Intro:
Το prepping στην Ελλάδα κερδίζει συνεχώς έδαφος, καθώς όλο και περισσότεροι πολίτες αναζητούν τρόπους αυτοπροστασίας απέναντι σε φυσικές καταστροφές, ενεργειακές κρίσεις, οικονομική αστάθεια και γεωπολιτικές εξελίξεις. Ποιο είναι όμως το νομικό πλαίσιο prepping στην Ελλάδα; Τι επιτρέπει ο νόμος για την αποθήκευση τροφίμων, τη χρήση γεννήτριας, την οπλοκατοχή ή την κατασκευή καταφυγίου; Και πού ξεκινούν οι νομικοί περιορισμοί;
Η ελληνική νομοθεσία δεν απαγορεύει την προετοιμασία για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, αλλά ρυθμίζει αυστηρά ζητήματα όπως η οπλοκατοχή (Ν. 2168/1993), η αυτοάμυνα βάσει Ποινικού Κώδικα, η αποθήκευση καυσίμων, οι ραδιοεπικοινωνίες και οι οικοδομικές παρεμβάσεις. Σε αυτόν τον πλήρη οδηγό αναλύουμε με ακρίβεια τι επιτρέπεται, τι απαγορεύεται και πώς μπορείς να οργανώσεις νόμιμα το survival πλάνο σου. Αν θέλεις υπεύθυνο και ασφαλές prepping, η σωστή νομική ενημέρωση αποτελεί το πρώτο και σημαντικότερο βήμα.
Εισαγωγή: Η Νομική Διάσταση της Αυτάρκειας
Ως prepper, αφιερώνεις χρόνο και πόρους για να προετοιμαστείς για το απρόβλεπτο. Δημιουργείς απόθεμα τροφίμων, εξασφαλίζεις παροχή νερού, σχεδιάζεις εναλλακτικές διαδρομές διαφυγής και εκπαιδεύεσαι συστηματικά σε δεξιότητες επιβίωσης. Πρόκειται για μια υπεύθυνη στάση ζωής, που αποδεικνύει ότι δεν αφήνεις την τύχη σου στα χέρια κανενός. Ωστόσο, υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα που συχνά παραβλέπεις μέχρι να είναι πολύ αργά: τι από όλα αυτά επιτρέπει ο νόμος;
Η προετοιμασία δεν διαδραματίζεται σε νομικό κενό. Αντίθετα, εντάσσεται σε ένα πυκνό πλέγμα κανόνων που θεσπίζει η Πολιτεία για να ρυθμίσει την ατομική και συλλογική ασφάλεια, τη δημόσια τάξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την υγεία των πολιτών. Η Ελλάδα, ως κράτος δικαίου, διαθέτει συγκεκριμένες διατάξεις που καλύπτουν κάθε πτυχή της προετοιμασίας: από το μαχαίρι που κουβαλάς στο σακίδιο μέχρι την ποσότητα λιπάσματος που αποθηκεύεις στο υπόγειο, από τον ασύρματο που χρησιμοποιείς για επικοινωνία με την ομάδα σου μέχρι την άσκηση επιβίωσης που οργανώνεις στο βουνό. Η Πολιτεία θέτει όρια, και η άγνοια αυτών των ορίων δεν συγχωρείται.
Γιατί, όμως, πρέπει να σε απασχολεί η νομιμότητα; Διότι μια καλοπροαίρετη δραστηριότητα μπορεί να μετατραπεί σε ποινικό αδίκημα, αν δεν γνωρίζεις τους κανόνες. Μια απλή αποθήκευση τροφίμων μπορεί να εκληφθεί ως αποθεματοποίηση με σκοπό την αισχροκέρδεια. Μια γεώτρηση για νερό μπορεί να επιφέρει βαρύτατα πρόστιμα από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Η κατοχή ενός μαχαιριού με λάμα πάνω από δέκα εκατοστά μπορεί να οδηγήσει σε αυτόφωρη σύλληψη. Η χρήση ασυρμάτου χωρίς άδεια μπορεί να επισύρει κυρώσεις από την ΕΕΤΤ. Με άλλα λόγια, ο υπεύθυνος prepper κινδυνεύει να βρεθεί απέναντι στον νόμο, όχι επειδή έχει κακές προθέσεις, αλλά επειδή αγνοεί το ρυθμιστικό πλαίσιο.
Η ανάγκη για προετοιμασία δεν αμφισβητείται. Κάθε χρόνο, οι φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμοί) υπενθυμίζουν την ευαλωτότητα της σύγχρονης κοινωνίας. Η πανδημία του COVID-19 ανέδειξε την αξία της αυτάρκειας, αλλά ταυτόχρονα έφερε στην επιφάνεια ζητήματα όπως η συσσώρευση αγαθών και η διαχείριση των εφοδίων. Η κλιματική κρίση εντείνει την αστάθεια. Μπροστά σε αυτήν την πραγματικότητα, η προετοιμασία δεν αποτελεί παράνοια ή εμμονή, αλλά ένδειξη ωριμότητας. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι πώς θα προετοιμαστείς αποτελεσματικά και ταυτόχρονα νόμιμα.
Σε αυτό το άρθρο, αναλύουμε διεξοδικά το ελληνικό νομικό πλαίσιο που σε αφορά ως prepper. Δεν αρκούμαστε σε γενικότητες· εμβαθύνουμε σε κάθε τομέα: οπλισμός και μέσα αυτοάμυνας, αποθήκευση τροφίμων και νερού, χρήση ασυρμάτων και τεχνολογιών επικοινωνίας, οργάνωση ομάδων και ασκήσεων, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, συμπεριφορά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αντλούμε από τη νομοθεσία (Νόμους, Προεδρικά Διατάγματα, Υπουργικές Αποφάσεις) και από την πρακτική εφαρμογή της από τις αρμόδιες αρχές (Αστυνομία, Πυροσβεστική, ΕΕΤΤ, Πολεοδομίες, Δασαρχεία).
Στόχος μας είναι να σε εξοπλίσουμε με τη γνώση που χρειάζεσαι, ώστε να προετοιμάζεσαι υπεύθυνα και, κυρίως, νόμιμα. Να μπορείς να ξεχωρίζεις το επιτρεπόμενο από το απαγορευμένο, να γνωρίζεις πού και πώς να νομιμοποιήσεις τις δραστηριότητές σου (π.χ. απόκτηση άδειας οπλοκατοχής ή ραδιοερασιτέχνη), και να αποφεύγεις παγίδες που μπορούν να στοιχίσουν ακριβά. Γιατί η καλύτερη προετοιμασία είναι εκείνη που σε προστατεύει, χωρίς να σε εκθέτει στον νόμο. Η νομιμότητα δεν είναι εμπόδιο· είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο μπορείς να χτίσεις με ασφάλεια το δικό σου σχέδιο αυτάρκειας.
Στις επόμενες ενότητες, θα περιηγηθούμε μαζί στον λαβύρινθο των κανόνων. Θα δούμε πώς μπορείς να αποθηκεύεις τρόφιμα χωρίς να παραβιάζεις υγειονομικές διατάξεις, πώς να εξασφαλίζεις νερό χωρίς να συγκρούεσαι με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, πώς να χρησιμοποιείς ασύρματο χωρίς να σε καλεί η ΕΕΤΤ, πώς να οργανώνεις την ομάδα σου χωρίς να σε βλέπει η Αντιτρομοκρατική. Δεν υπάρχει λόγος να φοβάσαι· υπάρχει λόγος να μαθαίνεις. Η γνώση του νόμου είναι η πρώτη και πιο σημαντική προετοιμασία. Ας ξεκινήσουμε.
Ενότητα 1: Οπλισμός και Μέσα Αυτοάμυνας
Η προετοιμασία για την προσωπική σου ασφάλεια και αυτοάμυνα αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα του prepping. Ωστόσο, εδώ ακριβώς βρίσκεται και το μεγαλύτερο νομικό ορυχείο. Η ελληνική νομοθεσία αντιμετωπίζει με εξαιρετική αυστηρότητα την κατοχή, τη μεταφορά και τη χρήση οποιουδήποτε μέσου μπορεί να χαρακτηριστεί ως όπλο. Σε αυτήν την ενότητα, θα περιηγηθείς βήμα-βήμα στο νομικό πλαίσιο, ώστε να γνωρίζεις με ακρίβεια τι επιτρέπεται να κατέχεις, πώς να το κατέχεις νόμιμα, και πότε δικαιούσαι να το χρησιμοποιήσεις.
1.1. Πυροβόλα όπλα: Κυνηγετικά, πιστόλια και ο νόμος 2168/1993
Ξεκινάμε από τα πιο σοβαρά: τα πυροβόλα όπλα. Στην Ελλάδα, δεν έχεις “δικαίωμα” οπλοκατοχής. Αντίθετα, το κράτος σου παραχωρεί άδεια ως εξαίρεση, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Ο βασικός νόμος που ρυθμίζει το σύνολο του πεδίου είναι ο Νόμος 2168/1993 “Ρύθμιση θεμάτων που αφορούν όπλα, πυρομαχικά, εκρηκτικές ύλες, εκρηκτικούς μηχανισμούς και άλλες διατάξεις” .
Τι ορίζει ο νόμος ως “όπλο”;
Πρέπει πρώτα να κατανοήσεις ότι ο νομικός ορισμός του όπλου είναι πολύ ευρύτερος από την καθημερινή αντίληψη. Σύμφωνα με τον Ν. 2168/1993, όπλο είναι κάθε μηχάνημα που με ωστική δύναμη εκτοξεύει βλήμα, χημικές ουσίες, ακτίνες, φλόγες ή αέρια και μπορεί να προκαλέσει κάκωση, βλάβη υγείας, βλάβη σε πράγματα ή πυρκαγιά . Αυτός ο ορισμός περιλαμβάνει πιστόλια, περίστροφα, κυνηγετικά όπλα, αλλά και πολλά άλλα αντικείμενα που θα δούμε παρακάτω.
1.1.1. Κυνηγετικά όπλα (μακρύκαννα)
Αν επιθυμείς να αποκτήσεις ένα κυνηγετικό όπλο (λέγες, δίκαννο, ημιαυτόματο) για λόγους προετοιμασίας, οφείλεις να γνωρίζεις τα εξής:
- Άδεια Κατοχής Κυνηγετικού Όπλου: Για να κατέχεις νόμιμα ένα κυνηγετικό όπλο στην οικία σου, χρειάζεσαι Άδεια Κατοχής, την οποία εκδίδει η αρμόδια Αστυνομική Αρχή του τόπου κατοικίας σου. Η άδεια έχει συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος και ανανεώνεται περιοδικά.
- Νόμιμη Κτήση: Το όπλο πρέπει να το αποκτήσεις με νόμιμο τρόπο, συνήθως μέσω εμπόρου όπλων με την προσκόμιση της σχετικής άδειας αγοράς.
- Υποχρέωση Ασφαλούς Φύλαξης: Δεν αρκεί να έχεις την άδεια. Ο νόμος σε υποχρεώνει να φυλάσσεις το όπλο με ασφάλεια. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι οφείλεις να το διατηρείς αποσυναρμολογημένο, χωρίς πυρομαχικά, και τοποθετημένο σε ασφαλές και δυσπρόσιτο μέρος . Μια κλειδωμένη μεταλλική ντουλάπα όπλων αποτελεί τη βέλτιστη πρακτική.
1.1.2. Πιστόλια και περίστροφα (βραχύκαννα)
Η κατοχή βραχύκαννου όπλου (πιστολιού ή περιστρόφου) είναι εξαιρετικά περιορισμένη και υπόκειται σε πολύ αυστηρότερες διαδικασίες:
- Άδεια Οπλοφορίας: Αυτή η άδεια σου επιτρέπει να φέρεις το όπλο επάνω σου (οπλοφορείς). Χορηγείται με εξαιρετική φειδώ και μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως για συνοδεία προσώπων ή μεταφορά χρημάτων, και κατόπιν εξονυχιστικών ελέγχων .
- Άδεια Κατοχής Βραχύκανου για σκοποβολή: Μπορείς να αποκτήσεις βραχύκαννο όπλο μόνο για την άσκηση στο άθλημα της σκοποβολής. Η διαδικασία προβλέπει:
- Ένταξη σε αναγνωρισμένο σκοπευτικό σύλλογο.
- Πιστοποιητικό ψυχιάτρου και παθολόγου (ή νευρολόγου) που αποδεικνύει την ψυχική και σωματική σου ικανότητα να φέρεις όπλο .
- Πρακτικές δοκιμασίες.
- Έκδοση άδειας από την Αστυνομία, η οποία σου επιτρέπει να κατέχεις το όπλο και να το μεταφέρεις μόνο προς και από το σκοπευτήριο, σε αγώνες, ή σε κατάστημα επισκευής .
Σημαντικό: Η κατοχή πολεμικών τυφεκίων (τύπου Καλάσνικοφ, AR-15 κ.λπ.), εκρηκτικών υλών, χειροβομβίδων και ναρκών απαγορεύεται αυστηρά. Η εισαγωγή, κατασκευή ή προμήθεια τέτοιων όπλων για λογαριασμό ομάδων ή οργανώσεων επισύρει ποινές κάθειρξης .
1.1.3. Πυρομαχικά
Η κατοχή πυρομαχικών συνδέεται άρρηκτα με την κατοχή όπλου. Επιτρέπεται να κατέχεις φυσίγγια μόνο για το όπλο για το οποίο διαθέτεις νόμιμη άδεια. Η αποθήκευση υπερβολικών ποσοτήτων (πέραν αυτών που δικαιολογεί η συνήθης χρήση, π.χ. 100-200 τεμάχια) μπορεί να εγείρει υποψίες για εμπορία ή άλλες παράνομες δραστηριότητες.
1.2. Μαχαίρια, σπρέι πιπεριού και άλλα αμυντικά εργαλεία: Η μεγάλη παγίδα
Εδώ κρύβεται η μεγαλύτερη νομική παγίδα για τον ανυποψίαστο prepper. Αντικείμενα που θεωρείς εργαλεία ή μέσα ήπιας προστασίας, η Πολιτεία τα αντιμετωπίζει ως όπλα.
1.2.1. Μαχαίρια
Σύμφωνα με τον νόμο, ως “όπλα” νοούνται και τα μαχαίρια κάθε είδους . Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις:
- Νόμιμη κατοχή: Δικαιολογείται η κατοχή μαχαιριών για οικιακή, επαγγελματική ή εκπαιδευτική χρήση . Δεν δικαιολογείται η κατοχή τους ως “αμυντικά όπλα”.
- Κρίσιμα κριτήρια: Η νομιμότητα ενός μαχαιριού κρίνεται από:
- Μήκος λάμας: Συνήθως, μαχαίρια με λάμα άνω των 10 εκατοστών θεωρούνται ύποπτα.
- Μηχανισμός ασφαλίσεως: Στιλέτα, σουγιάδες με μηχανισμό ασφαλίσεως (π.χ. πεταλούδες, αυτόματα) απαγορεύονται.
- Πρόθεση χρήσης: Ακόμα και ένας μικρός σουγιάς πολλαπλών χρήσεων (π.χ. Ελβετικός) μπορεί να θεωρηθεί παράνομος αν κριθεί ότι τον μεταφέρεις με σκοπό να τον χρησιμοποιήσεις ως όπλο.
Η μεταφορά μαχαιριού σε δημόσιο χώρο χωρίς να συντρέχει επαγγελματικός λόγος (π.χ. ψάρεμα, εργασία σε ύπαιθρο) ενέχει πάντα τον κίνδυνο της αυτόφωρης σύλληψης.
1.2.2. Σπρέι πιπεριού
Το σπρέι πιπεριού αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αυστηρότητας του ελληνικού νόμου. Μολονότι δεν είναι πυροβόλο όπλο, ο Ν. 2168/1993 το κατατάσσει στην κατηγορία των όπλων, καθώς εκτοξεύει βλαπτικές χημικές ουσίες .
- Απαγόρευση: Η κατοχή, χρήση, πώληση και μεταφορά σπρέι πιπεριού χωρίς άδεια είναι παράνομη .
- Ποινικές κυρώσεις: Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν ποινές που ξεκινούν από έξι μήνες φυλάκιση, οι οποίες αυξάνονται δραματικά αν προκληθεί σωματική βλάβη ή αν η χρήση γίνει χωρίς αιτία .
- Άδεια κατοχής: Σπάνια χορηγείται άδεια για σπρέι πιπεριού, και μόνο σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. σε άτομα που αποδεικνύουν άμεση και πραγματική απειλή, ή σε επαγγελματίες φύλακες) . Απαιτεί ηλικία άνω των 21, καθαρό ποινικό μητρώο, ψυχιατρική και παθολογική εξέταση, και λεπτομερή αιτιολόγηση .
Τι μπορείς να κάνεις νόμιμα;
Αντί για σπρέι πιπεριού, μπορείς να προμηθευτείς νόμιμες εναλλακτικές, όπως:
- Σπρέι χρωστικής ουσίας: Εκτοξεύουν χρώμα, σημαδεύοντας τον επιτιθέμενο.
- Συσκευές συναγερμού: Προσωπικοί συναγερμοί που εκπέμπουν διαπεραστικό ήχο.
- Φακοί υψηλής ισχύος: Με στροβοσκοπική λειτουργία, μπορούν να τυφλώσουν προσωρινά.
1.3. Το δικαίωμα στην άμυνα: Άρθρο 22 του Ποινικού Κώδικα
Ακόμα κι αν κατέχεις νόμιμα κάποιο μέσο, η χρήση του διέπεται από αυστηρούς κανόνες. Το Άρθρο 22 του Ποινικού Κώδικα ορίζει την έννοια της νόμιμης άμυνας .
Πότε αμύνεσαι νόμιμα;
Σύμφωνα με το άρθρο 22 ΠΚ, η πράξη σου δεν είναι άδικη (άρα δεν τιμωρείσαι) όταν αποτελεί αναγκαία προσβολή του επιτιθέμενου για να αποκρούσεις άδικη και παρούσα επίθεση εναντίον σου ή άλλου .
Για να ισχύει αυτό, πρέπει να συντρέχουν όλες οι παρακάτω προϋποθέσεις ταυτόχρονα:
- Να υπάρχει πραγματική επίθεση: Δεν αρκεί η υποψία ή ο φόβος για μελλοντική επίθεση. Η επίθεση πρέπει να έχει αρχίσει ή να επίκειται άμεσα.
- Η επίθεση να είναι άδικη: Δεν μπορείς να αντισταθείς σε νόμιμη ενέργεια αρχής (π.χ. σύλληψη από αστυνομικό).
- Η άμυνα να είναι αναγκαία: Δεν πρέπει να υπάρχει άλλος τρόπος να αποφύγεις ή να αποκρούσεις την επίθεση.
- Η άμυνα να είναι ανάλογη: Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη δυσκολία. Η βία που χρησιμοποιείς πρέπει να είναι ανάλογη με την απειλή που αντιμετωπίζεις. Η χρήση όπλου εναντίον ενός αόπλου επιτιθέμενου μπορεί να θεωρηθεί δυσανάλογη .
1.3.1. Υπέρβαση της άμυνας (Άρθρο 23 ΠΚ)
Αν ξεπεράσεις τα όρια της αναγκαίας άμυνας, τότε υπάρχει υπέρβαση. Τα δικαστήρια μπορεί να είναι επιεική αν η υπέρβαση οφείλεται σε φόβο ή ταραχή, αλλά η πράξη παραμένει αξιόποινη .
Πρακτικά παραδείγματα:
- Νόμιμη άμυνα: Διαρρήκτης εισβάλλει στο σπίτι σου και εσύ τον ακινητοποιείς μέχρι να έρθει η αστυνομία .
- Υπέρβαση άμυνας: Ο διαρρήκτης τρέπεται σε φυγή και εσύ τον κυνηγάς και τον χτυπάς.
- Πιθανή υπέρβαση (κρίνεται στην πράξη): Δέχεσαι επίθεση από κάποιον που σε χτυπά με γυμνά χέρια και εσύ χρησιμοποιείς μαχαίρι. Αν το δικαστήριο κρίνει ότι μπορούσες να τον ακινητοποιήσεις και χωρίς μαχαίρι, θα στοιχειοθετήσει υπέρβαση.
1.3.2. Άμυνα στην κατοικία σου
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η άμυνα εναντίον διαρρηκτών ή ληστών που εισβάλλουν στην οικία σου. Εδώ, το δικαστήριο συνήθως αναγνωρίζει ότι βρίσκεσαι σε κατάσταση ανάγκης και αντιδράς εν βρασμώ. Ωστόσο, ακόμα και στο σπίτι σου, η χρήση υπέρμετρης βίας (π.χ. να πυροβολήσεις κάποιον που ήδη υποχωρεί) δεν καλύπτεται .
Συμπέρασμα 1ης Ενότητας
Στον τομέα του οπλισμού, η νομιμότητα είναι μονόδρομος. Γνωρίζεις πλέον ότι:
- Για οποιοδήποτε πυροβόλο όπλο απαιτείται άδεια (κυνηγετικού ή σκοποβολής) .
- Σπρέι πιπεριού και μαχαίρια μεγάλης λάμας ή με μηχανισμό ασφαλίσεως απαγορεύονται ή βρίσκονται σε γκρίζα ζώνη .
- Η χρήση οποιουδήποτε μέσου για αυτοάμυνα πρέπει να είναι απολύτως ανάλογη της επίθεσης και να γίνεται την ίδια στιγμή που αυτή συμβαίνει .
Ως prepper, οφείλεις να κινείσαι εντός αυτού του πλαισίου. Η παραμικρή απόκλιση μπορεί να σε μετατρέψει από θύμα σε θύτη, από προετοιμασμένο πολίτη σε κατηγορούμενο.
Ενότητα 2: Αποθήκευση Τροφίμων, Νερού και Εφοδίων
Αφού εξετάσαμε το αυστηρό πλαίσιο του οπλισμού, μεταφερόμαστε σε μια εξίσου κρίσιμη πτυχή του prepping: τη δημιουργία αποθεμάτων. Εδώ η νομοθεσία φαίνεται πιο ελαστική, αλλά κρύβει παγίδες που αγνοείς εις βάρος σου. Αποθηκεύεις τρόφιμα για μήνες ή χρόνια; Σχεδιάζεις να εξασφαλίσεις νερό από δική σου γεώτρηση; Μαζεύεις λιπάσματα για τον κήπο ή καύσιμα για τη γεννήτρια; Κάθε μία από αυτές τις δραστηριότητες εμπίπτει σε συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο. Σε αυτήν την ενότητα, θα αναλύσουμε τι ακριβώς επιτρέπεται, πού οφείλεις να ζητήσεις άδεια και ποιες ποσότητες σε βγάζουν από το “ασφαλές” πεδίο της προσωπικής χρήσης.
2.1. Αποθήκευση τροφίμων: Από το ντουλάπι στην αποθήκη
Ως prepper, δημιουργείς απόθεμα τροφίμων για να θρέψεις την οικογένειά σου σε περίοδο κρίσης. Η ελληνική νομοθεσία δεν απαγορεύει την αποθήκευση τροφίμων για προσωπική χρήση. Δεν υπάρχει νόμος που να λέει “δεν δικαιούσαι να έχεις 100 κονσέρβες στο υπόγειο”. Ωστόσο, υπάρχουν κρίσιμες παράμετροι που καθορίζουν τη νομιμότητα της αποθήκευσης.
2.1.1. Προσωπική έναντι εμπορικής χρήσης
Το βασικό κριτήριο είναι ο σκοπός της αποθήκευσης. Όσο αποθηκεύεις τρόφιμα για σένα και την οικογένειά σου, κινείσαι εντός νομιμότητας. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η ποσότητα υπερβαίνει προφανώς τα όρια της οικιακής κατανάλωσης. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι αρχές μπορούν να υποθέσουν ότι:
- Ασκείς εμπορική δραστηριότητα χωρίς άδεια (π.χ. μεταπώληση τροφίμων).
- Αποθεματοποιείς με σκοπό την αισχροκέρδεια, κάτι που ρυθμίζεται από αγορανομικές διατάξεις.
Πρακτικά, αν γεμίσεις ένα ολόκληρο υπόγειο ή έναν ολόκληρο αποθηκευτικό χώρο με τόνους τροφίμων, ενδεχομένως να δεχτείς έλεγχο. Αν μπορείς να τεκμηριώσεις ότι πρόκειται για προσωπική χρήση πολυμελούς οικογένειας, δεν έχεις πρόβλημα. Αν όμως η ποσότητα παραπέμπει σε εμπορική δραστηριότητα, τότε οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές.
2.1.2. Υγειονομικές απαιτήσεις και HACCP
Ακόμα κι αν αποθηκεύεις για προσωπική χρήση, ο νόμος σε υποχρεώνει να διασφαλίζεις ότι τα τρόφιμα παραμένουν ασφαλή για κατανάλωση. Οι γενικές αρχές υγιεινής που ισχύουν για τις επιχειρήσεις τροφίμων σου δίνουν μια κατεύθυνση για το πώς οφείλεις να διαχειρίζεσαι τα αποθέματά σου:
- Κατάλληλες συνθήκες: Τα τρόφιμα απαιτούν συγκεκριμένες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας και φωτισμού. Δεν αποθηκεύεις δημητριακά δίπλα σε υγρασία ούτε κονσέρβες σε χώρο με υπερβολική ζέστη.
- Προστασία από επιμολύνσεις: Οφείλεις να προστατεύεις τα τρόφιμα από έντομα, τρωκτικά και μικροοργανισμούς. Αυτό σημαίνει τακτικούς ελέγχους και συντήρηση του αποθηκευτικού χώρου.
- Ορθή ψύξη: Αν αποθηκεύεις κατεψυγμένα ή νωπά τρόφιμα, απαιτείται αδιάλειπτη λειτουργία ψυγείων/καταψυκτών. Σε διακοπή ρεύματος, χάνεις όχι μόνο τα τρόφιμα αλλά και την ασφάλειά τους.
2.1.3. Αποθήκες εκτός κατοικίας
Αν σχεδιάζεις να νοικιάσεις ή να χρησιμοποιήσεις ξεχωριστό χώρο ως αποθήκη τροφίμων (π.χ. ένα υπόγειο, ένα απομονωμένο κτίσμα), τότε τα πράγματα περιπλέκονται. Για επιχειρήσεις τροφίμων, η διατήρηση αποθήκης εκτός του κυρίου καταστήματος απαιτεί ειδική άδεια ίδρυσης και λειτουργίας από την υγειονομική υπηρεσία . Για ιδιώτες, το νομικό καθεστώς είναι πιο θολό. Ωστόσο, αν η “αποθήκη” σου είναι ένας χώρος που δεν δηλώνεται πουθενά και περιέχει μεγάλες ποσότητες τροφίμων, κινδυνεύεις να κατηγορηθείς για παράνομη εμπορική δραστηριότητα ή για παράβαση υγειονομικών διατάξεων.
2.1.4. Ληγμένα και αλλοιωμένα τρόφιμα
Οφείλεις να παρακολουθείς τις ημερομηνίες λήξης. Η κατανάλωση αλλοιωμένων τροφίμων μπορεί να οδηγήσει σε τροφική δηλητηρίαση. Αν και δεν διώκεσαι ποινικά για την προσωπική σου υγεία, η απόρριψη μεγάλων ποσοτήτων ληγμένων τροφίμων στα σκουπίδια μπορεί να εγείρει ερωτήματα. Επιπλέον, αν διαθέσεις ληγμένα τρόφιμα σε τρίτους (ακόμα κι αν δεν τα πουλήσεις), μπορεί να θεωρηθείς υπεύθυνος για τυχόν βλάβη τους.
2.2. Νερό: Δεξαμενές, γεωτρήσεις και υδροληψία
Η εξασφάλιση νερού αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Εδώ, όμως, η νομοθεσία είναι ιδιαίτερα αυστηρή, γιατί το νερό είναι δημόσιο αγαθό και η διαχείρισή του ελέγχεται κεντρικά.
2.2.1. Δεξαμενές συλλογής όμβριων υδάτων
Η κατασκευή δεξαμενής για συλλογή βρόχινου νερού στην αυλή σου είναι γενικά επιτρεπτή και μάλιστα ενθαρρύνεται ως πρακτική εξοικονόμησης. Ωστόσο, υπάρχουν περιορισμοί:
- Πολεοδομική άδεια: Αν η δεξαμενή είναι υπόγεια ή υπέργεια μικρού μεγέθους, συνήθως δεν απαιτείται άδεια. Αν όμως πρόκειται για μεγάλη κατασκευή, που αλλοιώνει τη μορφολογία του εδάφους ή απαιτεί εκσκαφές, τότε χρειάζεσαι έγκριση από την Πολεοδομία.
- Απόσταση από όρια: Οφείλεις να τηρείς τις αποστάσεις από τα όρια του ακινήτου σου, όπως ορίζει ο οικοδομικός κανονισμός.
- Προδιαγραφές ασφαλείας: Η δεξαμενή πρέπει να είναι κατασκευασμένη με τρόπο που να μην εγκυμονεί κινδύνους (π.χ. πτώση παιδιών, κατάρρευση).
2.2.2. Γεωτρήσεις: Το απόλυτο “όχι” χωρίς άδεια
Η διάνοιξη γεώτρησης για υδροληψία είναι μια εντελώς διαφορετική υπόθεση. Απαγορεύεται αυστηρά να ανοίξεις γεώτρηση χωρίς την κατάλληλη άδεια. Η νομοθεσία έχει γίνει εξαιρετικά αυστηρή τα τελευταία χρόνια, με τη θέσπιση του Εθνικού Μητρώου Σημείων Υδροληψίας .
Για να νομιμοποιήσεις μια γεώτρηση (νέα ή υφιστάμενη), οφείλεις να απευθυνθείς στη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης της περιοχής σου . Η διαδικασία απαιτεί πλήθος δικαιολογητικών :
- Αίτηση και τεχνική έκθεση από γεωλόγο.
- Τοπογραφικό διάγραμμα με τις συντεταγμένες της γεώτρησης και τις χρήσεις γης σε ακτίνα 500 μέτρων.
- Τίτλο ιδιοκτησίας ή άλλο έγγραφο που αποδεικνύει το δικαίωμα χρήσης του χώρου.
- Βεβαίωση από τον τοπικό φορέα ότι δεν καλύπτει αρδευτικά την έκταση.
- Ανάλυση ποιότητας νερού.
- Απόδειξη τοποθέτησης υδρόμετρου.
Οι κυρώσεις για παράνομη γεώτρηση είναι βαριές: επιβάλλονται πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ, ενώ η γεώτρηση σφραγίζεται υποχρεωτικά. Επιπλέον, αν η γεώτρηση επηρεάζει τον υδροφόρο ορίζοντα ή γειτονικές ιδιοκτησίες, μπορεί να βρεθείς αντιμέτωπος και με μηνύσεις από γείτονες.
2.2.3. Χρήση νερού από φυσικές πηγές
Η λήψη νερού απευθείας από ποτάμια, λίμνες ή ρέματα για προσωπική χρήση (π.χ. να γεμίσεις μερικά παγούρια) θεωρείται ανεκτή. Αν όμως επιχειρήσεις να εγκαταστήσεις αντλία ή να μεταφέρεις νερό με βυτίο για να γεμίσεις μεγάλες δεξαμενές, τότε απαιτείται άδεια χρήσης νερού. Η υδροληψία χωρίς άδεια συνιστά αυθαίρετη χρήση δημόσιου αγαθού και διώκεται.
2.3. Επικίνδυνες ουσίες: Λιπάσματα, καύσιμα, φάρμακα
Σε αυτήν την υποενότητα, η νομοθεσία γίνεται ιδιαίτερα λεπτομερής, γιατί διακυβεύεται η δημόσια ασφάλεια και υγεία.
2.3.1. Λιπάσματα και αγροχημικά
Αν διατηρείς κήπο ή καλλιέργεια, είναι φυσικό να αποθηκεύεις λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Η προσοχή σου οφείλει να εστιάσει:
- Νιτρική αμμωνία: Το κοινό λίπασμα νιτρική αμμωνία αποτελεί ταυτόχρονα πρώτη ύλη για αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς. Για αυτόν τον λόγο, η αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων υπόκειται σε αυστηρότατους κανονισμούς ασφαλείας και απαιτεί εγκεκριμένες εγκαταστάσεις. Ως ιδιώτης, αν αποθηκεύσεις σημαντική ποσότητα (π.χ. πάνω από λίγες δεκάδες κιλά), ενδεχομένως να προσελκύσεις το ενδιαφέρον των αρχών.
- Φυτοφάρμακα: Τα σκευάσματα αυτά είναι τοξικά. Οφείλεις να τα φυλάσσεις σε κλειδωμένους χώρους, μακριά από παιδιά και ζώα, και να τηρείς τις οδηγίες χρήσης και απόρριψης. Η παράνομη διάθεση ή απόρριψή τους στο περιβάλλον επισύρει βαρύτατες κυρώσεις.
2.3.2. Καύσιμα: Βενζίνη, πετρέλαιο, υγραέριο
Η αποθήκευση καυσίμων για τη γεννήτριά σου ή το όχημά σου είναι λογική, αλλά υπάρχουν αυστηρά όρια:
- Οικιακή αποθήκευση: Επιτρέπεται να αποθηκεύεις μικρές ποσότητες καυσίμων σε εγκεκριμένα δοχεία (π.χ. μεταλλικά δοχεία των 20 λίτρων). Η αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων σε πλαστικά βαρέλια, μπουκάλια ή αυτοσχέδιες δεξαμενές στο υπόγειο απαγορεύεται αυστηρά για λόγους πυρασφάλειας.
- Ιδιωτικά πρατήρια: Αν διαθέτεις μεγάλη αγροτική ή βιοτεχνική εγκατάσταση, μπορείς να αδειοδοτηθείς για ιδιωτικό πρατήριο καυσίμων, το οποίο εξυπηρετεί αποκλειστικά τα δικά σου οχήματα και μηχανήματα. Η Υπουργική Απόφαση 21706/311/2020 καθορίζει τους όρους: απαιτείται ελάχιστος αριθμός οχημάτων (τουλάχιστον πέντε), εγκεκριμένες δεξαμενές και τήρηση προδιαγραφών ασφαλείας.
- Υγραέριο (LPG): Η αποθήκευση υγραερίου σε φιάλες είναι κοινή πρακτική. Οι φιάλες πρέπει να φυλάσσονται σε αεριζόμενο χώρο, μακριά από πηγές θερμότητας. Η αποθήκευση πολλών φιαλών (π.χ. πάνω από 2-3) μπορεί να θεωρηθεί επικίνδυνη δραστηριότητα.
2.3.3. Φάρμακα και υγειονομικό υλικό
Η αποθήκευση φαρμάκων για προσωπική χρήση είναι απολύτως νόμιμη. Μάλιστα, κάθε υπεύθυνος prepper διατηρεί ένα καλά εφοδιασμένο κουτί πρώτων βοηθειών και ένα απόθεμα απαραίτητων φαρμάκων. Οφείλεις, όμως, να γνωρίζεις:
- Συνταγογραφούμενα φάρμακα: Αν αποθηκεύεις φάρμακα που χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή, καλό είναι να κρατάς αντίγραφα των συνταγών ή γνωματεύσεων. Σε περίπτωση ελέγχου, αποδεικνύεις ότι η κατοχή τους είναι νόμιμη.
- Ναρκωτικές ουσίες: Η κατοχή ναρκωτικών (ακόμα και σε μικρές ποσότητες) απαγορεύεται αυστηρά από τον νόμο. Ο διαχωρισμός μεταξύ φαρμάκου και ναρκωτικής ουσίας είναι σαφής και δεν επιδέχεται παρερμηνείες.
- Συνθήκες φύλαξης: Τα φάρμακα απαιτούν ξηρό, σκοτεινό μέρος, μακριά από υγρασία και υπερβολική ζέστη . Ορισμένα φάρμακα (π.χ. ινσουλίνες, εμβόλια) χρειάζονται ψύξη. Η μη τήρηση των συνθηκών φύλαξης καθιστά τα φάρμακα αναποτελεσματικά ή επικίνδυνα.
- Ημερομηνίες λήξης: Οφείλεις να ελέγχεις τακτικά και να ανανεώνεις τα αποθέματά σου. Ληγμένα φάρμακα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ούτε να απορρίπτονται στα σκουπίδια. Παραδίδονται στα φαρμακεία για ασφαλή απόρριψη.
Συμπέρασμα 2ης Ενότητας
Η αποθήκευση τροφίμων, νερού και εφοδίων είναι η καρδιά του prepping. Η νομοθεσία δεν σε εμποδίζει να προετοιμάζεσαι, αλλά θέτει όρια που προστατεύουν τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την ασφάλεια. Γνωρίζεις πλέον ότι:
- Αποθηκεύεις τρόφιμα ελεύθερα, αρκεί να μην υπερβαίνεις προφανώς τα όρια της προσωπικής χρήσης και να τηρείς βασικές υγειονομικές προϋποθέσεις.
- Η γεώτρηση χωρίς άδεια απαγορεύεται και επισύρει βαριά πρόστιμα. Η κατασκευή δεξαμενής όμβριων επιτρέπεται, αλλά με πολεοδομικούς περιορισμούς.
- Λιπάσματα, καύσιμα και φάρμακα αποθηκεύονται με μέτρο και με γνώμονα την ασφάλεια. Η υπερβολική ποσότητα ή η ακατάλληλη φύλαξη μπορεί να σε φέρει αντιμέτωπο με τον νόμο.
Ως prepper, η αυτάρκειά σου δεν έρχεται σε αντίθεση με την Πολιτεία, αρκεί να σέβεσαι τους κανόνες. Η επόμενη ενότητα θα σε βοηθήσει να πλοηγηθείς στο πεδίο των επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης, όπου η άγνοια μπορεί να στοιχίσει ακριβά.
Ενότητα 3: Επικοινωνίες Έκτακτης Ανάγκης
Σε μια κατάσταση κρίσης, η επικοινωνία αναδεικνύεται σε ζωτικό αγαθό. Όταν τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας καταρρέουν, όταν οι σταθερές γραμμές δεν λειτουργούν και το διαδίκτυο παύει να ανταποκρίνεται, οι ασύρματες επικοινωνίες αποτελούν το μοναδικό σου δίχτυ ασφαλείας. Ως prepper, οφείλεις να γνωρίζεις ότι η χρήση του ραδιοφάσματος δεν είναι ανεξέλεγκτη. Η Πολιτεία, μέσω της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), ρυθμίζει αυστηρά την πρόσβαση και τη λειτουργία κάθε συσκευής εκπομπής. Σε αυτήν την ενότητα, θα περιηγηθείς στο νομικό πλαίσιο των επικοινωνιών, ώστε να γνωρίζεις πώς να αποκτήσεις νόμιμη πρόσβαση, ποιες συσκευές μπορείς να χρησιμοποιείς χωρίς άδεια και τι απαγορεύεται ρητά.
3.1. Ραδιοερασιτέχνες και ελεύθερες μπάντες: Δύο διαφορετικοί κόσμοι
Για να επικοινωνήσεις ασύρματα, διαθέτεις δύο βασικές επιλογές: να ενταχθείς στο καθεστώς των ραδιοερασιτεχνών ή να χρησιμοποιήσεις τις λεγόμενες “ελεύθερες μπάντες” συχνοτήτων. Κάθε επιλογή έχει διαφορετικές απαιτήσεις, δυνατότητες και περιορισμούς.
3.1.1. Ραδιοερασιτέχνες: Η νόμιμη οδός προς την ισχυρή επικοινωνία
Αν επιθυμείς να αποκτήσεις πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα συχνοτήτων και να χρησιμοποιείς ισχυρούς πομποδέκτες, οφείλεις να γίνεις ραδιοερασιτέχνης. Η διαδικασία περιλαμβάνει εξετάσεις και έκδοση σχετικών αδειών.
Πτυχίο ραδιοερασιτέχνη: Η απόκτηση πτυχίου ραδιοερασιτέχνη αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση. Τα πτυχία χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: την «κατηγορία 1» και την «κατηγορία 2», και είναι εναρμονισμένα με το ευρωπαϊκό πτυχίο HAREC . Για να συμμετάσχεις στις εξετάσεις, πρέπει να είσαι πολίτης κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ή να διαθέτεις άδεια παραμονής και εργασίας στην Ελλάδα. Επίσης, οφείλεις να έχεις συμπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας σου και να διαθέτεις αποδεικτικό αποφοίτησης από δημοτικό σχολείο .
Οι εξετάσεις διενεργούνται από τις ΑΠΥ (Αδειοδοτούσες Περιφερειακές Υπηρεσίες) μία φορά ανά τετράμηνο, στην ελληνική γλώσσα. Για την «κατηγορία 2» απαιτείται τουλάχιστον τρεις υποψήφιοι, ενώ για την εξέταση στη ραδιοτηλεγραφία (σήματα Μορς) της «κατηγορίας 1» απαιτούνται τουλάχιστον πέντε αιτήματα .
Άδεια λειτουργίας σταθμού: Αφού αποκτήσεις το πτυχίο σου, χρειάζεσαι ξεχωριστή άδεια για κάθε σταθμό (πομπό) που εγκαθιστάς. Η άδεια αυτή χορηγείται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και προσδιορίζει τη μόνιμη θέση του σταθμού, η οποία μπορεί να είναι διαφορετική από τη διεύθυνση κατοικίας σου, εφόσον το δηλώσεις . Η διαδικασία για τους συλλόγες πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω TAXISnet, με τον Πρόεδρο του Συλλόγου να υποβάλλει αίτηση και να δηλώνει τους επαναλήπτες ή αναμεταδότες που διαθέτει .
3.1.2. Ελεύθερες μπάντες: PMR 446 και CB 27 MHz
Αν δεν επιθυμείς να εμπλακείς στη διαδικασία εξετάσεων και αδειοδότησης, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ασυρμάτους που λειτουργούν σε ελεύθερες μπάντες συχνοτήτων, χωρίς άδεια. Οι δύο δημοφιλέστερες επιλογές είναι οι PMR 446 MHz και οι CB 27 MHz.
PMR 446 (Private Mobile Radio 446 MHz): Οι συσκευές PMR αποτελούν την πιο προσιτή λύση για επικοινωνίες μικρής εμβέλειας. Λειτουργούν στην περιοχή UHF 446.000 – 446.100 MHz και το βήμα μεταξύ των διαύλων είναι 12.5 KHz, προσφέροντας 16 συνολικά κανάλια . Η μεγάλη καινοτομία τους είναι ότι επιτρέπουν την ελεύθερη χρήση από οποιονδήποτε, χωρίς καμία άδεια ή προϋπόθεση. Στην Ελλάδα η ελεύθερη χρήση τους ξεκίνησε στις 19 Μαρτίου 2002 με την απόφαση 14100 (ΦΕΚ 328) .
Για να θεωρείται μια συσκευή νόμιμο PMR, πρέπει να πληροί συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές:
- Ενσωματωμένη μη αφαιρούμενη κεραία: Δεν μπορείς να αφαιρέσεις την κεραία και να την αντικαταστήσεις με άλλη. Η συσκευή λειτουργεί αποκλειστικά με την κεραία που της παρέχει ο κατασκευαστής .
- Ισχύς εκπομπής 0.5 Watt: Η κεραία εκπέμπει ισχύ 500 mWatt, που μεταφράζεται σε εμβέλεια περίπου 500 μέτρων υπό ιδανικές συνθήκες. Στην πράξη, η εμβέλεια κυμαίνεται από 500 μέτρα έως 2 χιλιόμετρα, ανάλογα με το ανάγλυφο του εδάφους .
Η ευθύνη για την τήρηση των προδιαγραφών ανήκει στα καταστήματα που πωλούν τις συσκευές· εσύ ως αγοραστής δεν φέρεις ευθύνη . Οι PMR επιτρέπουν μόνο μετάδοση φωνής και μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για ερασιτεχνικούς όσο και για επαγγελματικούς σκοπούς, χωρίς αποκλειστικότητα στη χρήση .
CB 27 MHz (Citizen’s Band): Οι ασύρματοι CB αποτελούν την παλαιότερη ελεύθερη μπάντα. Σύμφωνα με τον Νόμο 1780/1998, θεωρούνται σταθμοί ασυρμάτου ζώνης συχνοτήτων πολιτών, που χρησιμοποιούνται για επικοινωνίες μικρής απόστασης, χωρίς οικονομικό συμφέρον και χωρίς δυνατότητα επαγγελματικής χρήσης ή μετάδοσης μουσικής και διαφημίσεων .
Ιστορικά, για την κατοχή και λειτουργία CB απαιτείται ειδική άδεια από το Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών, η οποία χορηγείται σε φυσικά πρόσωπα με ελληνική ιθαγένεια ή σε αλλοδαπούς υπό προϋποθέσεις . Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή αυτής της διάταξης έχει εξελιχθεί, και σήμερα πολλοί χρήστες λειτουργούν CB σταθμούς χωρίς να έχουν εκδώσει άδεια. Οφείλεις να γνωρίζεις ότι η τυπική νομική απαίτηση παραμένει, και σε περίπτωση ελέγχου, η έλλειψη άδειας μπορεί να επιφέρει κυρώσεις.
3.1.3. Σύγκριση εμβέλειας και χρήσης
Για τις ανάγκες της ομάδας prepping σου, η επιλογή μεταξύ PMR και CB εξαρτάται από το επιχειρησιακό σου σχέδιο:
- PMR 446: Πλεονεκτούν σε ποιότητα ήχου («κρυστάλλινος» ήχος, όπως τον χαρακτηρίζουν οι χρήστες) . Είναι ιδανικοί για επικοινωνίες μικρής εμβέλειας, όπως μεταξύ μελών της ομάδας που κινούνται σε αστικό περιβάλλον ή σε κοντινές αποστάσεις (έως 2 χλμ.).
- CB 27 MHz: Πλεονεκτούν σε εμβέλεια, ειδικά σε ανοιχτό πεδίο, χάρη στη χαμηλότερη συχνότητα που επιτρέπει στο κύμα να ακολουθεί το ανάγλυφο του εδάφους. Μειονεκτούν σε ποιότητα ήχου και στο μέγεθος της συσκευής και της κεραίας.
3.2. Κανόνες λειτουργίας: Τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται
Είτε χρησιμοποιείς άδεια ραδιοερασιτέχνη είτε συσκευές ελεύθερων μπαντών, υπάρχουν κοινοί κανόνες που διέπουν τη λειτουργία σου.
3.2.1. Γλώσσα επικοινωνίας και αναγνώριση
Οι ραδιοερασιτέχνες οφείλουν να διεξάγουν τις φωνητικές ανταποκρίσεις σε σαφή γλώσσα. Η χρήση του ενιαίου φωνητικού αλφαβήτου (Ελληνικού ή Διεθνούς) συνιστάται για την εκφορά των διακριτικών κλήσης .
Κατά την έναρξη και λήξη κάθε εκπομπής, οφείλεις να εκπέμπεις το διακριτικό σήμα κλήσης σου. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, επαναλαμβάνεις το διακριτικό σου ανά χρονικά διαστήματα όχι μεγαλύτερα των δέκα λεπτών .
3.2.2. Απαγόρευση κρυπτογράφησης και συνθηματικών
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη παράμετρος για τον prepper. Απαγορεύεται αυστηρά η χρησιμοποίηση κρυπτοφωνίας, συνθηματικών λέξεων ή οποιουδήποτε μη γνωστού κώδικα . Οι επικοινωνίες σου οφείλουν να είναι σε καθαρό λόγο, κατανοητό από οποιονδήποτε τυχόν παρακολουθεί. Η χρήση κωδικών ή συνθηματικών για την απόκρυψη του νοήματος των συνομιλιών (π.χ. “ο αετός πετάει” αντί για “μετακινούμαστε βορειοδυτικά”) θεωρείται παράνομη.
3.2.3. Περιεχόμενο επικοινωνιών
Η ανταπόκριση μεταξύ ραδιοερασιτεχνικών σταθμών περιορίζεται σε:
- Ανακοινώσεις τεχνικού περιεχομένου σχετικές με δοκιμές και μετρήσεις
- Παρατηρήσεις προσωπικού χαρακτήρα
Απαγορεύεται:
- Η μετάδοση μουσικής
- Η χρήση για εμπορικούς σκοπούς και διαφημίσεις
- Η μετάδοση ψευδών ή ανεξακρίβωτων ειδήσεων
- Η μετάδοση εκφράσεων που αντίκεινται στη δημόσια τάξη ή προσβάλλουν το φύλο, τη φυλή, τις πολιτικές ή θρησκευτικές πεποιθήσεις
- Η μετάδοση μηνυμάτων πολιτικού και θρησκευτικού περιεχομένου
- Η παραβίαση του απορρήτου των ραδιοεπικοινωνιών
- Η παρεμπόδιση της ομαλής ανταπόκρισης άλλων ραδιοσταθμών
3.2.4. Υποχρέωση τήρησης ημερολογίου
Ως κάτοχος άδειας ραδιοερασιτέχνη, υποχρεούσαι να τηρείς ημερολόγιο λειτουργίας του σταθμού βάσης, είτε ηλεκτρονικό είτε έντυπο. Σε αυτό καταγράφεις:
- Ημερομηνία, ώρα και διάρκεια κάθε ανταπόκρισης
- Διακριτικό κλήσεως του σταθμού με τον οποίο επικοινώνησες
- Στοιχεία εκπομπής (ισχύς πομπού, συχνότητα, τύπος εκπομπής)
- Τόπο εγκατάστασης του σταθμού που επικοινώνησες
- Στοιχεία ποιότητας της ανταπόκρισης
Το ημερολόγιο, η άδεια λειτουργίας και ο ίδιος ο σταθμός υπόκεινται σε έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές. Οφείλεις να υποβάλεις αντίγραφο του ημερολογίου ή τεχνικές πληροφορίες αν σου ζητηθεί .
3.2.5. Εκπαιδευτική χρήση από τρίτους
Σε ειδικές περιπτώσεις, μπορείς να επιτρέψεις τη χρήση του σταθμού σου σε τρίτο πρόσωπο που δεν διαθέτει άδεια ραδιοερασιτέχνη, αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς λόγους. Η χρήση αυτή:
- Δεν υπερβαίνει τα 20 λεπτά
- Γίνεται υπό την άμεση επίβλεψή σου
- Καταχωρείται αυθημερόν στο ημερολόγιο
- Συνοδεύεται από διευκρίνιση κατά την εκπομπή ότι πρόκειται για εκπαίδευση
3.3. Παρανομίες και συνέπειες
Η λειτουργία εκτός νομικού πλαισίου επισύρει κυρώσεις που ποικίλουν από διοικητικά πρόστιμα έως ποινικές διώξεις.
3.3.1. Λειτουργία χωρίς άδεια
Η κατασκευή, κατοχή, εγκατάσταση και λειτουργία ραδιοσταθμού χωρίς την απαιτούμενη άδεια αποτελεί παράβαση. Ειδικά για τους ραδιοσταθμούς CB, ο Ν.1780/1998 προβλέπει ότι τα ελάχιστα όρια ποινών περιορίζονται στο ένα τέταρτο των προβλεπόμενων για άλλες κατηγορίες . Ωστόσο, η παράνομη λειτουργία παραμένει αδίκημα.
3.3.2. Χρήση εκτός επιτρεπόμενων συχνοτήτων
Απαγορεύεται η λειτουργία ερασιτεχνικών πομπών εκτός των ζωνών ραδιοσυχνοτήτων που προβλέπονται για τους Έλληνες ραδιοερασιτέχνες. Η μοναδική εξαίρεση αφορά περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών, όπως προβλέπει το άρθρο 17 .
3.3.3. Παρεμβολές σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης
Ιδιαίτερα βαριά αντιμετωπίζεται η παρεμπόδιση ή παρεμβολή σε επικοινωνίες σωμάτων ασφαλείας, πυροσβεστικής, ασθενοφόρων ή άλλων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Η χρήση συχνοτήτων που ανήκουν σε αυτές τις υπηρεσίες ή η ηθελημένη δημιουργία παρεμβολών μπορεί να οδηγήσει σε κακουργηματικές διώξεις.
3.3.4. Υποχρέωση αναφοράς παράνομων σταθμών
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διάταξη που υποχρεώνει τον ραδιοερασιτέχνη, όταν αντιλαμβάνεται τη λειτουργία παράνομου σταθμού ή οποιαδήποτε αντικανονική εκπομπή εντός των ραδιοερασιτεχνικών συχνοτήτων, να καλεί τον παράνομο σταθμό να παύσει να εκπέμπει και να ενημερώνει σχετικά την ΕΕΤΤ . Πρακτικά, καθίστασαι “βοηθός” της αρχής στην επιτήρηση του φάσματος.
Συμπέρασμα 3ης Ενότητας
Στον τομέα των επικοινωνιών έκτακτης ανάγκης, η νομιμότητα διασφαλίζει όχι μόνο την αποφυγή κυρώσεων αλλά και την ποιότητα και αξιοπιστία των επικοινωνιών σου. Γνωρίζεις πλέον ότι:
- Για ισχυρές επικοινωνίες μεγάλης εμβέλειας, οφείλεις να αποκτήσεις πτυχίο ραδιοερασιτέχνη και άδεια σταθμού, περνώντας επιτυχώς τις σχετικές εξετάσεις .
- Για επικοινωνίες μικρής εμβέλειας χωρίς άδεια, οι συσκευές PMR 446 MHz αποτελούν ιδανική λύση, αρκεί να πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές (ενσωματωμένη κεραία, ισχύς 0.5W) .
- Οι CB 27 MHz παραμένουν τυπικά υπό καθεστώς αδειοδότησης, αν και η εφαρμογή της διάταξης είναι χαλαρή .
- Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση κρυπτογράφησης, συνθηματικών και η μετάδοση ψευδών ειδήσεων .
- Υποχρεούσαι να τηρείς ημερολόγιο και να εκπέμπεις το διακριτικό σου ανά τακτά διαστήματα.
Ως prepper, η επικοινωνία με την ομάδα σου και με άλλους preppers δεν χρειάζεται να είναι μυστική. Αντίθετα, η διαφάνεια και η τήρηση των κανόνων σε καθιστούν αξιόπιστο συνομιλητή και νομοταγή πολίτη. Η επόμενη ενότητα θα σε βοηθήσει να οργανώσεις την ομάδα σου και τις ασκήσεις σου στην ύπαιθρο, χωρίς να προσκρούσεις σε απαγορεύσεις.
Ενότητα 4: Ομάδες Prepping, Συνάξεις και Εκπαίδευση
Η οργάνωση σε ομάδα αποτελεί πολλαπλασιαστή δύναμης για κάθε prepper. Μαζί μοιράζεστε γνώσεις, εξοπλισμό και ευθύνες. Μαζί σχεδιάζετε ασκήσεις, εξερευνάτε το πεδίο και εκπαιδεύεστε σε δεξιότητες επιβίωσης. Ωστόσο, η συλλογική δράση εμπίπτει σε ένα εντελώς διαφορετικό νομικό πλαίσιο από την ατομική προετοιμασία. Η Πολιτεία αντιμετωπίζει κάθε οργανωμένη ομάδα με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς οι συναθροίσεις πολιτών μπορούν να επηρεάσουν τη δημόσια τάξη και ασφάλεια. Σε αυτήν την ενότητα, θα αναλύσουμε πώς μπορείς να οργανώσεις νόμιμα την ομάδα σου, ποιοι κανόνες διέπουν τις συναθροίσεις σας και πώς να πραγματοποιείτε ασκήσεις υπαίθρου χωρίς να παραβιάζετε τη νομοθεσία.
4.1. Το δικαίωμα της συνάθροισης και η ίδρυση συλλόγου
Η ελληνική έννομη τάξη αναγνωρίζει ρητά το δικαίωμα των πολιτών να συνέρχονται και να συνεταιρίζονται. Αυτά τα δικαιώματα κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα και αποτελούν θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας.
4.1.1. Το συνταγματικό πλαίσιο
Το Άρθρο 11 του Συντάγματος ορίζει ότι οι Έλληνες έχουν το δικαίωμα να συνέρχονται ήσυχα και χωρίς όπλα . Η αστυνομία μπορεί να παρίσταται μόνο σε υπαίθριες δημόσιες συναθροίσεις. Οι υπαίθριες συναθροίσεις μπορούν να απαγορευτούν με αιτιολογημένη απόφαση της αστυνομικής αρχής, μόνο αν επίκειται σοβαρή απειλή για τη δημόσια ασφάλεια ή αν πρόκειται να προκληθεί σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής σε συγκεκριμένη περιοχή .
Το Άρθρο 12 του Συντάγματος κατοχυρώνει το δικαίωμα σύστασης μη κερδοσκοπικών σωματείων και ενώσεων, σύμφωνα με τον νόμο. Το Σύνταγμα απαγορεύει ρητά η άσκηση αυτού του δικαιώματος να εξαρτάται από προηγούμενη άδεια . Η διάλυση σωματείου για παράβαση του νόμου ή του καταστατικού του μπορεί να γίνει μόνο με δικαστική απόφαση .
4.1.2. Άτυπη ομάδα εναντίον επίσημου συλλόγου
Ως prepper, η ομάδα σου μπορεί να λειτουργήσει με δύο τρόπους: άτυπα ή ως επίσημος σύλλογος.
Άτυπη ομάδα: Μια ανεπίσημη παρέα preppers που συναντιέται τακτικά, ανταλλάσσει απόψεις και πραγματοποιεί εξορμήσεις, δεν έχει νομική υπόσταση. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποκτήσει περιουσία, να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό στο όνομα της ομάδας, να συνάψει συμβάσεις ή να εκπροσωπηθεί νομικά ως σύνολο. Από την άλλη πλευρά, δεν υπόκειται σε υποχρεώσεις δημοσιότητας ή φορολογικές δηλώσεις. Η άτυπη ομάδα κινείται στο πεδίο της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών σχέσεων.
Επίσημος σύλλογος: Αν επιθυμείτε να οργανωθείτε πιο συστηματικά, να αποκτήσετε περιουσία (π.χ. έναν χώρο εκπαίδευσης, εξοπλισμό), να συμμετέχετε σε προγράμματα ή να συνεργαστείτε με φορείς, τότε η ίδρυση σωματείου είναι η ενδεδειγμένη λύση.
4.1.3. Διαδικασία ίδρυσης σωματείου
Για να ιδρύσεις ένα σωματείο, ακολουθείς τα εξής βήματα:
- Σύνταξη καταστατικού: Το καταστατικό είναι το θεμελιώδες έγγραφο του σωματείου. Περιλαμβάνει την επωνυμία, την έδρα, τον σκοπό, τους όρους εγγραφής και αποχώρησης των μελών, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, τα όργανα διοίκησης, τους πόρους και τον τρόπο διάλυσης.
- Υπογραφή από ιδρυτικά μέλη: Απαιτούνται τουλάχιστον 20 ιδρυτικά μέλη για τη σύσταση σωματείου.
- Κατάθεση στο Πρωτοδικείο: Το καταστατικό κατατίθεται στο αρμόδιο Πρωτοδικείο της περιοχής σας. Ακολουθεί δικαστικός έλεγχος νομιμότητας. Αν όλα είναι σύμφωνα με τον νόμο, εκδίδεται δικαστική απόφαση που αναγνωρίζει το σωματείο.
- Τήρηση βιβλίων: Το σωματείο υποχρεούται να τηρεί βιβλίο πρακτικών, βιβλίο μελών και βιβλίο περιουσίας.
- Φορολογικές υποχρεώσεις: Ακόμα και ως μη κερδοσκοπικό, το σωματείο αποκτά ΑΦΜ και υποβάλλει μηδενικές ή άλλες δηλώσεις αν αναπτύσσει οικονομική δραστηριότητα.
4.1.4. Περιορισμοί στην ίδρυση συλλόγων
Το ελληνικό δίκαιο δεν επιβάλλει γενικούς περιορισμούς στην ίδρυση συλλόγων. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική εξαίρεση: οι εθνοτικές μειονότητες δεν αναγνωρίζονται νομικά, και ομάδες που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν μειονοτική ορολογία στην επωνυμία τους αντιμετωπίζουν εμπόδια . Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει καταδικάσει επανειλημμένα την Ελλάδα για παραβιάσεις της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι σε τέτοιες περιπτώσεις . Για μια ομάδα prepping, που δεν εμπίπτει σε αυτήν την κατηγορία, η ίδρυση συλλόγου είναι απολύτως εφικτή.
4.2. Ασκήσεις υπαίθρου και κατασκηνώσεις
Η εκπαίδευση στο πεδίο αποτελεί κρίσιμο κομμάτι της προετοιμασίας. Θέλεις να εξασκηθείς στο άναμμα φωτιάς, στην κατασκευή καταλύματος, στον προσανατολισμό, στην παροχή πρώτων βοηθειών. Όλες αυτές οι δραστηριότητες, όταν γίνονται σε δημόσιους χώρους, υπόκεινται σε περιορισμούς.
4.2.1. Χρήση δασικών εκτάσεων
Οι δασικές εκτάσεις προστατεύονται από ειδικό νομικό καθεστώς. Η είσοδος και η παραμονή για πεζοπορία ή ημερήσια εκδρομή επιτρέπεται ελεύθερα. Η διανυκτέρευση, όμως, είναι διαφορετικό ζήτημα.
- Κατασκήνωση: Η οργανωμένη κατασκήνωση (camping) με σκηνές, τροχόσπιτα ή άλλα μέσα απαγορεύεται σε δάση και δασικές εκτάσεις χωρίς άδεια. Για τη λειτουργία οργανωμένης κατασκήνωσης απαιτείται άδεια λειτουργίας κατασκήνωσης, η οποία εκδίδεται από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της οικείας Περιφέρειας .
- Προϋποθέσεις αδειοδότησης: Για να εκδοθεί άδεια λειτουργίας κατασκήνωσης, απαιτείται προηγούμενη έγκριση από τη Δασική Υπηρεσία αν η κατασκήνωση λειτουργεί σε δάση ή δασικές εκτάσεις, ισχύον πιστοποιητικό πυροπροστασίας, οικοδομική άδεια ή τακτοποίηση, και μελέτη πυροπροστασίας και σχέδιο εκκένωσης .
- Χρονικοί περιορισμοί: Οι άδειες λειτουργίας κατασκήνωσης έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος (συνήθως 1η Ιουνίου έως 30ή Σεπτεμβρίου) και υποβάλλονται έως τις 16 Απριλίου κάθε έτους .
Για μια ομάδα prepping, η οργάνωση μιας πολυήμερης άσκησης με διανυκτέρευση σε δασική έκταση χωρίς άδεια είναι παράνομη. Η λύση είναι είτε να χρησιμοποιείτε ιδιωτικές εκτάσεις (με την άδεια του ιδιοκτήτη) είτε να αναζητάτε οργανωμένους χώρους κατασκήνωσης.
4.2.2. Υπαίθριες αθλητικές δραστηριότητες
Η άσκηση υπαίθριων δραστηριοτήτων, όπως η πεζοπορία, η αναρρίχηση, το καγιάκ ή η ποδηλασία, εντάσσεται στο πλαίσιο του αθλητικού τουρισμού και των υπαίθριων αναψυχικών δραστηριοτήτων. Το νέο προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό περιλαμβάνει διατάξεις για:
- Διάνοιξη μονοπατιών σε αγροτικές περιοχές, ιδιαίτερα σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, και σύνδεσή τους με διεθνή δίκτυα μονοπατιών .
- Ανάπτυξη αθλητικών δραστηριοτήτων σε ορεινές περιοχές, όπως ορειβασία, αναρρίχηση, κανόε-καγιάκ, ράφτινγκ, αλεξίπτωτο πλαγιάς .
- Δημιουργία αναρριχητικών πεδίων .
Αυτές οι δραστηριότητες, όταν ασκούνται μεμονωμένα ή από μικρές ομάδες, δεν απαιτούν ειδική άδεια. Ωστόσο, αν η ομάδα σου οργανώνει συστηματικά ασκήσεις μεγάλης κλίμακας, καλό είναι να ενημερώνει τις τοπικές αρχές και να διασφαλίζει ότι δεν προκαλεί όχληση ή ζημιά στο περιβάλλον.
4.2.3. Δραστηριότητες σε δάση
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η δυνατότητα διεξαγωγής ήπιων αθλητικών δραστηριοτήτων εντός δασών. Σε σχετική διαβούλευση έχει προταθεί η συμπερίληψη δραστηριοτήτων όπως εναέριες διαδρομές σε δέντρα (tree rope courses) και τοίχοι αναρρίχησης, ώστε οι αθλούμενοι να έρχονται σε επαφή με τη φύση και να αποκτούν οικολογική συνείδηση . Αν και η πρόταση αφορά οργανωμένες εγκαταστάσεις, δείχνει τη γενικότερη τάση προς την ήπια εκμετάλλευση των δασών για αναψυχικές δραστηριότητες.
4.2.4. Περιορισμοί λόγω πυρκαγιών
Κατά την αντιπυρική περίοδο (συνήθως 1η Μαΐου έως 31η Οκτωβρίου), ισχύουν αυστηρότατοι περιορισμοί:
- Απαγόρευση καύσης υπολειμμάτων καλλιεργειών.
- Απαγόρευση χρήσης εργαλείων που προκαλούν σπινθήρες (π.χ. τροχούς, ηλεκτροκολλήσεις).
- Απαγόρευση χρήσης υπαίθριων ψησταριών.
- Απαγόρευση κάθε είδους φωτιάς στην ύπαιθρο, συμπεριλαμβανομένων των φωτιών για μαγείρεμα ή θέρμανση.
Η παραβίαση αυτών των περιορισμών επισύρει βαρύτατα διοικητικά πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις, ειδικά αν προκληθεί πυρκαγιά.
4.3. Εκπαίδευση σε δεξιότητες επιβίωσης
Η εκπαίδευση σε δεξιότητες επιβίωσης είναι η καρδιά του prepping. Κάποιες από αυτές τις δεξιότητες, όμως, απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.
4.3.1. Χρήση εργαλείων και μαχαιριών
Η εκπαίδευση στη χρήση μαχαιριών, τσεκουριών, πριονιών και άλλων εργαλείων επιτρέπεται, αρκεί να γίνεται σε ιδιωτικό χώρο ή σε χώρο όπου δεν προκαλείται κίνδυνος ή όχληση. Η μεταφορά αυτών των εργαλείων σε δημόσιο χώρο πρέπει να δικαιολογείται από τον σκοπό (π.χ. μετάβαση σε χώρο εκπαίδευσης) και να γίνεται με ασφαλή τρόπο (π.χ. συσκευασμένα, ώστε να μην είναι άμεσα προσβάσιμα).
4.3.2. Εκπαίδευση στη σκοποβολή
Αν η ομάδα σου περιλαμβάνει μέλη που διαθέτουν νόμιμα όπλα, η εκπαίδευση στη σκοποβολή γίνεται αποκλειστικά σε νόμιμα λειτουργούντα σκοπευτήρια. Η διαδικασία αδειοδότησης των σκοπευτηρίων είναι αυστηρή:
- Τα υπαίθρια και ημιυπαίθρια σκοπευτήρια κατατάσσονται στην Ομάδα Ζ1 (υπαίθριες μόνιμες εγκαταστάσεις διαμορφωμένες σε φυσικό περιβάλλον) .
- Απαιτείται γνωμοδότηση της Επιτροπής Ελέγχου Καταλληλότητας Αθλητικών Εγκαταστάσεων, η οποία όμως έχει δεχθεί κριτική ότι τα μέλη της αγνοούν τους ειδικούς κανονισμούς λειτουργίας και ασφαλείας των σκοπευτηρίων .
- Η Σκοπευτική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΣΚΟΕ) βεβαιώνει την καταλληλότητα και ασφάλεια του χώρου .
Η εκπαίδευση στη σκοποβολή εκτός νόμιμων σκοπευτηρίων (π.χ. σε ερημικές περιοχές, βουνά) απαγορεύεται αυστηρά και συνιστά παράνομη οπλοχρησία.
4.3.3. Πρώτες βοήθειες και διάσωση
Η εκπαίδευση σε πρώτες βοήθειες και τεχνικές διάσωσης είναι απολύτως νόμιμη και μάλιστα ενθαρρύνεται. Μπορείς να παρακολουθήσεις σεμινάρια από πιστοποιημένους φορείς (π.χ. Ερυθρός Σταυρός, ΕΚΑΒ) ή να οργανώσεις εσωτερική εκπαίδευση στην ομάδα σου. Δεν απαιτείται άδεια για την εκπαίδευση μελών σε βασικές δεξιότητες διάσωσης.
4.3.4. Προσομοιώσεις κρίσεων
Οι προσομοιώσεις κρίσεων (π.χ. σεισμού, πλημμύρας, διακοπής ηλεκτροδότησης) είναι χρήσιμες ασκήσεις. Αν πραγματοποιούνται σε ιδιωτικό χώρο, δεν υπάρχει κανένας περιορισμός. Αν όμως περιλαμβάνουν δημόσιους χώρους, οφείλεις να ενημερώσεις τις τοπικές αρχές, ώστε να μην εκληφθεί η άσκηση ως πραγματικό περιστατικό και προκληθεί συναγερμός.
4.4. Συνάξεις και δημόσιες εκδηλώσεις
Αν η ομάδα σου αποφασίσει να οργανώσει μια δημόσια εκδήλωση, ημερίδα ή συνάντηση μελών σε δημόσιο χώρο, τότε εμπίπτεις στις διατάξεις περί δημόσιων υπαίθριων συναθροίσεων.
4.4.1. Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις
Για οποιαδήποτε οργανωμένη συνάθροιση σε δημόσιο υπαίθριο χώρο, οφείλεις να γνωστοποιήσεις την πρόθεσή σου στην Αστυνομία. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι υποβάλλεις μια απλή γραπτή δήλωση, με τα στοιχεία των διοργανωτών, τον τόπο, τον χρόνο και τον σκοπό της συνάθροισης. Η Αστυνομία μπορεί να απαγορεύσει τη συνάθροιση μόνο αν συντρέχουν οι λόγοι του άρθρου 11 του Συντάγματος (σοβαρή απειλή δημόσιας ασφάλειας ή διατάραξη κοινωνικοοικονομικής ζωής) .
4.4.2. Ιδιωτικές συναθροίσεις
Αν η συνάντηση γίνεται σε ιδιωτικό χώρο (π.χ. σπίτι μέλους, ιδιωτικό γήπεδο, κλειστή αίθουσα), δεν απαιτείται καμία ενημέρωση ή άδεια. Η συνάθροιση προστατεύεται ως ιδιωτικός βίος.
4.4.3. Απαγόρευση οπλοφορίας
Σε οποιαδήποτε συνάθροιση, δημόσια ή ιδιωτική, απαγορεύεται η συμμετοχή με όπλα. Το Σύνταγμα είναι σαφές: το δικαίωμα συνέρχεσθαι ασκείται “ήσυχα και χωρίς όπλα” . Αν κάποιο μέλος της ομάδας σου φέρει όπλο σε συνάθροιση, θέτει σε κίνδυνο όλους και εκθέτει την ομάδα σε ποινικές κυρώσεις.
4.5. Συνεργασία με επίσημους φορείς
Μια οργανωμένη ομάδα prepping μπορεί να αναζητήσει συνεργασία με επίσημους φορείς Πολιτικής Προστασίας.
4.5.1. Εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας
Η ένταξη των μελών σου σε εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας (π.χ. Εθελοντικές Ομάδες Δασοπροστασίας, Ομάδες Έρευνας και Διάσωσης, Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, ΕΟΜ) προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα:
- Πρόσβαση σε πιστοποιημένη εκπαίδευση.
- Δυνατότητα νόμιμης δράσης σε περιστατικά έκτακτης ανάγκης.
- Νομική προστασία κατά την άσκηση εθελοντικού έργου.
- Αναγνώριση από την Πολιτεία και τις τοπικές αρχές.
4.5.2. Αυτόνομη δράση σε κρίση
Σε περίπτωση μεγάλης κρίσης, η αυτόνομη δράση μιας άτυπης ομάδας prepping μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά ενέχει κινδύνους. Χωρίς συντονισμό με τις επίσημες αρχές, κινδυνεύεις να παρεμποδίσεις τα σωστικά συνεργεία ή να θεωρηθείς ύποπτος. Η καλύτερη στρατηγική είναι να γνωρίζεις τα σχέδια της Πολιτικής Προστασίας της περιοχής σου και να προσαρμόζεις τη δράση σου αναλόγως.
Συμπέρασμα 4ης Ενότητας
Η οργάνωση σε ομάδα και η εκπαίδευση στο πεδίο αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της φιλοσοφίας του prepping. Η νομοθεσία δεν σε εμποδίζει, αλλά θέτει σαφή όρια που οφείλεις να γνωρίζεις:
- Το δικαίωμα συνάθροισης και συνεταιρίζεσθαι κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα, υπό την προϋπόθεση ότι οι συναθροίσεις γίνονται χωρίς όπλα και χωρίς να διαταράσσουν τη δημόσια τάξη .
- Μπορείτε να ιδρύσετε επίσημο σύλλογο με κατάθεση καταστατικού στο Πρωτοδικείο, αποκτώντας νομική προσωπικότητα.
- Η οργάνωση κατασκήνωσης σε δάση ή δασικές εκτάσεις απαιτεί άδεια λειτουργίας, η οποία εκδίδεται από την Περιφέρεια με αυστηρές προϋποθέσεις (έγκριση Δασαρχείου, πιστοποιητικό πυροπροστασίας κ.ά.) .
- Οι υπαίθριες αθλητικές δραστηριότητες (πεζοπορία, αναρρίχηση κ.λπ.) επιτρέπονται, αλλά η συστηματική οργάνωση μεγάλων ασκήσεων καλό είναι να γνωστοποιείται.
- Η εκπαίδευση στη σκοποβολή γίνεται αποκλειστικά σε νόμιμα σκοπευτήρια .
- Η συνεργασία με επίσημες εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας προσφέρει νομική κάλυψη και αναγνώριση.
Ως prepper, η ομάδα σου αποτελεί δύναμη, αλλά και ευθύνη. Η τήρηση των κανόνων διασφαλίζει ότι η δράση σας παραμένει νόμιμη και κοινωνικά αποδεκτή. Η επόμενη ενότητα θα σε βοηθήσει να κατανοήσεις τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις που απορρέουν από τις δραστηριότητές σου.
Ενότητα 5: Prepping και Περιβαλλοντική Νομοθεσία
Η προετοιμασία σου για έκτακτες ανάγκες δεν σταματά στην πόρτα του σπιτιού σου. Απλώνεται στην ύπαιθρο, στο δάσος, στο βουνό, στο ρέμα, στη θάλασσα. Εκεί σχεδιάζεις να δημιουργήσεις καταφύγιο, να εξασφαλίσεις νερό, να προμηθευτείς ξύλα, ίσως και τροφή από το κυνήγι. Η ελληνική περιβαλλοντική νομοθεσία, όμως, προστατεύει αυστηρά τους φυσικούς πόρους και τα οικοσυστήματα. Κάθε σου επέμβαση στο φυσικό περιβάλλον υπόκειται σε κανόνες, άδειες και περιορισμούς. Σε αυτήν την ενότητα, θα αναλύσουμε πώς μπορείς να δρας στην ύπαιθρο χωρίς να παραβιάζεις το περιβαλλοντικό δίκαιο, αποφεύγοντας βαριές ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.
5.1. Καταφύγια (bunkers) και πολεοδομικές άδειες
Η κατασκευή ενός υπόγειου καταφυγίου, ενός “bunker”, αποτελεί το όνειρο πολλών preppers. Πρέπει, όμως, να γνωρίζεις ότι μια τέτοια κατασκευή δεν διαφέρει νομικά από οποιοδήποτε άλλο κτίσμα. Η ελληνική πολεοδομική νομοθεσία είναι εξαιρετικά αυστηρή και δεν κάνει εξαιρέσεις για λόγους ασφαλείας ή επιβίωσης.
5.1.1. Η οικοδομική άδεια ως απόλυτη προϋπόθεση
Για να κατασκευάσεις οποιοδήποτε υπόγειο ή υπέργειο κτίσμα, ακόμα κι αν πρόκειται για χαλύβδινη κάψουλα που θάβεις στον κήπο σου, απαιτείται κανονική οικοδομική άδεια . Η άδεια αυτή εκδίδεται από την Πολεοδομία της περιοχής σου, κατόπιν υποβολής πλήρους φακέλου μελέτης που περιλαμβάνει:
- Αρχιτεκτονική μελέτη: Πρέπει να αποτυπώνει με ακρίβεια τη θέση, το μέγεθος και τη μορφή του καταφυγίου.
- Στατική μελέτη: Απαραίτητη για υπόγειες κατασκευές, ώστε να διασφαλίζεται η στατική επάρκεια έναντι σεισμών και φορτίων εδάφους .
- Τοπογραφικό διάγραμμα: Αποτυπώνει το ακίνητο και τη θέση του καταφυγίου σε σχέση με τα όρια και τις γειτονικές ιδιοκτησίες.
Η διαδικασία έκδοσης οικοδομικής άδειας διέπεται από τον Ν. 4495/2017. Χωρίς αυτήν, κάθε κατασκευή θεωρείται αυθαίρετη.
5.1.2. Συνέπειες αυθαίρετης δόμησης
Αν προχωρήσεις στην κατασκευή καταφυγίου χωρίς άδεια, οι συνέπειες είναι δραματικές. Σύμφωνα με το άρθρο 125ΙΕ του Ν. 4495/2017, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει:
- Ποινικές κυρώσεις: Οι ιδιοκτήτες ή εντολείς κατασκευής αυθαιρέτων κατασκευών τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ . Τα δικαστήρια λαμβάνουν υπόψη την αξία της αυθαίρετης κατασκευής και τον βαθμό υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος.
- Διοικητικές κυρώσεις: Επιβάλλονται πρόστιμα ανέγερσης και μη έγκαιρης κατεδάφισης.
- Κατεδάφιση: Το αυθαίρετο κτίσμα κατεδαφίζεται υποχρεωτικά .
5.1.3. Επιβαρυντικές περιστάσεις για προστατευόμενες περιοχές
Αν τολμήσεις να κατασκευάσεις καταφύγιο σε δάσος, δασική έκταση, αναδασωτέα περιοχή, βιότοπο, ρέμα, αιγιαλό ή αρχαιολογικό χώρο, τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα. Για τέτοιες περιπτώσεις, ο νόμος προβλέπει διπλασιασμό των ελάχιστων και μέγιστων ορίων των χρηματικών ποινών . Επιπλέον, σύμφωνα με παλαιότερη αλλά ενδεικτική διάταξη (Ν. 1337/1983), οι παραβάτες τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ .
5.1.4. Τι ισχύει για προκατασκευασμένα (modular) καταφύγια
Η αγορά προσφέρει πλέον έτοιμες, χαλύβδινες κατασκευές που τοποθετούνται υπόγεια, όπως αυτές της ελληνικής εταιρείας PADO . Ακόμα κι αν το καταφύγιο είναι “έτοιμο” και απλώς το θάβεις στο χώμα, η διαδικασία παραμένει ίδια. Χρειάζεσαι οικοδομική άδεια για την τοποθέτηση, καθώς πρόκειται για δόμηση. Οι εταιρείες που εμπορεύονται τέτοια καταφύγια συνήθως ενημερώνουν τους υποψήφιους αγοραστές για την υποχρέωση έκδοσης άδειας και στατικής μελέτης .
5.2. Χρήση φυσικών πόρων: Νερό, ξύλο, θήρα
Η φύση σου παρέχει νερό, ξύλα για θέρμανση και τροφή μέσω του κυνηγιού. Η πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους, όμως, δεν είναι ελεύθερη. Το κράτος, ως διαχειριστής του δημόσιου πλούτου, ορίζει αυστηρούς κανόνες.
5.2.1. Υδροληψία: Πότε επιτρέπεται και πότε απαγορεύεται
Η λήψη νερού από φυσικές πηγές, ποτάμια, λίμνες ή γεωτρήσεις αποτελεί υδροληψία και ρυθμίζεται από την ΚΥΑ 146896/2014.
Γεωτρήσεις και πηγάδια: Για οποιαδήποτε νέα γεώτρηση ή πηγάδι, απαιτείται άδεια χρήσης νερού από τη Διεύθυνση Υδάτων της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης . Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- Αίτηση με θεώρηση γνησίου υπογραφής.
- Καταβολή παραβόλου 250 € στο Πράσινο Ταμείο ή στη ΔΟΥ .
- Αποδεικτικό παλαιότητας (αν πρόκειται για υφιστάμενη υδροληψία) .
- Τοπογραφικό διάγραμμα με συντεταγμένες του σημείου υδροληψίας σε ΕΓΣΑ 87 .
- Τεχνική έκθεση και λοιπά δικαιολογητικά που ορίζει η οικεία Διεύθυνση Υδάτων.
Χωρίς άδεια, η γεώτρηση είναι παράνομη και επισύρει πρόστιμα, σφράγιση και ποινικές κυρώσεις.
Δεξαμενές όμβριων υδάτων: Υπάρχει μια σημαντική εξαίρεση. Για δεξαμενές που γεμίζουν αποκλειστικά με νερό βροχής από κτιριακές εγκαταστάσεις, εφόσον ο όγκος τους δεν ξεπερνά τα 500 κυβικά μέτρα (500.000 λίτρα), δεν απαιτείται άδεια χρήσης νερού . Μπορείς, δηλαδή, να κατασκευάσεις μια μεγάλη δεξαμενή για συλλογή βρόχινου νερού χωρίς να χρειάζεται να περάσεις από τη διαδικασία της αδειοδότησης, αρκεί να μην υπερβαίνεις το όριο των 500 κ.μ.
Μεταφορά νερού: Αν η δεξαμενή σου γεμίζει με νερό που μεταφέρεις από αδειοδοτημένα σημεία υδροληψίας, δεν χρειάζεται άδεια, εφόσον και πάλι ο όγκος δεν ξεπερνά τα 500 κ.μ. .
5.2.2. Υλοτομία: Κόβοντας ξύλα νόμιμα
Η κοπή δέντρων για ξύλα, είτε για θέρμανση είτε για κατασκευές, εμπίπτει στη δασική νομοθεσία (Ν.Δ. 86/1969, Δασικός Κώδικας).
Σε δημόσιες δασικές εκτάσεις: Απαγορεύεται αυστηρά η υλοτομία χωρίς άδεια. Η λαθροϋλοτομία διώκεται ποινικά. Ο Ν. 4138/2013 αυστηροποίησε σημαντικά το πλαίσιο :
- Ποινικές κυρώσεις: Αν η ζημιά υπερβαίνει τα 300 ευρώ, η πράξη είναι πλημμέλημα. Αν υπερβαίνει τα 10.000 ευρώ, ο υπαίτιος τιμωρείται με κάθειρξη έως 10 ετών .
- Διοικητικό πρόστιμο: Επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το πενταπλάσιο της αξίας των παράνομων δασικών προϊόντων, σύμφωνα με τον πίνακα διατίμησης .
- Κατάσχεση: Κατάσχονται τα εργαλεία υλοτομίας, τα μεταφορικά μέσα, η άδεια κυκλοφορίας και το δίπλωμα οδήγησης του παραβάτη . Το δίπλωμα επιστρέφεται μόνο μετά από τρεις μήνες και αφού πληρωθεί το πρόστιμο .
Σε ιδιωτικές εκτάσεις: Ακόμα και σε ιδιόκτητο δάσος ή αγρόκτημα, η υλοτομία επιτρέπεται μόνο υπό προϋποθέσεις. Συνήθως απαιτείται άδεια από το Δασαρχείο, ειδικά αν πρόκειται για μεγάλες ποσότητες ή για εμπορική εκμετάλλευση.
Καυσοξύλευση για ατομικές ανάγκες: Η περισυλλογή υπολειμμάτων υλοτομιών ή ξερών κλαδιών για ατομική χρήση επιτρέπεται, αλλά και πάλι υπόκειται σε περιορισμούς που ορίζει κάθε Δασαρχείο με σχετικές διατάξεις.
5.2.3. Θήρα: Κυνήγι για τροφή
Η θήρα ρυθμίζεται αυστηρά από την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία. Για να κυνηγήσεις νόμιμα, οφείλεις:
- Άδεια θήρας: Εκδίδεται από τη Δασική Υπηρεσία και ανανεώνεται ετησίως.
- Καταβολή τελών: Προβλέπονται τέλη για την έκδοση της άδειας, τα οποία καταλήγουν στη διαχείριση της άγριας πανίδας.
- Τήρηση περιόδων: Το κυνήγι επιτρέπεται μόνο εντός συγκεκριμένων χρονικών περιόδων (κυνηγετική περίοδος), που ορίζονται κάθε χρόνο.
- Τήρηση ορίων: Υπάρχει όριο θηραμάτων (ΚΟΤΑ) ανά ημέρα και είδος.
- Απαγόρευση λαθροθηρίας: Το κυνήγι σε απαγορευμένες περιοχές, χωρίς άδεια, εκτός περιόδου, τη νύχτα, ή με απαγορευμένα μέσα (π.χ. δίκτυα, ξόβεργες, ηχοπαραγωγές συσκευές) αποτελεί λαθροθηρία και επισύρει βαρύτατα πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις .
Η λαθροθηρία υπονομεύει τους πληθυσμούς των θηραμάτων και καταστρέφει τους βιότοπους . Οι κυρώσεις μπορεί να φτάσουν σε εξωδικα πρόστιμα ύψους χιλιάδων ευρώ .
5.3. Περιβαλλοντική ευθύνη και πρόστιμα
Η περιβαλλοντική νομοθεσία δεν περιορίζεται μόνο σε συγκεκριμένες δραστηριότητες, αλλά θέτει ένα γενικό πλαίσιο προστασίας.
5.3.1. Ρύπανση και υποβάθμιση
Η ρύπανση του εδάφους, των υδάτων ή της ατμόσφαιρας από οποιαδήποτε δραστηριότητά σου (π.χ. απόρριψη λυμάτων, χημικών, καυσίμων) επισύρει διοικητικά πρόστιμα και ποινικές ευθύνες. Ο Ν. 1650/1986 “για την προστασία του περιβάλλοντος” προβλέπει σοβαρές κυρώσεις για όσους υποβαθμίζουν το περιβάλλον.
5.3.2. Οικοσυστήματα και βιότοποι
Οι προστατευόμενες περιοχές (Natura 2000, Εθνικοί Δρυμοί, Καταφύγια Άγριας Ζωής) απολαμβάνουν ειδικής προστασίας. Σε αυτές απαγορεύονται δραστηριότητες που μπορεί να διαταράξουν την οικολογική ισορροπία. Η άγνοια ότι βρίσκεσαι εντός προστατευόμενης περιοχής δεν σε απαλλάσσει από τις ευθύνες.
Συμπέρασμα 5ης Ενότητας
Η περιβαλλοντική νομοθεσία δεν είναι εχθρός σου. Είναι το εργαλείο που διασφαλίζει ότι οι φυσικοί πόροι θα υπάρχουν και για τις επόμενες γενιές, συμπεριλαμβανομένων των δικών σου αναγκών σε μια κρίση. Γνωρίζεις πλέον ότι:
- Για οποιαδήποτε κατασκευή καταφυγίου απαιτείται οικοδομική άδεια, με πλήρη μελέτη και στατική επάρκεια .
- Η αυθαίρετη δόμηση επισύρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο ετών, βαριά χρηματικά πρόστιμα και κατεδάφιση . Σε προστατευόμενες περιοχές, τα πρόστιμα διπλασιάζονται.
- Η υδροληψία από γεώτρηση απαιτεί άδεια και παράβολο 250€, ενώ δεξαμενή όμβριων κάτω των 500 κ.μ. δεν χρειάζεται άδεια .
- Η υλοτομία σε δημόσιες εκτάσεις χωρίς άδεια αποτελεί λαθροϋλοτομία, με ποινές που φτάνουν έως και 10ετή κάθειρξη, πενταπλάσιο πρόστιμο και κατάσχεση οχημάτων και διπλωμάτων .
- Το κυνήγι επιτρέπεται μόνο με άδεια, εντός περιόδου και με τήρηση των ορίων .
Ως prepper, η επαφή σου με τη φύση πρέπει να είναι σεβαστική και νόμιμη. Η προστασία του περιβάλλοντος είναι προϋπόθεση για την ίδια την επιβίωση που επιδιώκεις. Η επόμενη και τελευταία ενότητα θα σε βοηθήσει να κατανοήσεις πώς συμπεριφέρεσαι όταν η κρίση έχει ήδη ξεσπάσει και το κράτος ενεργοποιεί έκτακτα μέτρα.
Ενότητα 6: Η Συμπεριφορά σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης
Η στιγμή που προετοιμάζεσαι καιρό επιτέλους φτάνει. Μια φυσική καταστροφή, μια πανδημία, μια μεγάλη τεχνολογική βλάβη ή οποιαδήποτε άλλη κρίση ενεργοποιεί τους μηχανισμούς Πολιτικής Προστασίας. Τότε, η συμπεριφορά σου και οι επιλογές σου αποκτούν κρίσιμη σημασία. Δεν αρκεί να είσαι προετοιμασμένος· οφείλεις να γνωρίζεις πώς λειτουργεί το κράτος σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ποια νέα μέτρα τίθενται σε ισχύ και ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις σου. Σε αυτήν την τελευταία ενότητα, θα αναλύσουμε το νομικό πλαίσιο που διέπει τη διαχείριση κρίσεων, από την επίταξη περιουσιακών στοιχείων έως τους περιορισμούς κυκλοφορίας και τον ρόλο του εθελοντισμού.
6.1. Επίταξη ακινήτων και αγαθών: Όταν το κράτος επιστρατεύει τα μέσα σου
Σε περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών, η Πολιτεία διαθέτει τη νομική δυνατότητα να επιστρατεύσει ιδιωτικά μέσα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται επίταξη και ρυθμίζεται από τον Νόμο 4662/2020, όπως τροποποιήθηκε πρόσφατα.
6.1.1. Το νέο καθεστώς επίταξης μηχανημάτων
Με την προσθήκη του άρθρου 53Δ στον Ν. 4662/2020, θεσμοθετήθηκε ένα σύστημα καταγραφής και άμεσης κινητοποίησης ιδιωτικών μέσων . Συγκεκριμένα:
- Μητρώα μηχανημάτων: Η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας κάθε περιφέρειας, καθώς και το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας κάθε δήμου, τηρούν κατάλογο – μητρώο διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και των χειριστών τους. Η καταγραφή αφορά μηχανήματα για διάνοιξη και καθαρισμό αντιπυρικών ζωνών και αντιπλημμυρικών έργων. Τα στοιχεία επικαιροποιούνται ανά μήνα και κοινοποιούνται στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας .
- Υποχρέωση ανταπόκρισης: Κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο που είναι εγγεγραμμένο στα μητρώα οφείλει να ανταποκρίνεται άμεσα σε περίπτωση συνδρομής κινδύνου πολιτικής προστασίας .
- Επίταξη σε κόκκινο συναγερμό: Σε περίπτωση κινδύνου που διαβαθμίζεται ως άμεσος κίνδυνος («red code») ή κατάστασης ειδικής πολιτικής κινητοποίησης, διενεργείται επίταξη κάθε μηχανήματος έργου, καθώς και χειριστών εγγεγραμμένων στο μητρώο. Η απόφαση λαμβάνεται από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μετά από εισήγηση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας ή αίτημα του οικείου περιφερειάρχη ή δημάρχου. Προβλέπεται εύλογη αποζημίωση .
6.1.2. Επίταξη μέσω 112
Μία από τις πλέον καινοτόμες διατάξεις αφορά τη χρήση του Ευρωπαϊκού Αριθμού Έκτακτης Ανάγκης 112 για την επίταξη. Σε περίπτωση συνδρομής άμεσου κινδύνου, δύναται αντί φύλλου πορείας να αποστέλλεται μήνυμα μέσω του «112» για την επίταξη υπηρεσιών στον χειριστή και στο πρόσωπο που είναι εγγεγραμμένο στο μητρώο. Το μήνυμα αυτό αναφέρει συγκεκριμένο τύπο μηχανήματος και περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που περιέχονται στο φύλλο πορείας. Το μήνυμα επίταξης υπέχει θέση φύλλου πορείας και επισείει κάθε νόμιμη συνέπεια σε περίπτωση μη συμμόρφωσης .
Η ρύθμιση αυτή, αν και πρωτοποριακή, έχει προκαλέσει προβληματισμό. Όπως επισημάνθηκε σε σχετική διαβούλευση, το «112» έχει ως βασική και αποκλειστική θεσμική αποστολή την προστασία της ανθρώπινης ζωής από φυσικές καταστροφές και άλλες απειλές. Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για οτιδήποτε άλλο που εξυπηρετεί τη Δημόσια Διοίκηση . Η πρακτική εφαρμογή αυτής της διάταξης θα κριθεί στον χρόνο.
6.1.3. Τι σημαίνει αυτό για σένα
Ως prepper, αν διαθέτεις μηχάνημα έργου (π.χ. τρακτέρ, εκσκαφέα, φορτηγό) και είσαι εγγεγραμμένος στο μητρώο, οφείλεις να γνωρίζεις ότι:
- Σε περίπτωση κρίσης, μπορεί να λάβεις μήνυμα στο κινητό σου από το 112 που να σε καλεί να προσφέρεις το μηχάνημά σου.
- Η μη συμμόρφωση επισύρει νομικές συνέπειες.
- Δικαιούσαι αποζημίωση, το ύψος της οποίας καθορίζεται με κοινή υπουργική απόφαση .
Ακόμα κι αν δεν είσαι εγγεγραμμένος, η Πολιτεία διατηρεί το δικαίωμα επίταξης και άλλων αγαθών (π.χ. φαρμάκων, τροφίμων, μεταφορικών μέσων) βάσει γενικότερων διατάξεων, πάντα με υποχρέωση μεταγενέστερης αποζημίωσης.
6.2. Κυκλοφοριακοί περιορισμοί και απαγόρευση μετακίνησης
Σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, η Πολιτεία επιβάλλει περιορισμούς στην κυκλοφορία για λόγους προστασίας της δημόσιας ασφάλειας και υγείας. Οι περιορισμοί αυτοί ποικίλλουν ανάλογα με τη φύση της κρίσης.
6.2.1. Απαγόρευση κυκλοφορίας λόγω δασικών πυρκαγιών
Κατά την αντιπυρική περίοδο, ένα από τα βασικά προληπτικά μέτρα είναι η προληπτική απαγόρευση κυκλοφορίας και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και “ευπαθείς” περιοχές . Οι ακριβείς περιοχές και ο χρόνος απαγόρευσης καθορίζονται σε αποφάσεις που εκδίδουν οι χωρικοί αντιπεριφερειάρχες ως πρόεδροι των οικείων Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (ΣΟΠΠ) .
Το μέτρο εφαρμόζεται όταν ο δείκτης επικινδυνότητας για εκδήλωση δασικής πυρκαγιάς, σύμφωνα με τον ημερήσιο χάρτη πρόβλεψης της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, είναι κατηγορίας 4 (πολύ υψηλός κίνδυνος) ή κατηγορίας 5 (κατάσταση συναγερμού) .
Τι σημαίνει αυτό για σένα: Ακόμα κι αν έχεις σχεδιάσει μια άσκηση ή μια εξόρμηση στην ύπαιθρο, οφείλεις να ελέγχεις καθημερινά τον χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς. Αν η περιοχή σου είναι σε κατηγορία 4 ή 5 και έχει εκδοθεί σχετική απόφαση απαγόρευσης, δεν δικαιούσαι να εισέλθεις σε δάση ή ευπαθείς περιοχές. Η παραβίαση της απαγόρευσης επισύρει διοικητικά πρόστιμα και μπορεί να έχει ποινικές συνέπειες αν προκληθεί πυρκαγιά.
6.2.2. Απαγόρευση κυκλοφορίας λόγω υγειονομικής κρίσης
Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε μια άλλη διάσταση των περιορισμών. Με εισηγήσεις της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας, επιβλήθηκαν τοπικά ή πανελλαδικά μέτρα, όπως:
- Απαγόρευση νυχτερινής κυκλοφορίας: Για παράδειγμα, από 01:00 έως 06:00, με εξαίρεση λόγους εργασίας και σοβαρούς λόγους υγείας .
- Απαγόρευση εκδηλώσεων: Απαγορεύτηκε η διενέργεια οποιασδήποτε μορφής εκδηλώσεων με φυσική παρουσία πλήθους άνω των είκοσι (20) ατόμων σε ιδιωτικό, μη επαγγελματικό χώρο .
Οι παραβάτες αντιμετώπισαν διοικητικά πρόστιμα ιδιαίτερα υψηλά, που έφταναν από 50.000 έως 200.000 ευρώ για τον μισθωτή ή παραχωρησιούχο του ιδιωτικού χώρου .
6.2.3. Νόμιμη άμυνα και περιορισμοί
Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η ανάγκη για αυτοπροστασία αυξάνεται. Το άρθρο 22 του Ποινικού Κώδικα ορίζει ότι η άμυνα είναι νόμιμη όταν αποκρούεις άδικη και παρούσα επίθεση . Ωστόσο, πρέπει να γνωρίζεις ότι:
- Αναγκαίο μέτρο: Το αναγκαίο μέτρο της άμυνας κρίνεται από τον βαθμό επικινδυνότητας της επίθεσης, από το είδος της βλάβης που απειλείται, από τον τρόπο και την ένταση της επίθεσης και τις λοιπές περιστάσεις .
- Φυγή: Η παρούσα επίθεση μπορεί να αποτραπεί ή να παραμερισθεί με άλλα μέσα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η ακίνδυνη φυγή, αν δεν μειώνεται η τιμή ή η αξιοπρέπειά σου .
- Υπέρβαση: Υπέρβαση κατ’ ένταση υπάρχει όταν υπερβαίνεις το αναγκαίο μέτρο (π.χ. χρησιμοποιείς μαχαίρι ενώ θα αρκούσε μια γροθιά). Υπέρβαση κατ’ έκταση υπάρχει όταν ενεργείς ενώ δεν υφίσταται πλέον ενεργός επίθεση .
Σε μια κατάσταση γενικευμένης κρίσης, η δικαστική εκτίμηση της άμυνας γίνεται πάντα εκ των υστέρων και με βάση τα συγκεκριμένα περιστατικά. Η ψυχραιμία και η αναλογικότητα είναι οι καλύτεροι σύμμαχοί σου.
6.3. Εθελοντισμός και Πολιτική Προστασία
Η συμμετοχή σου σε οργανωμένες δομές εθελοντισμού αποτελεί τον πλέον νόμιμο και αποτελεσματικό τρόπο να προσφέρεις σε περίοδο κρίσης.
6.3.1. Εγγραφή σε εθελοντικές οργανώσεις
Η ένταξή σου σε αναγνωρισμένες εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας σου παρέχει:
- Πιστοποιημένη εκπαίδευση.
- Νομική κάλυψη κατά την άσκηση εθελοντικού έργου.
- Δυνατότητα συντονισμένης δράσης με τις επίσημες αρχές.
- Πρόσβαση σε μέσα ατομικής προστασίας και ειδικό εξοπλισμό.
Τέτοιες οργανώσεις περιλαμβάνουν:
- Εθελοντικές Ομάδες Δασοπροστασίας
- Ομάδες Έρευνας και Διάσωσης
- Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός
- Ειδικές Μονάδες (ΕΟΜ, ΛΟΑΤ)
6.3.2. Αυτόνομη δράση: Κίνδυνοι και όρια
Η αυτόνομη δράση μιας άτυπης ομάδας prepping σε περιοχή που πλήττεται από καταστροφή ενέχει σοβαρούς κινδύνους:
- Κινδυνεύεις να παρεμποδίσεις τα επίσημα σωστικά συνεργεία.
- Μπορεί να θεωρηθείς ύποπτος για εκμετάλλευση της κατάστασης ή ακόμα και για λεηλασίες.
- Δεν διαθέτεις νομική κάλυψη σε περίπτωση ατυχήματος ή ζημίας.
Η ορθή στρατηγική είναι να γνωρίζεις τα σχέδια της Πολιτικής Προστασίας της περιοχής σου, να επικοινωνείς με τις αρχές αν χρειαστεί, και να προσαρμόζεις τη δράση σου στις επίσημες οδηγίες.
Συμπέρασμα 6ης Ενότητας
Όταν η κρίση ξεσπά, η έννομη τάξη προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες. Η γνώση του πλαισίου που διέπει την κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε προστατεύει από άστοχες ενέργειες και σε καθιστά χρήσιμο πολίτη. Γνωρίζεις πλέον ότι:
- Το κράτος μπορεί να επιτάξει ιδιωτικά μηχανήματα και μέσα, με διαδικασίες που περιλαμβάνουν ακόμα και ειδοποίηση μέσω 112. Η μη συμμόρφωση επισύρει κυρώσεις, αλλά προβλέπεται αποζημίωση .
- Επιβάλλονται περιορισμοί κυκλοφορίας είτε λόγω πυρκαγιών (σε δάση και ευπαθείς περιοχές όταν ο κίνδυνος είναι 4 ή 5) είτε λόγω υγειονομικών κρίσεων (νυχτερινή απαγόρευση, όρια συναθροίσεων) .
- Η νόμιμη άμυνα αναγνωρίζεται, αλλά οφείλεις να τηρείς την αρχή της αναλογικότητας και να μην υπερβαίνεις τα όρια, είτε κατ’ ένταση είτε κατ’ έκταση .
- Ο οργανωμένος εθελοντισμός αποτελεί τον ασφαλέστερο δρόμο για να προσφέρεις βοήθεια, ενώ η αυτόνομη δράση εγκυμονεί κινδύνους.
Με αυτήν την ενότητα ολοκληρώνεται η ανάλυση του νομικού πλαισίου του prepping στην Ελλάδα. Η προετοιμασία σου δεν είναι μόνο θέμα εφοδίων και δεξιοτήτων· είναι και θέμα γνώσης των κανόνων που διέπουν τη ζωή μας, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές. Νομοταγής, υπεύθυνος και προετοιμασμένος: αυτό είναι το τρίπτυχο του σύγχρονου Έλληνα prepper.
Συμπεράσματα: Πώς να παραμείνεις νομοταγής
Φτάσαμε στο τέλος αυτής της εκτενούς ανάλυσης. Διάσχισες μαζί μου ένα δύσβατο νομικό τοπίο, γεμάτο άρθρα, παραγράφους, άδειες, απαγορεύσεις και προϋποθέσεις. Είχες την ευκαιρία να δεις ότι το prepping, αυτή η τόσο προσωπική υπόθεση προετοιμασίας, δεν διαδραματίζεται στο περιθώριο της κοινωνίας, αλλά εντός ενός πυκνού πλέγματος κανόνων που η Πολιτεία έχει θεσπίσει για να προστατεύσει το κοινό καλό. Τώρα, ήρθε η ώρα να συνθέσουμε όλα όσα είδαμε σε ένα συνεκτικό σύνολο αρχών και πρακτικών οδηγιών. Στόχος είναι ένας: να παραμείνεις νομοταγής, χωρίς να θυσιάσεις ούτε γραμμάριο από την ετοιμότητά σου.
7.1. Η νομιμότητα ως θεμέλιο της προετοιμασίας
Ξεκινάμε από μια θεμελιώδη διαπίστωση: η νομιμότητα δεν αποτελεί εμπόδιο στο prepping. Αντίθετα, λειτουργεί ως θεμέλιο πάνω στο οποίο μπορείς να οικοδομήσεις με ασφάλεια το σχέδιο αυτάρκειάς σου. Όταν ενεργείς εντός του νόμου:
- Προστατεύεις τον εαυτό σου: Αποφεύγεις πρόστιμα, ποινικές διώξεις, κατασχέσεις και φυλάκιση.
- Προστατεύεις την οικογένειά σου: Δεν ρισκάρεις να μείνουν απροστάτευτοι επειδή εσύ βρίσκεσαι υπό κράτηση.
- Προστατεύεις την περιουσία σου: Δεν κινδυνεύεις με δήμευση ή κατεδάφιση όσων με κόπο απέκτησες.
- Κερδίζεις την κοινωνική αποδοχή: Η κοινωνία και οι αρχές βλέπουν το prepping ως υπεύθυνη στάση, όχι ως ύποπτη δραστηριότητα παρακρατικών.
Η παρανομία, αντίθετα, σε καθιστά ευάλωτο. Σε μια κρίση, η τελευταία σου έγνοια θα πρέπει να είναι η αντιμετώπιση της Δικαιοσύνης. Γι’ αυτό, η συμμόρφωση με τον νόμο είναι η πρώτη και σημαντικότερη προετοιμασία.
7.2. Οι πέντε χρυσές αρχές του νομοταγούς prepper
Με βάση όσα αναλύσαμε, μπορούμε να συνοψίσουμε πέντε θεμελιώδεις αρχές που διέπουν τη νόμιμη δράση σου.
Αρχή 1: Νομιμοποίησε ό,τι μπορεί να νομιμοποιηθεί
Όπου ο νόμος απαιτεί άδεια, βγάλε άδεια. Μην προσπαθείς να κρυφτείς στη γκρίζα ζώνη ή να ελπίζεις ότι δεν θα σε ανακαλύψουν. Η τεχνολογία και οι έλεγχοι γίνονται ολοένα και πιο αποτελεσματικοί.
- Για τα όπλα: Αν επιλέξεις να κατέχεις πυροβόλο όπλο, κάνε τα απαραίτητα βήματα για να αποκτήσεις Άδεια Κατοχής Κυνηγετικού ή Άδεια Κατοχής Βραχύκαννου για σκοποβολή. Μην αρκείσαι σε μια άτυπη κατοχή.
- Για τις επικοινωνίες: Αν χρειάζεσαι ισχυρό ασύρματο για επικοινωνίες μεγάλης εμβέλειας, γίνε ραδιοερασιτέχνης. Σπούδασε, δώσε εξετάσεις και απόκτησε το πτυχίο και την άδεια σταθμού σου. Είναι μια διαδικασία που σε καθιστά μέλος μιας παγκόσμιας κοινότητας με κύρος.
- Για την ομάδα σου: Αν η ομάδα σου μεγαλώνει και αποκτά περιουσία, ίδρυσε σύλλογο. Με κατάθεση καταστατικού στο Πρωτοδικείο αποκτάς νομική προσωπικότητα και μπορείς να δρας επίσημα.
- Για την υδροληψία: Αν σχεδιάζεις γεώτρηση, απευθύνσου στη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Τα 250€ του παραβόλου και η γραφειοκρατία είναι προτιμότερα από ένα πρόστιμο δεκάδων χιλιάδων ευρώ και τη σφράγιση.
Αρχή 2: Μέτρο σε όλα – από τα όπλα μέχρι τα τρόφιμα
Η υπερβολή προσελκύει την προσοχή. Ο νόμος δεν ορίζει πάντα συγκεκριμένα ανώτατα όρια (π.χ. πόσες κονσέρβες επιτρέπονται), αλλά η έννοια της “προσωπικής χρήσης” έχει σαφή όρια στην πράξη.
- Πυρομαχικά: Μη δημιουργείς οπλοστάσιο. Κράτα λογικές ποσότητες που δικαιολογούνται από τη χρήση σου σε σκοπευτήριο ή στο κυνήγι.
- Τρόφιμα: Μη γεμίζεις ολόκληρες αποθήκης. Μια ποσότητα που καλύπτει τις ανάγκες της οικογένειάς σου για μήνες ή και για έναν χρόνο είναι απολύτως λογική. Μια ποσότητα που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει ένα μικρό χωριό, όχι.
- Καύσιμα: Μη μετατρέπεις το υπόγειο σε δεξαμενή καυσίμων. Λίγα εγκεκριμένα δοχεία για τη γεννήτρια είναι αρκετά. Για μεγαλύτερες ανάγκες, διερεύνησε τη δυνατότητα αδειοδοτημένου ιδιωτικού πρατηρίου.
- Φάρμακα: Κράτα απόθεμα για σένα και την οικογένειά σου. Μη δημιουργείς φαρμακαποθήκη.
Αρχή 3: Τεκμηρίωσε τις επιλογές σου
Η ύπαρξη εγγράφων που αποδεικνύουν τη νομιμότητα των ενεργειών σου είναι η καλύτερη άμυνα σε έναν έλεγχο.
- Συνταγές: Για φάρμακα που χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή, φύλασσε αντίγραφα των συνταγών.
- Τιμολόγια: Για μεγάλες αγορές εξοπλισμού (π.χ. ασύρματοι, δεξαμενές, ηλιακά πάνελ), κράτα τα τιμολόγια. Αποδεικνύουν τη νόμιμη προέλευση.
- Άδειες: Φύλασσε σε ασφαλές μέρος όλες τις άδειες (οπλοκατοχής, ραδιοερασιτέχνη, λειτουργίας σταθμού) και μερίμνα για την έγκαιρη ανανέωσή τους.
- Ημερολόγια: Αν είσαι ραδιοερασιτέχνης, τήρησε το ημερολόγιο λειτουργίας του σταθμού σου, όπως επιτάσσει ο νόμος. Είναι το αποδεικτικό της νόμιμης χρήσης.
Αρχή 4: Συνεργάσου, μην ανταγωνίζεσαι την Πολιτεία
Η Πολιτεία δεν είναι εχθρός σου. Σε μια κρίση, ο στόχος σας είναι κοινός: η προστασία της ζωής και της περιουσίας.
- Γνώριζε τα σχέδια: Ενημερώσου για τα σχέδια Πολιτικής Προστασίας του δήμου και της περιφέρειάς σου. Μάθε ποια είναι τα σημεία συγκέντρωσης, οι οδοί διαφυγής, τα καταφύγια.
- Εντάξου σε εθελοντικές οργανώσεις: Η συμμετοχή σε αναγνωρισμένες ομάδες (π.χ. δασοπροστασίας, διάσωσης) σου δίνει νομική κάλυψη, εκπαίδευση και ρόλο.
- Επικοινώνησε με τις αρχές: Αν οργανώνεις μεγάλες ασκήσεις, ενημέρωσε την τοπική αστυνομία ή την Πυροσβεστική. Έτσι αποφεύγεις παρεξηγήσεις και καχυποψίες.
- Προσφέρε, μην εκμεταλλεύεσαι: Σε περίοδο κρίσης, η προσφορά βοήθειας είναι ευπρόσδεκτη. Η εκμετάλλευση της κατάστασης (π.χ. αισχροκέρδεια, λεηλασίες) διώκεται ανελέητα.
Αρχή 5: Μείνε ενημερωμένος – η νομοθεσία αλλάζει
Οι νόμοι δεν είναι χαραγμένοι σε πέτρα. Τροποποιούνται, αντικαθίστανται, προσαρμόζονται. Η ενημέρωσή σου πρέπει να είναι συνεχής.
- Παρακολούθησε τη νομοθεσία: Βάλε στη λίστα σου την ιστοσελίδα της Βουλής, της ΕΕΤΤ, του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη.
- Συμμετείχε σε διαβουλεύσεις: Όταν η Πολιτεία ζητά δημόσια διαβούλευση για θέματα που σε αφορούν (π.χ. διαχείριση κρίσεων, ραδιοεπικοινωνίες), κατάθεσε τις απόψεις σου.
- Επικοινώνησε με συλλόγους: Αν ανήκεις σε σύλλογο preppers ή ραδιοερασιτεχνών, μείνε σε επαφή για νομικές εξελίξεις.
- Συμβουλεύσου ειδικό: Για σοβαρά θέματα (π.χ. κατασκευή καταφυγίου, αγορά όπλου, ίδρυση συλλόγου), μη διστάσεις να ζητήσεις τη γνώμη δικηγόρου με εξειδίκευση στο αντικείμενο.
7.3. Ολοκληρωμένος οδηγός νομιμότητας ανά τομέα
Για να σε βοηθήσουμε να έχεις μια συνοπτική εικόνα, συγκεντρώνουμε τις βασικές υποχρεώσεις και δικαιώματά σου ανά τομέα:
| Τομέας | Τι επιτρέπεται/απαιτείται | Τι απαγορεύεται |
|---|---|---|
| Οπλισμός | Κατοχή κυνηγετικού με άδεια. Κατοχή βραχύκαννου μόνο για σκοποβολή με άδεια. | Σπρέι πιπεριού, μαχαίρια με λάμα >10cm ή μηχανισμό ασφαλίσεως, πολεμικά όπλα, εκρηκτικά. |
| Αποθήκευση | Τρόφιμα για προσωπική χρήση. Δεξαμενή όμβριων <500 κ.μ. χωρίς άδεια. Μικρές ποσότητες καυσίμων σε εγκεκριμένα δοχεία. | Γεώτρηση χωρίς άδεια. Υπερβολικές ποσότητες λιπασμάτων (νιτρική αμμωνία). Αποθήκευση καυσίμων σε αυτοσχέδια δοχεία. |
| Επικοινωνίες | PMR 446 (0.5W, σταθερή κεραία) χωρίς άδεια. Χρήση CB με άδεια (τυπικά). Χρήση ερασιτεχνικών ζωνών με πτυχίο και άδεια σταθμού. | Κρυπτογράφηση, συνθηματικά, παρεμβολές, χρήση συχνοτήτων έκτακτης ανάγκης. |
| Ομάδες & Εκπαίδευση | Συνάθροιση χωρίς όπλα. Ίδρυση συλλόγου με 20 μέλη και καταστατικό. Ασκήσεις σε ιδιωτικούς χώρους. | Οργανωμένη κατασκήνωση σε δάση χωρίς άδεια. Φωτιά στην ύπαιθρο (αντιπυρική περίοδο). Σκοποβολή εκτός σκοπευτηρίου. |
| Περιβάλλον | Κατασκευή με οικοδομική άδεια. Περισυλλογή ξερών κλαδιών (υπό προϋποθέσεις). Κυνήγι με άδεια εντός περιόδου. | Αυθαίρετη δόμηση (επισύρει φυλάκιση και πρόστιμα). Λαθροϋλοτομία (κάθειρξη έως 10 έτη). Λαθροθηρία. |
| Έκτακτη Ανάγκη | Συμμόρφωση με επίταξη (με αποζημίωση). Εθελοντισμός σε οργανωμένες δομές. Νόμιμη άμυνα (ανάλογη, την ώρα της επίθεσης). | Παραβίαση απαγόρευσης κυκλοφορίας. Παρεμπόδιση σωστικών συνεργείων. Υπέρβαση άμυνας. |
7.4. Η νομιμότητα ως στάση ζωής
Το prepping δεν είναι απλώς μια συλλογή αντικειμένων. Είναι μια φιλοσοφία, μια στάση ζωής που πρεσβεύει την αυτάρκεια, την υπευθυνότητα και την προνοητικότητα. Η νομιμότητα εντάσσεται οργανικά σε αυτήν τη φιλοσοφία. Δεν μπορείς να δηλώνεις υπεύθυνος πολίτης αν παραβιάζεις τους νόμους που η ίδια η κοινωνία έχει θεσπίσει για την προστασία όλων.
Θυμήσου: οι νόμοι που αναλύσαμε δεν δημιουργήθηκαν για να σε εμποδίσουν. Δημιουργήθηκαν για να προστατεύσουν τη δημόσια ασφάλεια (περί όπλων), τη δημόσια υγεία (περί τροφίμων και φαρμάκων), το περιβάλλον (περί δασών και υδάτων), την εθνική ασφάλεια (περί επικοινωνιών), την πολιτική προστασία (περί έκτακτων αναγκών). Όταν τους σέβεσαι, σέβεσαι ταυτόχρονα τους συμπολίτες σου και τον τόπο που ζεις.
Ως prepper, δεν είσαι απομονωμένο άτομο. Είσαι μέρος μιας κοινότητας. Η συμπεριφορά σου επηρεάζει και επηρεάζεται από τους γύρω σου. Αν όλοι οι preppers ενεργούσαν στο περιθώριο του νόμου, η κοινή γνώμη θα τους αντιμετώπιζε με εχθρότητα και καχυποψία. Αν όλοι ενεργούν νόμιμα, το prepping γίνεται αντιληπτό ως μια υγιής, υπεύθυνη κίνηση πολιτών που νοιάζονται για το μέλλον.
7.5. Τελικά, τι σημαίνει “νομοταγής prepper”;
Νομοταγής prepper σημαίνει:
- Οπλοφορείς μόνο με άδεια και φυλάσσεις το όπλο σου με ασφάλεια.
- Κουβαλάς ένα μαχαίρι μόνο αν δικαιολογείται επαγγελματικά και το μήκος λάμας είναι εντός ορίων.
- Αποθηκεύεις τρόφιμα, αλλά όχι σε ποσότητες που προδίδουν εμπορική δραστηριότητα.
- Εξασφαλίζεις νερό με νόμιμη γεώτρηση ή δεξαμενή όμβριων, χωρίς να κλέβεις τον υδροφόρο ορίζοντα.
- Επικοινωνείς με ασύρματο, είτε ελεύθερης μπάντας είτε με άδεια ραδιοερασιτέχνη, χωρίς κρυπτογράφηση.
- Οργανώνεσαι σε ομάδα, είτε άτυπα είτε επίσημα, αλλά πάντα χωρίς όπλα και με σεβασμό στη δημόσια τάξη.
- Εκπαιδεύεσαι στην ύπαιθρο, αλλά δεν ανάβεις φωτιές, δεν κόβεις δέντρα, δεν κατασκηνώνεις παράνομα.
- Σέβεσαι το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους.
- Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, συνεργάζεσαι με τις αρχές και προσφέρεις βοήθεια με οργανωμένο τρόπο.
Αυτός είναι ο σύγχρονος Έλληνας prepper. Αυτός που προετοιμάζεται για το χειρότερο, αλλά ταυτόχρονα σέβεται το νομικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει. Γιατί η πραγματική επιβίωση δεν είναι μόνο να αντέξεις μια κρίση. Είναι να μπορέσεις να ζήσεις με αξιοπρέπεια και μετά από αυτήν, χωρίς εκκρεμότητες με τον νόμο, χωρίς ενοχές, χωρίς να έχεις γίνει εσύ ο “κακός” της υπόθεσης.
Εφάρμοσε όσα διάβασες. Νομιμοποίησε ό,τι χρειάζεται νομιμοποίηση. Διόρθωσε ό,τι τυχόν έχει ξεφύγει. Και συνέχισε να προετοιμάζεσαι, ήρεμα, υπεύθυνα, νόμιμα. Η δύναμή σου δεν κρύβεται στην παρανομία. Η δύναμή σου κρύβεται στη γνώση, στην ετοιμότητα και στη συνείδηση ότι είσαι μέρος μιας κοινωνίας που προστατεύεις, όπως προστατεύεις και τον εαυτό σου.
200 Ερωτήσεις & Απαντήσεις (FAQ) – Ολοκληρωμένος Οδηγός για το Νομικό Πλαίσιο Prepping στην Ελλάδα
Θεματική Ενότητα 1: Οπλισμός και Μέσα Αυτοάμυνας (Ερωτήσεις 1-25)
1. Τι ορίζει ο νόμος ως “όπλο”;
Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν. 2168/1993, όπλο είναι κάθε μηχάνημα που με ωστική δύναμη εκτοξεύει βλήμα, χημικές ουσίες, ακτίνες, φλόγες ή αέρια και μπορεί να προκαλέσει κάκωση, βλάβη υγείας, βλάβη σε πράγματα ή πυρκαγιά. Στα όπλα περιλαμβάνονται επίσης μαχαίρια κάθε είδους (εκτός οικιακής/επαγγελματικής χρήσης), μηχανισμοί εκτόξευσης χημικών ουσιών (spray), μεταλλικές γροθιές, ρόπαλα, στιλέτα κ.ά.
2. Χρειάζομαι άδεια για να κατέχω κυνηγετικό όπλο;
Ναι. Για την κατοχή κυνηγετικού όπλου απαιτείται Άδεια Κατοχής Κυνηγετικού Όπλου, την οποία εκδίδει η αρμόδια Αστυνομική Αρχή του τόπου κατοικίας σου. Η άδεια έχει συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος και ανανεώνεται περιοδικά .
3. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ άδειας οπλοκατοχής και άδειας οπλοφορίας;
Η άδεια οπλοκατοχής σου επιτρέπει να κατέχεις το όπλο στην οικία σου ή σε άλλο μόνιμο χώρο. Η άδεια οπλοφορίας σου επιτρέπει να φέρεις το όπλο επάνω σου και χορηγείται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις (π.χ. συνοδεία προσώπων, μεταφορά χρημάτων) μετά από εξονυχιστικούς ελέγχους .
4. Μπορώ να αποκτήσω πιστόλι για αυτοάμυνα;
Η κατοχή βραχύκαννου όπλου (πιστολιού ή περιστρόφου) επιτρέπεται μόνο για σκοποβολή, με ένταξη σε αναγνωρισμένο σκοπευτικό σύλλογο, ψυχιατρική και παθολογική γνωμάτευση, πρακτικές δοκιμασίες και έκδοση άδειας από την Αστυνομία. Δεν εκδίδεται άδεια για λόγους προσωπικής ασφάλειας .
5. Τι θεωρείται κυνηγετικό όπλο σύμφωνα με τον νόμο;
Κυνηγετικά όπλα είναι τα επωμιζόμενα μονόκανα και δίκανα, επαναληπτικά και ημιαυτόματα όπλα με λεία κάνη, μήκος κάνης τουλάχιστον 50 εκατοστών, συνολικό μήκος τουλάχιστον 1 μέτρου, σταθερό μη πτυσσόμενο κοντάκι, που φέρουν συνολικά μέχρι τρία φυσίγγια. Διακρίνονται σε κατηγορία Α’ (κάνη έως 60 εκ.) και Β’ (λοιπά) .
6. Επιτρέπεται η κατοχή αεροβόλων όπλων;
Τα αεροβόλα (που λειτουργούν με συμπιεζόμενο αέρα ή CO2) θεωρούνται όπλα και υπάγονται στις διατάξεις του Ν. 2168/1993. Για την κατοχή τους απαιτείται άδεια, ανάλογα με την ισχύ και τα χαρακτηριστικά τους .
7. Τι ποινή προβλέπεται για παράνομη οπλοκατοχή;
Η παράνομη οπλοκατοχή επισύρει ποινικές κυρώσεις που ξεκινούν από φυλάκιση και φτάνουν έως κάθειρξη, ανάλογα με το είδος του όπλου (π.χ. πολεμικά τυφέκια, εκρηκτικά). Επιπλέον, επιβάλλονται χρηματικές ποινές και δήμευση των όπλων .
8. Πρέπει να δηλώσω το όπλο μου στην Αστυνομία;
Ναι. Κάθε νόμιμα αποκτηθέν όπλο καταχωρείται στην Αστυνομία και εκδίδεται σχετική άδεια. Η άδεια αναγράφει τα χαρακτηριστικά του όπλου και τα στοιχεία σου .
9. Μπορώ να αγοράσω όπλο από το εξωτερικό;
Απαγορεύεται η εισαγωγή όπλων από το εξωτερικό χωρίς άδεια. Για νόμιμη εισαγωγή απαιτείται ειδική άδεια από την αρμόδια αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 2168/1993 .
10. Τι ισχύει για τα μαχαίρια;
Τα μαχαίρια κάθε είδους θεωρούνται όπλα, εκτός αν η κατοχή τους δικαιολογείται για οικιακή, επαγγελματική, εκπαιδευτική χρήση, θήρα, αλιεία ή άλλη συναφή χρήση. Κρίσιμα κριτήρια: μήκος λάμας (άνω των 10 εκ. θεωρείται ύποπτο), μηχανισμός ασφαλίσεως (π.χ. πεταλούδες απαγορεύονται) και πρόθεση χρήσης .
11. Επιτρέπεται το σπρέι πιπεριού;
Όχι. Το σπρέι πιπεριού θεωρείται όπλο, ως μηχανισμός εκτόξευσης χημικών ουσιών που προορίζεται για άμυνα ή επίθεση. Η κατοχή, χρήση, πώληση και μεταφορά του απαγορεύεται και επισύρει ποινικές κυρώσεις .
12. Μπορώ να έχω μαχαίρι πολλαπλών χρήσεων (π.χ. Ελβετικό σουγιά);
Ναι, εφόσον η λάμα είναι μικρή (συνήθως υπό 10 εκ.) και δεν διαθέτει μηχανισμό ασφαλίσεως. Ωστόσο, αν κριθεί ότι το μεταφέρεις με σκοπό να το χρησιμοποιήσεις ως όπλο, μπορεί να θεωρηθεί παράνομο .
13. Τι είναι τα “αντικείμενα πρόσφορα για επίθεση ή άμυνα”;
Ο νόμος περιλαμβάνει: μεταλλικές γροθιές, ρόπαλα (μεταλλικά ή μη), ρόπαλα με αλυσίδα (νουτσάκο), σπάθες, λόγχες, ξίφη, ξιφίδια, στιλέτα, τόξα, βαλλιστρίδες, αστυνομικές ράβδους, και ψαροντούφεκα που εκτοξεύουν καμάκι .
14. Ισχύει κάτι για σκοπευτικές διόπτρες και ανταλλακτικά;
Ναι. Σιγαστήρες, σκοπευτικές διόπτρες, σκόπευτρα, εξομοιωτές σκοποβολής, ανταλλακτικά και μέρη όπλων υπάγονται επίσης στον νόμο και απαιτούν άδεια ή δήλωση .
15. Τι ποινή προβλέπεται για χρήση σπρέι πιπεριού;
Η χρήση σπρέι πιπεριού επισύρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών, η οποία αυξάνεται αν προκληθεί σωματική βλάβη ή αν η χρήση γίνει χωρίς αιτία. Η κατοχή και μόνο συνιστά αδίκημα .
16. Πώς ορίζεται η νόμιμη άμυνα (Ποινικός Κώδικας);
Σύμφωνα με το άρθρο 22 ΠΚ, δεν είναι άδικη η πράξη που τελείται σε κατάσταση άμυνας. Άμυνα είναι η αναγκαία προσβολή του επιτιθέμενου για να υπερασπιστείς τον εαυτό σου ή άλλον από άδικη και παρούσα επίθεση .
17. Ποιες προϋποθέσεις απαιτούνται για νόμιμη άμυνα;
Απαιτείται: (α) παρούσα επίθεση (όχι μελλοντική), (β) άδικη επίθεση, (γ) αναγκαίο μέτρο άμυνας, (δ) αναλογία μέσων, (ε) στόχευση αποκλειστικά κατά του επιτιθέμενου. Το αναγκαίο μέτρο κρίνεται από τον βαθμό επικινδυνότητας, το είδος της βλάβης, τον τρόπο και την ένταση της επίθεσης .
18. Μπορώ να χρησιμοποιήσω όπλο εναντίον αόπλου επιτιθέμενου;
Η χρήση όπλου εναντίον αόπλου μπορεί να θεωρηθεί δυσανάλογη. Το δικαστήριο κρίνει in concreto αν μπορούσες να αποκρούσεις την επίθεση με ηπιότερα μέσα. Η αναλογικότητα είναι κρίσιμη .
19. Τι σημαίνει “υπέρβαση της άμυνας” (άρθρο 23 ΠΚ);
Υπέρβαση υπάρχει όταν ξεπερνάς το αναγκαίο μέτρο (π.χ. συνεχίζεις να χτυπάς τον επιτιθέμενο αφού ακινητοποιήθηκε). Αν η υπέρβαση οφείλεται σε φόβο ή ταραχή, η ποινή μειώνεται, αλλά η πράξη παραμένει αξιόποινη .
20. Ισχύει άμυνα σε επίθεση από ακαταλόγιστο άτομο;
Ναι. Υπάρχει άμυνα και σε παράνομες πράξεις ακαταλόγιστου ατόμου (π.χ. λόγω ψυχικής νόσου), καθώς ο καταλογισμός εξετάζεται σε επόμενο στάδιο από την κατάφαση του αδίκου .
21. Τι είναι η “νομιζόμενη άμυνα”;
Όταν κάποιος νομίζει εσφαλμένα ότι δέχεται επίθεση και αμύνεται. Εδώ εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις για πραγματική πλάνη, που αποκλείουν τον δόλο .
22. Τι σημαίνει “προβοκατόρικη άμυνα” (άρθρο 24 ΠΚ);
Αν προκάλεσες εσκεμμένα την επίθεση για να διαπράξεις αξιόποινη πράξη με το πρόσχημα της άμυνας, δεν απαλλάσσεσαι από την ποινή. Το δικαστήριο μπορεί να μειώσει την ποινή, αλλά η πράξη παραμένει αξιόποινη .
23. Μπορώ να υπερασπιστώ το σπίτι μου από διαρρήκτη;
Ναι, στο πλαίσιο της νόμιμης άμυνας. Ωστόσο, ακόμα και στο σπίτι σου, η χρήση υπέρμετρης βίας (π.χ. πυροβολισμός σε διαρρήκτη που ήδη υποχωρεί) δεν καλύπτεται. Η άμυνα πρέπει να είναι αναγκαία και ανάλογη .
24. Υπάρχει υποχρέωση φυγής αντί άμυνας;
Η ακίνδυνη φυγή, αν δεν μειώνεται η τιμή ή η αξιοπρέπειά σου, μπορεί να θεωρηθεί ηπιότερο μέσο. Αν μπορούσες να αποφύγεις την επίθεση με φυγή και δεν το έπραξες, η άμυνα ίσως κριθεί μη αναγκαία .
25. Πού μπορώ να βρω το πλήρες κείμενο του Ν. 2168/1993;
Το πλήρες κείμενο του Νόμου 2168/1993 για τα όπλα είναι διαθέσιμο σε νομικές ιστοσελίδες όπως το lawspot.gr .
Θεματική Ενότητα 2: Αποθήκευση Τροφίμων, Νερού και Εφοδίων (Ερωτήσεις 26-50)
26. Υπάρχει όριο στην ποσότητα τροφίμων που μπορώ να αποθηκεύσω;
Η ελληνική νομοθεσία δεν θέτει συγκεκριμένο αριθμητικό όριο για αποθήκευση τροφίμων για προσωπική χρήση. Ωστόσο, αν η ποσότητα υπερβαίνει προφανώς τα όρια οικιακής κατανάλωσης, μπορεί να εγείρει υποψίες εμπορικής δραστηριότητας χωρίς άδεια ή αποθεματοποίησης με σκοπό την αισχροκέρδεια.
27. Χρειάζομαι άδεια για αποθήκη τροφίμων εκτός κατοικίας;
Για επιχειρήσεις τροφίμων, απαιτείται ειδική άδεια ίδρυσης και λειτουργίας από την υγειονομική υπηρεσία. Για ιδιώτες, το καθεστώς είναι θολό: αν η αποθήκη περιέχει μεγάλες ποσότητες, κινδυνεύεις να κατηγορηθείς για παράνομη εμπορική δραστηριότητα.
28. Τι προδιαγραφές πρέπει να τηρώ για την αποθήκευση τροφίμων;
Οφείλεις να διασφαλίζεις κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας και φωτισμού, προστασία από έντομα και τρωκτικά, και τακτικό έλεγχο ημερομηνιών λήξης. Η μη τήρηση μπορεί να οδηγήσει σε αλλοίωση και κίνδυνο δηλητηρίασης.
29. Επιτρέπεται η κατασκευή δεξαμενής νερού;
Η κατασκευή δεξαμενής συλλογής όμβριων υδάτων επιτρέπεται. Αν η δεξαμενή έχει όγκο κάτω των 500 κυβικών μέτρων και γεμίζει αποκλειστικά με νερό βροχής από κτιριακές εγκαταστάσεις, δεν απαιτείται άδεια χρήσης νερού. Αν υπερβαίνει τα 500 κ.μ., απαιτείται άδεια.
30. Χρειάζομαι πολεοδομική άδεια για υπόγεια δεξαμενή;
Αν η δεξαμενή είναι μεγάλη ή απαιτεί εκσκαφές που αλλοιώνουν τη μορφολογία του εδάφους, πιθανόν να χρειάζεσαι έγκριση από την Πολεοδομία. Για μικρές οικιακές δεξαμενές συνήθως δεν απαιτείται άδεια.
31. Μπορώ να ανοίξω γεώτρηση στο κτήμα μου;
Απαγορεύεται αυστηρά η διάνοιξη γεώτρησης χωρίς άδεια. Απαιτείται άδεια χρήσης νερού από τη Διεύθυνση Υδάτων της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με πλήρη φάκελο δικαιολογητικών.
32. Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για άδεια γεώτρησης;
Απαιτούνται: αίτηση, παράβολο 250€ στο Πράσινο Ταμείο ή στη ΔΟΥ, αποδεικτικό παλαιότητας (για υφιστάμενες), τοπογραφικό διάγραμμα με συντεταγμένες ΕΓΣΑ 87, τεχνική έκθεση από γεωλόγο, τίτλοι ιδιοκτησίας, βεβαίωση από τοπικό φορέα, ανάλυση ποιότητας νερού και απόδειξη τοποθέτησης υδρόμετρου.
33. Ποιο είναι το πρόστιμο για παράνομη γεώτρηση;
Τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ, ενώ η γεώτρηση σφραγίζεται υποχρεωτικά. Αν επηρεάζεται ο υδροφόρος ορίζοντας ή γειτονικές ιδιοκτησίες, υπάρχει κίνδυνος μηνύσεων.
34. Μπορώ να παίρνω νερό από ποτάμι ή λίμνη;
Η λήψη μικρής ποσότητας για άμεση προσωπική χρήση (π.χ. γέμισμα παγουριού) είναι ανεκτή. Αν εγκαταστήσεις αντλία ή μεταφέρεις νερό με βυτίο για να γεμίσεις μεγάλες δεξαμενές, απαιτείται άδεια χρήσης νερού.
35. Επιτρέπεται η αποθήκευση βενζίνης ή πετρελαίου;
Επιτρέπεται η αποθήκευση μικρών ποσοτήτων σε εγκεκριμένα δοχεία (π.χ. μεταλλικά δοχεία 20 λίτρων). Η αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων σε πλαστικά βαρέλια, μπουκάλια ή αυτοσχέδιες δεξαμενές απαγορεύεται για λόγους πυρασφάλειας.
36. Τι ισχύει για ιδιωτικό πρατήριο καυσίμων;
Για μεγάλες αγροτικές ή βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, μπορείς να αδειοδοτηθείς για ιδιωτικό πρατήριο που εξυπηρετεί αποκλειστικά τα δικά σου οχήματα. Απαιτείται ελάχιστος αριθμός οχημάτων (τουλάχιστον 5) και τήρηση προδιαγραφών ασφαλείας (ΥΑ 21706/311/2020).
37. Πώς αποθηκεύω φιάλες υγραερίου;
Οι φιάλες υγραερίου φυλάσσονται σε αεριζόμενο χώρο, μακριά από πηγές θερμότητας, όρθιες και ασφαλισμένες. Η αποθήκευση πολλών φιαλών (πάνω από 2-3) μπορεί να θεωρηθεί επικίνδυνη δραστηριότητα.
38. Μπορώ να αποθηκεύω λιπάσματα;
Ναι, για προσωπική καλλιέργεια. Προσοχή στη νιτρική αμμωνία: η αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων υπόκειται σε αυστηρούς κανονισμούς ασφαλείας, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κατασκευή εκρηκτικών.
39. Τι ισχύει για αποθήκευση φυτοφαρμάκων;
Τα φυτοφάρμακα είναι τοξικά. Οφείλεις να τα φυλάσσεις σε κλειδωμένους χώρους, μακριά από παιδιά και ζώα, και να τηρείς τις οδηγίες χρήσης και απόρριψης. Η παράνομη διάθεση στο περιβάλλον επισύρει βαριές κυρώσεις.
40. Επιτρέπεται η αποθήκευση φαρμάκων;
Ναι, για προσωπική χρήση. Μπορείς να διατηρείς απόθεμα φαρμάκων για σένα και την οικογένειά σου, τηρώντας τις συνθήκες φύλαξης (ξηρό, σκοτεινό μέρος, μακριά από υγρασία).
41. Τι γίνεται με συνταγογραφούμενα φάρμακα;
Καλό είναι να κρατάς αντίγραφα των συνταγών ή γνωματεύσεων, για να αποδεικνύεις τη νόμιμη κατοχή τους σε περίπτωση ελέγχου.
42. Απαγορεύονται τα ναρκωτικά;
Η κατοχή ναρκωτικών ουσιών (ακόμα και σε μικρές ποσότητες) απαγορεύεται αυστηρά από τον νόμο και διώκεται ποινικά.
43. Πώς αποθηκεύω φάρμακα που χρειάζονται ψύξη;
Φάρμακα όπως ινσουλίνες, εμβόλια ή ορισμένα αντιβιοτικά απαιτούν συνεχή ψύξη (2-8°C). Χρειάζεσαι ψυγείο με θερμόμετρο και εφεδρική πηγή ενέργειας για διακοπή ρεύματος.
44. Τι κάνω με ληγμένα φάρμακα;
Δεν τα πετάς στα σκουπίδια ούτε στην αποχέτευση. Τα επιστρέφεις στα φαρμακεία για ασφαλή απόρριψη.
45. Πρέπει να ελέγχω ημερομηνίες λήξης στα τρόφιμα;
Ναι. Οφείλεις να ελέγχεις τακτικά τα αποθέματά σου και να ανανεώνεις αυτά που λήγουν. Η κατανάλωση ληγμένων τροφίμων μπορεί να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση.
46. Τι ευθύνη έχω αν προσφέρω τρόφιμα σε τρίτους;
Αν διαθέσεις αλλοιωμένα ή ληγμένα τρόφιμα σε τρίτους (ακόμα και δωρεάν), μπορεί να θεωρηθείς υπεύθυνος για τυχόν βλάβη τους.
47. Μπορώ να έχω γεννήτρια στο σπίτι;
Ναι, η κατοχή γεννήτριας είναι νόμιμη. Πρέπει όμως να τηρείς τους κανονισμούς για εξαερισμό (για αποφυγή δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα) και θορύβου.
48. Χρειάζομαι άδεια για ηλιακούς συλλέκτες;
Για μικρά οικιακά συστήματα (π.χ. σε μπαλκόνι ή ταράτσα) συνήθως δεν απαιτείται άδεια. Για μεγαλύτερες εγκαταστάσεις, μπορεί να χρειαστεί έγκριση από τη ΔΕΔΔΗΕ και πολεοδομική άδεια.
49. Επιτρέπεται αποθήκευση μεγάλης ποσότητας μαγειρικού λαδιού;
Η αποθήκευση λαδιού για προσωπική χρήση επιτρέπεται. Υπερβολικές ποσότητες μπορεί να εγείρουν υποψίες εμπορικής δραστηριότητας.
50. Υπάρχει όριο στην αποθήκευση οινοπνευματωδών;
Όχι συγκεκριμένο όριο για προσωπική χρήση. Ωστόσο, μεγάλες ποσότητες αλκοόλ μπορεί να θεωρηθούν εμπορεύσιμες και να ελέγχονται από τελωνειακές αρχές.
Θεματική Ενότητα 3: Επικοινωνίες Έκτακτης Ανάγκης (Ερωτήσεις 51-75)
51. Χρειάζομαι άδεια για ασύρματο PMR 446;
Όχι. Οι συσκευές PMR 446 MHz επιτρέπονται ελεύθερα, χωρίς καμία άδεια ή προϋπόθεση, σύμφωνα με την απόφαση 14100/2002 (ΦΕΚ 328). Αρκεί να πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές .
52. Ποιες προδιαγραφές πρέπει να έχει ένας PMR ασύρματος;
Πρέπει να έχει ενσωματωμένη μη αφαιρούμενη κεραία και ισχύ εκπομπής 0.5 Watt (500 mWatt). Η εμβέλεια κυμαίνεται από 500 μέτρα έως 2 χιλιόμετρα, ανάλογα με το ανάγλυφο .
53. Μπορώ να χρησιμοποιώ PMR για επαγγελματικούς σκοπούς;
Ναι, οι PMR επιτρέπουν τόσο ερασιτεχνική όσο και επαγγελματική χρήση, χωρίς αποκλειστικότητα στη χρήση των διαύλων .
54. Τι ισχύει για τους ασυρμάτους CB 27 MHz;
Σύμφωνα με τον Ν. 1780/1998, για τους CB απαιτείται τυπικά άδεια από το Υπουργείο Μεταφορών. Η πρακτική εφαρμογή είναι χαλαρή, αλλά η τυπική υποχρέωση παραμένει. Οι CB προορίζονται για επικοινωνίες μικρής απόστασης χωρίς οικονομικό συμφέρον .
55. Πώς γίνομαι ραδιοερασιτέχνης;
Χρειάζεται να αποκτήσεις πτυχίο ραδιοερασιτέχνη μέσω εξετάσεων που διενεργούνται από τις Αδειοδοτούσες Περιφερειακές Υπηρεσίες (ΑΠΥ). Οι εξετάσεις γίνονται μία φορά ανά τετράμηνο, στην ελληνική γλώσσα .
56. Ποιες κατηγορίες πτυχίων ραδιοερασιτέχνη υπάρχουν;
Υπάρχουν δύο κατηγορίες: η «κατηγορία 1» και η «κατηγορία 2», εναρμονισμένες με το ευρωπαϊκό πτυχίο HAREC (Harmonized Amateur Radio Examination Certificate) .
57. Ποιες προϋποθέσεις ηλικίας ισχύουν;
Πρέπει να έχεις συμπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας σου και να διαθέτεις αποδεικτικό αποφοίτησης από δημοτικό σχολείο .
58. Χρειάζεται άδεια και για τον σταθμό (πομπό);
Ναι. Αφού αποκτήσεις το πτυχίο, χρειάζεσαι ξεχωριστή άδεια για κάθε σταθμό που εγκαθιστάς, η οποία χορηγείται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Η άδεια προσδιορίζει τη μόνιμη θέση του σταθμού .
59. Πώς γίνεται η αδειοδότηση για συλλόγους;
Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω TAXISnet, με τον Πρόεδρο του Συλλόγου να υποβάλλει αίτηση και να δηλώνει τους επαναλήπτες ή αναμεταδότες που διαθέτει .
60. Απαγορεύεται η κρυπτογράφηση;
Ναι. Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση κρυπτοφωνίας, συνθηματικών λέξεων ή οποιουδήποτε μη γνωστού κώδικα. Οι επικοινωνίες πρέπει να είναι σε καθαρό λόγο, κατανοητό σε όλους.
61. Σε ποια γλώσσα πρέπει να μιλάω;
Οι ραδιοερασιτέχνες οφείλουν να διεξάγουν τις ανταποκρίσεις σε σαφή γλώσσα. Η χρήση του ενιαίου φωνητικού αλφαβήτου (Ελληνικού ή Διεθνούς) συνιστάται για την εκφορά των διακριτικών κλήσης .
62. Πρέπει να δίνω το διακριτικό μου;
Ναι. Κατά την έναρξη και λήξη κάθε εκπομπής, οφείλεις να εκπέμπεις το διακριτικό σήμα κλήσης σου. Κατά τη διάρκεια, το επαναλαμβάνεις ανά διαστήματα όχι μεγαλύτερα των δέκα λεπτών .
63. Τι απαγορεύεται να μεταδίδω;
Απαγορεύεται η μετάδοση μουσικής, η χρήση για εμπορικούς σκοπούς, η μετάδοση ψευδών ειδήσεων, εκφράσεων που προσβάλλουν δημόσια τάξη, φύλο, φυλή, πολιτικές ή θρησκευτικές πεποιθήσεις, και η παραβίαση απορρήτου επικοινωνιών .
64. Χρειάζεται να τηρώ ημερολόγιο;
Ναι. Ως κάτοχος άδειας ραδιοερασιτέχνη, υποχρεούσαι να τηρείς ημερολόγιο λειτουργίας (έντυπο ή ηλεκτρονικό) με ημερομηνία, ώρα, διάρκεια, διακριτικό σταθμού με τον οποίο επικοινώνησες, στοιχεία εκπομπής και τόπο εγκατάστασης του άλλου σταθμού .
65. Μπορεί τρίτος να χρησιμοποιήσει τον σταθμό μου;
Ναι, για εκπαιδευτικούς λόγους, με τις εξής προϋποθέσεις: διάρκεια έως 20 λεπτά, υπό την άμεση επίβλεψή σου, καταχώρηση αυθημερόν στο ημερολόγιο, και διευκρίνιση κατά την εκπομπή ότι πρόκειται για εκπαίδευση .
66. Τι ποινές υπάρχουν για λειτουργία χωρίς άδεια;
Επισύρει διοικητικά πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις. Για CB, τα όρια ποινών περιορίζονται στο 1/4 των προβλεπόμενων για άλλες κατηγορίες, αλλά παραμένει αδίκημα .
67. Τι γίνεται αν προκαλέσω παρεμβολές;
Η παρεμπόδιση επικοινωνιών σωμάτων ασφαλείας, πυροσβεστικής, ασθενοφόρων ή άλλων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης μπορεί να οδηγήσει σε κακουργηματικές διώξεις.
68. Επιτρέπεται η χρήση συχνοτήτων έκτακτης ανάγκης;
Απαγορεύεται αυστηρά. Η χρήση συχνοτήτων που ανήκουν σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή η ηθελημένη δημιουργία παρεμβολών διώκεται ποινικά.
69. Τι πρέπει να κάνω αν αντιληφθώ παράνομο σταθμό;
Ως ραδιοερασιτέχνης, υποχρεούσαι να καλέσεις τον παράνομο σταθμό να παύσει να εκπέμπει και να ενημερώσεις σχετικά την ΕΕΤΤ .
70. Μπορώ να χρησιμοποιώ αναμεταδότες;
Ναι, με τις νόμιμες άδειες. Οι σύλλογοι δηλώνουν τους επαναλήπτες και αναμεταδότες τους στην ΕΕΤΤ μέσω TAXISnet .
71. Τι σημαίνει η σήμανση CE στους ασυρμάτους;
Σημαίνει ότι η συσκευή πληροί τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές και είναι νόμιμη για χρήση. Η ευθύνη τήρησης ανήκει στα καταστήματα πώλησης, όχι σε σένα ως αγοραστή .
72. Υπάρχει περιορισμός ηλικίας για PMR;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος ηλικιακός περιορισμός, αλλά η χρήση από ανήλικους γίνεται υπό την ευθύνη των γονέων.
73. Μπορώ να συνδέσω εξωτερική κεραία σε PMR;
Όχι. Οι PMR πρέπει να έχουν ενσωματωμένη μη αφαιρούμενη κεραία. Η σύνδεση εξωτερικής κεραίας καθιστά τη συσκευή παράνομη .
74. Ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για ψηφιακούς ασυρμάτους (DMR);
Ναι. Η ψηφιακή τεχνολογία δεν αλλάζει το νομικό πλαίσιο. Η κρυπτογράφηση παραμένει απαγορευμένη, ακόμα και σε ψηφιακά πρωτόκολλα.
75. Πού υποβάλλω αίτηση για άδεια ραδιοερασιτέχνη;
Στην Περιφερειακή Υπηρεσία της περιοχής σου, μέσω gov.gr. Θα ειδοποιηθείς με email για την πορεία της αίτησης .
Θεματική Ενότητα 4: Ομάδες Prepping, Συνάξεις και Εκπαίδευση (Ερωτήσεις 76-100)
76. Πού κατοχυρώνεται το δικαίωμα συνάθροισης;
Στο Άρθρο 11 του Συντάγματος: οι Έλληνες έχουν δικαίωμα να συνέρχονται ήσυχα και χωρίς όπλα. Η αστυνομία μπορεί να παρίσταται σε υπαίθριες συναθροίσεις. Υπαίθριες συναθροίσεις μπορούν να απαγορευτούν μόνο αν επίκειται σοβαρή απειλή για δημόσια ασφάλεια.
77. Τι προβλέπει το Σύνταγμα για συλλόγους;
Το Άρθρο 12 κατοχυρώνει το δικαίωμα σύστασης μη κερδοσκοπικών σωματείων. Η άσκηση του δικαιώματος δεν εξαρτάται από προηγούμενη άδεια. Η διάλυση σωματείου γίνεται μόνο με δικαστική απόφαση.
78. Ποιες οι διαφορές άτυπης ομάδας και επίσημου συλλόγου;
Η άτυπη ομάδα δεν έχει νομική υπόσταση (δεν αποκτά περιουσία, δεν ανοίγει λογαριασμό). Ο επίσημος σύλλογος αποκτά νομική προσωπικότητα, μπορεί να έχει περιουσία, να συμμετέχει σε προγράμματα και να συνεργάζεται με φορείς.
79. Πόσα άτομα χρειάζονται για ίδρυση σωματείου;
Απαιτούνται τουλάχιστον 20 ιδρυτικά μέλη.
80. Ποια βήματα απαιτούνται για ίδρυση σωματείου;
Σύνταξη καταστατικού, υπογραφή από 20 ιδρυτικά μέλη, κατάθεση στο Πρωτοδικείο, δικαστικός έλεγχος, έκδοση δικαστικής απόφασης αναγνώρισης, τήρηση βιβλίων (πρακτικών, μελών, περιουσίας), απόκτηση ΑΦΜ.
81. Τι πρέπει να περιλαμβάνει το καταστατικό;
Επωνυμία, έδρα, σκοπός, όροι εγγραφής/αποχώρησης μελών, δικαιώματα και υποχρεώσεις, όργανα διοίκησης, πόροι, τρόπος διάλυσης.
82. Υπάρχουν περιορισμοί στην ίδρυση συλλόγων;
Γενικά όχι. Εξαίρεση: εθνοτικές μειονότητες δεν αναγνωρίζονται νομικά. Το ΕΔΔΑ έχει καταδικάσει την Ελλάδα για παραβιάσεις ελευθερίας συνεταιρίζεσθαι σε τέτοιες περιπτώσεις.
83. Επιτρέπεται η κατασκήνωση σε δάσος;
Η οργανωμένη κατασκήνωση με σκηνές, τροχόσπιτα κ.λπ. απαγορεύεται χωρίς άδεια. Για λειτουργία κατασκήνωσης απαιτείται άδεια από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας, με έγκριση Δασαρχείου, πιστοποιητικό πυροπροστασίας, οικοδομική άδεια και μελέτη πυροπροστασίας.
84. Πότε υποβάλλεται η άδεια κατασκήνωσης;
Οι άδειες έχουν συγκεκριμένη διάρκεια (συνήθως 1η Ιουνίου έως 30ή Σεπτεμβρίου) και υποβάλλονται έως τις 16 Απριλίου κάθε έτους.
85. Τι ισχύει για διανυκτέρευση σε δασική έκταση;
Η διανυκτέρευση σε δάση και δασικές εκτάσεις χωρίς άδεια απαγορεύεται. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις ιδιωτικές εκτάσεις (με άδεια ιδιοκτήτη) ή οργανωμένους χώρους κατασκήνωσης.
86. Χρειάζομαι άδεια για πεζοπορία ή αναρρίχηση;
Για μεμονωμένες δραστηριότητες όχι. Η συστηματική οργάνωση μεγάλων ασκήσεων καλό είναι να γνωστοποιείται στις τοπικές αρχές.
87. Τι προβλέπεται για δραστηριότητες σε δάση;
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό περιλαμβάνει διατάξεις για διάνοιξη μονοπατιών και ανάπτυξη αθλητικών δραστηριοτήτων (ορειβασία, αναρρίχηση, καγιάκ, ράφτινγκ, αλεξίπτωτο πλαγιάς) .
88. Τι απαγορεύεται στην αντιπυρική περίοδο;
Από 1η Μαΐου έως 31η Οκτωβρίου απαγορεύεται: κάθε είδους φωτιά στην ύπαιθρο, καύση υπολειμμάτων καλλιεργειών, χρήση εργαλείων που προκαλούν σπινθήρες (τροχοί, ηλεκτροκολλήσεις), χρήση υπαίθριων ψησταριών .
89. Ποια υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων ισχύει;
Ιδιοκτήτες οικοπέδων υποχρεούνται σε καθαρισμό από 1η έως 30ή Απριλίου και συντήρηση καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο (1η Μαΐου-31η Οκτωβρίου) για αποτροπή κινδύνου πυρκαγιάς .
90. Πρέπει να δηλώνω τον καθαρισμό του οικοπέδου μου;
Ναι. Μέχρι 30ή Απριλίου υποβάλλεις υπεύθυνη δήλωση στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών .
91. Τι πρόστιμο υπάρχει για μη υποβολή δήλωσης;
Πρόστιμο 1.000 ευρώ .
92. Τι ποινή για ψευδή δήλωση;
Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 2 ετών και χρηματική ποινή 180-360 ημερήσιες μονάδες (κάθε μονάδα 70-150€) .
93. Μπορώ να εκπαιδεύομαι στη σκοποβολή εκτός σκοπευτηρίου;
Όχι. Η εκπαίδευση γίνεται αποκλειστικά σε νόμιμα λειτουργούντα σκοπευτήρια. Η σκοποβολή σε ερημικές περιοχές συνιστά παράνομη οπλοχρησία.
94. Πώς αδειοδοτούνται τα σκοπευτήρια;
Απαιτείται γνωμοδότηση Επιτροπής Ελέγχου Καταλληλότητας Αθλητικών Εγκαταστάσεων, βεβαίωση καταλληλότητας από Σκοπευτική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΣΚΟΕ) και άδεια από την Περιφέρεια.
95. Επιτρέπονται προσομοιώσεις κρίσεων σε δημόσιους χώρους;
Αν περιλαμβάνουν δημόσιους χώρους, οφείλεις να ενημερώσεις τις τοπικές αρχές, ώστε να μην εκληφθεί η άσκηση ως πραγματικό περιστατικό.
96. Χρειάζεται άδεια για δημόσια υπαίθρια συνάθροιση;
Χρειάζεται απλή γνωστοποίηση στην Αστυνομία (στοιχεία διοργανωτών, τόπος, χρόνος, σκοπός). Η απαγόρευση επιτρέπεται μόνο για λόγους δημόσιας ασφάλειας [Σύνταγμα 11].
97. Τι απαγορεύεται σε κάθε συνάθροιση;
Η συμμετοχή με όπλα. Το Σύνταγμα είναι σαφές: το δικαίωμα συνέρχεσθαι ασκείται “ήσυχα και χωρίς όπλα”.
98. Μπορώ να συνεργαστώ με επίσημες εθελοντικές οργανώσεις;
Ναι. Η ένταξη σε οργανώσεις (π.χ. Εθελοντικές Ομάδες Δασοπροστασίας, Ομάδες Έρευνας και Διάσωσης, Ερυθρός Σταυρός, ΕΟΜ) προσφέρει πιστοποιημένη εκπαίδευση, νομική κάλυψη και αναγνώριση.
99. Κινδυνεύω αν δρω αυτόνομα σε κρίση;
Ναι. Αυτόνομη δράση χωρίς συντονισμό με αρχές μπορεί να παρεμποδίσει σωστικά συνεργεία, να σε καταστήσει ύποπτο, και δεν έχεις νομική κάλυψη.
100. Πού βρίσκω πληροφορίες για ορειβατικά καταφύγια;
Η διαδικασία νομιμοποίησης ορειβατικών καταφυγίων γίνεται μέσω ΕΥΠΑΤΕ (Υπουργείο Τουρισμού) με αίτηση, τοπογραφικό διάγραμμα ΕΓΣΑ 87 και διαπιστωτική πράξη .
Θεματική Ενότητα 5: Prepping και Περιβαλλοντική Νομοθεσία (Ερωτήσεις 101-125)
101. Χρειάζομαι οικοδομική άδεια για καταφύγιο (bunker);
Ναι. Για οποιοδήποτε υπόγειο ή υπέργειο κτίσμα απαιτείται κανονική οικοδομική άδεια από την Πολεοδομία, με αρχιτεκτονική μελέτη, στατική μελέτη και τοπογραφικό.
102. Τι συμβαίνει αν κατασκευάσω bunker χωρίς άδεια;
Είναι αυθαίρετη δόμηση. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν: φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών, χρηματική ποινή 5.000-50.000€, πρόστιμα ανέγερσης, κατεδάφιση [Ν. 4495/2017, άρθρο 125ΙΕ].
103. Τι γίνεται αν το bunker είναι σε δάση ή προστατευόμενη περιοχή;
Διπλασιασμός ελάχιστων και μέγιστων ορίων χρηματικών ποινών. Φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών και πρόστιμο 10.000-100.000€ [Ν. 1337/1983].
104. Ισχύει το ίδιο για προκατασκευασμένα (modular) καταφύγια;
Ναι. Ακόμα κι αν η κατασκευή είναι έτοιμη και απλώς την τοποθετείς στο έδαφος, απαιτείται οικοδομική άδεια και στατική μελέτη.
105. Ποια άδεια χρειάζομαι για γεώτρηση;
Άδεια χρήσης νερού από τη Διεύθυνση Υδάτων της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με παράβολο 250€, τοπογραφικό, τεχνική έκθεση, τίτλους ιδιοκτησίας, ανάλυση νερού.
106. Μπορώ να έχω πηγάδι χωρίς άδεια;
Μόνο αν πρόκειται για δεξαμενή όμβριων κάτω των 500 κ.μ. που γεμίζει από νερό βροχής. Για πηγάδι που αντλεί υπόγεια νερά, απαιτείται άδεια.
107. Τι θεωρείται λαθροϋλοτομία;
Η κοπή δέντρων σε δημόσιες δασικές εκτάσεις χωρίς άδεια. Η καύση, εκχέρσωση ή κοπή δασικής βλάστησης τιμωρείται [Δασικός Κώδικας Ν.Δ. 86/1969].
108. Ποιες ποινές προβλέπονται για λαθροϋλοτομία;
Αν η ζημιά >300€: πλημμέλημα. Αν >10.000€: κάθειρξη έως 10 έτη. Πρόστιμο ίσο με πενταπλάσιο της αξίας των προϊόντων. Κατάσχεση εργαλείων, οχημάτων, άδειας κυκλοφορίας και διπλώματος [Ν. 4138/2013].
109. Πότε επιστρέφεται το δίπλωμα μετά από λαθροϋλοτομία;
Μετά από τρεις μήνες και αφού πληρωθεί το πρόστιμο.
110. Επιτρέπεται η υλοτομία σε ιδιωτικό δάσος;
Ναι, αλλά συνήθως απαιτείται άδεια από το Δασαρχείο, ειδικά για μεγάλες ποσότητες ή εμπορική εκμετάλλευση.
111. Μπορώ να μαζεύω ξερά κλαδιά από το δάσος;
Η περισυλλογή υπολειμμάτων υλοτομιών ή ξερών κλαδιών για ατομική χρήση επιτρέπεται, αλλά υπόκειται σε περιορισμούς που ορίζει κάθε Δασαρχείο.
112. Τι άδεια χρειάζομαι για κυνήγι;
Άδεια θήρας από τη Δασική Υπηρεσία, με ετήσια ανανέωση και καταβολή τελών. Τήρηση κυνηγετικής περιόδου, ορίων θηραμάτων και απαγόρευση λαθροθηρίας.
113. Τι θεωρείται λαθροθηρία;
Κυνήγι χωρίς άδεια, εκτός περιόδου, σε απαγορευμένες περιοχές, τη νύχτα, με απαγορευμένα μέσα (δίκτυα, ξόβεργες, ηχοπαραγωγές συσκευές).
114. Ποιες κυρώσεις για λαθροθηρία;
Βαρύτατα πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν χιλιάδες ευρώ, ποινικές διώξεις, κατάσχεση εξοπλισμού.
115. Τι ισχύει για ψαροντούφεκο;
Το ψαροντούφεκο θεωρείται όπλο σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν. 2168/1993. Η κατοχή και χρήση του υπόκειται σε περιορισμούς .
116. Μπορώ να ψαρεύω με καμάκι;
Η υποβρύχια αλιεία με ψαροντούφεκο επιτρέπεται με συγκεκριμένους κανόνες (αποστάσεις από λουόμενους, απαγόρευσης νυχτερινής κ.λπ.), αλλά το ίδιο το εργαλείο θεωρείται όπλο.
117. Υπάρχει πρόστιμο για ρύπανση;
Ναι. Η ρύπανση εδάφους, υδάτων ή ατμόσφαιρας (απόρριψη λυμάτων, χημικών, καυσίμων) επισύρει διοικητικά πρόστιμα και ποινικές ευθύνες [Ν. 1650/1986].
118. Τι προστασία έχουν οι περιοχές Natura;
Οι προστατευόμενες περιοχές (Natura 2000, Εθνικοί Δρυμοί, Καταφύγια Άγριας Ζωής) απολαμβάνουν ειδικής προστασίας. Απαγορεύονται δραστηριότητες που διαταράσσουν την οικολογική ισορροπία.
119. Μπορώ να κατασκηνώσω σε περιοχή Natura;
Απαγορεύεται η οργανωμένη κατασκήνωση χωρίς άδεια. Ακόμα και η απλή παραμονή ενδέχεται να περιορίζεται σε συγκεκριμένες ζώνες.
120. Τι ισχύει για βόσκηση σε δασικές εκτάσεις;
Η βόσκηση επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις, ανάλογα με το καθεστώς προστασίας κάθε περιοχής και με άδεια από Δασαρχείο.
121. Χρειάζομαι άδεια για να φτιάξω μονοπάτι;
Για διάνοιξη νέων μονοπατιών σε δασικές εκτάσεις απαιτείται άδεια από τη Δασική Υπηρεσία.
122. Τι ισχύει για ρίψη σκουπιδιών στην ύπαιθρο;
Απαγορεύεται και επισύρει υψηλά πρόστιμα. Ισχύει η νομοθεσία για καθαριότητα και προστασία περιβάλλοντος.
123. Μπορώ να ανάψω φωτιά για μαγείρεμα στο βουνό;
Μόνο εκτός αντιπυρικής περιόδου, σε χώρους που δεν υπάρχει κίνδυνος, και αφού λάβεις τα απαραίτητα μέτρα (εκκαθάριση γύρω χώρου, συνεχής επιτήρηση, πλήρης κατάσβεση).
124. Τι πρόστιμο υπάρχει για πρόκληση δασικής πυρκαγιάς;
Βαριές ποινές που φτάνουν έως κάθειρξη, ανάλογα με τον βαθμό υπαιτιότητας και την έκταση της καταστροφής. Επιπλέον υποχρέωση αποζημίωσης του δημοσίου για το κόστος κατάσβεσης και αποκατάστασης.
125. Υπάρχει ασυλία αν δεν γνώριζα ότι βρίσκομαι σε προστατευόμενη περιοχή;
Όχι. Η άγνοια της θέσης (π.χ. εντός Natura) δεν σε απαλλάσσει. Οφείλεις να ενημερώνεσαι για το καθεστώς της περιοχής που επισκέπτεσαι.
Θεματική Ενότητα 6: Συμπεριφορά σε Κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης (Ερωτήσεις 126-150)
126. Τι είναι η επίταξη και πότε εφαρμόζεται;
Είναι η υποχρεωτική διάθεση ιδιωτικών μέσων για την αντιμετώπιση κρίσης. Ρυθμίζεται από τον Ν. 4662/2020 (άρθρο 53Δ). Εφαρμόζεται σε κίνδυνο που διαβαθμίζεται ως “red code” ή σε κατάσταση ειδικής πολιτικής κινητοποίησης.
127. Ποια μηχανήματα υπάγονται σε επίταξη;
Μηχανήματα έργου (π.χ. τρακτέρ, εκσκαφείς, φορτηγά) για διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, αντιπλημμυρικά έργα κ.λπ. Τα στοιχεία τηρούνται σε μητρώα περιφερειών και δήμων.
128. Μπορώ να ειδοποιηθώ για επίταξη μέσω 112;
Ναι. Σε άμεσο κίνδυνο, μπορεί να αποσταλεί μήνυμα μέσω 112 που υπέχει θέση φύλλου πορείας. Το μήνυμα αναφέρει τον τύπο μηχανήματος και όλα τα στοιχεία επίταξης.
129. Τι κυρώσεις έχω αν δεν συμμορφωθώ σε επίταξη;
Η μη συμμόρφωση επισύρει κάθε νόμιμη συνέπεια, πιθανότατα διοικητικά πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις.
130. Δικαιούμαι αποζημίωση για επίταξη;
Ναι. Προβλέπεται εύλογη αποζημίωση, το ύψος της οποίας καθορίζεται με κοινή υπουργική απόφαση [Ν. 4662/2020].
131. Πότε επιβάλλεται απαγόρευση κυκλοφορίας λόγω πυρκαγιάς;
Όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 4 (πολύ υψηλός) ή 5 (κατάσταση συναγερμού) και εκδοθεί απόφαση από τον χωρικό αντιπεριφερειάρχη για συγκεκριμένες περιοχές.
132. Τι απαγορεύεται σε ημέρα με δείκτη επικινδυνότητας 4;
Η είσοδος και παραμονή σε εθνικούς δρυμούς, δάση και ευπαθείς περιοχές. Απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα στην ύπαιθρο.
133. Πού ενημερώνομαι για τον ημερήσιο χάρτη επικινδυνότητας;
Στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr).
134. Τι ίσχυσε στην πανδημία για συναθροίσεις;
Απαγορεύτηκε η διενέργεια εκδηλώσεων με φυσική παρουσία πλήθους άνω των 20 ατόμων σε ιδιωτικό, μη επαγγελματικό χώρο. Πρόστιμα 50.000-200.000€ για παραβάτες.
135. Μπορεί να επιβληθεί απαγόρευση νυχτερινής κυκλοφορίας;
Ναι, με απόφαση της Πολιτικής Προστασίας για λόγους δημόσιας υγείας (π.χ. πανδημία). Εξαιρούνται λόγοι εργασίας και σοβαροί λόγοι υγείας.
136. Τι ισχύει για νόμιμη άμυνα σε κατάσταση κρίσης;
Το άρθρο 22 ΠΚ ισχύει κανονικά. Η άμυνα πρέπει να είναι αναγκαία και ανάλογη. Η κρίση δεν διευρύνει τα όρια της αυτοδικίας.
137. Μπορώ να περιφρουρώ την περιοχή μου;
Όχι. Η περιφρούρηση από ιδιώτες χωρίς εξουσιοδότηση συνιστά παράνομη ανάληψη δημόσιας εξουσίας. Μπορείς να ενημερώνεις τις αρχές, όχι να δρας αυτόνομα.
138. Τι ευθύνη έχω αν τραυματιστώ σε εθελοντική δράση;
Αν είσαι μέλος αναγνωρισμένης οργάνωσης, καλύπτεσαι από ασφάλιση και νομική προστασία. Αν δρας ανεπίσημα, φέρεις προσωπική ευθύνη.
139. Ποιες οργανώσεις θεωρούνται επίσημες;
Εθελοντικές Ομάδες Δασοπροστασίας, Ομάδες Έρευνας και Διάσωσης, Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, ΕΟΜ, ΛΟΑΤ και άλλες αναγνωρισμένες από την Πολιτική Προστασία.
140. Πώς εντάσσομαι σε εθελοντική οργάνωση;
Επικοινωνείς με την οργάνωση, υποβάλλεις αίτηση, παρακολουθείς εκπαίδευση και πιστοποιείσαι. Απαιτείται συνήθως φυσική κατάσταση και διαθεσιμότητα.
141. Μπορώ να δράσω αν δεν προλάβω να ενταχθώ;
Σε επείγουσα κατάσταση, μπορείς να προσφέρεις βοήθεια πάντα σε συντονισμό με τις αρχές (π.χ. ενημερώνοντας για πυρκαγιά, βοηθώντας σε πρώτες βοήθειες). Δεν αναλαμβάνεις πρωτοβουλίες που ανήκουν σε επίσημα σώματα.
142. Τι κάνω αν δω ύποπτη δραστηριότητα;
Ενημερώνεις την Αστυνομία ή την Πυροσβεστική. Δεν επεμβαίνεις ο ίδιος.
143. Υπάρχει υποχρέωση παροχής βοήθειας;
Ναι. Η παράλειψη παροχής βοήθειας σε άτομο που κινδυνεύει άμεσα είναι αδίκημα (άρθρο 307 ΠΚ), αν μπορείς να βοηθήσεις χωρίς δικό σου κίνδυνο.
144. Μπορώ να μπω σε σπίτι που καίγεται για να σώσω ανθρώπους;
Ναι. Σε κατάσταση ανάγκης, υπερισχύει η διάσωση ζωής. Η είσοδος σε ξένη ιδιοκτησία δικαιολογείται από το καθεστώς ανάγκης (άρθρο 25 ΠΚ).
145. Τι ισχύει για κατάσχεση τροφίμων σε κρίση;
Το κράτος μπορεί να προβεί σε επίταξη αγαθών (τροφίμων, φαρμάκων, μεταφορικών μέσων) με υποχρέωση μεταγενέστερης αποζημίωσης.
146. Πώς αποδεικνύεται η νόμιμη κατοχή όπλου σε κρίση;
Με την άδεια οπλοκατοχής. Συνιστάται να τη φυλάσσεις σε ασφαλές μέρος αλλά προσβάσιμο για επίδειξη.
147. Μπορώ να οπλοφορώ σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης;
Μόνο αν διαθέτεις άδεια οπλοφορίας. Η απλή άδεια κατοχής δεν σε καλύπτει για οπλοφορία, ακόμα και σε κρίση.
148. Τι γίνεται αν χρειαστώ περίθαλψη σε κρίση;
Λειτουργούν τα δημόσια νοσοκομεία και τα κινητά ιατρικά συνεργεία. Ο εθελοντισμός σε οργανωμένες δομές βοηθά.
149. Πώς προστατεύεται η περιουσία μου σε στάση/ταραχές;
Η αυτοδικία απαγορεύται. Ενημερώνεις την Αστυνομία. Μπορείς να λάβεις μέτρα παθητικής προστασίας (ενίσχυση θυρών, φύλαξη πολύτιμων αντικειμένων).
150. Πού βρίσκω τα σχέδια Πολιτικής Προστασίας;
Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, των περιφερειών και των δήμων. Κάποια διατίθενται σε open gov διαβουλεύσεις .
Θεματική Ενότητα 7: Γενικές Ερωτήσεις Νομιμότητας (Ερωτήσεις 151-175)
151. Πώς ορίζεται η “προσωπική χρήση” σε αποθέματα;
Δεν υπάρχει μαθηματικός ορισμός. Κρίνεται από τις περιστάσεις: ποσότητα σε σχέση με μέλη οικογένειας, διάρκεια, συνθήκες αποθήκευσης, αν υπάρχει εμπορική δραστηριότητα.
152. Τι είναι η “αισχροκέρδεια” σε περίοδο κρίσης;
Η υπερβολική αύξηση τιμών σε είδη πρώτης ανάγκης ή η αποθεματοποίηση με σκοπό την εκμετάλλευση της έλλειψης. Διώκεται διοικητικά και ποινικά.
153. Μπορεί η Αστυνομία να κάνει έλεγχο στο σπίτι μου;
Ναι, με ένταλμα εισαγγελέα ή σε επείγουσες περιπτώσεις (π.χ. καταδίωξη αυτόφωρου εγκλήματος, κίνδυνος ζωής).
154. Τι δικαιώματα έχω σε έλεγχο;
Δικαίωμα παρουσίας δικηγόρου, μη αυτοενοχοποίησης, να γνωρίζω τον λόγο ελέγχου. Οφείλεις να συνεργάζεσαι.
155. Πώς αποδεικνύω ότι τα φάρμακά μου είναι νόμιμα;
Κρατώντας αντίγραφα συνταγών και γνωματεύσεων. Για μη συνταγογραφούμενα, τα ίδια τα σκευάσματα με τη συσκευασία τους.
156. Τι ισχύει για κατοχή ροπάλων ή αστυνομικών ράβδων;
Απαγορεύονται ρητά ως όπλα (άρθρο 1, Ν. 2168/1993) .
157. Επιτρέπονται οι συσκευές ηλεκτροσόκ;
Όχι. Θεωρούνται όπλα και απαγορεύονται.
158. Μπορώ να έχω τόξο ή βαλλίστρα;
Θεωρούνται όπλα (άρθρο 1, Ν. 2168/1993) και υπόκεινται σε περιορισμούς .
159. Τι ισχύει για μαχαίρια που αγοράζω ως “συλλεκτικά”;
Η συλλεκτική αξία δεν αναιρεί τον χαρακτηρισμό τους ως όπλα. Η κατοχή τους μπορεί να θεωρηθεί παράνομη αν δεν συντρέχει λόγος (π.χ. έκθεση σε προθήκη).
160. Χρειάζεται να δηλώνω αλλαγή διεύθυνσης κατοικίας;
Ναι. Η άδεια οπλοκατοχής συνδέεται με συγκεκριμένη διεύθυνση. Οφείλεις να ενημερώσεις την Αστυνομία.
161. Πόσο διαρκεί η άδεια οπλοκατοχής;
Έχει συγκεκριμένη διάρκεια (συνήθως 2-5 έτη) και ανανεώνεται. Το ακριβές διάστημα αναγράφεται στην άδεια.
162. Τι γίνεται αν λήξει η άδειά μου;
Το όπλο θεωρείται παράνομο. Πρέπει να το καταθέσεις ή να ανανεώσεις εγκαίρως την άδεια.
163. Μπορώ να κληρονομήσω όπλο;
Ναι, αλλά οφείλεις να το δηλώσεις στην Αστυνομία και να εκδώσεις άδεια στο όνομά σου, αν πληροίς προϋποθέσεις. Διαφορετικά, πρέπει να το εκποιήσεις.
164. Πουλώ το όπλο μου σε ιδιώτη;
Μόνο μέσω εμπόρου όπλων ή με μεσεγγύηση, μετά από έγκριση της Αστυνομίας. Δεν επιτρέπεται ιδιωτική πώληση χωρίς έλεγχο.
165. Μπορώ να δανείσω το όπλο μου;
Μόνο σε άτομο που διαθέτει νόμιμη άδεια και για συγκεκριμένο σκοπό. Γενικά δεν συνιστάται.
166. Τι ισχύει για φυσίγγια κρότου;
Τα φυσίγγια κρότου (άσφαιρα) δεν θεωρούνται πυρομαχικά, αλλά η συσκευή που τα εκτοξεύει μπορεί να θεωρηθεί όπλο αν μπορεί να μετατραπεί σε εκρηκτικό μηχανισμό.
167. Επιτρέπονται τα πιστόλια αφέσεως (αγωνιστικά);
Ειδικά πιστόλια αφέσεως αγώνων δεν θεωρούνται όπλα, αν κατασκευάζονται αποκλειστικά γι’ αυτόν τον σκοπό (άρθρο 1, Ν. 2168/1993) .
168. Τι είναι τα “αντίγραφα (replica) όπλων”;
Αν μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικά όπλα, υπάγονται στον νόμο (άρθρο 1, Ν. 2168/1993) .
169. Μπορώ να έχω ασύρματο στο αυτοκίνητο;
Ναι, αρκεί να είναι νόμιμος (π.χ. PMR) ή να καλύπτεται από άδεια ραδιοερασιτέχνη. Δεν επιτρέπεται η χρήση κατά την οδήγηση (απασχόληση).
170. Χρειάζεται άδεια για φορητό ραδιοερασιτεχνικό σταθμό;
Ο φορητός σταθμός καλύπτεται από την άδεια ραδιοερασιτέχνη. Δεν απαιτείται ξεχωριστή άδεια, αρκεί να φέρεις μαζί σου το πτυχίο.
171. Μπορώ να χρησιμοποιώ ασύρματο σε άλλη χώρα;
Για PMR ναι, για ερασιτεχνικές μπάντες ναι με το πτυχίο (βάσει διεθνών συμφωνιών). Οφείλεις να τηρείς τους κανόνες της χώρας υποδοχής.
172. Τι ισχύει για GPS tracker στο όχημά μου;
Νόμιμο, αρκεί να μην παρακολουθείς άλλους χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Η κρυφή παρακολούθηση προσώπων είναι παράνομη.
173. Μπορώ να χρησιμοποιώ drone για αναγνώριση;
Ναι, με τους περιορισμούς της ΥΠΑ: καταχώριση, άδεια πτήσης, απαγόρευση πτήσεων πάνω από κόσμο, σε περιορισμένες περιοχές κ.λπ.
174. Τι ισχύει για θερμικές κάμερες;
Νόμιμες για ιδιωτική χρήση. Δεν επιτρέπεται η λήψη εικόνων από ξένες ιδιοκτησίες χωρίς άδεια.
175. Μπορώ να καταγράφω με κάμερα δημόσιο χώρο από το σπίτι μου;
Επιτρέπεται, αρκεί η κάμερα να μην παραβιάζει την ιδιωτικότητα γειτόνων (π.χ. να μην εστιάζει στα παράθυρά τους). Ισχύει GDPR.
Θεματική Ενότητα 8: Συχνές Νομικές Παρανοήσεις (Ερωτήσεις 176-200)
176. Ισχύει ότι “το σπίτι μου είναι φρούριό μου” στην Ελλάδα;
Όχι στην απόλυτη μορφή του αγγλοσαξονικού δικαίου. Η ελληνική νομοθεσία αναγνωρίζει τη νόμιμη άμυνα, αλλά με αυστηρή αναλογικότητα. Δεν δικαιούσαι να σκοτώσεις εισβολέα αν μπορείς να τον ακινητοποιήσεις.
177. Μύθος: “Το σπρέι πιπεριού είναι νόμιμο για αυτοάμυνα”
Ψευδές. Το σπρέι πιπεριού απαγορεύεται αυστηρά .
178. Μύθος: “Μπορώ να έχω όπλο χωρίς άδεια για προστασία”
Ψευδές. Απαιτείται άδεια οπλοκατοχής και η προστασία δεν αποτελεί λόγο έκδοσης άδειας για βραχύκαννο.
179. Μύθος: “Αν πυροβολήσω στον αέρα, δεν πειράζει”
Επικίνδυνο και παράνομο. Η άσκοπη ρίψη συνιστά παράνομη οπλοχρησία και μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό.
180. Μύθος: “Το κυνήγι επιτρέπεται παντού εκτός κατοικημένων περιοχών”
Ψευδές. Το κυνήγι επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές, εντός κυνηγετικής περιόδου, με άδεια.
181. Μύθος: “Μπορώ να κόψω δέντρο στην ιδιοκτησία μου χωρίς άδεια”
Εξαρτάται. Αν το δέντρο είναι εντός δασικής έκτασης που έχει ενταχθεί στο δικό σου αγροτεμάχιο, πιθανόν να απαιτείται άδεια Δασαρχείου.
182. Μύθος: “Η άδεια ραδιοερασιτέχνη είναι δύσκολη και περιττή”
Η διαδικασία είναι τυπική, με εξετάσεις. Παρέχει νομική κάλυψη και πρόσβαση σε περισσότερες συχνότητες .
183. Μύθος: “Οι PMR έχουν εμβέλεια χιλιομέτρων”
Η νόμιμη εμβέλεια είναι περιορισμένη (έως 2 χλμ. υπό ιδανικές συνθήκες). Ισχυρότερες συσκευές είναι παράνομες .
184. Μύθος: “Σε κατάσταση ανάγκης, όλοι οι κανόνες παύουν”
Ψευδές. Ισχύει το δίκαιο ανάγκης, αλλά με αυστηρές προϋποθέσεις. Η αυτοδικία δεν επιτρέπεται.
185. Μύθος: “Το κράτος θα μου κατάσχει τα αποθέματα”
Επίταξη μπορεί να γίνει μόνο σε μεγάλη κρίση, με αποζημίωση. Δεν είναι αυθαίρετη κατάσχεση.
186. Μύθος: “Μπορώ να έχω υπογεγραμμένη δήλωση ότι επιτρέπω σε φίλο να χρησιμοποιεί το όπλο μου”
Όχι. Η οπλοκατοχή είναι προσωπική. Τρίτος μπορεί να χρησιμοποιήσει το όπλο μόνο υπό την άμεση επίβλεψή σου.
187. Μύθος: “Αν είμαι μέλος σκοπευτικού συλλόγου, μπορώ να έχω όπλο στο σπίτι”
Ναι, αλλά μόνο με άδεια κατοχής και για μεταφορά προς/από το σκοπευτήριο.
188. Μύθος: “Τα παλαιά όπλα (αντίκες) δεν χρειάζονται άδεια”
Αν λειτουργούν, χρειάζονται άδεια. Αν είναι μη λειτουργικά, πιθανόν να εξαιρούνται, αλλά καλό είναι να δηλώνονται.
189. Μύθος: “Ο δήμος μπορεί να μπει στο οικόπεδό μου για καθαρισμό”
Αν δεν συμμορφωθείς, ο δήμος μπορεί να προχωρήσει σε καθαρισμό ερήμην σου και να σου καταλογίσει τη δαπάνη .
190. Μύθος: “Αγοράζω όπλο από ιδιώτη με υπεύθυνη δήλωση”
Απαγορεύεται. Η μεταβίβαση γίνεται μόνο μέσω εμπόρου ή με αστυνομική άδεια.
191. Μύθος: “Τα πτυσσόμενα μαχαίρια είναι πάντα παράνομα”
Εξαρτάται από το μήκος λάμας και τον μηχανισμό. Αυτόματα και πεταλούδες απαγορεύονται. Πτυσσόμενα με λάμα μικρή (<10 εκ.) και χωρίς κλείδωμα ίσως είναι νόμιμα .
192. Μύθος: “Μπορώ να νοικιάσω το όπλο μου”
Απαγορεύεται αυστηρά. Η ενοικίαση όπλων επιτρέπεται μόνο σε αδειοδοτημένους επαγγελματίες.
193. Μύθος: “Οι κεραίες ραδιοερασιτεχνών δεν χρειάζονται άδεια”
Χρειάζονται άδεια κατασκευής κεραίας, ειδικά αν είναι μεγάλες ή τοποθετούνται σε δώμα .
194. Μύθος: “Η νόμιμη άμυνα καλύπτει τα πάντα”
Καλύπτει μόνο την αναγκαία και ανάλογη αντίδραση την ώρα της επίθεσης .
195. Μύθος: “Αν πληρώσω πρόστιμο, τακτοποιείται η αυθαίρετη κατασκευή”
Το πρόστιμο δεν νομιμοποιεί. Απαιτείται άδεια ή κατεδάφιση.
196. Μύθος: “Δεν χρειάζεται να δηλώσω τη γεώτρηση αν είναι παλιά”
Υποχρεούσαι να την καταχωρίσεις στο Εθνικό Μητρώο Σημείων Υδροληψίας, ακόμα και αν είναι προϋπάρχουσα.
197. Μύθος: “Τα παιδιά μου μπορούν να χρησιμοποιούν τον ασύρματό μου”
Μόνο υπό την επίβλεψή σου και για εκπαίδευση, όπως προβλέπεται .
198. Μύθος: “Το κράτος δεν ελέγχει την ύπαιθρο”
Γίνονται δειγματοληπτικοί έλεγχοι από Δασαρχεία, Πυροσβεστική, Αστυνομία, Λιμενικό.
199. Μύθος: “Μπορώ να έχω φωτοβολταϊκά χωρίς να το δηλώσω”
Τα φωτοβολταϊκά συνδέονται με το δίκτυο και καταγράφονται από τον ΔΕΔΔΗΕ. Η μη δήλωση είναι παράνομη.
200. Μύθος: “Το prepping είναι ύποπτη δραστηριότητα”
Το prepping είναι νόμιμο, εφόσον ασκείται εντός των ορίων του νόμου. Υπεύθυνη προετοιμασία και νομιμότητα πάνε μαζί.
⚖️ Νομική Σημείωση: Το παρόν άρθρο συντάχθηκε από νομικό για ενημερωτικούς σκοπούς και αποτελεί προϊόν έρευνας πάνω στο τρέχον νομοθετικό πλαίσιο. Δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη νομική συμβουλή, ούτε δημιουργεί σχέση εντολέα-δικηγόρου. Οι νόμοι μεταβάλλονται· για κρίσιμα ζητήματα, συμβουλευτείτε πάντα έναν δικηγόρο ή τις αρμόδιες αρχές.
Πηγές με Ενεργά Links
- ΕΕΤΤ – Διαδικασία αδειοδότησης κεραιών: https://www.eett.gr/parochoi/fasma-radiosychnotiton/keraiosystimata/adeiodotisi-keraiosystimaton/diadikasia-adeiodotisis/
- Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών – Νομιμοποίηση Ορειβατικού Καταφυγίου: https://mitos.gov.gr/index.php/ΔΔ:Απόφαση_Νομιμοποίησης_Ορειβατικού_Καταφυγίου
- Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης – Διαβούλευση Ν.4662/2020: https://www.opengov.gr/civilprotection/?p=7133
- Lawspot – Νόμος 2168/1993 (Όπλα): https://www.lawspot.gr/nomothesia/nomos-2168-1993/
- Lawspot – Άρθρο 22 ΠΚ (Άμυνα): https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4619-2019/arthro-22-poinikos-kodikas-nomos-4619-2019-amyna/
- Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης – Ραδιοερασιτέχνες: https://radioerasitexnes.gov.gr/
- Barkagiannis.gr – Προϋποθέσεις Άμυνας: https://barkagiannis.gr/arthrografia/proypotheseis-amynas-ston-poiniko-kodika-22-pk/
- Gov.gr – Έκδοση άδειας ραδιοερασιτέχνη: https://www.gov.gr/regions/periphereia-epeirou/periphereia-epeirou/ekdose-adeias-radioerasitekhne
100 Πηγές με Ενεργά Links και Περιγραφή για το Νομικό Πλαίσιο Prepping στην Ελλάδα
Πίνακας Περιεχομένων
- Νομοθετικές Βάσεις & Επίσημα ΦΕΚ (Πηγές 1-15)
- Οπλισμός & Αυτοάμυνα (Πηγές 16-25)
- Αποθήκευση Τροφίμων, Νερού & Εφοδίων (Πηγές 26-35)
- Επικοινωνίες Έκτακτης Ανάγκης (Πηγές 36-45)
- Ομάδες Prepping, Σύλλογοι & Συνάξεις (Πηγές 46-55)
- Περιβαλλοντική Νομοθεσία & Δάση (Πηγές 56-65)
- Καταφύγια, Πολεοδομία & Αυθαίρετα (Πηγές 66-75)
- Έκτακτη Ανάγκη & Πολιτική Προστασία (Πηγές 76-85)
- Εθελοντισμός & Επίσημες Οργανώσεις (Πηγές 86-95)
- Χρήσιμες Πύλες & Εργαλεία Αναζήτησης (Πηγές 96-100)
1. Νομοθετικές Βάσεις & Επίσημα ΦΕΚ
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 1 | Ν. 2168/1993 (ΦΕΚ Α 147) – Όπλα, πυρομαχικά, εκρηκτικά | lawspot.gr/nomothesia/nomos-2168-1993 | Η βασική νομοθεσία για την κατοχή και φορά όπλων στην Ελλάδα. Ορίζει τι θεωρείται όπλο, τις προϋποθέσεις αδειοδότησης και τις ποινές για παραβάσεις. |
| 2 | Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019) | lawspot.gr/nomothesia/n-4619-2019 | Περιλαμβάνει το άρθρο 22 για τη νόμιμη άμυνα, το άρθρο 23 για την υπέρβαση άμυνας και το άρθρο 25 για την κατάσταση ανάγκης. |
| 3 | Ν. 4662/2020 (ΦΕΚ Α 27) – Πολιτική Προστασία | elinyae.gr/ethniki-nomothesia/n-46622020-fek-27a-722020 | Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων. Ορίζει έννοιες όπως πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και τον ρόλο των φορέων. |
| 4 | Ν. 4662/2020 – Άρθρο 53Δ (Επίταξη μέσω 112) | opengov.gr/civilprotection/?p=7130 | Η διάταξη που επιτρέπει την επίταξη μηχανημάτων έργου και την ειδοποίηση μέσω 112 σε κατάσταση «red code». Περιλαμβάνει και σχόλια διαβούλευσης. |
| 5 | Ν. 4495/2017 (ΦΕΚ Α 167) – Πολεοδομική νομοθεσία | e-nomothesia.gr/kataskeyes/ktiriotechnika/n-4495-2017.html | Ρυθμίζει αυθαίρετη δόμηση, οικοδομικές άδειες, ελέγχους και κυρώσεις. Άρθρο 125ΙΕ για ποινικές κυρώσεις. |
| 6 | Ν. 1650/1986 (ΦΕΚ Α 160) – Περιβάλλον | e-nomothesia.gr/periballon/n-1650-1986.html | Προστασία περιβάλλοντος, ρύπανση, υποβάθμιση. Θεμελιώδες για περιβαλλοντικές παραβάσεις. |
| 7 | Δασικός Κώδικας (Ν.Δ. 86/1969) | e-nomothesia.gr/daseis/n-d-86-1969.html | Ρυθμίζει δάση, δασικές εκτάσεις, υλοτομία, λαθροϋλοτομία, περί θήρας. |
| 8 | Ν. 998/1979 (ΦΕΚ Α 289) – Δάση | e-nomothesia.gr/daseis/n-998-1979.html | Προστασία δασών, αναδασώσεις, χρήσεις γης. |
| 9 | Ν. 1780/1998 – Ραδιοερασιτέχνες & CB | e-nomothesia.gr/…/n-1780-1998.html | Ρυθμίζει τους σταθμούς ασυρμάτου πολιτών (CB) και θέματα ραδιοερασιτεχνών. |
| 10 | ΚΥΑ 146896/2014 (ΦΕΚ 2878 Β’) – Υδροληψίες | ydata.gr | Καθορίζει διαδικασίες αδειοδότησης γεωτρήσεων και χρήσης νερού . |
| 11 | ΥΑ 21706/311/2020 – Ιδιωτικά πρατήρια καυσίμων | taxheaven.gr | Προϋποθέσεις για ιδιωτικά πρατήρια καυσίμων σε αγροτικές/βιοτεχνικές εγκαταστάσεις. |
| 12 | Ν. 4138/2013 (ΦΕΚ 72 Α’) – Λαθροϋλοτομία | e-nomothesia.gr | Αυστηροποίηση ποινών για λαθροϋλοτομία (κάθειρξη έως 10 έτη, πενταπλάσιο πρόστιμο). |
| 13 | Ν. 1337/1983 (ΦΕΚ 33 Α’) – Αυθαίρετα | e-nomothesia.gr | Προβλέπει φυλάκιση 2 ετών και πρόστιμα για αυθαίρετη δόμηση σε δάση/προστατευόμενες περιοχές. |
| 14 | ΥΑ 14100/2002 (ΦΕΚ 328) – PMR 446 | eett.gr | Καθιερώνει την ελεύθερη χρήση PMR στην Ελλάδα (ισχύς 0.5W, σταθερή κεραία). |
| 15 | Προεδρικό Διάταγμα 151/2004 | e-nomothesia.gr | Εναρμόνιση με ευρωπαϊκές οδηγίες για ραδιοερασιτέχνες. |
2. Οπλισμός & Αυτοάμυνα
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 16 | Ελληνική Αστυνομία – Γραφείο Όπλων | astynomia.gr | Πληροφορίες για άδειες οπλοκατοχής, δικαιολογητικά, διαδικασίες. |
| 17 | Lawspot – Άρθρο 22 ΠΚ (Άμυνα) | lawspot.gr/nomothesia/n-4619-2019/arthro-22-poinikos-kodikas-nomos-4619-2019-amyna | Το κείμενο του άρθρου 22 με ερμηνευτικά σχόλια. |
| 18 | Barkagiannis.gr – Προϋποθέσεις άμυνας | barkagiannis.gr/arthrografia/proypotheseis-amynas-ston-poiniko-kodika-22-pk | Αναλυτική νομική ανάλυση του άρθρου 22 ΠΚ, με αναφορές σε βιβλιογραφία και νομολογία. |
| 19 | Σκοπευτική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΣΚΟΕ) | skoe.gr | Πληροφορίες για αδειοδότηση σκοπευτηρίων, κανονισμοί, εκδηλώσεις. |
| 20 | Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας-Θράκης | komathe.gr | Ενημέρωση για κυνηγετικές άδειες, περιόδους θήρας, όρια. |
| 21 | Νομολογία για υπέρβαση άμυνας | areiospagos.gr | Αποφάσεις Αρείου Πάγου σχετικές με υπέρβαση άμυνας (αναζήτηση με λέξεις-κλειδιά). |
| 22 | Πυρομαχικά – Τελωνειακή νομοθεσία | aade.gr | Εισαγωγές πυρομαχικών, περιορισμοί. |
| 23 | Απαγόρευση σπρέι πιπεριού | lawspot.gr | Σχετικά άρθρα και νομολογία για την απαγόρευση σπρέι πιπεριού. |
| 24 | Νομολογία για μαχαίρια | dsa.gr | Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών – αποφάσεις για χαρακτηρισμό μαχαιριών ως όπλων. |
| 25 | Προβοκατόρικη άμυνα (άρθρο 24 ΠΚ) | lawspot.gr | Ερμηνεία του άρθρου 24 ΠΚ για την προβοκατόρικη άμυνα. |
3. Αποθήκευση Τροφίμων, Νερού & Εφοδίων
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 26 | ΕΦΕΤ – Οδηγίες αποθήκευσης τροφίμων | efet.gr | Ορθές πρακτικές αποθήκευσης, συντήρησης, HACCP. |
| 27 | Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης – Q&A Υδάτων | m-t.gov.gr/en/q-amp-aydatkm | Αναλυτικές ερωτήσεις-απαντήσεις για γεωτρήσεις, άδειες, υδροληψίες. |
| 28 | Υπουργείο Περιβάλλοντος – Διεύθυνση Υδάτων | ypen.gov.gr | Πληροφορίες για άδειες χρήσης νερού, Εθνικό Μητρώο Σημείων Υδροληψίας. |
| 29 | ΚΥΑ 146896/2014 (πλήρες κείμενο) | e-nomothesia.gr | Ολόκληρη η ΚΥΑ για υδροληψίες. |
| 30 | ΕΥΑΘ – Βεβαιώσεις για γεωτρήσεις | eyath.gr | Διαδικασία έκδοσης βεβαίωσης ότι δεν καλύπτονται ανάγκες από δίκτυο . |
| 31 | Υπουργείο Ανάπτυξης – Αγορανομικές διατάξεις | minagric.gr | Αποθεματοποίηση, αισχροκέρδεια. |
| 32 | Πυροσβεστική – Αποθήκευση καυσίμων | fireservice.gr | Κανονισμοί για ασφαλή αποθήκευση καυσίμων, υγραερίου. |
| 33 | Ελληνική Στατιστική Αρχή | statistics.gr | Στοιχεία για κατανάλωση νοικοκυριών (ενδεικτικά όρια). |
| 34 | Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης | minagric.gr | Λιπάσματα, φυτοφάρμακα, κανόνες αποθήκευσης. |
| 35 | Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) | eof.gr | Οδηγίες φύλαξης φαρμάκων, ληγμένα, απόρριψη. |
4. Επικοινωνίες Έκτακτης Ανάγκης
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 36 | ΕΕΤΤ – Ραδιοερασιτέχνες FAQ | eett.gr/docs/sychnes-erotiseis-gia-parochoys/fasma-radiosychnotiton/radioerasitechnes | Συχνές ερωτήσεις για ραδιοερασιτέχνες, αναμεταδότες, κεραίες. |
| 37 | Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης – Ραδιοερασιτέχνες | radioerasitexnes.gov.gr | Η επίσημη πύλη για αιτήσεις, εξετάσεις, άδειες. |
| 38 | Opengov.gr – Άρθρο 6 (Κατηγορίες ραδιοερασιτεχνικών αδειών) | opengov.gr/yme/?p=342 | Ανάλυση κατηγοριών 1 και 2, διακριτικά, απαιτήσεις. |
| 39 | ΥΑ 38200/2011 (Αναμεταδότες) | e-nomothesia.gr | Διαδικασία έγκρισης εγκατάστασης αναμεταδοτών . |
| 40 | ΣΗΛΥΑ – Δήλωση κεραιών | sylia.eett.gr | Σύστημα Ηλεκτρονικής Υποβολής Δήλωσης Κεραιών . |
| 41 | Διεθνής Ένωση Ραδιοερασιτεχνών (IARU) | iaru-r1.org | Band plans, διεθνείς κανονισμοί. |
| 42 | Σύσταση CEPT T/R 61-01 | cept.org | Η ευρωπαϊκή σύσταση για ραδιοερασιτεχνικές άδειες . |
| 43 | ΕΕΤΤ – Κανονισμός λειτουργίας ραδιοερασιτεχνών | eett.gr | Πλήρες κείμενο κανονισμού. |
| 44 | Υπουργείο Υποδομών – Άδειες σταθμών | yme.gov.gr | Διαδικασίες έκδοσης άδειας σταθμού. |
| 45 | Ελληνική Ένωση Ραδιοερασιτεχνών (ΕΕΡ) | raag.org | Ενημέρωση, νέα, δράσεις. |
5. Ομάδες Prepping, Σύλλογοι & Συνάξεις
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 46 | Σύνταγμα της Ελλάδας – Άρθρο 11 | hellenicparliament.gr | Δικαίωμα συνάθροισης. |
| 47 | Σύνταγμα της Ελλάδας – Άρθρο 12 | hellenicparliament.gr | Δικαίωμα σύστασης σωματείων. |
| 48 | Πρωτοδικείο Αθηνών – Διαδικασία σύστασης σωματείου | efath.gr | Πληροφορίες για κατάθεση καταστατικού. |
| 49 | Gov.gr – Σύσταση σωματείου | gov.gr | Ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων. |
| 50 | Υπουργείο Τουρισμού – Ορειβατικά καταφύγια | mintour.gov.gr | Διαδικασία νομιμοποίησης ορειβατικών καταφυγίων . |
| 51 | Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας – Εθελοντισμός | civilprotection.gov.gr/volunteerism | Μητρώο εθελοντικών οργανώσεων, εγγραφές. |
| 52 | Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός | redcross.gr | Εθελοντισμός, εκπαίδευση. |
| 53 | ΕΟΜ (Ειδικές Μονάδες) | eom.gr | Ομάδες Έρευνας και Διάσωσης. |
| 54 | Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη | minocp.gov.gr | Θέματα δημόσιας τάξης, συναθροίσεις. |
| 55 | Αστυνομία – Γνωστοποίηση συνάθροισης | astynomia.gr | Διαδικασία γνωστοποίησης. |
6. Περιβαλλοντική Νομοθεσία & Δάση
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 56 | Δασαρχείο Αθηνών | minagric.gr | Πληροφορίες για άδειες υλοτομίας, θήρας. |
| 57 | Υπουργείο Περιβάλλοντος – Δασική Υπηρεσία | ypen.gov.gr | Δασικοί χάρτες, αναδασώσεις, προστατευόμενες περιοχές. |
| 58 | Natura 2000 – Προστατευόμενες περιοχές | natura2000.gov.gr | Χάρτες, καθεστώς προστασίας. |
| 59 | ΚΥΑ 171923/2013 (Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις) | e-nomothesia.gr | Για έργα Β κατηγορίας . |
| 60 | ΥΑ 1958/2012 (Κατάταξη έργων) | e-nomothesia.gr | Κατηγορίες Α και Β, ΜΠΕ . |
| 61 | Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) | eedsa.gr | Απόρριψη αποβλήτων, ανακύκλωση. |
| 62 | Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία | ornithologiki.gr | Πληροφορίες για προστασία πανίδας. |
| 63 | Κυνηγετικές Ομοσπονδίες – Θήρα | kynosport.gr | Περίοδοι, όρια, απαγορεύσεις. |
| 64 | Λαθροθηρία – ΕΛ.ΑΣ. | astynomia.gr | Καταγγελίες, κυρώσεις. |
| 65 | Πράσινο Ταμείο | prasinotameio.gr | Πρόστιμα, παράβολα για περιβαλλοντικές παραβάσεις. |
7. Καταφύγια, Πολεοδομία & Αυθαίρετα
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 66 | Υπουργείο Περιβάλλοντος – Πολεοδομίες | ypen.gov.gr | Πληροφορίες για οικοδομικές άδειες. |
| 67 | ΤΕΕ – Τεχνικές οδηγίες | tee.gr | Μελέτες, στατική επάρκεια, κανονισμοί. |
| 68 | Ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου | ete.ypen.gr | Καταχώριση κατασκευών. |
| 69 | Αυθαίρετα – Ν. 4495/2017 | e-nomothesia.gr | Πλήρες κείμενο. |
| 70 | Σύλλογος Μηχανικών | spme.gr | Υποστήριξη σε θέματα αδειοδότησης. |
| 71 | PADO (Κατασκευαστής καταφυγίων) | pado.gr | Εμπορική παρουσίαση καταφυγίων, με πληροφορίες για αδειοδότηση. |
| 72 | Στατική μελέτη – Πρότυπα | elot.gr | Ελληνικοί κανονισμοί. |
| 73 | Οικοδομικές άδειες – Gov.gr | gov.gr | Ηλεκτρονική υποβολή. |
| 74 | ΥΑ 171923/2013 (Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις) | e-nomothesia.gr | Για μικρά έργα. |
| 75 | ΕΣΔΑ – Άρθρο 2 (Δικαίωμα στη ζωή) | echr.coe.int | Συναφές για χρήση βίας σε άμυνα. |
8. Έκτακτη Ανάγκη & Πολιτική Προστασία
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 76 | Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας | civilprotection.gov.gr | Επίσημος ιστότοπος, οδηγίες, χάρτης επικινδυνότητας. |
| 77 | Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς | civilprotection.gov.gr/…/imerisios-chartis-problepsis-kindynoy-pyrkagias | Καθημερινή ενημέρωση. |
| 78 | 112 – Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης | 112.gr | Ενημέρωση για το σύστημα, αποστολές. |
| 79 | Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας | climate-crisis.gov.gr | Πολιτική προστασία, κλιματική αλλαγή. |
| 80 | Πυροσβεστική Σώμα | fireservice.gr | Οδηγίες αυτοπροστασίας, καταγγελίες. |
| 81 | ΕΚΑΒ | ekab.gr | Πρώτες βοήθειες, εκπαίδευση. |
| 82 | Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας | akatharista.gr | Υποβολή δηλώσεων καθαρισμού οικοπέδων. |
| 83 | ΥΑ 1059/2024 – Πρόστιμα πυροπροστασίας | elinyae.gr | Τροποποίηση ύψους προστίμων . |
| 84 | Σχέδια Πολιτικής Προστασίας (open gov) | opengov.gr/civilprotection | Διαβουλεύσεις, σχέδια. |
| 85 | Επίταξη – Ν. 4662/2020 | elinyae.gr | Πλήρες κείμενο νόμου. |
9. Εθελοντισμός & Επίσημες Οργανώσεις
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 86 | Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός – Εκπαίδευση | redcross.gr/ekpaideysi | Σεμινάρια πρώτων βοηθειών, διάσωσης. |
| 87 | ΕΟΜ – Ελληνική Ομάδα Διάσωσης | hrt.org.gr | Εθελοντισμός, εκπαίδευση, δράσεις. |
| 88 | Λέσχη Ειδικών Δυνάμεων | led.gr | Εκπαίδευση σε δεξιότητες επιβίωσης. |
| 89 | Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εθελοντών Δασοπυροσβεστών | psedd.gr | Δασοπροστασία, εθελοντισμός. |
| 90 | ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ – Μητρώο | ethelontes.gov.gr | Εθνικό Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων. |
| 91 | ΟΑΣΠ | oasp.gr | Αντισεισμική προστασία, εκπαίδευση. |
| 92 | ΕΚΑΒ – Παράρτημα εκπαίδευσης | ekab.gr/ekpaideysi | Πιστοποιημένα σεμινάρια. |
| 93 | Διεθνής Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού | ifrc.org | Διεθνή πρότυπα εθελοντισμού. |
| 94 | Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης | europa.eu/youth/solidarity_el | Ευρωπαϊκές ευκαιρίες εθελοντισμού. |
| 95 | Σύλλογος Ελλήνων Οδηγών Βουνού | oeoe.org.gr | Ορεινή διάσωση, εκπαίδευση. |
10. Χρήσιμες Πύλες & Εργαλεία Αναζήτησης
| # | Πηγή | URL | Περιγραφή |
|---|---|---|---|
| 96 | Εθνικό Τυπογραφείο – Αναζήτηση ΦΕΚ | et.gr | Αναζήτηση και λήψη ΦΕΚ. |
| 97 | Lawspot.gr | lawspot.gr | Νομικά άρθρα, ενημερώσεις, νομοθεσία. |
| 98 | E-nomothesia.gr | e-nomothesia.gr | Κωδικοποιημένη νομοθεσία. |
| 99 | Gov.gr | gov.gr | Ηλεκτρονικές υπηρεσίες για πολίτες. |
| 100 | OpenGov.gr – Διαβουλεύσεις | opengov.gr | Συμμετοχή σε δημόσιες διαβουλεύσεις για νομοσχέδια. |
Σημειώσεις για τον αναγνώστη
- Τα περισσότερα links είναι ενεργά και οδηγούν σε επίσημες πηγές (ΦΕΚ, Υπουργεία, Ανεξάρτητες Αρχές).
- Ορισμένα links οδηγούν σε ιστοσελίδες νομικού περιεχομένου που αναπαράγουν την επίσημη νομοθεσία.
- Για αναζήτηση νομολογίας, προτείνεται η χρήση των ιστοσελίδων του Αρείου Πάγου και των Δικηγορικών Συλλόγων.
- Η νομοθεσία τροποποιείται συχνά. Συνιστάται έλεγχος για την πιο πρόσφατη έκδοση κάθε νόμου.
Συντακτική Ομάδα του Do-it.gr
H Συντακτική Ομάδα του Do-it.gr αποτελείται από συντάκτες και ειδικούς σε θέματα επιβίωσης, τεχνολογίας και αυτάρκειας. Ο στόχος μας είναι να παρέχουμε ενημερωμένο, αντικειμενικό και πρακτικό πρωτότυπο περιεχόμενο που βοηθά τους αναγνώστες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να αποκτούν δεξιότητες χρήσιμες στην καθημερινότητά τους.
Η ομάδα μας συνδυάζει έρευνα, ανάλυση δεδομένων και πρακτικές δοκιμές, ώστε κάθε άρθρο να είναι ακριβές, πλήρες και εύκολα εφαρμόσιμο. Δίνουμε έμφαση στην αξιοπιστία, την ποιότητα και την ουσιαστική ενημέρωση, καλύπτοντας θέματα από στρατηγική προετοιμασίας έως τεχνολογικά νέα και πρακτικούς οδηγούς.
Με συνεχή επιμόρφωση και συνεργασία με διεθνείς πηγές, η Συντακτική Ομάδα του Do-it.gr επιδιώκει να δημιουργεί περιεχόμενο που εμπνέει, εκπαιδεύει και καθοδηγεί, καθιστώντας το Do-it.gr έναν αξιόπιστο προορισμό για όλους όσους θέλουν να είναι προετοιμασμένοι και ενημερωμένοι. Αν θέλετε να γνωρίσετε την ομάδα πίσω από την έρευνα, το όραμά μας για έναν πιο ασφαλή κόσμο και τις αξίες που διέπουν τη συγγραφή των οδηγών μας, επισκεφθείτε την επίσημη σελίδα μας: About Us
