Η μελισσοκομία, μια από τις παλαιότερες γεωργικές δραστηριότητες της ανθρωπότητας, βρίσκεται στο κατώφλι μιας ριζοσπαστικής αλλαγής. Η αυτόματη συλλογή μελιού αναδιατυπώνει την κλασική εικόνα του μελισσοκόμου που ενοχλεί τις κυψέλες και εξάγει το μέλι με φυσική δύναμη. Αυτές οι σύγχρονες τεχνολογίες υπόσχονται να αυτοματοποιήσουν τη δαμάλιση των μελισσιών και την εξαγωγή του μελιού, ελαχιστοποιώντας το στρες των μελισσών, μειώνοντας δραστικά τη χειρωνακτική εργασία και αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα.

Αυτός ο οδηγός εξερευνά βαθιά το πεδίο της αυτόματης συλλογής μελιού, παρουσιάζοντας τις τεχνολογίες που υπάρχουν, τα οφέλη τους, τις προκλήσεις εφαρμογής και το μέλλον που σχεδιάζουν για τους σύγχρονους μελισσοκόμους.

Μέρος 1: Πώς Λειτουργεί η Αυτόματη Συλλογή Μελιού – Οι Τρεις Στήλες της Τεχνολογίας

1.1 Η Φιλοσοφία Πίσω από την Αυτοματοποίηση

Η κύρια ιδέα είναι απλή: να επιτρέψουμε στα μέλι να “διαφεύγει” από τα κελιά των κηρήθρων και να συλλέγεται σε ένα δοχείο χωρίς να ανοίγει η κυψέλη, χωρίς να αφαιρούνται οι κηρήθρες και με ελάχιστη διαταραχή της αποικίας. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω ειδικά σχεδιασμένων κυψελών, τοποθέτησης συσκευών συλλογής και μερικές φορές χρήσης μηχανικών ή περιβαλλοντικών παραγόντων.

1.2 Βασικές Τεχνολογικές Προσεγγίσεις

Οι υπάρχουσες λύσεις βασίζονται σε τρεις κύριες αρχές:

1. Αυτόματες Κυψέλες (Flow Hive & Ανάλογες): Η πιο γνωστή προσέγγιση. Χρησιμοποιεί πλαστικούς κηρήθρες με προδιαμορφωμένα κελιά και ένα εσωτερικό μηχανισμό. Όταν ο μελισσοκόμος γυρίζει ένα μοχλό, τα κελιά των κηρήθρων “διασπώνται” εσωτερικά, επιτρέποντας στο μέλι να ρέει μέσω βαρύτητας και προκαλούμενης τριβής προς ένα κανάλι και έξω από την κυψέλη, απευθείας σε δοχείο. Δεν απαιτείται εκκεντροφόρος!
2. Συστήματα Παθητικής Συλλογής (Honey Tapping): Σε αυτά τα συστήματα, το μέλι αποστραγγίζει φυσικά από τους κηρήθρες, συχνά με την ελάχιστη παρέμβαση. Μπορεί να περιλαμβάνει:
   • Θερμική Διάταξη: Εφαρμόζεται ελεγχόμενη ελάχιστη θέρμανση (πάνω από το σημείο τήξης του κεριού αλλά κάτω από αυτό που βλάπτει το μέλι) στην περιοχή αποθήκευσης μελιού, ώστε να λιώσει λίγο το κερί και να διευκολυνθεί η ροή.
   • Κλίση και Διάταξη Κυψέλης: Οι κηρήθρες είναι ελαφρώς κεκλιμένοι, και με τη χρήση διαφραγμάτων ή πλαστικών φύλλων με μικρά ανοίγματα, το μέλι αποστραγγίζει σταδιακά σε μια λεκάνη συλλογής.
3. Ρομποτικές Λύσεις και Εξέλιξη: Αυτό είναι το αιχμηρό της έρευνας. Περιλαμβάνει ρομποτικά συστήματα που μπορούν να αναγνωρίζουν κηρήθρες γεμάτους με μέλι, να τους αφαιρούν από την κυψέλη, να αποκαλύπτουν τα κεριώματα και να τους τοποθετούν σε εκκεντροφόρο – όλα αυτόματα. Είναι ακόμη σε πρωτότυπα στάδια και υψηλού κόστους.

Πίνακας Σύγκρισης Βασικών Τεχνολογιών Αυτόματης Συλλογής

Μέρος 2: Οι Πιο Γνωστές Λύσεις – Flow Hive και Άλλα

2.1 Το Flow Hive: Το Σύστημα που Έκανε Διάσημη την Ιδέα

Το Flow Hive, που παρουσιάστηκε το 2015 μέσω της χρηματοδότησης από το κόσμο (crowdfunding), είναι η πιο εμπορικά επιτυχημένη λύση.

• Πώς λειτουργεί: Στο κέντρο του συστήματος βρίσκονται οι ειδικοί πλαστικοί κηρήθρες Flow. Τα κελιά τους είναι κατασκευασμένα έτσι ώστε, όταν ο μοχλός είναι κλειστός, οι μέλισσες να τα γεμίζουν και να τα σφραγίζουν κανονικά. Όταν ο μοχλός γυρίσει, τα μισά από τα τοιχώματα κάθε κελιού περιστρέφονται, δημιουργώντας συνεχείς διαδρομές μέσα στον κηρήθρα. Το μέλι τότε ρέει προς τα κάτω λόγω της βαρύτητας, μέσω των προ-τοποθετημένων σωληνώσεων, και βγαίνει έξω από μια βρύση.
• Πλεονεκτήματα: Απίστευτα εύκολη και γρήγορη συλλογή (λεπτά αντί για ώρες), μηδενική διαταραχή για τις μέλισσες κατά την εξαγωγή, δεν απαιτεί εκκεντροφόρο ή εξοπλισμό αποκάλυψης.
• Μειονεκτήματα/Κριτική: Υψηλή αρχική επένδυση. Οι πλαστικοί κηρήθρες μπορεί να μην είναι κατάλληλοι για όλες τις κλιματικές συνθήκες (π.χ., πολύ κρύους χειμώνες). Κάποιοι παραδοσιακοί μελισσοκόμοι εκφράζουν ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη υγεία του αποικιών σε πλαστικούς κηρήθρες και για την απομάκρυνση από τις παραδοσιακές πρακτικές.

2.2 Άλλες Εναλλακτικές και Συστήματα

Διάφορες εταιρείες και εφευρέτες προσπαθούν να βελτιώσουν ή να προσφέρουν εναλλακτικές:

• Beehome / Beewise: Μια πλήρως αυτοματοποιημένη κυψέλη ρομποτικού τύπου. Διαχειρίζεται όχι μόνο τη συλλογή μελιού, αλλά παρακολουθεί την υγεία της αποικίας, ελέγχει τη θερμοκρασία, την υγρασία, και μπορεί ακόμα και να χορηγεί φάρμακα. Η εξαγωγή γίνεται με εσωτερική επεξεργασία των κηρήθρων.
• Κοινωνικά και Οικολογικά Προσανατολισμένα Σχέδια: Υπάρχουν σχέδια για συστήματα χαμηλού κόστους με απλά μηχανικά μέρη (π.χ., βαλβίδες, διαφράγματα) που μπορούν να προσαρμοστούν σε υπάρχουσες κυψέλες Langstroth.

Μέρος 3: Οφέλη, Προκλήσεις και Πρακτικές Συμβουλές

3.1 Τα Άμεσα Οφέλη για τον Μελισσοκόμο

• Μείωση Χειρωνακτικής Εργασίας και Χρόνου: Η διαδικασία συρρίκνωσης από ώρες σε λεπτά.
• Μεγαλύτερη Ασφάλεια και Λιγότερο Στρες: Μειώνεται δραστικά ο κίνδυνος τσιμπήματος καθώς δεν ανοίγει η κυψέλη. Επίσης, οι μέλισσες δεν εξοργίζονται λόγω της απότομης διαταραχής και κλοπής της τροφής τους.
• Πιο Καθαρό Μέλι: Το μέλι δεν εκτίθεται στον αέρα για ώρες, μειώνοντας τον κίνδυνο υγρασίας ή μόλυνσης. Ρέει απευθείας από την κυψέλη στο δοχείο.
• Φιλικότητα προς τους Αρχάριους: Κάνει τη συλλογή προσιτή σε άτομα που φοβούνται τα τσιμπήματα ή δεν διαθέτουν χώρο/εξοπλισμό για παραδοσιακή εξαγωγή.

3.2 Προκλήσεις και Πράγματα που Πρέπει να Ληφθούν Υπόψη

• Αρχικό Κόστος: Το κόστος μιας αυτόματης κυψέλης (π.χ., Flow Hive) είναι πολλαπλάσιο μιας συμβατικής ξύλινης κυψέλης.
• Εξάρτηση από Πλαστικό: Πολλοί μελισσοκόμοι προτιμούν το φυσικό κερί και ανησυχούν για την πιθανή μεταφορά ρύπων από το πλαστικό στο μέλι ή την επίδραση στην υγεία των μελισσών.
• Περιορισμοί σε Όγκο Παραγωγής: Ορισμένα συστήματα μπορεί να μην είναι βέλτιστα για επαγγελματική κλίμακα ή για περιοχές με πολύ υψηλή παραγωγή, όπου η παραδοσιακή μέθοδος παραμένει πιο γρήγορη ανά κυψέλη.
• Συντήρηση και Καθαρισμός: Οι εσωτερικοί σωλήνες και μηχανισμοί πρέπει να καθαρίζονται πολύ καλά μετά από κάθε συλλογή, για να αποφευχθεί η ζύμωση του υπολείμματος μελιού και η προσέλκυση παρασίτων.

3.3 Συμβουλές Εφαρμογής

1. Ξεκινήστε Σιγά: Εάν είστε παραδοσιακός μελισσοκόμος, δοκιμάστε 1-2 αυτόματες κυψέλες παράλληλα με το υπάρχον σας απόθεμα.
2. Ελέγξτε Συχνά: Παρά την αυτοματοποίηση, η τακτική επιθεώρηση της υγείας της αποικίας παραμένει υποχρεωτική. Το σύστημα δεν αντικαθιστά τη διαχείριση ασθενειών, της βασίλισσας, ή του χώρου.
3. Καθαριότητα Πάνω από Όλα: Ακολουθήστε αυστηρά τις οδηγίες κατασκευαστή για το πλύσιμο και την αποστείρωση των εξαρτημάτων μετά τη συλλογή.
4. Κλιματικές Προϋποθέσεις: Βεβαιωθείτε ότι το σύστημα είναι κατάλληλο για το κλίμα της περιοχής σας (αντοχή σε υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες).

Μέρος 4: Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

📋 Κατηγορία 1: Γενικές Αρχές και Λειτουργία

1. Τι είναι η αυτόματη συλλογή μελιού;
   Μια μέθοδος που επιτρέπει την εξαγωγή του μελιού από την κυψέλη χωρίς την παραδοσιακή διαδικασία αφαίρεσης κηρήθρων, αποκάλυψης κεριών και χρήσης εκκεντροφόρου, συχνά με ελάχιστη διαταραχή για τις μέλισσες.
2. Πώς λειτουργεί βασικά ένα αυτόματο σύστημα συλλογής;
   Βασίζεται στη δημιουργία μιας προσωρινής “διαδρομής” μέσα ή μεταξύ των κελιών των κηρήθρων, ώστε το μέλι να μπορεί να ρέει με τη βοήθεια της βαρύτητας προς ένα σημείο συλλογής, ενώ οι κηρήθρες παραμένουν στη θέση τους.
3. Υπάρχουν διαφορετικά είδη συστημάτων;
   Ναι. Τα κύρια είδη είναι: 1) Συστήματα με μηχανικό διαχωρισμό κελιών (π.χ., Flow Hive), 2) Συστήματα με παθητική αποστράγγιση (μέσω θέρμανσης ή κλίσης) και 3) Πλήρως ρομποτικά συστήματα που χειρίζονται ολόκληρη τη διαδικασία.
4. Τι είναι το Flow Hive;
   Η πιο γνωστή εμπορική τεχνολογία. Χρησιμοποιεί ειδικούς πλαστικούς κηρήθρες με κινητά μέρη. Όταν γυρίζεται ένας εξωτερικός μοχλός, τα κελιά μέσα στον κηρήθρα αλλάζουν διάταξη, ανοίγοντας διαδρομές για το μέλι να ρέει προς τα κάτω και έξω από μια βρύση.
5. Τι είναι το Beehome (Beewise);
   Μια πλήρως αυτοματοποιημένη, ρομποτική κυψέλη. Διαχειρίζεται όχι μόνο τη συλλογή μελιού, αλλά παρακολουθεί και διαχειρίζεται αυτόματα την υγεία της αποικίας, την υγρασία, τη θερμοκρασία και τη διατροφή.
6. Λειτουργεί το σύστημα χωρίς ρεύμα;
   Τα συστήματα παθητικής αποστράγγισης (με βαρύτητα) μπορεί να λειτουργούν χωρίς. Το Flow Hive απαιτεί μόνο μηχανική κίνηση του μοχλού. Τα προηγμένα ρομποτικά συστήματα (π.χ., Beehome) απαιτούν απαραίτητα ηλεκτρική ενέργεια, συχνά από ηλιακούς συλλέκτες.
7. Πόσες φορές μπορώ να συλλέξω μέλι σε μια σεζόν με αυτό το σύστημα;
   Μπορείτε να συλλέγετε όταν οι κηρήθρες είναι γεμάτοι και σφραγισμένοι, όπως στην παραδοσιακή μέθοδο. Το πλεονέκτημα είναι ότι μπορείτε να συλλέγετε μικρές ποσότητες πιο συχνά χωρίς μεγάλη δαπάνη χρόνου ή διατάραξης.
8. Επηρεάζει τη διαδικασία της πολυπολισμού (μέλισσες να “κλέβουν” μέλι);
   Μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο. Επειδή η συλλογή είναι γρήγορη και το μέλι απομακρύνεται απευθείας σε κλειστό δοχείο, δεν υπάρχει ανοιχτό μέλι που να προκαλεί “ληστεία” από άλλες αποικίες ή αγρίες μέλισσες.
9. Τι συμβαίνει με τους νεκρούς μέλισσες και τα υπολείμματα μέσα στον κηρήθρα;
   Σε σωστά σχεδιασμένα συστήματα, τα κανάλια ροής είναι αρκετά μικρά για να εμποδίσουν τη διέλευση στερεών υπολειμμάτων. Το φιλτράρισμα γίνεται καθώς το μέλι περνά από συρόμενους σταθμούς προς τον τελικό συλλέκτη.
10. Ποια είναι η βασική φυσική αρχή πίσω από τη “ροή” του μελιού;
    Βαρύτητα και τριβή. Ο κηρήθρας είναι κατακόρυφος ή κεκλιμένος. Όταν ανοίξουν οι εσωτερικές διαδρομές, το πηχτό μέλι αρχίζει να ρέει προς τα κάτω λόγω του βάρους του. Η διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί με ελάχιστη, ελεγχόμενη θέρμανση για τη μείωση του ιξώδους του μελιού.

⚙️ Κατηγορία 2: Εγκατάσταση, Λειτουργία και Συντήρηση

11. Μπορώ να μετατρέψω μια υπάρχουσα παραδοσιακή κυψέλη Langstroth σε αυτόματη;
    Όχι εύκολα και όχι οικονομικά αποδοτικά. Συστήματα όπως το Flow Hive απαιτούν ειδικά σχεδιασμένους πλαστικούς κηρήθρες και πλαίσια που δεν είναι συμβατά. Μερικές λύσεις παθητικής αποστράγγισης ίσως προσαρμόζονται, αλλά η καλύτερη πρακτική είναι η αντικατάσταση ολόκληρης της κυψέλης.
12. Πόσο χρόνο χρειάζεται για να συλλέξω μέλι από μια αυτόματη κυψέλη;
    Η ίδια η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά ανά κυψέλη (στροφή μοχλού και συλλογή). Συγκριτικά, η παραδοσιακή μέθοδος για μια κυψέλη μπορεί να διαρκέσει πάνω από μία ώρα (συμπεριλαμβανομένης αφαίρεσης, αποκάλυψης, εκκέντωσης και επανατοποθέτησης κηρήθρων).
13. Πρέπει να χρησιμοποιήσω καπνό ή άλλα μέσα ηρεμίας κατά τη συλλογή;
    Όχι. Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα είναι ότι δεν χρειάζεται να ανοίξετε την κυψέλη ή να ενοχλήσετε τις μέλισσες στο χώρο της ωοτοκίας. Συλλέγετε από ένα εξωτερικό, κλειστό σημείο εξαγωγής.
14. Πώς καθαρίζω το σύστημα μετά τη συλλογή;
    Πρέπει να περάσετε καθαρό νερό (ή αραιό διάλυμα νερού-οξύ) μέσα από τους σωλήνες και τα κανάλια για να ξεπλύνετε υπολείμματα μελιού. Το Flow Hive συνοδεύεται από ειδικό εργαλείο (bung) για αυτό το σκοπό. Η αποστείρωση είναι κρίσιμη για την πρόληψη ζύμωσης.
15. Τι γίνεται αν το μέλι είναι πολύ πηχτό και δεν ρέει καλά;
    Αυτό είναι ένας πρακτικός περιορισμός. Λειτουργεί καλύτερα σε θερμές μέρες ή σε περιοχές με ζεστό κλίμα. Μερικοί μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν ασφαλείς, χαμηλής ισχύος θερμαντικά καλώδια ή μαξιλάρια γύρω από την περιοχή συλλογής για να διατηρήσουν το μέλι σε ρευστή κατάσταση.
16. Οι μέλισσες “διορθώνουν” ή φράζουν τα μηχανικά μέρη μετά τη συλλογή;
    Ναι, αυτό είναι φυσιολογικό. Οι μέλισσες θα προσπαθήσουν να καθαρίσουν και να σφραγίσουν τυχόν υπολείμματα. Μετά τη συλλογή και τον καθαρισμό, όταν τα μέρη επανέρχονται στην αρχική τους θέση, οι μέλισσες θα επισκευάσουν τα κελιά και θα τα γεμίσουν ξανά, θεωρώντας τα ως κανονικούς κηρήθρες.
17. Χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για να χειριστώ το σύστημα;
    Η βασική λειτουργία (στροφή μοχλού) είναι πολύ απλή. Ωστόσο, η κατανοήση του πότε να συλλέξετε, ο σωστός καθαρισμός και η βασική διαχείριση της υγείας της αποικίας παραμένουν βασικές δεξιότητες που πρέπει να κατέχει κάθε μελισσοκόμος.
18. Πού πηγαίνει ακριβώς το μέλι; Ρέει απευθείας σε βάζο;
    Συνήθως ρέει μέσω σωλήνων σε ένα μεγάλο, κλειστό δοχείο συλλογής (συχνά από ανοξείδωτο ατσάλι ή τροφικής ποιότητας πλαστικό) που βρίσκεται κάτω ή δίπλα στην κυψέλη. Από εκεί, το μέλι μπορεί να μπουκαλιστεί.
19. Τι συμβαίνει αν το σύστημα φραχθεί;
    Αυτό είναι ένα από τα κύρια ζητήματα συντήρησης. Μπορεί να οφείλεται σε κρυσταλλωμένο μέλι, κερί ή νεκρή μέλισσα. Απαιτείται αποσυναρμολόγηση και χειροκίνητος καθαρισμός του συγκεκριμένου τμήματος, πράγμα που μπορεί να είναι επίπονο.
20. Μπορώ να ελέγξω το επίπεδο πληρότητας των κηρήθρων χωρίς να ανοίξω την κυψέλη;
    Στα συστήματα υψηλής τεχνολογίας όπως το Beehome, υπάρχουν αισθητήρες και κάμερες που δίνουν αυτήν την πληροφορία. Στο Flow Hive, μπορείτε να κοιτάξετε από το εξωτερικό παράθυρο ή να δοκιμάσετε ελαφρά το μοχλό για να δείτε αν ρέει μέλι.

✔️ Κατηγορία 3: Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα

21. Ποιο είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα για τον μελισσοκόμο;
    Η εξαιρετική μείωση του χρόνου, της φυσικής προσπάθειας και του εξοπλισμού που απαιτείται για τη συλλογή. Καθιστά τη μελισσοκομία πιο προσιτή και λιγότερο επίπονη.
22. Ποιο είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα για τις μέλισσες;
    Το ελάχιστο στρες. Δεν υφίστανται διαταραχές από καπνό, κραδασμούς, αφαίρεση του “σπιτιού” τους (κηρήθρες) ή απότομες αλλαγές θερμοκρασίας και υγρασίας.
23. Ποιο είναι το κύριο μειονέκτημα;
    Το υψηλό αρχικό κόστος της αγοράς των ειδικών κυψελών και εξαρτημάτων σε σχέση με τις παραδοσιακές ξύλινες κυψέλες.
24. Δίνει το σύστημα πρόσβαση σε όλο το μέλι;
    Όχι απαραίτητα. Τα συστήματα όπως το Flow Hive συλλέγουν μέλι μόνο από τους ειδικούς κηρήθρες στα οποία είναι εγκατεστημένα. Το μέλι που είναι αποθηκευμένο σε κανονικούς κηρήθρες ελεύθερης κατασκευής ή σε άλλα μέρη της κυψέλης δεν μπορεί να συλλεχθεί αυτόματα.
25. Η ποιότητα του μελιού είναι καλύτερη ή χειρότερη;
    Συχνά καλύτερη ή ίδια. Το μέλι δεν εκτίθεται στον αέρα για ώρες, μειώνοντας τον κίνδυνο υγρασίας και μόλυνσης. Ρέει απευθείας από την κυψέλη σε κλειστό δοχείο. Δεν υπάρχει επαφή με μέταλλο (εκτός από ατσάλινους σωλήνες) κατά την εξαγωγή, ούτε θερμική καταπόνηση όπως σε κάποιους εκκεντροφόρους.
26. Χάνω το παραπροϊόν του κεριού;
    Ναι, αυτό είναι σημαντικό μειονέκτημα. Με συστήματα όπως το Flow Hive, δεν παίρνετε καθαρό κερί. Το πλαστικό πλαίσιο ξαναχρησιμοποιείται. Αυτό σημαίνει απώλεια εσόδων για όσους πουλάνε κερί και απώλεια πολύτιμου υλικού για τη δημιουργία νέων κηρήθρων από τις ίδιες τις μέλισσες.
27. Είναι πιο υγιεινό για τις μέλισσες;
    Υπάρχουν θετικά και αρνητικά. Θετικά: Λιγότερο στρες, μικρότερη πιθανότητα σωματικής βλάβης στις μέλισσες κατά τη συλλογή. Αρνητικά: Οι πλαστικοί κηρήθρες μπορεί να συγκρατούν υγρασία διαφορετικά από το ξύλο και το κερί, και μπορεί να είναι πιο δύσκολος ο καθαρισμός τους από παθογόνους όπως η Βαροόα (αν δεν συντηρούνται άριστα).
28. Είναι κατάλληλο για αρχάριους;
    Απολύτως. Απομακρύνει μια από τις πιο τρομακτικές και τεχνικά απαιτητικές διαδικασίες για έναν νέο μελισσοκόμο. Ωστόσο, ένας αρχάριος ΠΡΕΠΕΙ να μάθει και τις παραδοσιακές μεθόδους για την πλήρη κατανόηση της μελισσοκομίας και ως εφεδρικό σχέδιο.
29. Είναι κατάλληλο για οργανική μελισσοκομία;
    Αυτό εξαρτάται από τους κανονισμούς της κάθε χώρας και από το υλικό κατασκευής. Οι χρήστες πρέπει να βεβαιωθούν ότι οι πλαστικοί κηρήθρες είναι από πλαστικό τροφίμων και δεν διαλύουν ρύπους στο μέλι. Οι παραδοσιακοί οργανικοί μελισσοκόμοι συχνά προτιμούν τα φυσικά υλικά (ξύλο, κερί).
30. Μπορώ να δοκιμάσω το μέλι πριν το συλλέξω;
    Στο Flow Hive, μπορείτε να βγάλετε μια πολύ μικρή ποσότητα για δοκιμή. Σε γενικές γραμμές όμως, η δειγματοληψία γίνεται πιο δύσκολη, καθώς δεν έχετε άμεση πρόσβαση στον ακάλυπτο κηρήθρα πριν την εξαγωγή.

💰 Κατηγορία 4: Οικονομικά και Βιωσιμότητα

31. Πόσο κοστίζει μια αυτόματη κυψέλη σε σύγκριση με μια παραδοσιακή;
    *Μια βασική κυψέλη Flow Hive κοστίζει πολλαπλάσια μιας απλής ξύλινης κυψέλης Langstroth. Η επένδυση μπορεί να είναι από 300 έως 600 ευρώ ή και παραπάνω για ένα πλήρες κιτ, ενώ μια παραδοσιακή ξύλινη κυψέλη μπορεί να κοστίζει 50-150 ευρώ.*
32. Αξίζει οικονομικά για έναν επαγγελματία;
    Για μεγάλες κλίμακες (εκατοντάδες κυψελών), το αρχικό κόστος είναι απαγορευτικό. Μπορεί να είναι βιώσιμο για ημιεπαγγελματίες ή για εκείνους που πουλάνε μέλι απευθείας στον καταναλωτή σε υψηλή τιμή, όπου η εξοικονόμηση χρόνου και η ιστορία του προϊόντος (μέλι “χωρίς στρες”) δικαιολογούν την επένδυση.
33. Ποια είναι η διάρκεια ζωής μιας τέτοιας κυψέλης;
    *Οι κατασκευαστές ισχυρίζονται 20+ χρόνια για τα πλαστικά μέρη (εάν διατηρούνται σωστά). Το ξύλινο σώμα έχει παρόμοια διάρκεια ζωής με μια παραδοσιακή κυψέλη. Τα ηλεκτρονικά στοιχεία σε ρομποτικά συστήματα μπορεί να έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής λόγω τεχνολογικής απαξίωσης.*
34. Μειώνει το κόστος εργασίας;
    Ναι, δραστικά. Εξαλείφει την ανάγκη για ειδικό εξοπλισμό (εκκεντροφόρο, αποκαλυπτήρες κηρίων) και μειώνει τις ώρες εργασίας κατά τη σεζόν συλλογής κατά 80% ή και περισσότερο. Αυτό είναι το κύριο οικονομικό του όφελος.
35. Ποιος είναι ο στόχος αγοράς για αυτές τις κυψέλες;
    Ερασιτέχνες μελισσοκόμοι, όσοι έχουν φόβο για τα τσιμπήματα, όσοι έχουν περιορισμένο χώρο ή χρόνο, και εκπαιδευτικά ιδρύματα που θέλουν να δείξουν τη διαδικασία χωρίς να ενοχλούν τις μέλισσες.
36. Υπάρχει μια καλή επιστροφή επένδυσης (ROI);
    Για τον ερασιτέχνη που δεν υπολογίζει την αξία του δικού του χρόνου, το ROI μπορεί να είναι αργό (πολλά χρόνια). Για τον ημιεπαγγελματία που προσθέτει αξία στο προϊόν του, ο συνδυασμός εξοικονόμησης χρόνου και μοναδικότητας προϊόντος μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερο ROI.
37. Απαιτεί ειδικά ασφαλιστικά μέτρα για την προστασία της εξελιγμένης τεχνολογίας;
    Οι ρομποτικές κυψέλες είναι υψηλής αξίας και ευάλωτες σε κλοπή ή βανδαλισμό. Μπορεί να απαιτείται εγκατάσταση σε προστατευμένο χώρο, συστήματα παρακολούθησης ή ασφάλιση.
38. Δεσμεύομαι σε έναν συγκεκριμένο προμηθευτή για ανταλλακτικά;
    Συνήθως ναι. Αυτό είναι ένας κίνδυνος. Εάν η εταιρεία παύσει να λειτουργεί ή αλλάξει τα πρότυπα, μπορεί να μην βρίσκετε ανταλλακτικά στο μέλλον. Τα παραδοσιακά ξύλινα πλαίσια και εξαρτήματα είναι τυποποιημένα και παράγονται από πολλούς προμηθευτές.

🔮 Κατηγορία 5: Μέλλον, Έρευνα και Συζητήσεις

39. Ποια είναι η τελευταία λέξη της τεχνολογίας αυτή τη στιγμή;
    Τα πλήρως αυτόνομα ρομποτικά περίπτερα όπως το Beehome, τα οποία ενσωματώνουν τεχνητή νοημοσύνη (AI) για την ανίχνευση ασθενειών, την αυτόματη θεραπεία και τη βελτιστοποίηση των συνθηκών διαβίωσης, πέρα από την αυτόματη συλλογή.
40. Ποια είναι τα μεγάλα εμπόδια για μαζική υιοθέτηση;
    1) Κόστος, 2) Αποδοχή από την παραδοσιακή κοινότητα των μελισσοκόμων, 3) Ανησυχίες για την υγεία των μελισσών σε μακροπρόθεσμη βάση σε πλαστικούς κηρήθρες, 4) Τεχνολογική αξιοπιστία σε διάφορες κλιματικές συνθήκες.
41. Βοηθάει στην καταπολέμηση του συνδρόμου καταρρεύσεως αποικιών (CCD);
    Μπορεί έμμεσα να βοηθήσει μειώνοντας το στρες από την ανθρώπινη παρέμβαση. Ωστόσο, το CCD είναι ένα πολύπλευρο πρόβλημα (παράσιτα, πέστρωση, κλιματική αλλαγή, μονότροπη διατροφή) που μια τεχνολογία συλλογής δεν μπορεί να λύσει από μόνη της.
42. Μπορεί αυτή η τεχνολογία να συνδυαστεί με άλλες καινοτομίες (π.χ., IoT);
    Είναι ο ακρογωνιαίος λίθος. Τα αυτόματα συστήματα συλλογής είναι ιδανική πλατφόρμα για αισθητήρες IoT (θερμοκρασίας, υγρασίας, βάρους, ήχου) που παρέχουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για τη διαχείριση της αποικίας.
43. Θα αντικαταστήσει τελικά την παραδοσιακή μέθοδο;
    Όχι πλήρως, αλλά θα την συμπληρώσει. Πιθανότατα θα δημιουργηθεί ένα δυαδικό σύστημα: Παραδοσιακές μέθοδοι για μεγάλες εμπορικές μονάδες και εκτροφή κηρήθρων, και αυτόματες μέθοδοι για μικρές κλίμακες, εκπαιδευτικούς και ειδικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
44. Υπάρχουν πατέντες που περιορίζουν την ανάπτυξη;
    Η βασική τεχνολογία του Flow Hive είναι κατοχυρωμένη με διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Αυτό περιορίζει τους ανταγωνιστές από το να δημιουργήσουν πανομοιότυπα συστήματα, αλλά και ενθαρρύνει την καινοτομία προς διαφορετικές λύσεις.
45. Ποιος είναι ο περιβαλλοντικός αποτύπωμα της παραγωγής πλαστικών κηρήθρων;
    Αυτό είναι ένα σημαντικό ζήτημα βιωσιμότητας. Η παραγωγή πλαστικού έχει μεγαλύτερο ενεργειακό κόστος και απόβλητα σε σύγκριση με το ξύλο. Αντισταθμίζεται εν μέρει από τη μεγάλη διάρκεια ζωής και τη μη ανάγκη για συνεχή αντικατάσταση (σε αντίθεση με τους φθαρτούς ξύλινους κηρήθρες σε ορισμένες περιπτώσεις).
46. Πώς επηρεάζει τη σχέση του μελισσοκόμου με τις μέλισσες;
    Μερικοί παραδοσιακοί μελισσοκόμοι πιστεύουν ότι δημιουργεί μια πιο “απομακρυσμένη” σχέση. Η διαδικασία της προσεκτικής επιθεώρησης κάθε κηρήθρα παρέχει βαθιά γνώση για την υγεία της αποικίας, κάτι που μπορεί να χάσει κανείς με μια πιο “μη εμπλεκόμενη” μέθοδο.
47. Υπάρχουν κίνητρα ή επιδοτήσεις για τη μετάβαση σε αυτές τις τεχνολογίες;
    Σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες, υπάρχουν προγράμματα (π.χ., μέσω της ΚΑΠ) που επιδοτούν καινοτομίες στη γεωργία. Ένας μελισσοκόμος μπορεί να διερευνήσει αν αυτόματες τεχνολογίες για τη μείωση του εργατικού κόστους πληρούν τα κριτήρια.
48. Μπορώ να χτίσω μόνος μου ένα τέτοιο σύστημα (DIY);
    Υπάρχουν σχέδια και προσπάθειες στην κοινότητα DIY, αλλά αυτό απαιτεί μεγάλη τεχνική δεξιότητα (μηχανολογία, τρισδιάστατο σχεδιασμό, εκτύπωση 3D). Ο κίνδυνος διαρροών, μόλυνσης και βλάβης στις μέλισσες είναι σημαντικός, και συνήθως δεν συνιστάται για αρχάριους.
49. Πού μπορώ να βρω αξιόπιστα δεδομένα και συγκρίσεις από πραγματικούς χρήστες;
    *Σε ειδικά φόρουμ (όπως το BeeSource ή ελληνικά μελισσοκομικά), σε κανάλια YouTube με μακροπρόθεσμες κριτικές (1+ έτους χρήσης), και σε ανεξάρτητους οργανισμούς γεωργικών πανεπιστημίων που διεξάγουν συγκριτικές δοκιμές.*
50. Είναι η σωστή επιλογή για μένα;
    Αν 1) Δεν σας πειράζει το υψηλό αρχικό κόστος, 2) Θέλετε την άνεση και την ταχύτητα, 3) Δεν εξαρτάστε από την πώληση κεριού, και 4) Είστε διατεθειμένοι να μάθετε τη νέα τεχνολογία και να τη συντηρήτε άψογα, τότε ναι. Αν 1) Έχετε περιορισμένο budget, 2) Αγαπάτε την παραδοσιακή πρακτική, 3) Διαχειρίζεστε δεκάδες ή εκατοντάδες κυψελών, ή 4) Έχετε ανησυχίες για το πλαστικό, τότε ίσως η παραδοσιακή μέθοδος να παραμείνει η καλύτερη για εσάς.

Συμπέρασμα: Το Μέλλον της Μελισσοκομίας

Η αυτόματη συλλογή μελιού δεν είναι μια μαγική λύση για όλους, αλλά αναμφίβολα αναδεικνύει την κατεύθυνση της σύγχρονης μελισσοκομίας. Αντιπροσωπεύει μια σημαντική βοήθεια, ιδιαίτερα για τους νέους και τους μη-επαγγελματίες που θέλουν να μπουν στον κόσμο της μελισσοκομίας με λιγότερες φυσικές και ψυχολογικές δυσκολίες.

Το κλειδί για τον σωστό εντοπισμό της είναι να γνωρίζει κανείς τα πλεονεκτήματά της (άνεση, ταχύτητα, ελάχιστη διαταραχή), αλλά και τους περιορισμούς της (κόστος, εξάρτηση από πλαστικό, έλλειψη παραγωγής κεριού). Σε συνδυασμό με παραδοσιακή γνώση και προσεκτική διαχείριση, αυτές οι τεχνολογίες μπορούν να είναι ένα πολύτιμο εργαλείο για τη δημιουργία μιας πιο βιώσιμης, αποτελεσματικής και ελκυστικής μελισσοκομίας για τις επόμενες γενιές. Το μέλι συνεχίζει να ρέει – τώρα απλώς μπορεί να το κάνει με τον πιο ήπιο και σύγχρονο τρόπο.

50 Πηγές & Χρήσιμοι Σύνδεσμοι (με ενεργά links)

Official Technology & Commercial Product Websites

These are the direct sources for the most well-known systems on the market.

1. Flow Hive – Official site for the Flow Hive system, featuring “honey on tap” technology.
2. Beehome by Beewise – Official site for the robotic, solar-powered Beehome system that automates hive management and honey harvesting.
3. Melitto Automated Beehive – Website for a German automated hive system that uses internal frames and a collection mechanism.

University & Research Institutions

Academic and research bodies are key drivers of innovation in this field.
4. Honey Bee Research Centre – University of Guelph – A leading research centre exploring bee health and sustainable beekeeping technologies.
5. Bee Research Laboratory – USDA ARS – U.S. federal research lab conducting studies on hive management and health.
6. Institute for Bee Research, Hohen Neuendorf – A prominent German institute for apidology and beekeeping technology research.
7. Hawaii ‘Ike Honey Bee Project – A University of Hawaii project focused on bee health, breeding, and technology.
8. Apiculture Platform – University of Bern – Swiss research group with projects on automated hive monitoring.
9. Wageningen University & Research – Plant Sciences Group – Dutch university with research lines in pollination and bee health.
10. ARC Centre of Excellence for Plant Success in Nature and Agriculture – An Australian research centre where pollination and pollinator efficiency are key themes.

Scientific Literature & Open Access Repositories

Find peer-reviewed studies and pre-prints on hive automation and related technologies.
11. ScienceDirect – A major database for scientific journal articles; search for “automated beehive” or “precision apiculture”.
12. JSTOR – Digital library for academic journals; useful for historical and ecological perspectives on beekeeping.
13. PubMed Central – Free archive of biomedical and life sciences journal literature, including bee health studies.
14. arXiv – Open-access repository for pre-print scientific papers, often featuring early engineering and computer science research on sensor systems.
15. Google Scholar – Broad search engine for scholarly literature across all disciplines.
16. ResearchGate – Professional network where scientists often share publications and project updates.
17. Directory of Open Access Journals (DOAJ) – Search for open-access articles in agricultural and engineering journals.

Industry & Beekeeping Association Publications

Stay updated on commercial developments and practical applications.
18. Bee Culture Magazine – Long-running U.S. beekeeping magazine that reviews new tools and technologies.
19. American Bee Journal – Another major U.S. publication covering industry news and innovations.
20. The Apiarist – A well-regarded blog by a scientist-beekeeper that critically analyzes new research and equipment.
21. Apimondia – International Federation of Beekeepers’ Associations – The world organization for the global beekeeping community; hosts congresses where new tech is presented.
22. National Honey Board (USA) Research Database – Compiles and funds research relevant to the U.S. honey industry.
23. Foundation for Food & Agriculture Research (FFAR) Pollinator Health Fund – Funds innovative research projects, including technological solutions.

Government & Agricultural Extension Services

Reliable sources for best practices, regulations, and funded research.
24. USDA National Institute of Food and Agriculture (NIFA) – Funds agricultural research, including projects on pollinator health and farm technology.
25. U.S. Environmental Protection Agency – Pollinator Protection – Provides information on policies and practices affecting beekeeping.
26. European Food Safety Authority (EFSA) – Bee Health – A key regulatory body in the EU with extensive scientific assessments.
27. Food and Agriculture Organization (FAO) – Beekeeping – U.N. agency with global projects and resources on sustainable beekeeping.

Crowdfunding & Innovation Platforms

Where many of these technologies first gain public traction and funding.
28. Indiegogo – Technology Innovations – Platform where various automated hive concepts have sought funding.
29. Kickstarter – Technology Projects – Another major crowdfunding source for innovative beekeeping gadgets.
30. AgFunder News – News site covering investments in agricultural technology (“AgriTech”), including apiculture.

Online Communities & Forums

Where beekeepers discuss their hands-on experiences with new technologies.
31. Beesource Beekeeping Forums – One of the largest and oldest online beekeeping communities.
32. Reddit – r/Beekeeping – An active forum where users frequently post reviews and questions about equipment like Flow Hives.
33. The Beekeeping Forum (UK) – A busy forum with dedicated sections for discussing hive types and equipment.
34. Flow Hive Community Forum – Official user forum for Flow Hive owners to share tips and experiences.

Video Channels & Demonstrations

Visual demonstrations of how these systems work in practice.
35. Flow Hive Official YouTube Channel – Official tutorials, testimonials, and explanation videos.
36. Beewise YouTube Channel – Company videos showcasing the Beehome technology.
37. Canadian Honey Council YouTube Channel – Features presentations from conferences, sometimes on new technologies.
38. Vino Farm YouTube Channel – A popular channel by a beekeeper who provides long-term reviews of the Flow Hive.

Technology Marketplaces & Retailers

Where the equipment is sold and reviewed by customers.
39. Mann Lake Ltd. – A major North American supplier of beekeeping equipment, including innovative products.
40. Dadant & Sons – Another leading U.S. beekeeping supplier with a large catalog.
41. Amazon – Beekeeping Supplies – Marketplace with customer reviews for products like Flow Hive frames.
42. Betterbee – Beekeeping supplier that often features and explains new tools.

General News & AgriTech Innovation Hubs

Broader sites that report on breakthroughs in agricultural technology.
43. MIT Technology Review – Agriculture Tag – Covers high-tech innovations, including in farming and animal husbandry.
44. Wired – Science Tag – Often features articles on robotics and AI applications in agriculture.
45. TechCrunch – Climate Tag – Covers startups and technologies aimed at making agriculture more sustainable.
46. The Robot Report – Agriculture Tag – Focuses specifically on robotics, covering automated farming systems.
47. PrecisionAg – A hub for news and resources on technology-driven agriculture.

Patents & Intellectual Property

For understanding the technical details and invention history.
48. Google Patents – Search for patents related to “beehive,” “honey extraction,” or inventors’ names (e.g., Cedar Anderson for Flow Hive).
49. World Intellectual Property Organization (WIPO) PATENTSCOPE – International patent database.

Additional Useful Resource

Apiculture 4.0 – GitHub Repositories – Some researchers and hobbyists share code for open-source hive monitoring and sensor projects here.

Αυτό είναι το όνειρο κάθε μελισσοκόμου…. η συλλογή μελιού χωρίς κόπο!

Δειτε παρακατω την εφευρεση που καθιστα την συλλογη μελιου παιχνιδι κατ ευθειαν στο βαζο Το κοστος της συγκεκριμενης κυψελης ανερχται στα 745 περιπου δολλαρια Περισσοτερες πληροφοριες στην σελιδα https://www.honeyflow.com/

https://youtu.be/_XyG-0eeds8

Το άρθρο Μελισσοκομία: Αυτόματη συλλογή μελιού εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Τα μέλια που κρυσταλλώνουν το χειμώνα είναι κυρίως τα ανθόμελα δηλαδή αυτά που προέρχονται από νέκταρ φυτών και λουλουδίων. Αντιθέτως τα μέλια που προέρχονται από μελιτώματα, δηλαδή μελιτώδεις εκκρίσεις εντόμων πάνω στα δέντρα κρυσταλλώνουν πολύ αργά έως καθόλου. Τα μελιτώματα είναι πυκνά στη σύνθεση τους (παχύρρευστο μέλι) και χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το περίφημο μέλι ελάτου, που δεν κρυσταλλώνει ποτέ και διατηρεί την παχύρρευστη μορφή του ακόμη και δεκάδες χρόνια μετά.

Μέλια όπως της πορτοκαλιάς, του ρεικιού, του βαμβακιού, του ηλίανθου κ.α κρυσταλλώνουν μέσα σε 2-3 μήνες από την παραγωγή τους και τον τρύγο. Δηλαδή το Χειμώνα θα είναι όλα παγωμένα. Η κρυστάλλωση είναι μια απόλυτα φυσική διαδικασία, και γίνεται λόγω της περιεκτικότητας σε γλυκόζη, όσο περισσότερη τόσο πιο γρήγορο και το κρυστάλλωμα.

Για το κρυστάλλωμα πρώτιστος παράγοντας είναι η θερμοκρασία. Το χειμώνα που οι θερμοκρασίες πέφτουν επιταχύνεται η διαδικασία κρυσταλλοποίησης, και το μέλι παγώνει. Μάλιστα μερικοί που δοκιμάζουν να βάλουν το μέλι στο ψυγείο το κάνουν να κρυσταλλώσει ακόμη πιο γρήγορα ακόμη και το Καλοκαίρι που οι θερμοκρασίες είναι πολύ ψηλές. Συνεπώς όσο χαμηλότερες οι θερμοκρασίες τόσο πιο γρήγορο το κρυστάλλωμα και ποτέ στο ψυγείο. Το μέλι δε χαλά ποτέ!

Τώρα όσον αφορά την ταχύτητα κρυστάλλωσης υπάρχουν μέλια που κρυσταλλώνουν αργά έως καθόλου. Μάλιστα υπάρχουν ανθόμελα που λόγω της μεγάλης τους περιεκτικότητας σε φρουκτόζη, κρυσταλλώνουν πολύ αργά όπως πχ το θυμαρίσιο που κρυσταλλώνει σε 6-18 μήνες.

Επίσης να μην ξεχάσουμε να αναφέρουμε ότι όσα ανθόμελα προέρχονται από ανάμειξη με πεύκο η άλλο μελίτωμα δεν κρυσταλλώνουν εύκολα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πευκοθύμαρο, το ρείκι-πεύκο κλπ. Τώρα θα σας απαριθμήσουμε μερικά απο τα πιο γνωστά μέλια και τον χρόνο κρυστάλλωσης που παρουσιάζεται στο καθένα χωριστά:

Τα πιο γνωστά μέλια και ταχύτητα κρυστάλλωσης:

• Βαμβακιού – 1-2 μήνες
• Ηλίανθου – 1-2 μήνες
• Ερείκης – 2-3 μήνες
• Κουμαριάς – 2-4 μήνες
• Πορτοκαλιάς 1-3 μήνες
• Θυμαριού – 6-18 μήνες
• Καστανιάς – 1-2 χρόνια
• Πευκόμελο – 2 χρόνια
• Ελάτης – Δεν κρυσταλλώνει
• Βελανιδιά – Δύσκολα κρυσταλλώνει

Άλλα μέλια:

https://www.orinimelissa.com/2015/12/blog-post_16.html

Το άρθρο Είδη μελιού που παγώνουν το Χειμώνα και ταχύτητα κρυστάλλωσης! εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Οι μέλισσες έχουν την ικανότητα να παράγουν διάφορες ουσίες που τις χρησιμοποιούν προς όφελος της βιωσιμότητας του μελισσιού. Παράλληλα αποτελούν και σημαντικά προϊόντα που μπορούν να συλλεχθούν και να αξιοποιηθούν από τον μελισσοκόμο. Εκτός από το μέλι που οπωσδήποτε αποτελεί το βασικό προϊόν ενός μελισσιού, υπάρχουν κι άλλα προϊόντα που μπορούν να συλλεχθούν παράλληλα. Ο βασιλικός πολτός και η γύρη, τροφές πλούσιες σε θρεπτική αξία, όπως και η πρόπολη ή το κερί χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία φαρμάκων, καλλυντικών καθώς και στην διατροφή του ανθρώπου. Επιπλέον, υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην έρευνα τα τελευταία χρόνια, για την επίδραση του δηλητηρίου της μέλισσας, στη θεραπεία διάφορων ασθενειών. Η παραγωγή και συλλογή κι άλλων προϊόντων εκτός από το μέλι, πρέπει να γίνεται με προσοχή και γνωρίζοντας ο κάθε μελισσοκόμος καλά τις τεχνικές που ακολουθεί αλλά και τα μελίσσια που τις εφαρμόζει διότι συνήθως παρατηρείται μείωση στη συνολική παραγωγή μελιού καθώς και αποδυνάμωση του μελισσιού.

Το μέλι.

Σύμφωνα με την Κοινοτική Νομοθεσία (Οδηγία 2001/11Ο/ΕΚ του Συμβουλίου), μέλι ορίζεται η φυσική γλυκιά ουσία που παράγουν οι μέλισσες του είδους Apis mellifera από το νέκταρ των φυτών ή από εκκρίσεις ζώντων μερών φυτών ή εκκρίματα εντόμων απομυζούντων φυτά ευρισκόμενα πάνω στα ζώντα μέρη των φυτών, τα οποία οι μέλισσες συλλέγουν, μετατρέπουν αναμειγνύοντας με ειδικές ύλες του σώματός τους, αποθέτουν, αφυδατώνουν, εναποθηκεύουν και φυλάσ-σουν στις κηρήθρες της κυψέλης, προκειμένου να ωριμάσουν.

Στο νέκταρ υπάρχουν αρωματικές ουσίες όπου οι μέλισσες καταφέρνουν και περνούν μέσα στο μέλι, δίνοντας έτσι χαρακτηριστικό άρωμα, γεύση και χρώμα σε κάθε τύπο μελιού. Το μέλι παίρνει την ονομασία του από το είδος του φυτού από το οποίο έχει προέλθει ή έχει συνεισφέρει τουλάχιστον κατά 50% στην παραγωγή του. Στην Ελλάδα παράγεται ετησίως περίπου ποσότητα 13.000 τόνων μελιού, με το μεγαλύτερο ποσοστό (σχεδόν 70%) να είναι το πευκόμελο, και ακολουθούν άλλοι τύποι μελιού όπως το θυμαρίσιο, ελάτης, βαμβακιού, πορτοκαλιού.

Το μέλι είναι πολυσύνθετο μίγμα που αποτελείται κατά 80% από σάκχαρα (φρουκτόζη, γλυκόζη, σουκρόζη και πολλά άλλα σε μικρότερες ποσότητες), περίπου 17% νερό καθώς επίσης και άλλες ουσίες όπως είναι τα μεταλλικά στοιχεία (με κυριότερο το κάλιο και ακολουθούν το νάτριο, ασβέστιο, σίδηρος κ.ά.) και ένζυμα. Σε μικρότερες ποσότητες περιέχονται βιταμίνες, πρωτεΐνες και αμινοξέα. Μάλιστα, το αμινοξύ προλίνη, που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αφθονία στο μέλι, χρησιμοποιείται και σαν δείκτης ποιότητας. Το μέλι έχει υψηλό ιξώδες (είναι παχύρευστο) και όξινο pH που κυμαίνεται από 3,3 έως 5,9, χαρακτηριστικό που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη μικροοργανισμών.

Γενικά ύστερα από ένα ορισμένο χρονικό διάστημα όλα τα μέλια (κυρίως τα ανθόμελα) κρυσταλλώνουν. Η κρυστάλλωση είναι μια φυσιολογική ιδιότητα του μελιού, όπου οφείλεται στην συμπύκνωση των μορίων της γλυκόζης. Για την αποφυγή της κρυστάλλωσης η θερμοκρασία διατήρησης του μελιού θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 15^οC. Η κρυστάλλωση του μελιού εξαρτάται από τον τύπο, την περιεκτικότητα σε γλυκόζη (όσο υψηλότερη η ποσότητά της τόσο πιο πιθανή είναι η κρυστάλλωση), το ποσοστό της υγρασίας (όσο λιγότερο τόσο πιο πιθανό να κρυσταλλώσει). Η κρυστάλλωση του μελιού δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τη νοθεία του μελιού και δεν πρέπει να συγχέεται. Πιο γρήγορα κρυσταλλώνουν το μέλι πορτοκαλιού και βαμβακιού (σχεδόν σε 2 μήνες). Το θυμαρίσιο κρυσταλλώνει μετά από 1 – 1,5 έτος. Το πευκόμελο και το μέλι από έλατο κρυσταλλώνουν πολύ σπάνια ή και καθόλου.


Ένα άλλο χαρακτηριστικό φαινόμενο που μπορεί να παρατηρηθεί στο μέλι είναι η ζύμωση. Η ζύμωση (ξύνισμα) του μελιού οφείλεται στην ανάπτυξη μυκήτων ανθεκτικών στα σάκχαρα. Αυτοί οι ζυμομύκητες όπως ονομάζονται, προκαλούν μετατροπή των σακχάρων σε αλκοόλη και διοξείδιο του άνθρακα. Παράγοντες που ευνοούν τη ζύμωση του μελιού είναι κυρίως τα υψηλά ποσοστά υγρασίας (πάνω από 19%) και η αποθήκευση του προϊόντος σε θερμοκρασίες πάνω από 15^οC. Η θέρμανση του μελιού σε συγκεκριμένη θερμοκρασία και για ορισμένο χρόνο καταστρέφει τους ζυμομύκητες. Η θέρμανση του μελιού μπορεί να βοηθήσει επίσης, στη μη κρυστάλλωση. Θέρμανση για δύο λεπτά στους 76-85^οC, δεν επηρεάζει και το άρωμα του μελιού. Το άρωμα του μελιού είναι ξεχωριστό και διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του μελιού. Τα αρώματα είναι ευαίσθητα στη θέρμανση του μελιού ή στην αποθήκευση σε ακατάλληλες συνθήκες.

Βασιλικός πολτός

Είναι ένα σύνθετο μίγμα που παράγεται στους υποφαρυγγικούς αδένες των νεαρών εργατριών και χρησιμοποιείται ως τροφή για τις προνύμφες των βασιλισσών. Επιπλέον και οι προνύμφες που προορίζονται για εργάτριες μέλισσες, τρέφονται κατά τις πρώτες μέρες με βασιλικό πολτό ενώ τις υπόλοιπες με ένα άλλο μίγμα γύρης και μελιού που ονομάζεται εργατικός πολτός και είναι χαμηλότερης θερμιδικής αξίας. Ο βασιλικός πολτός έχει λευκό γυαλιστερό χρώμα, γαλακτώδη υφή και υπόπικρη, ξινή γεύση. Το pH του είναι όξινο και κυμαίνεται μεταξύ 3,4-4,5. Είναι πολύ πλούσια ουσία και αρκετά πολύπλοκη. Αποτελείται κατά 67% από νερό, 12,5% πρωτεΐνες, 11% σάκχαρα (φρουκτόζη, γλυκόζη, σουκρόζη κ.α.), ενώ περιέχει λιπαρά οξέα, τέφρα (μεταλλικά άλατα: κάλιο, μαγνήσιο, νάτριο ασβέστιο κ.α.), ιχνοστοιχεία, βιταμίνες και άλλες ουσίες.

Η συλλογή του βασιλικού πολτού γίνεται συνήθως από τα βασιλικά κελιά σμηνουργίας, αφού προηγουμένως έχει αφαιρεθεί ο γόνος. Καλύτερη περίοδο συλλογής είναι η άνοιξη. Επιπλέον, ένας άλλος τρόπος παραγωγής βασιλικού πολτού είναι με τη μέθοδο του εμβολιασμού. Με βάση τη μέθοδο αυτή, σε βασιλικά κελιά εμβολιάζεται γόνος εργατριών μελισσών και τοποθετούνται σε δυνατά μελίσσια που συνήθως δεν έχουν βασίλισσα. Τρεις μέρες αργότερα από τα κελιά αφαιρείται ο γόνος και συλλέγεται ο βασιλικός πολτός. Η διαδικασία αυτή μπορεί να επαναληφθεί αρκετές φορές. Κατά μέσο όρο ένα βασιλικό κελί δίνει 0,25 gr. βασιλικού πολτού. Η διατήρηση του βασιλικού πολτού είναι σχετικά εύκολη. Μετά τη συλλογή, γίνεται φιλτράρισμα του πολτού με λεπτό πανί και τοποθετείται στο ψυγείο ή στην κατάψυξη όπου διατηρείται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Απαραίτητο είναι να τοποθετηθεί σε δοχείο το οποίο σφραγίζει ερμητικά έτσι ώστε να μην έρχεται ο πολτός σε επαφή με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας και να καλύπτεται με αλουμινόχαρτο για να μην περνάει το φως.

Ο βασιλικός πολτός διατίθεται στην αγορά νωπός ή κατεψυγμένος, ενώ κυκλοφορεί σε χάπια, κάψουλες ή αναμεμειγμένος με μέλι. Ο βασιλικός πολτός χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική καθώς και στην θεραπεία ασθενειών όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Το γενετικό υλικό μιας εργάτριας μέλισσας και μιας βασίλισσας είναι το ίδιο. Οποιαδήποτε εργάτρια μέλισσα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε βασίλισσα, αν είχε τραφεί σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξής της με βασιλικό πολτό.

Γύρη

Παράγεται από τους ανθήρες των ανθέων των φυτών και συλλέγεται από τις μέλισσες παράλληλα με τη συλλογή του νέκταρος. Η γύρη αποτελεί τροφή υψηλής διατροφικής αξίας για τη θρέψη του γόνου. Οι μέλισσες τη μαζεύουν και την αποθηκεύουν κατά την πτήση τους στα πίσω πόδια τους, σε ειδικό σημείο που ονομάζεται καλαθάκι γύρης. Η χημική σύνθεση της γύρης εμφανίζει μεγάλη διαφοροποίηση διότι συλλέγεται από διάφορα είδη φυτών. Είναι πολύ πλούσια σε πρωτεΐνες, λίπη, βιταμίνες και ανόργανα άλατα. Η γύρη χρησιμοποιείται στη βιομηχανία καλλυντικών και φαρμάκων καθώς και στη διατροφή του ανθρώπου.

Η συλλογή της γύρης για εμπορική χρήση, γίνεται από τον μελισσοκόμο με την εφαρμογή ενός εξαρτήματος, που ονομάζεται  γυρεοπαγίδα και τοποθετείται στην είσοδο της κυψέλης. Η γυρεοπαγίδα είναι κατασκευασμένη συνήθως από ξύλο και μπορεί να συλλέγει σχεδόν το 50% της γύρης που μεταφέρουν οι συλλέκτριες μέλισσες μέσα στην κυψέλη. Η γυρεοπαγίδα προκαλεί δυσκολίες στη φυσιολογική εξέλιξη του μελισσιού καθώς δυσκολεύει την κίνηση των μελισσών προς και από την κυψέλη και μειώνει την ποσότητα της γύρης που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη του γόνου. Για το λόγο αυτό πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο στα υγιή και πολυπληθή μελίσσια και να αφαιρείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα (7-10 μέρες). Από ένα καλό μελίσσι μπορεί να συλλεχθεί ημερησίως περίπου 200 gr. γύρης.

Το άρθρο Τα προϊόντα του μελισσιού εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Ας δούμε λοιπόν τι μας προτείνει αυτή η μέθοδος.
Φροντίζουμε να διαχειμάσουμε το μελίσσι μας (Α) με επάρκεια τροφών σε απάνεμο και χωρίς υγρασία τόπο. Όταν αυτό, γύρω στις αρχές του Απρίλη θα έχει δεκαρίσει, αρχίζουμε την συστηματική τροφοδοσία του με σιρόπι, η οποία, σύμφωνα με τη μέθοδο,  θα πρέπει να είναι γύρω στα 4 κιλά τη βδομάδα (σ.σ.:κατά τη γνώμη μας αυτό θα πρέπει να αναθεωρηθεί για την ελληνική πραγματικότητα και ανάλογα φυσικά με τις ανθοφορίες που υπάρχουν). Η πυκνότητα του σιροπιού θα είναι 2 ζάχαρη/1 νερό, τις 2-3 πρώτες βδομάδες και 1 ζάχαρη/1 νερό, στη συνέχεια της τροφοδότησης. Το μελίσσι μας αυτό, κάτω από αυτές τις συνθήκες (εποχή και τροφοδοσία), θα απαιτήσει γρήγορα πάτωμα (Π1), το οποίο του δίνουμε φυσικά, εκμεταλλευόμενοι μάλιστα την ευνοϊκή αυτή κατάσταση για να μας κτίσει και κηρήθρες. (Σχήμα1)

  Παράλληλα με όλα αυτά, αρχίζουμε σιγά-σιγά το σταδιακό πλησίασμα του με ένα άλλο παρόμοιο γειτονικό του μελίσσι (Β/Π2) – λίγα εκατοστά την ημέρα. Αν και έχουμε όλο τον απαιτούμενο χρόνο να το πετύχουμε αυτό, είναι αυτονόητο πως αν έχουμε μεριμνήσει από το φθινόπωρο για την σωστή τοποθέτηση των μελισσιών μας, η εργασία αυτή είναι πολύ απλή. 
Όταν τα δυο αυτά μελίσσια μας θα έχουν παραταχθεί το ένα ακριβώς δίπλα στο άλλο, αρχίζουμε να ανυψώνουμε σταδιακά το ένα από αυτά, τοποθετώντας από κάτω του κενά πατώματα. (Σχήμα 2 και 2α)     

Στόχος όλων αυτών είναι, λίγο πριν ξεκινήσει η ανθοφορία του θυμαριού, γύρω στο τέλος του Μάη, το ένα διώροφο μελίσσι να τοποθετηθεί πάνω στο άλλο, αφού φυσικά παρεμβληθεί και ένα βασιλικό διάφραγμα, προκειμένου αυτά να συνεργαστούν για τη συλλογή μελιού.
 Ο σκοπός μας αυτός εξυπηρετείται καλύτερα, φυσικά, αν ο πληθυσμός του πάνω μελισσιού, έχει μάθει να χρησιμοποιεί την είσοδο της πάνω διώροφης κυψέλης του. Για το λόγο αυτό μάλιστα συνίσταται και η «σήμανση» της εισόδου αυτής με κάποια ταινία. 
Πριν κάνουμε όμως την ένωση των δυο διώροφων μελισσιών μας, θα πρέπει να βρούμε τη βασίλισσα αυτού που θα είναι κάτω, να την απομονώσουμε στον εμβρυοθάλαμο και να παρεμβάλουμε μεταξύ αυτού και πατώματος Π1 ένα βασιλικό διάφραγμα. Το συγκρότημα μας τώρα θα έχει πάρει τη μορφή του σχήματος 3

Όπως φαίνεται από αυτό το σχήμα, το πάτωμα Π1 θα αποτελέσει τον κοινό μελιτοθάλαμο των δυο συνεργαζομένων διώροφων μελισσιών μας, που λόγω «της ευγενούς άμιλλας» των μελισσών τους θα γεμίζει συνεχώς με μέλια!! 
Αυτός είναι και ο λόγος, που η μέθοδος αυτή απαιτεί να γίνονται συχνές επιθεωρήσεις, ώστε να μεταφέρουμε πλαίσια με ανοιχτά μέλια από τον ενδιάμεσο μελιτοθάλαμο Π1 στον μελιτοθάλαμο Π2 και από εκεί στον μελιτοεξαγωγέα, αφού φυσικά, οι μέλισσες θα το έχουν πρώτα σφραγίσει. Είναι αυτονόητο πως στον μελιτοθάλαμο Π1 θα πρέπει πάντα να φροντίζουμε να υπάρχουν άδεια πλαίσια, για να έχουν διαθέσιμο χώρο οι μέλισσες να αποθηκεύσουν τα «προϊόντα τους».
 Όταν τελειώσει η ανθοφορία-στόχος του θυμαριού, χωρίζουμε τα δυο μελίσσια, τους αφαιρούμε τους μελιτοθαλάμους Π1 και Π2 και τα προετοιμάζουμε για μια ασφαλή διαχείμαση, προκειμένου ο κύκλος αυτός της συνεργασίας τους να συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά.(Σχήμα 4)

Είναι προφανές, πως κάθε δυο χρόνια, τουλάχιστον, θα πρέπει να φροντίζουμε για την ανανέωση των βασιλισσών, με όποιον τρόπο θεωρούμε εμείς καλύτερο.
Κλείνοντας και αυτή την παρουσίαση, θα θέλαμε να επισημάνουμε πως η μέθοδος αυτή θα εξυπηρετούσε πολύ και τους έλληνες μελισσοκόμους που έχουν σαν κύρια και μοναδική, μερικές φορές, ανθοφορία-στόχο, αυτή του θυμαριού.
Όσο όμως δελεαστικές και αν είναι οι αποδόσεις της μεθόδου αυτής που αναφέρουμε στην αρχή, θα πρέπει να έχουμε κατά νου, όσοι από εμάς την υιοθετήσουμε, πως είναι μια μέθοδος που έχει πολλές απαιτήσεις και πολύ δουλειά για να εφαρμοστεί.
Άλλα όπως έχουμε γράψει και σε προηγούμενο άρθρο μας: «Τα αγαθά κόποις κτώνται»
Επιμέλεια: Μανόλης Δερματης, ερευνητής μελισσοκόμος, συγγραφέας του βιβλίου “Η Ιστορία Μιας Βασίλισσας“

https://www.orinimelissa.com/

Το άρθρο Μέθοδος θυμαριού Γκρεχ: Κάθε μελίσσι πάνω από 100 κιλά μέλι!! εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Την προσοχή των παραγωγών που κάνουν ψεκασμούς ώστε να προστατευτούν οι μέλισσες ζητεί η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής.

Την περίοδο αυτή που υπάρχει ανθοφορία πρέπει να λαμβάνονται συγκεκριμένα μέτρα ώστε να προστατεύονται, καθώς σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχει μείωση του πληθυσμού τους.

Πιο συγκεκριμένα τονίζεται: «Με αφορμή την έναρξη της περιόδου ανθοφορίας των καλλιεργειών υπενθυμίζουμε στους παραγωγούς την αναγκαιότητα προστασίας των μελισσών από τους διενεργούμενους χημικούς ψεκασμούς. Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μείωση του πληθυσμού των μελισσών παγκοσμίως, γεγονός που οφείλεται σε σειρά παραγόντων, όπως π.χ. η κλιματική αλλαγή και η εντατικοποίηση της γεωργίας, της οποίας κυριότερος συντελεστής είναι η αυξανόμενη χρήση γεωργικών φαρμάκων. Η δηλητηρίαση των μελισσών από τη μη ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, καθώς έχει δυσμενείς επιπτώσεις τόσο στις μέλισσες και στην παραγωγή μελισσοκομικών προϊόντων, όσο και στην επικονίαση και καρπόδεση των καλλιεργειών, με τελικό αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής. Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα που είναι επικίνδυνα για τις μέλισσες φέρουν σχετικές ενδείξεις επί της ετικέτας τους, διευκολύνοντας τους χρήστες γεωργικών φαρμάκων να λάβουν τα ενδεικνυόμενα μέτρα. Από τις διάφορες κατηγορίες γεωργικών φαρμάκων, σοβαρότερες επιπτώσεις στις μέλισσες έχει η χρήση των εντομοκτόνων. Οι μέλισσες θανατώνονται από εντομοκτόνα όταν συλλέγουν δηλητηριασμένο νέκταρ, γύρη και νερό, πετούν ανάμεσα σε μετακινούμενο -από τον αέρα- ψεκαστικό νέφος και περπατούν σε επιφάνειες στις οποίες έγινε εφαρμογή εντομοκτόνου.

Προτεινόμενα μέτρα

Η αρμονική συνύπαρξη και συνεργασία των μελισσοκόμων και των παραγωγών είναι προς το κοινό συμφέρον και των δύο παραγωγικών κλάδων. Για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου θανάτωσης μελισσών από τη χρήση γεωργικών φαρμάκων τόσο την περίοδο της ανθοφορίας, όσο και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η υπηρεσία μας τονίζει στους παραγωγούς ότι θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και ενημερώνει ότι:

1. Ο επαγγελματίας χρήστης γεωργικών φαρμάκων οφείλει να ενημερώνει εγγράφως τους μελισσοκόμους της περιοχής όπου ενδέχεται να μετακινηθεί το ψεκαστικό νέφος και οι μέλισσες των οποίων ενδέχεται να εκτεθούν σε αυτό, 48 ώρες πριν από τον επικείμενο ψεκασμό, έτσι ώστε οι μελισσοκόμοι να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας των μελισσών.
2. Συστήνεται στους μελισσοκόμους να αναρτούν σε εμφανές σημείο τον κωδικό της εκμετάλλευσής τους και τα στοιχεία επικοινωνίας μαζί τους (τηλέφωνο, διεύθυνση), για τη διευκόλυνση ενδεχόμενης ειδοποίησής τους από τους παραγωγούς.
3. Πριν από κάθε ψεκασμό, οι παραγωγοί πρέπει να ελέγχουν την παρουσία και δραστηριότητα μελισσών στο χωράφι. Επισημαίνεται ότι το μελίτωμα που παράγουν οι αφίδες είναι ελκυστικό για τις μέλισσες.
4. Πρέπει να εφαρμόζονται πιστά τα οριζόμενα επί της συσκευασίας του γεωργικού φαρμάκου, όσον αφορά στις μέλισσες. Η μη πιστή τήρηση των οδηγιών χρήσης επί της ετικέτας επιφέρει διοικητικές και ποινικές κυρώσεις στους χρήστες γεωργικών φαρμάκων.
5. Απαγορεύεται η εφαρμογή φυτοπροστατευτικών προϊόντων που αναφέρουν επί της συσκευασίας τους επικινδυνότητα στις μέλισσες, όταν η καλλιέργεια ή τα ζιζάνια είναι ανθισμένα, εκτός εάν άλλως αναφέρουν οι οδηγίες χρήσης του γεωργικού φαρμάκου. Βέλτιστη γεωργική πρακτική για τη διαχείριση των ζιζανίων, είναι η κοπή αυτών και δευτερευόντως η καλλιέργεια του εδάφους. Επίσης, συστήνεται η αποφυγή των ψεκασμών και καταστροφής των ζιζανίων στα περιθώρια των αγροτεμαχίων.
6. Επιτρέπονται κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας των παραπάνω καλλιεργειών οι ψεκασμοί με μη μελισσοτοξικά εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα (μυκητοκτόνα, βιολογικά σκευάσματα εντομοκτόνων, εφόσον το αναφέρει ρητά η ετικέτα τους).
7. Ιδιαίτερη προσοχή από τους παραγωγούς απαιτείται τη χρονική περίοδο λίγο πριν την ανθοφορία, οπότε και συστήνεται η αποφυγή χρήσης διασυστηματικών γεωργικών φαρμάκων ή γεωργικών φαρμάκων που έχουν υψηλή υπολειμματική διάρκεια και που αναφέρουν επί της συσκευασίας τους επικινδυνότητα στις μέλισσες, διότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα δηλητηρίασης των μελισσών κατά την έναρξη της ανθοφορίας.
8. Συνιστάται στους παραγωγούς να αποφεύγουν την ανάμειξη πολλών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, καθώς παρότι τα περισσότερα μυκητοκτόνα θεωρούνται σχετικά μη μελισσοτοξικά, όταν συνδυάζονται με πυρεθροειδή εντομοκτόνα, αυξάνουν τη μελισσοτοξικότητα των εντομοκτόνων.
9. Συστήνεται ο ψεκασμός να πραγματοποιείται τις βραδινές ώρες (από τη δύση του ηλίου και μετά), όταν δηλαδή οι μέλισσες έχουν σταματήσει να πετάνε, καθώς αυτό επιτρέπει να περάσουν μερικές ώρες για να στεγνώσει το ψεκαστικό υγρό.
10. Εάν είναι απαραίτητος ο ψεκασμός κατά τη διάρκεια της ημέρας, συνιστάται να γίνεται νωρίς το πρωί (μέχρι τις 8 π.μ.) ή όταν επικρατεί συννεφιά και δροσερές θερμοκρασίες.
11. Ο ψεκασμός με ασυνήθιστα χαμηλές θερμοκρασίες ή με υψηλή σχετική υγρασία αυξάνει την υπολειμματικότητα του γεωργικού φαρμάκου, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη μελισσοτοξικότητα των εντομοκτόνων.
12. Πρέπει να αποφεύγεται η δημιουργία μετακινούμενου ψεκαστικού νέφους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη βαθμονόμηση και την τακτική συντήρηση των ψεκαστικών μηχανημάτων και την αποφυγή ψεκασμού όταν επικρατούν δυνατοί και συνεχώς μεταβαλλόμενοι άνεμοι.
13. Στις καλλιέργειες μεγάλης διάρκειας ανθοφορίας όπως τα κηπευτικά, επιτρέπονται οι ψεκασμοί κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας εφόσον ληφθούν προληπτικά μέτρα όπως: α) Χρήση των λιγότερο μελισσοτοξικών φυτοφαρμάκων. β) Εφαρμογή των ψεκασμών την ώρα που δεν πετούν οι μέλισσες, κυρίως μετά τη δύση του ηλίου. γ) Εγκαιρη ειδοποίηση των μελισσοκόμων, ώστε να απομακρύνουν τις κυψέλες τους από την περιοχή του ψεκασμού».

Το άρθρο Ψεκασμοί και Μέλισσες. Τί πρέπει να προσέξουμε εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Γράφει ο μελισσοκόμος Κώστας Μυγδανάλευρος…Οι επαγγελματίες και ερασιτέχνες μελισσοκόμοι, έχουν την πελατεία τους, τους κύκλους τους, με φίλους, συγγενείς και γνωστούς που τους εμπιστεύονται χρόνια. Οι πελάτες αυτοί, γνωρίζουν πως παίρνουν σίγουρα, αγνό μέλι για τις οικογένειες τους.

Όλα καλά έως εδώ, αλλά υπάρχουν και κάποιοι πλανόδιοι κατ ευφημισμόν μελισσοκόμοι που κάνουν στο όνομα του κέρδους, τα αδύνατα δυνατά, να δυσφημίζουν συνεχώς το ευλογημένο προϊόν των μελισσών και να ξεγελάνε τον κόσμο νοθεύοντας το μέλι ή πουλώντας διάφορες γλυκαντικές ουσίες για αγνό μέλι.Δεν είναι μόνον το ότι δεν πουλάνε αγνό μέλι αλλά, αναφέρουν ψευδή στοιχεία που αφορούν, τόσο το μέλι, την τιμή του όπως και την μελισσοκομική τέχνη.
Η συγγραφή αυτού του άρθρου έχει σαν σκοπό την ενημέρωση των νέων μελισσοκόμων, των αναγνωστών του site, αλλά και γενικότερα του κόσμου που θέλει να μάθει πως αναγνωρίζουμε το αγνό μέλι από μέλι που έχει νοθευτεί ή έχει αλλοιωθεί η σύστασή του με πρόσμιξη άλλων ουσιών.
Υπάρχουν κάποιοι τρόποι να καταδείξουν ποιο μέλι είναι αγνό και ποιο όχι.
Σίγουρα όμως δεν μπορεί να γίνει έλεγχος πριν την αγορά και έτσι κινδυνεύουμε να πάρουμε νοθευμένο μέλι από κάποιον άγνωστο που απλά δηλώνει παραγωγός.
Προς γνώση όλων μας, καλό είναι να έχουμε υπ όψιν τις παρακάτω πρακτικές μεθόδους των παλαιών μελισσοκόμων.
1. Η κλωστή, είναι μια παλαιά μέθοδος και πλέον δεν είναι ασφαλής διότι οι παράνομοι διακινητές μελιών, άρχισαν και πλησιάζουν σε τεχνικές και αυτή την μέθοδο.
Πάντα σε θερμοκρασία δωματίου η δοκιμή αυτή.
Η κλωστή δημιουργείται όταν αφήσουμε να τρέξει το μέλι από το κουτάλι κι το ανασηκώσουμε σιγά σιγά. Αν κατά την ανύψωση του κουταλιού αρχίσει και κόβεται η συνεχής ροή του μελιού, σε σταγόνες και δεν έχουμε συνεχή ροή, τότε αρχίζουμε να έχουμε υποψίες για την ποιότητα του μελιού.
Επιβεβαίωση για την ποιότητα είναι ακόμη η δημιουργία και παραμονή κάποιων στρώσεων κατά την τελική πτώση του μελιού. Τα ανθόμελα της κουμαριάς, του ρεικιού, του βαμβακιού ακόμη και τα μελιτώματα βελανιδιάς, καστανιάς είναι πιο ρευστά και με ιδιαίτερες γεύσεις.

Ανθόμελο, κατά την διαδικασία του τρύγου

2. Μια δεύτερη μέθοδο είναι αυτή του βρεγμένου δάκτυλου. Αφού βρέξουμε ελαφρά το δάκτυλο(δείκτη) στην βρύση, το τινάζουμε τρεις τέσσερις φορές και το βάζουμε και το βγάζουμε γρήγορα, μέχρι και την δεύτερη φάλαγγα, στην επιφάνεια του μελιού μέσα στο βάζο, αν κολλήσει μέλι στο δάκτυλο μας, αυτό το μέλι έχει νοθεία, αν δεν κολλήσει μέλι αυτό είναι ανόθευτο και καλό.3. Παίρνουμε ένα ψιλό ποτήρι το γεμίζουμε κρύο νερό και το τοποθετούμε σε ένα σημείο ώστε να παραβάλλεται ανάμεσα σε μας και στο φως. Κατόπιν με ένα κουτάλι αφήνουμε να πέσει σε συνεχή ροή το μέλι μέσα στο ποτήρι. Αν το μέλι είναι αγνό θα κατακαθίσει στον πάτο του ποτηριού και δεν θα διαλυθεί, όπως θα πέφτει θα μείνει, αν είναι νοθευμένο τότε αυτό θα αρχίσει να διαλύεται αμέσως με την επαφή στο νερό, κατά την πτώση της ροής του και θα είναι ορατό σε μας.4. Ένα φιτίλι, μια βαμβακερή μπατονέτα, ή ένα κομμάτι βαμβάκι αφού το στρίψουμε την μία του άκρη, την βουτάμε στο μέλι και προσπαθούμε να την ανάψουμε, το αγνό μέλι θα καίει για λίγη ώρα, αν έχει νοθεία με αμυλοσιρόπιο, ή ισογλυκόζη κατά την προσπάθεια ανάματος πέραν του ότι θα αρχίσει να τσιτσιρίζει από το νερό που έχει τραβήξει, δεν θα ανάψει, αλλά αν ακόμη και ανάψει, σε μερικά δευτερόλεπτα θα σβήσει.5. Σε μια χαρτοπετσέτα ή ένα στυπόχαρτο ή ακόμη και σε ένα κομμάτι βαμβακερού υφάσματος, ρίχνουμε δυο τρεις σταγόνες μέλι. Αν περιέχει νοθεία θα απορροφηθεί γρήγορα, αν είναι μέλι αγνό θα αργήσει πάρα πολύ.6. Το πρώτο όμως που θα πρέπει να ελέγξουμε αν το μέλι είναι σε ράφι να δούμε τα συστατικά που αναγράφονται στην ετικέτα του.
Προσοχή θα πρέπει να δώσουμε στο ότι το αμυλοσιρόπιο δεν είναι μέλι, αλλά ένα γλυκαντικό προϊόν, σε πολλά καταστήματα πουλιέται για μέλι.7. Το παζάρεμα και το κατέβασμα σε πολύ χαμηλή τιμή ανά κιλό από πλανόδιους πωλητές μελιών, είναι και αυτό ένα δείγμα που θα πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις πριν προβούμε στην αγορά του.
Οι παραπάνω μέθοδοι είναι κάποιοι από τους τρόπους που μπορούμε να ελέγξουμε τα μέλια που αγοράζουμε αν είναι αγνά η έχουν μέσα τους γλυκαντικές ουσίες που στοιχειοθετούν νοθεία.
Καμία μα καμία γλυκαντική ουσία δεν μπορεί να συγκριθεί ή να αντικαταστήσει το αγνό μέλι.
Επιμέλεια Κώστας ΜυγδανάλευροςΠηγή melissomania.gr

Το άρθρο Νοθευμένο μέλι. 7 εύκολοι και πρακτικοί τρόποι για να το ξεχωρίσουμε! εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Μόλις βγήκε η παρθένα βασίλισσα απο το βασιλικό κελί της και άρχισε να κάνει ένα περίεργο ήχο. Καθώς κινείται στο πλαίσιο, ξαφνικά σταματάει και “εκπέμπει” ένα παράξενο ήχο σαν τιτίβισμα με επαναλήψεις. Το ερώτημα λοιπόν είναι γιατί το κάνει αυτό, για να δηλώσει σμηνουργία η να προκαλέσει μονομαχία; Εξηγείτε με κάποιο τρόπο ο λόγος που η βασίλισσα έχει αυτή τη συμπεριφορά.
Δείτε το βίντεο και ακριβώς παρακάτω θα αποκαλύψουμε τι ακριβώς συμβαίνει. 

Τώρα θα αποκαλύψουμε τι συμβαίνει και η βασίλισσα τραγουδά. Το τραγούδι αν και στα αυτιά τα δικά μας φτάνει σαν “ήχος” για τις μέλισσες είναι μια δόνηση που περιέχει σημαντικά μυνήματα. Η βασίλισσα τιτιβίζοντας τρεχάμενη απο πλαίσιο σε πλαίσιο έχει ένα μυστικό και ύπουλο σκοπό! Να εμποδίσει τις άλλες βασίλισσες να εκκολαφθούν για να αποτρέψει τη μονομαχία. Μόλις οι εκκολαπτόμενες βασίλισσες ακούσουν αυτό το τιτίβισμα, σταματάνε να σπάνε τη σφράγηση του κελιού τους και μένουν μέσα. Το τιτίβισμα λειτουργεί επίσης σαν “υπνωτικό” για τις επιθετικές συλλέκτριες. Καταλαβαίνετε όταν τρέχει μια βασίλισσα οι μέλισσες απο ένστικτο νομίζουν ότι είναι εχθρός και θέλουν να τη σκοτώσουν. Το τιτίβισμα μπλοκάρει το επιθετικό ένστικτο, γι αυτό βλέπουμε τις μέλισσες γύρω απο τη βασίλισσα τόσο ήρεμες.

Στόχος της βασίλισσας είναι να τρέχει απο πλαίσιο σε πλαίσιο και να σταματήσει κάθε πιθανή βασίλισσα να απευλευθερωθεί απο το κελί της. Τώρα. Αν η παραφυάδα έχει σκοπό να σμηνουργήσει η βασίλισσα κάνοντας τον ήχο δεν πρόκειται να ενοχλήσει κανένα απο τα βασιλικά κελιά, παρα μόνο θα εμποδίσει την εκκόλαψη λίγες ώρες μέχρι να φύγει. Αν όμως δεν πρόκειται να συμβεί σμηνουργία, η βασίλισσα έχει εξαπατήσει τις άλλες βασίλισσες, και καθώς περιμένουν μέσα στο βασιλικό κελί, ένα αιχμηρό κεντρί θα εισχωρήσει μέσα και θα τις καρφώσει. Η παρθένα βασίλισσα θα πάρει ένα ένα όλα τα βασιλικά κελιά που περιμένουν και θα σκοτώσει όλες τις βασίλισσες. Πως τα βρίσκει; Κάθε φορά που ακούγεται το τραγούδι της “τιιιι τττιιιιι ττιιιι” οι κρυμμένες βασίλισσες απαντούν με ένα διαφορετικό ήχο. Η παρθένα βασίλισσα λοιπόν τραγουδάει και περιμένει να λάβει απάντηση που βρίσκονται οι υπόλοιπες βασίλισσες για να τις σκοτώσει.

Το τραγούδι της βασίλισσας μπορεί να παραχθεί μόνο απο τις νεαρές βασίλισσες, και αποτελεί το πιο χρήσιμο εργαλείο για να αποφευχθεί μια μονομαχία. Ο κόσμος της μέλισσας είναι τόσο μαγικός και τόσο μα τόσο περίπλοκος που συνεχώς έχουμε πράγματα να μαθαίνουμε. Και νομίζω πως διαβάζοντας όλα τα παραπάνω έχετε μείνει άναυδοι, του τι συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας!https://www.orinimelissa.com/2020/05/blog-post_27.html

Το άρθρο Παρθένα βασίλισσα σε παραφυάδα: Μόλις εκκολάφτηκε και ακούγεται ένας περίεργος ήχος. Τι συμβαίνει; Σμηνουργία η μονομαχία; εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Οι μέλισσες παράγουν και αποθηκεύουν τα προϊόντα τους (μέλι, κερί, πρόπολη κλπ.) για δική τους χρήση. Μπορούν να επιβιώσουν τρώγοντας μέλι κατά τη διάρκεια του χειμώνα και σε άλλες περιόδους όταν η γύρη και το νέκταρ δεν είναι διαθέσιμα. Οι μελισσοκόμοι στην πραγματικότητα “κλέβουν” ένα μέρος αυτού του αποθέματος έκτακτης ανάγκης, όταν συγκομίζουν το μέλι. Εάν όμως η συγκομιδή γίνει σε λογικά πλαίσια, οι μέλισσες θα αντιμετωπίσουν την «κλοπή» και θα αντικαταστήσουν την ποσότητα του μελιού που λαμβάνεται από τον άνθρωπο, συνεχίζοντας τον κύκλο ζωής τους χωρίς περαιτέρω προβλήματα.  Σε καλές  συνθήκες, μια μέση υγιής κυψέλη συγκεντρώνει περίπου 73 κιλά μελιού σε ένα χρόνο και μπορεί να καταναλώσει έως και 59 κιλά. Έτσι, υπάρχει ένα μέσο πλεόνασμα 14 κιλών ή και περισσότερο, το οποίο μπορεί να συλλέγεται από τους μελισσοκόμους.

Η τροφοδοσία των μελισσών είναι η παρέμβαση του μελισσοκόμου στη διατροφική λειτουργία των κυψελών, είτε παρέχοντας φυσικά προϊόντα (μέλι) είτε  επεξεργασμένα (ζάχαρη).  Η παρέμβαση αποσκοπεί κυρίως στο να αντισταθμίσει τη συγκομιδή των μελισσοκόμων (αυτό που αφαιρούμε) κατά τη διάρκεια του χειμώνα και να τονώσει την εκτροφή των γόνων. Προσθέτουμε επίσης τροφή όταν εισάγουμε μια νέα βασίλισσα στην κυψέλη. Τέλος, προσθέτουμε τροφή τους μήνες που δεν έχουμε αρκετή ανθοφορία (όπως νωρίς την άνοιξη ή στο τέλος του καλοκαιριού).

H πιο δημοφιλής τροφή είναι το σιρόπι ζάχαρης. Οι μελισσοκόμοι δεν χρησιμοποιούν ποτέ καστανή ζάχαρη ή ζάχαρη με πρόσθετα, καθώς μπορεί να προκαλέσουν δυσεντερία. Το αραιό σιρόπι ζάχαρης σε αναλογία 1/1 (1 μέρος κρυσταλλικής ζάχαρης και 1 μέρος νερού) είναι το καλύτερο και πιο δημοφιλές για την τόνωση της εκτροφής του γόνου. Πολλοί μελισσοκόμοι αρχίζουν την εκτροφή με αραιό σιρόπι ζάχαρης για 10 ημέρες, με ημερήσιες δόσεις 7-9 ουγκιές. (200-250 g). Αυτή η δοσολογία γίνεται  αρχικά και ο μελισσοκόμος πρέπει παρακολουθεί στενά και κάνει συνεχείς βελτιώσεις. Δεν χρειάζεται να βράζετε το νερό όταν προετοιμάζετε το σιρόπι, μπορείτε να το θερμαίνετε σε θερμοκρασία 120-140^oF (50-60^oC). Το πυκνό σιρόπι ζάχαρης περιέχει 2 μέρη ζάχαρης και 1 μέρος νερού. Δεν πρέπει να γίνεται εκτροφή των μελισσών με πυκνά σιρόπια κατά τη διάρκεια της συλλογής και αποθήκευσης του μελιού (Απρίλιο με Αύγουστο).  Γενικά, τα αραιά σιρόπια ζάχαρης χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού, ενώ τα πιο πυκνά χρησιμοποιούνται κατά το τέλος του φθινοπώρου ως μέτρο προετοιμασίας της κυψέλης για το χειμώνα. Πολλοί μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν επίσης μείγματα από 2 μέρη ζάχαρης και 1 μέρος νερού, στα οποία προσθέτουν αιθέρια έλαια θυμαριού (ζητήστε συμβουλές από ειδικούς). Τα σιρόπια ζάχαρης τοποθετούνται συχνά σε ρηχά πιάτα, όπου έχουν προστεθεί διάφορα μικρά κομμάτια ξύλου. Με αυτό τον τρόπο βοηθάμε τις μέλισσες να σταθούν στα πλωτά κομμάτια του ξύλου και να πιουν το σιρόπι χωρίς να πνιγούν.

Άλλοι μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν ειδικά γλυκαντικά  και ζαχαρόπαστες. Να έχετε υπόψη ότι όλα αυτά τα σιρόπια και τα γλυκαντικά τοποθετούνται προσεκτικά μέσα στις κυψέλες, διότι διαφορετικά μπορεί να προσελκύσουν άλλα έντομα και αρπακτικά. Μερικοί μελισσοκόμοι αναφέρουν ότι σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις προσθέτουν 5 λίβρες (2,2 kg) κρυσταλλικής ζάχαρης μέσα στην κυψέλη, με σκοπό την αποτροπή του θανάτου των μελισσών από πείνα, που συχνά συμβαίνει σε κάποιες περιοχές κατά τη διάρκεια ενός δύσκολου χειμώνα. Στον Καναδά, όπου η θερμοκρασία πέφτει συχνά κάτω από -22 ° F (-30 ° C), μερικοί μελισσοκόμοι βάζουν συχνά μια ποσότητα ζάχαρης 50 λίβρες (22 kg) μέσα στην κυψέλη. Να έχετε υπόψη ότι η ζάχαρη με πρόσθετα μπορεί να δημιουργήσει δυσεντερία. Εκτιμάται ότι για μια μέση ασθενική κυψέλη των 5 πλαισίων, οι 3 λίβρες (1,3 kg) τροφής είναι αρκετές για 2 εβδομάδες κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Η γύρη είναι επίσης απαραίτητη. Πολλοί μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν γλυκαντικό μίγμα με γύρη σε σκόνη, αν δεν υπάρχει επαρκές απόθεμα στην κυψέλη. Αν και η φυσική γύρη είναι η καλύτερη, μπορείτε να βρείτε υποκατάστατα γύρης σε καλή τιμή σε εξειδικευμένα καταστήματα. Συχνά παρασκευάζονται από αλεύρι σόγιας, ζύμη ζυθοποιίας, ξηρό γάλα και βιταμίνη C.

Θα πρέπει να γνωρίζουμε  ότι οι μέλισσες πρέπει να έχουν συνεχή πρόσβαση σε φρέσκο ​​και καθαρό νερό για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Έτσι, ο τόπος που θα επιλέξουμε πρέπει να έχει μια φυσική ή τεχνητή πηγή νερού σε κοντινή απόσταση. Οι περισσότεροι μελισσοκόμοι τοποθετούν μικρά κομμάτια ξύλου ή άλλου υλικού μέσα σε ρηχά πιατάκια, έτσι ώστε να βοηθήσουν τις μέλισσες να σταθούν σε αυτά τα πλωτά κομμάτια και να πίνουν νερό χωρίς να υπάρχει ο κίνδυνος πνιγμού.

Oι μέλισσες απαιτούν για την επιβίωσή τους πρωτεΐνες (αμινοξέα), υδατάνθρακες (ζάχαρα), λιπίδια (λιπαρά οξέα, στερόλες), βιταμίνες, ανόργανα άλατα(άλατα), και νερό. Αυτές οι θρεπτικές ουσίες πρέπει να βρίσκονται στην διατροφή σε καθορισμένη ποιοτική και ποσοτική αναλογία για τη βέλτιστη ανάπτυξη και ευζωία του πληθυσμού.

Πρωτεΐνες και αμινοξέα

Οι ενήλικες μέλισσες, ηλικίας 1 έως 14 ημερών, λαμβάνουν τις πρωτεΐνες από την γύρη που οι συλλέκτριες συλλέγουν και φέρνουν στην κυψέλη. Ο γόνος, οι προνύμφες των μελισσών, λαμβάνουν τις απαραίτητες πρωτεΐνες κατά τις 3 πρώτες ημέρες της ζωής τους, μέσω του βασιλικού πολτού, που παράγεται από τους υποφαρυγγικούς αδένες των νεαρών μελισσών και στη συνέχεια μέσω της τροφής, που επίσης φτιάχνουν οι νεαρής ηλικίας μέλισσες, «παραμάνες», ένα μίγμα γύρης, μελιού και δικών τους σιελογόνων εκκρίσεων. Τέλος η βασίλισσα προσλαμβάνει τις απαραίτητες πρωτεΐνες από τον βασιλικό πολτό, που παράγουν οι «παραμάνες» μέλισσες και ο οποίος είναι η αποκλειστική της τροφή και κατά το στάδιο της προνύμφης αλλά και σε όλη της τη ζωή ως ενήλικη.

Εάν υπολογίσουμε ότι για τη διατροφή μιας προνύμφης απαιτούνται 100 mgr γύρης, τότε απαιτείται 1 kg γύρη για την εκτροφή περίπου 10.000 προνυμφών, δηλαδή 1 kg ανά εβδομάδα, εάν η βασίλισσα ωοτοκεί 1500 ωά ανα 24 ωρο ->  10.500  ωά ανά 7 ημέρες. Εάν λάβουμε υπ όψιν μας ότι σε μια μελισσοκομική χρονιά εκτρέφονται από ένα μελίσσι περίπου 200.000 μέλισσες, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι κάθε μελίσσι συλλέγει – μόνο για τις ανάγκες εκτροφής του γόνου και όχι για κατανάλωση από τις ακμαίες μέλισσες – 20 kg γύρης.

Αντίστοιχα οι ακμαίες μέλισσες καταναλώνουν μεγάλα ποσά γύρης κατά τη διάρκεια των πρώτων 5-6 ημερών, μετά την έξοδο τους από το κελί, ώστε να μπορέσουν να ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους. Αυτό αφορά κυρίως την ανάπτυξη των υποφαρυγγικών τους αδένων, οι οποίοι θα παράξουν τον βασιλικό πολτό. Εάν σε εκείνη τη χρονική στιγμή δεν υπάρχει επάρκεια γύρης οι υποφαρυγγικοί αδένες δεν θα αναπτυχθούν επαρκώς και η παραγόμενη ποσότητα βασιλικού πολτού δεν θα μπορέσει να καλύψει τις ανάγκες τις βασίλισσας, αλλά και των εκτρεφόμενων προνυμφών. Έτσι η βασίλισσα υποσιτιζόμενη θα μειώνει την ωοτοκία της, ενώ οι εκτρεφόμενες προνύμφες θα εξελιχθούν σε «ασθενικές» και σύντομης ζωής ακμαίες μέλισσες.

Όσον αφορά όμως στη γύρη, ως τροφή των μελισσών, σημασία δεν έχει μόνο η επάρκεια (ποσότητα), αλλά και η ποιότητα. Και η ποιότητα της γύρης καθορίζεται από την περιεκτικότητα της σε πρωτεΐνη, αλλα και τις ποσότητες συγκεκριμένων αμινοξέων.

Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη των γύρεων ποικίλλει από 10% έως 36%. Η γύρη κάποιων φυτών περιέχει πρωτεΐνη ανεπαρκή σε ορισμένα αμινοξέα που είναι κρίσιμα για την σωστή ανάπτυξη των μελισσών. Όλα τα αμινοξέα που απαριθμούνται στον παρακάτω πίνακα, εκτός από τη θρεονίνη, είναι κρίσιμα για την κανονική ανάπτυξη των ενήλικων μελισσών. Με εξαίρεση την ιστιδίνη και την αργινίνη, τα άλλα αμινοξέα δεν μπορούν να συντεθούν από τις μέλισσες και πρέπει να ληφθούν μέσω της κατανάλωσης γύρης.

Η ανάγκη για πρωτεΐνη μειώνεται όταν οι ακμαίες μέλισσες σταματούν να εκτρέφουν γόνο, να είναι παραμάνες (μεταξύ της 10^ης και 14^ης ημέρας της ενήλικης ζωής τους). Στη συνέχεια, το κύριο στοιχείο της διατροφής τους γίνονται οι υδατάνθρακες.

Υδατάνθρακες

Το νέκταρ ή το μελίτωμα είναι η σημαντικότερη πηγή υδατανθράκων στην φυσική διατροφή των μελισσών.

Μπορεί να περιέχει διαλυτά στερεά από 5 έως 75 τοις εκατό (σάκχαρα) αν και συνήθως η περιεκτικότητά τους κυμαίνεται μεταξύ 25% και 40%.

Τα βασικά σάκχαρα που περιέχονται είναι σακχαρόζη, γλυκόζη και φρουκτόζη. Άλλα σάκχαρα που περιέχονται στο νέκταρ ή το μελίτωμα είναι η μαλτόζη, τρεαλόζη, μελεσιτόζη, ενώ σάκχαρα τα οποία βρίσκονται σε μικρότερες συγκεντρώσεις είναι η μαλτόζη, ραμινόζη, ξυλόζη, γαλακτόζη, αραβινόζη και λακτόζη. Τα τελευταία η μέλισσα δεν μπορεί να τα χρησιμοποιήσει, ενώ σε συγκεκριμένες συγκεντρώσεις μπορεί να προκαλέσουν και δηλητηρίαση στις μέλισσες.

Οι υδατάνθρακες δίνουν την απαραίτητη ενέργεια στις μέλισσες για να πετάξουν, να συλλέξουν, να κρατήσουν σταθερή τη θερμοκρασία στη γονοφωλιά, να χτίσουν κ.α

Ένα κανονικής ανάπτυξης μελίσσι υπολογίζεται ότι χρειάζεται για ένα έτος περίπου 130-220 κιλά νέκταρος ήτοι 32-55 κιλά μελιού.Προβολή άρθρου

Λιπίδια

Οι πληροφορίες για την ανάγκη για λιπίδια (λιπαρά οξέα, στερόλες και φωσφολιπίδια) των μελισσών είναι αποσπασματικές. Γενικά, τα λιπίδια χρησιμοποιούνται για τη παραγωγή ενέργειας και για τη λειτουργία των κυψελοειδών μεμβρανών των εντόμων. Κάτω από φυσιολογικές συνθήκες οι ανάγκες ενός μελισσιού σε λιπίδια καλύπτονται από την συλλεγόμενη γύρη.

Η περιεκτικότητα της γύρης σε λιπίδια παίζει σημαντικότατο ρόλο στην ελκυστικότητά της για τις μέλισσες και μάλιστα τα κριτήρια δεν είναι ποσοτικά (συνολική περιεκτικότητα) αλλά ποιοτικά (συγκέντρωση συγκεκριμένων λιπαρών ενώσεων). Γενικά έχει παρατηρηθεί ότι γύρη με υψηλό ποσοστό σε λιπίδια είναι πιο ελκυστικές στις συλλέκτριες μέλισσες.

Εκτός από τη διατροφική αξία της γύρης για τις ακμαίες μέλισσες, η συλλογή της αποτελεί προϋπόθεση για τις παραμάνες μέλισσες για την εκτροφή του γόνου, ενώ πιθανολογείται και η απολυμαντική της δράση στην κοινωνία. Έρευνες έχουν αποδείξει την ανασταλτική δράση που έχουν συγκεκριμένα λιπαρά οξέα, που υπάρχουν στη γύρη, όπως το λινολεϊκό οξύ, στην ανάπτυξη των βακτηρίων Melissococcus pluton και Paenibacillus larvae, υπεύθυνους παράγοντες για την Ευρωπαϊκή και Αμερικάνικη Σηψηγονία αντίστοιχα.

Βιταμίνες

Πηγή βιταμινών για τις μέλισσες είναι κυρίως η γύρη αλλά και το μέλι. Φαίνεται ότι η επάρκεια σε βιταμίνες της τροφής δεν επηρεάζει την διάρκεια ζωής των ενήλικων μελισσών αλλα είναι κρίσιμη για την εξέλιξη του γόνου. Έτσι οι μέλισσες που έχουν ιδιαίτερη ανάγκη σε βιταμίνες είναι οι παραμάνες μέλισσες, οι οποίες παράγουν το βασιλικό πολτό και τρέφουν και τη βασίλισσα και τις προνύμφες. Τέσσερεις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, παντοθενικό, θειαμίνη, ριβαφλαβίνη και πυριδοξίνη, και οι βιταμίνες Α και Κ σχετίζονται άμεσα με την ανάπτυξη των υποφαρυγγικών αδένων και την εκτροφή του γόνου. Επίσης το γιβεριλικό οξύ και η ινοσιτόλη επηρεάζει την εξέλιξη της αναπτυσσόμενης μέλισσας.

Υπάρχουν στοιχεία ότι η μέλισσα έχει την δυνατότητα να παράγει κάποιες βιταμίνες, όπως το παντοθενικό οξύ, μέσω των μικροοργανισμών που διαβιούν στον εντερικό σωλήνα.

Ιχνοστοιχεία

Λίγα είναι γνωστά για τις ανάγκες των μελισσών σε ιχνοστοιχεία. Γενικά το κάλιο, ο φώσφορος και το μαγνήσιο, θεωρούνται απαραίτητα στοιχεία ζωής για τα έντομα, ενώ υψηλά επίπεδα ασβεστίου, νατρίου και χλωριούχου νατρίου δείχνουν τοξική επίδραση στις μέλισσες.

Πηγή ισχοστοιχείων στην διατροφή της μέλισσας είναι η γύρη. Κάλιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, χαλκός, σίδηρος, ψευφάργυρος, νικέλιο, σελίνιο, είναι μερικά από τα ιχνοστοιχεία που έχουν βρεθεί στη γύρη. Συνήθως η γύρη αποφέρει 2-4% στάχτη ή 1-7% ιχνοστοιχεία.

Μέλισσες που τροφοδοτήθηκαν με τροφή που περιείχε διάφορες συγκεντρώσεις ιχνοστοιχείων έδειξαν καλύτερη εκτροφή γόνου όταν το επίπεδο των ιχνοστοιχείων ήταν 0.5-1%.

Νερό

Το νερό συλλέγεται από τις μέλισσες και χρησιμοποιείται για τις δικές τους ανάγκες (επιβίωση), για την αραίωση του μελιού ή οποιασδήποτε τροφής τοποθετεί ο μελισσοκόμος στην κυψέλη, για την Παρασκευή της τροφής που δίνεται στις προνύμφες ηλικίας μεγαλύτερης των 3 ημερών και για την διατήρηση της θερμοκρασίας της γονοφωλιάς.

Σε κάθε μελίσσι υπάρχει μια εξειδικευμένη ομάδα μελισσών, που ασχολείται αποκλειστικά με τη συλλογή και μεταφορά νερού στην κυψέλη. Οι μέλισσες αυτές το 70% του νερού που συλλέγουν και μεταφέρουν στον πρόλοβό τους, σε οικιακές μέλισσες, οι οποίες με τη σειρά τους παίζουν τον ρόλο των αποθηκών νερού. Το υπόλοιπο νερό (30%) περνά στο κυρίως στομάχι της «νεροκουβαλήτρας» μέλισσας. Ένα μικρό μέρος χρησιμοποιείται και το υπόλοιπο αποβάλλεται με τα περιττώματα.

Όταν οι εργάτριες μέλισσες έχουν ανάγκη για νερό μπορούν να πετάξουν ακόμα και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, από εκείνες στις οποίες πετάνε για να συλλέξουν νέκταρ. Ιδιαίτερα κατά τους μήνες Μάρτιο – Μάιο, οπότε και αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς η γονοφωλιά και οι ανάγκες για νερό είναι μεγάλες, μπορούν να πετάξουν και σε θερμοκρασία 7°-10°C.

Οι μέλισσες συλλέγουν νερό θερμοκρασίας 18°-32°C, ενώ αγνοούν νερό θερμοκρασίας μεγαλύτερης των 36°C. Επίσης προτιμούν νερό με αλάτι, όταν όμως η περιεκτικότητα του αλατιού στο νερό ξεπεράσει το 1%, τότε οι μέλισσες δε το συλλέγουν.

Οι μέλισσες ενός μελισσιού συλλέγουν περίπου 0.5 του λίτρου νερό ανα ημέρα. Σε ζεστές ημέρες η ποσότητα αυτή μπορεί να φτάσει τα 2 λίτρα, ενώ έχει υπολογιστεί ότι όταν επικρατεί καύσωνας ένα μελίσσι μπορεί να συλλέξει εως και 5 λίτρα νερού την ημέρα.

Το άρθρο Φυσική τροφή για μέλισσες εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Πρόκειται πιθανότατα για ένα από τα παλαιότερα αλκοολούχα ποτά. O λόγος για το υδρόμελι, όπως ονομάζεται στα ελληνικά, αφού φτιάχνεται με μέλι και νερό, ή αλλιώς mead, όπως είναι ευρέως γνωστό στις σκανδιναβικές χώρες και στην Aμερική. Tο ποτό αυτό κατά τον αρχαίο Έλληνα ιπποκρατικό γιατρό Hρόδικο είχε φαρμακευτικές ιδιότητες, ενώ αποτελούσε το αγαπημένο ποτό των Bίκινγκς. Σε αυτό χρωστάει το όνομά του και ο «μήνας του μέλιτος», καθώς στο Mεσαίωνα θεωρούσαν ότι έπρεπε να το καταναλώνουν οι νεόνυμφοι επί ένα μήνα, πρωί, μεσημέρι, βράδυ. Πρόκειται για ένα ποτό που μοιάζει με το κρασί, έχει χρώμα χρυσαφί και είναι αρκετά εύκολο να το παρασκευάσετε.

Πριν ξεκινήσετε να φτιάξετε υδρόμελι, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι, όπως ακριβώς και όταν παρασκευάζετε κρασί, υπάρχει ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που χρειάζεται να προσέξετε: Πρέπει να χρησιμοποιήσετε σκεύη και εργαλεία που έχουν αποστειρωθεί σωστά και σχολαστικά. O καλύτερος τρόπος για να το επιτύχετε αυτό είναι να αποστειρώσετε τα σκεύη σας καθαρίζοντας και ξεπλένοντάς τα πολύ προσεκτικά, κατά προτίμηση με απιονισμένο νερό και μεταμπισουλφίτ (θα το βρείτε σε καταστήματα που πωλούν είδη οινοποιίας). Για να μετατρέψετε τη σκόνη σε διάλυμα, ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες της συσκευασίας ή των πωλητών.

Θα χρειαστείτε
• 1½ κιλό μέλι, κατά προτίμηση ανθόμελο
• 1 πακέτο ζύμες (μαγιά) για κρασί (Προσοχή: Όχι για ψωμί)

Aν θέλετε, όταν βράζει το μέλι με το νερό, μπορείτε, ανάλογα με τα προσωπικά σας γούστα, να προσθέσετε διάφορα φρούτα ή άλλα υλικά που θα αρωματίσουν ελαφρά το υδρόμελι που θα παρασκευάσετε. Kάποια από αυτά τα συστατικά (π.χ. το λεμόνι) μπορεί να λειτουργήσουν όπως κάποια χημικά πρόσθετα που θα μπορούσατε να βάλετε στο υδρόμελί σας για καλύτερα αποτελέσματα. Tέτοια υλικά είναι: σταφίδες, μία κουταλιά μαύρο τσάι, λίγες σταγόνες λεμόνι, βατόμουρα ή άλλα φρούτα του δάσους κ.ά.

Σκεύη και εργαλεία
• 1 μεγάλη κατσαρόλα
• 1 διάφανη γυάλινη νταμιτζάνα (5 lt)
• 1 χωνί
• 1 τρόμπα (σαν αυτήν που χρησιμοποιούμε για να βγάζουμε το λάδι από τους τενεκέδες)
• 1 φλιτζάνι
• 1 μπαλόνι
• 1 καρφίτσα
• Γυάλινα μπουκάλια
• Φελλούς
• 1 ταπωτικό μηχάνημα για φελλούς

Προσοχή: Mην ξεχνάτε ότι όλα τα παραπάνω σκεύη θα πρέπει να είναι αποστειρωμένα.

Πώς θα το παρασκευάσετε
1 . Bάζετε στην κατσαρόλα το μέλι, όποια άλλα πρόσθετα θέλετε να χρησιμοποιήσετε (π.χ. λεμόνι), και τόσο νερό όσο χρειάζεται για να γεμίσει η γυάλινη νταμιτζάνα που έχετε αγοράσει.
2 . Tα αφήνετε σε σιγανή φωτιά μέχρι να φτάσουν σε σημείο βρασμού. Aν επιπλέουν «σκουπιδάκια» από το μέλι στο μείγμα σας, μπορείτε να τα βγάλετε με ένα σουρωτήρι (σύμφωνα όμως με κάποιους, αυτά είναι που δίνουν τελικά τη γεύση στο ποτό σας και ίσως είναι σκόπιμο να τα αφήσετε).
3 . Aφήνετε το μείγμα να κρυώσει λίγο και με τη βοήθεια ενός χωνιού το ρίχνετε στην νταμιτζάνα και κλείνετε το πώμα της.
4 . Aφήνετε το μείγμα στην νταμιτζάνα για ένα ολόκληρο βράδυ, ώστε να κρυώσει.
5 . Παίρνετε ένα φλιτζάνι με ζεστό νερό μέχρι τη μέση και προσθέτετε σε αυτό τις ζύμες (μαγιά) για κρασί. Την αφήνετε περίπου για 10 λεπτά μέχρι να απορροφήσει το νερό και στη συνέχεια ρίχνετε το περιεχόμενο του φλιτζανιού στην νταμιτζάνα.
6 . Bγάζετε το πώμα της νταμιτζάνας και εφαρμόζετε καλά και προσεκτικά το μπαλόνι (χωρίς να το έχετε φουσκώσει) στο λαιμό της (προσέξτε να το σφίξετε γύρω από το λαιμό της νταμιτζάνας). Έτσι, θα γίνει η ζύμωση.
7 . Mετά από περίπου 1 ώρα, το μπαλόνι αρχίζει να φουσκώνει, αλλά δεν είναι ακόμα πολύ τεντωμένο. Tότε παίρνετε μία καρφίτσα και κάνετε 4-5 μικρές τρύπες στο μπαλόνι. Έτσι θα βγαίνουν τα αέρια έξω, αλλά δεν θα μπαίνει αέρας μέσα, οπότε και θα παραμένει στείρο το περιβάλλον όπου γίνεται η ζύμωση. Aν κάποια στιγμή παρατηρήσετε ότι οι τρύπες έχουν φράξει από αφρό, μπορείτε να κάνετε μερικές ακόμα (χρησιμοποιώντας την καρφίτσα).
8 . Mετά από περίπου 2 εβδομάδες, το μπαλόνι αρχίζει να πέφτει. Αφού μείνει πεσμένο για λίγες ημέρες και το ποτό φαίνεται διαυγές, τότε η ζύμωση έχει ολοκληρωθεί.
9 . Ήρθε η στιγμή να αποστειρώσετε τα μπουκάλια σας και την τρόμπα, ώστε να μεταφέρετε το υδρόμελι από την νταμιτζάνα στα μπουκάλια. Προσέξτε καθώς γεμίζετε τα μπουκάλια να σταματάτε εγκαίρως, ώστε να μην τραβήξετε με την τρόμπα και το ίζημα.
10 . Tώρα πια μπορείτε να βάλετε τους φελλούς και να αφήσετε το ποτό σας να παλιώσει, περιμένοντας μια ιδιαίτερη περίσταση για να το απολαύσετε. Γενικά, μετά από 2 με 6 μήνες είναι κατά κανόνα έτοιμο να το καταναλώσετε, εντούτοις, όσο περισσότερο μένει στα κλειστά μπουκάλια, τόσο καλύτερο γίνεται καθώς παλιώνει.

Το άρθρο Φτιάχνω Yδρόμελι… το πανάρχαιο σπιτικό κρασί εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Δείτε πως ασκεί νομαδική μελισσοκομία χωρίς να αγοράσει φορτηγό

Έφτιαξε το απόλυτο εργαλείο μεταφοράς κυψελών. Βάζει τις κυψέλες του σε αυτό το τρέιλερ και ασκεί νομαδική μελισσοκομία με τον πιο έξυπνο και γρήγορο τρόπο. Δεν χρειάζεται να βγάλει και να βάλει τις κυψέλες. Μεταφέρει το τρέιλερ, και αν η νομή πάει καλά τα μελίσσια γεμίζουν μέλι επι τόπου μέσα στο τρείλερ…

Αν σας άρεσε, κοινοποιήστε…

Το άρθρο Τρέιλερ μεταφοράς κυψελών: Πατέντα επαγγελματία μελισσοκόμου. εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.