογία (176–200)

Ερώτηση 176: Τι είναι η πρώτη αρωγή (600 ευρώ);
Απάντηση: Είναι άμεση έκτακτη οικονομική ενίσχυση για κάλυψη πρώτων βιοτικών αναγκών, που χορηγείται μέσω arogi.gov.gr.

Ερώτηση 177: Πώς υποβάλλω αίτηση κρατικής αρωγής;
Απάντηση: Μέσω της πλατφόρμας arogi.gov.gr, με χρήση κωδικών TAXISnet, επισυνάπτοντας τα έντυπα Ε1, Ε9 και δελτίο αυτοψίας από τον Δήμο.

Ερώτηση 178: Μπορώ να λάβω αποζημίωση για κατεστραμμένο αυτοκίνητο;
Απάντηση: Ναι, εάν υπάρχει ασφάλιση και το όχημα δεν μπορούσε να μετακινηθεί.

Ερώτηση 179: Πόσο είναι το ύψος της στεγαστικής συνδρομής;
Απάντηση: 80% της ζημιάς για «κόκκινα» (ακατάλληλα) κτίρια, 6.000 ευρώ ανώτατο.

Ερώτηση 180: Πώς παίρνω άδεια επισκευής;
Απάντηση: Μέσω της ίδιας πλατφόρμας arogi.gov.gr, για κτίρια που δεν χρειάζονται κατεδάφιση.

Ερώτηση 181: Τι είναι η γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης 10306;
Απάντηση: Δωρεάν 24ωρη γραμμή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, στελεχωμένη από ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς.

Ερώτηση 182: Μπορώ να λάβω ψυχολογική βοήθεια για PTSD μετά από πυρκαγιά;
Απάντηση: Ναι, η γραμμή 10306 είναι ανοιχτή για όλους (θύματα, διασώστες, μάρτυρες).

Ερώτηση 183: Πώς αφαιρώ τον καπνό και την αιθάλη από τους τοίχους;
Απάντηση: Με υγρό καθάρισμα, χρησιμοποιώντας ήπιο απορρυπαντικό, γάντια, μάσκα και γυαλιά. Μην σκουπίζετε ξηρά.

Ερώτηση 184: Μπορώ να χρησιμοποιήσω το νερό της βρύσης μετά από πυρκαγιά;
Απάντηση: Μόνο εμφιαλωμένο έως ότου οι αρχές δώσουν άδεια. Το δίκτυο μπορεί να έχει μολυνθεί από στάχτη και σωματίδια.

Ερώτηση 185: Τι κάνω με τα τρόφιμα που έχουν εκτεθεί σε καπνό;
Απάντηση: Τα απορρίπτετε όλα, ακόμα και συσκευασμένα, αν η συσκευασία έχει υποστεί θερμότητα ή σχισμές.

Ερώτηση 186: Πρέπει να φορέσω μάσκα όταν μπαίνω στο καμένο σπίτι;
Απάντηση: Ναι, μάσκα FFP2/N95, γάντια, μακριά ρούχα, μπότες.

Ερώτηση 187: Τι είναι το «μετατραυματικό στρες»;
Απάντηση: Σύνολο συμπτωμάτων (εφιάλτες, αποφυγή, υπερεγρήγορση) που αναπτύσσονται μετά από τραυματικό γεγονός (π.χ. πυρκαγιά). Χρειάζεται ψυχοθεραπεία.

Ερώτηση 188: Μπορώ να λάβω επιδότηση ενοικίου για δύο χρόνια;
Απάντηση: Ναι, 500 €/μήνα, εφόσον η κατοικία έχει κηρυχθεί ακατάλληλη.

Ερώτηση 189: Τι είναι το Εθνικό Μητρώο Πληγέντων;
Απάντηση: Βάση δεδομένων όπου καταγράφονται οι ζημιές για την οργάνωση της κρατικής αρωγής.

Ερώτηση 190: Πώς γνωρίζω ότι το σπίτι είναι ασφαλές για είσοδο;
Απάντηση: Μόνο μετά από αυτοψία του Δήμου ή πιστοποιημένου μηχανικού.

Ερώτηση 191: Μπορώ να κατεδαφίσω μόνος μου έναν τοίχο που έχει ρωγμές;
Απάντηση: Όχι – χρειάζεται άδεια κατεδάφισης από την Πολεοδομία και τεχνική μελέτη.

Ερώτηση 192: Πότε ξεκινά η αναδάσωση;
Απάντηση: Αμέσως μετά την πυρκαγιά, αλλά η φυσική αναγέννηση συχνά διαρκεί 5‑10 χρόνια. Ανθρώπινη παρέμβαση μόνο με έγκριση δασαρχείου.

Ερώτηση 193: Μπορώ να φυτέψω μόνος μου δέντρα στην καμένη περιοχή;
Απάντηση: Όχι – απαγορεύεται η αυθαίρετη φύτευση χωρίς μελέτη αναδάσωσης.

Ερώτηση 194: Πρέπει να κόψω τα καμένα δέντρα;
Απάντηση: Τα νεκρά δέντρα πρέπει να απομακρυνθούν για λόγους ασφαλείας, πάντα με άδεια δασαρχείου.

Ερώτηση 195: Η στάχτη είναι επικίνδυνη για την υγεία;
Απάντηση: Ναι, περιέχει βαρέα μέταλλα και καρκινογόνες ουσίες – αποφύγετε την εισπνοή και την επαφή.

Ερώτηση 196: Πώς επηρεάζεται η ποιότητα του νερού στα υπόγεια;
Απάντηση: Το νερό μπορεί να έχει μολυνθεί από στάχτη, λιπάσματα, καύσιμα. Μη χρησιμοποιείτε υπόγεια νερά χωρίς ανάλυση.

Ερώτηση 197: Μπορώ να κάνω αγωγή στον εμπρηστή;
Απάντηση: Ναι, για αστικές αποζημιώσεις, εφόσον ταυτοποιηθεί και καταδικαστεί.

Ερώτηση 198: Που μπορώ να βρω ψυχολόγο ειδικό για παιδιά;
Απάντηση: Μέσω της γραμμής 10306 ή του συλλόγου ψυχολόγων του Νομού.

Ερώτηση 199: Υπάρχει εφαρμογή για ηλεκτρονική παρακολούθηση της αποκατάστασης;
Απάντηση: Η πλατφόρμα arogi.gov.gr έχει ενότητα παρακολούθησης αιτήσεων. Επίσης, η εφαρμογή Civil Protection GR στέλνει ειδοποιήσεις.

Ερώτηση 200: Τι διδάγματα βγάζουμε από κάθε πυρκαγιά;
Απάντηση: Η πρόληψη, η τήρηση των απαγορεύσεων, η συνεργασία και η τεχνολογία είναι τα πιο αποτελεσματικά όπλα. Κάθε χρόνο πρέπει να βελτιωνόμαστε: περισσότερες δηλώσεις καθαρισμού, λιγότερες παραβάσεις, περισσότερη εθελοντική προσφορά, γρηγορότερη ενεργοποίηση του 112, και συστηματική αποκατάσταση. Η κλιματική κρίση έρχεται – αλλά εμείς ενισχύουμε την ανθεκτικότητά μας..

📚 100 Πηγές με Ενεργά Links & Περιγραφή

🏛️ Ελληνικές Επίσημες Πηγές

Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ) — Επίσημη ελληνική αρχή. Χάρτες κινδύνου πυρκαγιάς, ειδοποιήσεις, οδηγοί αυτοπροστασίας, Cell Broadcast.
Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας — Στατιστικά, εθελοντισμός, εκπαίδευση, τηλέφωνο 199.
ΕΚΑΒ — Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας — Τηλέφωνο 166, οδηγοί πρώτων βοηθειών.
Ελληνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) — Fire weather προγνώσεις, προειδοποιήσεις καύσωνα.
Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας — Νομοθεσία πυρασφάλειας, αδειοδοτήσεις.
ΕΛΣΤΑΤ — Στατιστικά Πυρκαγιών — Ετήσια στατιστικά πυρκαγιών, καμένες εκτάσεις, απώλειες.
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) — Νόμος 4662/2020, ΚΥΑ αντιπυρικά μέτρα, Ν. 998/1979.
gov.gr — Αρωγή Πληγέντων — Αίτηση κρατικής αρωγής, ψηφιακές υπηρεσίες πληγέντων.
Κυψέλη 112 — Εφαρμογή Κινητός Πολίτης — Επίσημη εφαρμογή Cell Broadcast, άμεση ειδοποίηση.
Αποκεντρωμένες Διοικήσεις Ελλάδας — Τοπικά σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, Αντιπεριφέρειες.
ΕΛΓΑ — Αποζημίωση Γεωργικών Ζημιών — Αίτηση αποζημίωσης αγροτεμαχίων από πυρκαγιά.
Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών — Φωτιές — Χάρτης ενεργών πυρκαγιών Ελλάδας σε πραγματικό χρόνο.
Εθνικό Δίκτυο Εθελοντικής Πυροπροστασίας — Εγγραφή εθελοντών, εκπαιδεύσεις.
Πολεοδομία — Πυράντοχα Υλικά — Κανονισμοί δομικής πυράντοχης προστασίας, πυρόσβεση κτιρίων.
Δήμος Αθηναίων — Πολιτική Προστασία — Τοπικό σχέδιο, κέντρα εκκένωσης, εθελοντισμός.

🌍 Διεθνείς Πηγές

FEMA (Federal Emergency Management Agency) — Επίσημος αμερικανικός οδηγός πυρασφάλειας, ready.gov, go-bag guides.
Cal Fire (California Department of Forestry) — Η πιο προηχμένη αρχή αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών παγκοσμίως. Οδηγοί hardening, evacuations.
NFPA (National Fire Protection Association) — Παγκόσμιοι κώδικες πυρασφάλειας, στατιστικά, τεχνική πληροφόρηση.
WHO — Environmental Health Emergencies — Επιπτώσεις πυρκαγιάς στην υγεία, οδηγοί προστασίας πνευμόνων.
NASA FIRMS — Fire Information — Δορυφορικός χάρτης ενεργών πυρκαγιών παγκοσμίως σε πραγματικό χρόνο.
Copernicus Emergency Management Service — Ευρωπαϊκή υπηρεσία χαρτογράφησης καταστροφών, ενεργές πυρκαγιές.
EFFIS — European Forest Fire Information System — Ευρωπαϊκό σύστημα πληροφοριών δασικών πυρκαγιών, στατιστικά Ελλάδας.
CDC — Wildfire Safety — Υγεία και ασφάλεια σε δασικές πυρκαγιές, εισπνοή καπνού, ψυχική υγεία.
Firewise USA (NFPA Program) — Κοινοτικό πρόγραμμα πρόληψης πυρκαγιάς για γειτονιές.
Australian Institute for Disaster Resilience — Αυστραλιανά ευρήματα για πυρκαγιά — η εμπειρία από bushfires εφαρμόζεται άμεσα στο ελληνικό κλίμα.
International Association of Fire Chiefs (IAFC) — Επαγγελματικός οδηγός διοίκησης πυρκαγιάς.
Ready.gov — Wildfires — Επίσημος αμερικανικός οδηγός ετοιμότητας για δασικές πυρκαγιές.
InciWeb — Incident Information System — Πλατφόρμα ενεργών πυρκαγιών ΗΠΑ, χρήσιμη ως εκπαιδευτικό εργαλείο.
San Diego County Office of Emergency Services — Ο πιο ολοκληρωμένος αστικός οδηγός εκκένωσης — άμεσα εφαρμόσιμος σε ελληνικά αστικά κέντρα.
NIST — Fire Research Division — Επιστημονική έρευνα πυρκαγιάς (flashover, smoke, materials).

🔬 Επιστημονικές Πηγές & Έρευνα

International Journal of Wildland Fire — Επιστημονικές μελέτες για δασικές πυρκαγιές, οικολογία, πρόληψη.
Fire Safety Journal (Elsevier) — Μελέτες ασφάλειας κτιρίων, υλικών, κατάσβεσης.
Journal of Fire Sciences (SAGE) — Επιστήμη της καύσης, εξοπλισμός, τεχνικά.
PubMed — Wildfire Health — Ιατρικές μελέτες για επιπτώσεις πυρκαγιάς στην υγεία.
Climate Central — Wildfire Risk — Κλιματική αλλαγή και πυρκαγιά.
Global Wildfire Information System (GWIS) — Παγκόσμιες στατιστικές, κίνδυνοι, ιστορικό.
International Journal of Disaster Risk Reduction — Μελέτες αντίδρασης κοινοτήτων σε φυσικές καταστροφές.
Natural Hazards and Earth System Sciences — Δωρεάν άρθρα για φυσικές καταστροφές (EGU).
EC Joint Research Centre — Wildfire Research — Ευρωπαϊκή επιστήμη δασικών πυρκαγιών.
National Interagency Fire Center (NIFC) — Στατιστικά ΗΠΑ, εκπαίδευση, πρωτόκολλα.

🏥 Υγεία & Ψυχολογία

American Burn Association — Εγκαύματα: πρώτες βοήθειες, κέντρα θεραπείας.
Respiratory Health Association — Επιπτώσεις καπνού στο αναπνευστικό σύστημα.
Trauma Informed Care — SAMHSA — Ψυχολογική υποστήριξη μετά από φυσική καταστροφή.
EMDR Institute — Θεραπεία PTSD μετά τραυματικές εμπειρίες.
National Child Traumatic Stress Network — Παιδιά μετά από φυσική καταστροφή: υποστήριξη, τεχνικές.
ΕΨΥΚΑ — Εθνικό Σύστημα Ψυχοκοινωνικής Αντιμετώπισης — Ελληνική ψυχοκοινωνική υπηρεσία, τηλεφωνο 10306.
International Society for Traumatic Stress Studies — Κλινικές κατευθυντήριες για PTSD.
Red Cross — Disaster Mental Health — Υπηρεσίες ψυχικής υγείας σε καταστάσεις κρίσης.
Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health — Wildfire Health — Δημόσια υγεία σε πυρκαγιές, έκθεση PM2.5.
EPA — Air Quality Index — Ποιότητα αέρα σε πραγματικό χρόνο (διαθέσιμο και για Ελλάδα μέσω OpenAQ).

🏠 Πυροπροστασία Κτιρίων & Εξοπλισμός

Underwriters Laboratories (UL) — Διεθνής οργανισμός πιστοποίησης εξοπλισμού πυρασφάλειας.
CE Marking — Fire Equipment — Ευρωπαϊκή πιστοποίηση εξοπλισμού ασφάλειας.
NFPA 72 — National Fire Alarm Code — Κώδικας εγκατάστασης ανιχνευτών καπνού.
NFPA 10 — Portable Fire Extinguishers — Κώδικας χρήσης πυροσβεστήρων.
International Building Code (IBC) — Διεθνείς κώδικες δόμησης με πυράντοχα απαιτήσεις.
Fireman’s Fund Insurance — Home Hardening — Πρακτικοί οδηγοί hardening κατοικίας.
Insurance Institute for Business & Home Safety (IBHS) — Έρευνα ανθεκτικότητας κτιρίων σε δασικές πυρκαγιές.
Leroy Merlin — Πυροπροστασία — Εμπορικός κατάλογος πυρασφάλειας στην Ελλάδα.
Praktiker — Ασφάλεια Κατοικίας — Πυροσβεστήρες, ανιχνευτές καπνού, εξοπλισμός.
Amazon.gr — Fire Safety — Εύρεση πυροσβεστήρων, ανιχνευτών, go-bag εξοπλισμού.

🌱 Πυρασφαλής Τοπίο & Γεωπονία

Fire Safe Council California — Οδηγοί defensible space, λίστες φυτών χαμηλής εύφλεκτότητας.
Oregon State University Extension — Fire-Resistant Plants — Δωρεάν PDF για πυρανθεκτικά φυτά.
Tall Timbers Research Station — Έρευνα για ελεγχόμενη καύση και οικολογία πυρκαγιάς.
USDA Forest Service Fire — Επιστήμη δασικής πυρκαγιάς, εκπαίδευση, εργαλεία.
Peliti.gr — Αντιπυρικά Φυτά — Ελληνική τράπεζα σπόρων, πληροφορίες για ελληνικά πυρανθεκτικά φυτά.
Ελληνική Γεωπονική Εταιρεία — Επιστημονικές δημοσιεύσεις για ελληνική δασολογία.
WWF Ελλάς — Εκθέσεις για δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα, κλιματική αλλαγή.
Greenpeace Ελλάδα — Αναλύσεις για πυρκαγιές, εθελοντισμός αποκατάστασης.
IUCN Mediterranean Programme — Μεσογειακά οικοσυστήματα και πυρκαγιά.
ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ — Δασολογία — Τεχνικές πρόληψης, αναδάσωση μετά πυρκαγιά.

🎓 Εκπαίδευση & Κοινότητα

ΕΚΔΔΑ — Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης — Εκπαίδευση Πολιτικής Προστασίας για στελέχη Δήμων.
ΙΝ.ΕΠ. — Ινστιτούτο Επιμόρφωσης ΕΚΔΔΑ — Σεμινάρια διαχείρισης κρίσεων, πυρκαγιά.
Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός — Εκπαίδευση πρώτων βοηθειών, εθελοντισμός καταστροφών.
Prepperclub.gr — Ελληνική κοινότητα ετοιμότητας εκτάκτων αναγκών.
Do-it.gr — Prepping & Αυτάρκεια — Εγκυκλοπαίδεια αυτάρκειας, Go-Bag οδηγοί, Prepping λίστες.
Coursera — Disaster Preparedness (Univ. Pittsburgh) — Δωρεάν online μάθημα ετοιμότητας έκτακτων αναγκών.
edX — Disaster Risk Management (World Bank) — Online μάθημα διαχείρισης κινδύνου καταστροφών.
Disaster Ready — Training Hub — Δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για εθελοντές.
YouTube — Fire Adapted Communities — Κανάλι εκπαίδευσης κοινοτήτων για πυρκαγιά.
National Volunteer Fire Council (NVFC) — Εκπαίδευση εθελοντών πυροσβεστών.

📱 Τεχνολογία & Εφαρμογές

Windy.com — Χάρτης ανέμου/καιρού σε πραγματικό χρόνο — κρίσιμο για εκτίμηση κατεύθυνσης πυρκαγιάς.
Zoom Earth — Live Fires — Δορυφορικές εικόνες πυρκαγιάς σε πραγματικό χρόνο.
IQAir — Ποιότητα Αέρα — Ελληνική ποιότητα αέρα, PM2.5 από καπνό.
Alert Media — Emergency Notification — Συστήματα μαζικής ειδοποίησης (για Δήμους και επιχειρήσεις).
Everbridge — Crisis Management — Λογισμικό διαχείρισης κρίσεων.
PulsePoint — Emergency Response — Εφαρμογή πολίτη για αναφορά εκτάκτων αναγκών.
Zello Walkie Talkie App — Εφαρμογή επικοινωνίας κατά εκκένωση, χρησιμοποιήθηκε στο Μάτι.
Meshtastic — Offline Communication — Επικοινωνία χωρίς internet σε κρίση. Βλ. άρθρο do-it.gr.
AirNow — Fire and Smoke Map — Χάρτης ποιότητας αέρα σε σχέση με ενεργές πυρκαγιές.
Google Crisis Map — Google χάρτες κρίσεων (συχνά ενεργοποιείται για ελληνικές πυρκαγιές).

📖 Βιβλία & Εκπαιδευτικό Υλικό

NFPA — Learn About Fire Safety — Δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για κοινό.
“Wildfire: A Reader” — Ed. By Ashley Mattoon — Επιστημονικός αναγνώστης για δασικές πυρκαγιές.
“Fire in Paradise” — Alastair Gee & Dani Anguiano (2020) — Λογοτεχνική αφήγηση Camp Fire (2018) — άριστο για κατανόηση ανθρώπινης συμπεριφοράς.
FEMA IS-317 — Intro to CERT — Δωρεάν online εκπαίδευση Community Emergency Response Teams.
Stanford Social Innovation Review — Community Resilience — Κοινοτική ανθεκτικότητα σε φυσικές καταστροφές.
“The Unthinkable” — Amanda Ripley (2008) — Βιβλίο για ανθρώπινη συμπεριφορά σε κρίση — εξηγεί γιατί δεν εκκενώνουν οι άνθρωποι.
Resilience Alliance Journal — Έρευνα για κοινωνική ανθεκτικότητα.
OpenFEMA Library — Ανοιχτά δεδομένα FEMA για φυσικές καταστροφές.
UN OCHA — Emergency Response — ΟΗΕ: Διεθνείς κατευθυντήριες για έκτακτη ανάγκη.
International Federation of Red Cross — Wildfire — Διεθνής Ερυθρός Σταυρός: Οδηγοί επιβίωσης, ανθεκτικότητα κοινοτήτων.

Συντακτική Ομάδα του Do-it.gr

H Συντακτική Ομάδα του Do-it.gr αποτελείται από συντάκτες και ειδικούς σε θέματα επιβίωσης, τεχνολογίας και αυτάρκειας. Ο στόχος μας είναι να παρέχουμε ενημερωμένο, αντικειμενικό και πρακτικό πρωτότυπο περιεχόμενο που βοηθά τους αναγνώστες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να αποκτούν δεξιότητες χρήσιμες στην καθημερινότητά τους.

Η ομάδα μας συνδυάζει έρευνα, ανάλυση δεδομένων και πρακτικές δοκιμές, ώστε κάθε άρθρο να είναι ακριβές, πλήρες και εύκολα εφαρμόσιμο. Δίνουμε έμφαση στην αξιοπιστία, την ποιότητα και την ουσιαστική ενημέρωση, καλύπτοντας θέματα από στρατηγική προετοιμασίας έως τεχνολογικά νέα και πρακτικούς οδηγούς.

Με συνεχή επιμόρφωση και συνεργασία με διεθνείς πηγές, η Συντακτική Ομάδα του Do-it.gr επιδιώκει να δημιουργεί περιεχόμενο που εμπνέει, εκπαιδεύει και καθοδηγεί, καθιστώντας το Do-it.gr έναν αξιόπιστο προορισμό για όλους όσους θέλουν να είναι προετοιμασμένοι και ενημερωμένοι. Αν θέλετε να γνωρίσετε την ομάδα πίσω από την έρευνα, το όραμά μας για έναν πιο ασφαλή κόσμο και τις αξίες που διέπουν τη συγγραφή των οδηγών μας, επισκεφθείτε την επίσημη σελίδα μας: About Us

Αρχική » 🔥Φωτιά στο Σπίτι & Δάσος: Εθνικός Οδηγός Προστασίας & Εκκένωσης

⚠️ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΗΣ: Οι πληροφορίες που παρέχονται στο do-it.gr έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Η εφαρμογή των οδηγιών (κατασκευές, χρήση βοτάνων, τεχνικές επιβίωσης κ.λπ.) γίνεται με δική σας αποκλειστική ευθύνη. Σε θέματα υγείας ή τεχνικών έργων, συμβουλευτείτε πάντα τους αντίστοιχους επαγγελματίες. Το do-it.gr και οι συντάκτες του δεν φέρουν καμία ευθύνη για τυχόν ζημιές, ατυχήματα ή ανεπιθύμητα αποτελέσματα.