Ολοκληρωμένος οδηγός για τα αρωματικά φυτά από το Α έως το Ω: Καλλιέργεια, θεραπευτικές ιδιότητες, χρήσεις στην κουζίνα & αρωματοθεραπεία. Πρακτικές συμβουλές, βέλτιστες πρακτικές & 50+ πηγές.

🌿Εισαγωγή στον Μαγευτικό Κόσμο των Αρωματικών Φυτών

Τα αρωματικά φυτά αποτελούν έναν από τους πιο πολύπλοκους και πολύτιμους θησαυρούς της φύσης, προσφέροντας έναν συναρπαστικό συνδυασμό αρωμάτων, γεύσεων, θεραπευτικών ιδιοτήτων και αισθητικής ομορφιάς. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, αυτά τα φυτά έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στην ανθρώπινη πολιτιστική εξέλιξη, χρησιμοποιούμενα σε θρησκευτικές τελετές, ιατρικές πρακτικές, γαστρονομικές παραδόσεις και καλλυντικά παρασκευάσματα. Στον σύγχρονο κόσμο, όπου επανέρχεται η αναζήτηση για φυσικούς και βιώσιμους τρόπους ζωής, τα αρωματικά φυτά αποκτούν νέα αξία και σημασία.

Η καλλιέργεια αρωματικών φυτών δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλους χώρους ή εξειδικευμένες γνώσεις. Μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μικρούς κήπους, σε μπαλκόνια, σε βεράντες ή ακόμα και σε εσωτερικούς χώρους με κατάλληλη φωτοσύνθεση. Πέρα από την αισθητική ευχαρίστηση και το ευχάριστο άρωμα που προσφέρουν, πολλά από αυτά τα φυτά έχουν αντιβακτηριακές, αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, καθιστώντας τα πολύτιμους συμμάχους για την υγεία και την ευεξία.

Σε αυτόν τον εκτενή οδηγό, θα εξερευνήσουμε συστηματικά τον κόσμο των αρωματικών φυτών, από την ιστορία και ταξινόμησή τους έως τις πρακτικές πτυχές καλλιέργειας και χρήσης. Θα αναλύσουμε λεπτομερώς πάνω από 50 είδη αρωματικών φυτών, προσφέροντας πλήρεις πληροφορίες για τις απαιτήσεις καλλιέργειας, τις θεραπευτικές ιδιότητες και τις πρακτικές εφαρμογές τους στην καθημερινή ζωή.

🌍Ιστορική Αναδρομή και Πολιτισμική Σημασία

Αρχαίοι Πολιτισμοί και Αρωματικά Φυτά

Η σχέση του ανθρώπου με τα αρωματικά φυτά χρονολογείται χιλιάδες χρόνια πριν. Στην Αρχαία Αίγυπτο, τα αρώματα και τα βότανα χρησιμοποιούνταν εκτενώς σε ταριχευτικές διαδικασίες, θρησκευτικές τελετές και καλλυντικά. Το λίβανο και η σμύρνα ήταν τόσο πολύτιμα που συχνά ανταλλάσσονταν με χρυσό. Οι Αιγύπτιοι ανέπτυξαν προηγμένες τεχνικές απόσταξης και έκχυσης για την εξαγωγή αιθέριων ελαίων, γνώσεις που μεταφέρθηκαν στους Έλληνες και Ρωμαίους.

Στην Αρχαία Ελλάδα, ο Ιπποκράτης, γνωστός ως ο πατέρας της ιατρικής, κατέγραψε πάνω από 300 φυτά με θεραπευτικές ιδιότητες στο “Corpus Hippocraticum”. Ο Θεόφραστος, μαθητής του Αριστοτέλη, έγραψε το “Περί Φυτών Ιστορία“, το οποίο αποτελεί το πρώτο συστηματικό βοτανικό έργο της Δύσης. Οι Ρωμαίοι συνέχισαν και εμπλούτισαν αυτές τις γνώσεις, ενσωματώνοντας αρωματικά φυτά στην ρωμαϊκή κουζίνα, την ιατρική και τα λουτρά (thermae).

Μεσαίωνας και Αναγέννηση

Κατά τον Μεσαίωνα, οι μοναστικοί κήποι έπαιξαν καίριο ρόλο στη διατήρηση και μεταβίβαση της γνώσης για τα βότανα. Στα μοναστήρια, οι μοναχοί καλλιεργούσαν “hortus medicus” (ιατρικούς κήπους) με φυτά για την παρασκευή φαρμάκων. Η Αβικέννα, Πέρσης ιατρός και φιλόσοφος, συνέγραψε το “Canon of Medicine“, το οποίο παρέμεινε σημαντικό ιατρικό εγχειρίδιο για αιώνες.

Κατά την Αναγέννηση, με την ανακάλυψη της τυπογραφίας, η γνώση για τα φυτά διαδόθηκε ευρύτερα. Εμφανίστηκαν τα πρώτα βοτανικά εγχειρίδια με λεπτομερή εικονογραφήσεις, όπως το “De Historia Stirpium” του Leonhart Fuchs (1542). Η εξερεύνηση του Νέου Κόσμου οδήγησε στην εισαγωγή νέων αρωματικών φυτών στην Ευρώπη, όπως η βαμβακοπούλια και ο καπνός.

Σύγχρονη Εποχή

Στον 19ο αιώνα, με την ανάπτυξη της οργανικής χημείας, άρχισε η απομόνωση και η ταύτιση των ενεργών συστατικών των αρωματικών φυτών. Αυτό οδήγησε στην παραγωγή συνθετικών αρωμάτων και φαρμάκων, αλλά ταυτόχρονα ενίσχυσε την επιστημονική κατανόηση της δράσης των φυσικών συστατικών. Στις μέρες μας, παρατηρείται μια επιστροφή στη φυσική θεραπεία και στην οικολογική καλλιέργεια, με τα αρωματικά φυτά να καταλαμβάνουν κεντρική θέση στον βιολογικό κηπουρικό σχεδιασμό, την αρωματοθεραπεία και τη φυσική θεραπεία.

🌞Βοτανική Ταξινόμηση και Κατηγοριοποίηση

Τα αρωματικά φυτά ανήκουν σε διάφορες βοτανικές οικογένειες και κατηγορίες, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, τις απαιτήσεις καλλιέργειας και τις χρήσεις τους.

Κατά Βοτανική Οικογένεια

1. Lamiaceae (Χειλανθή) – Η σημαντικότερη οικογένεια αρωματικών φυτών:
   • Δενδρολίβανο, ρίγανη, θυμάρι, δυόσμος, μελίσσα, φασκόμηλο, βάλεριανα
2. Apiaceae (Σκιαδοφόρα) – Ιδιαίτερα αρωματικά φυτά, συχνά με αιθέρια έλαια:
   • Μαϊντανός, άνηθος, γλυκάνισος, κύμινο, κόλιανδρο, δάφνη
3. Asteraceae (Σύνθετα) – Οικογένεια με πολλά αρωματικά είδη:
   • Πυρέθρουμ, χαμομήλι, αρτεμισία, ηλίανθος, ερυθρόλατο
4. Lauraceae (Δαφνοειδή) – Δέντρα και θάμνοι με πολύτιμα αρωματικά φύλλα και φλοιό:
   • Δάφνη, κανέλα, αβοκάντο

Κατά Βιωτικό Κύκλο

1. Μονοετή (Ετήσια) – Ολοκληρώνουν τον κύκλο τους σε μια σεζόν:
   • Βασιλικός, μαϊντανός, κόλιανδρος, δυόσμος (στις περιοχές με κρύους χειμώνες)
2. Διετή – Χρειάζονται δύο χρόνια για να ολοκληρώσουν τον κύκλο ζωής:
   • Πετροσέλινο (συνήθως καλλιεργείται ως μονοετές), γλυκόριζα
3. Πολυετή (Παλαιόφυτα) – Ζουν για πολλά χρόνια:
   • Δενδρολίβανο, ρίγανη, θυμάρι, χαμομήλι, μέντια, βελούδα

Κατά Χρήση και Εφαρμογή

1. Κυρίως Μαγειρικά:
   • Βασιλικός, θυμάρι, ρίγανη, δυόσμος, μαϊντανός, σχοινόπρασο
2. Κυρίως Θεραπευτικά:
   • Χαμομήλι, μελίσσα, εχινάτσεια, ζιζίφος, υπερίκον
3. Κυρίως Αρωματικά/Καλλυντικά:
   • Λεβάντα, ρόδι, γαρύφαλλο, ϊώδιο, πασχαλιά

Λεπτομερής Ανάλυση Σημαντικών Αρωματικών Φυτών

Α – Β

Άνηθος (Pimpinella anisum)

• Οικογένεια: Apiaceae
• Χαρακτηριστικά: Μονοετές φυτό με λεπτά, περιτεμνισμένα φύλλα και μικρά άσπρα ή κίτρινα άνθη σε σκιάδια. Οι σπόροι του έχουν γλυκιά, παρόμοια με γλυκάνισο γεύση.
• Καλλιέργεια: Προτιμά πλούσια, καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη και πλήρη έκθεση στον ήλιο. Σπέρνεται απευθείας στο χώμα την άνοιξη.
• Χρήσεις:
  • Μαγειρική: Σε ψωμί, γλυκά, κρέας και λαχανικά
  • Φαρμακευτική: Για προβλήματα πέψης, βήχα και ως expectorant
  • Παραδοσιακά: Στην παρασκευή οινόπνευματων (ούζο, παστίς)

Βασιλικός (Ocimum basilicum)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Είδη: Υπάρχουν πάνω από 60 ποικιλίες, συμπεριλαμβανομένων του γλυκού βασιλικού, του λεμονόβασιλικού και του ιερού βασιλικού.
• Καλλιέργεια: Θερμοφιλικό φυτό που απαιτεί τουλάχιστον 6-8 ώρες ηλιοφάνειας καθημερινά. Ευαίσθητο στον παγετό.
• Θεραπευτικές Ιδιότητες:
  • Αντιφλεγμονώδες (λιναλόλη, ευγενόλη)
  • Αντιοξειδωτικό (πλούσιο σε βιταμίνη Κ, μαγγάνιο)
  • Αντιμικροβιακό (αιθέριο έλαιο βασιλικού)
• Συνταγή: Σάλτσα Πέστο – 2 φλιτζάνια φρέσκο βασιλικό, 1/2 φλιτζάνι τριμμένο παρμεζάνα, 1/3 φλιτζάνι ψιλοκομμένους ξηρούς καρπούς, 2 σκελίδες σκόρδο, αλάτι, πιπέρι και ελαιόλαδο.

Βεροκίννη (Aloysia citrodora)

• Οικογένεια: Verbenaceae
• Χαρακτηριστικά: Απόφυο με φύλλα που εκπέμπουν έντονο αρωματικό άρωμα λεμονιού. Ανθίζει το καλοκαίρι με μικρά λευκά ή μοβ άνθη.
• Καλλιέργεια: Προτιμά καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη και ηλιακές θέσεις. Σε κρύες περιοχές, απαιτεί προστασία τον χειμώνα.
• Χρήσεις:
  • Τσάι: Τα φρέσκα ή αποξηραμένα φύλλα μακράν για τσάι με ήπια ηρεμιστική δράση
  • Αρωματοθεραπεία: Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται για αναζωογόνηση
  • Κουζίνα: Για αρωματισμό σαλατών, μαρινάδων και επιδορπίων

Γ – Δ

Γαρίφαλλο (Syzygium aromaticum)

• Οικογένεια: Myrtaceae
• Περιοχή Προέλευσης: Νησιά Μολούκες της Ινδονησίας
• Χαρακτηριστικά: Τα μπουμπούκια των ανθέων συλλέγονται πριν την άνθιση και αποξηραίνονται. Έχουν έντονο, πικάντικο άρωμα.
• Θεραπευτικές Ιδιότητες:
  • Οδοντιατρική: Χρησιμοποιείται παραδοσιακά για το πόνο στα δόντια (ευγκενόλη)
  • Αντιμικροβιακό: Κατά των βακτηρίων, μυκήτων και ιών
  • Αντιοξειδωτικό: Ένα από τα φυτά με την υψηλότερη αντιοξειδωτική δράση
• Σημείωση: Το αιθέριο έλαιο πρέπει να χρησιμοποιείται αραιωμένο, καθώς είναι πολύ δυνατό.

Δενδρολίβανο (Salvia officinalis)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Ιστορία: Το λατινικό όνομα “Salvia” προέρχεται από το “salvare” (να σώζω), υποδεικνύοντας τις θεραπευτικές του ιδιότητες.
• Καλλιέργεια: Πολυετές φυτό που προτιμά ξηρά, αλκαλικά εδάφη και πλήρη ηλιοφάνεια. Ανθεκτικό στην ξηρασία.
• Χρήσεις:
  • Μαγειρική: Σε κρεατικά πιάτα, γεμιστά και σάλτσες
  • Ιατρική: Για φaryngitis, στοματικές φλεγμονές και υπερϋδρωσία
  • Κοσμετολογία: Σαν πλύση μαλλιών για σκούρα μαλλιά
• Μελέτη: Έρευνα δείχνει ότι το δενδρολίβανο μπορεί να βελτιώσει τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία σε άτομα με ήπια γνωστική έκπτωση.

Δυόσμος (Mentha spp.)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Είδη: Πάνω από 25 είδη και εκατοντάδες υβρίδια. Τα πιο κοινά: Mentha spicata (δυόσμος), Mentha piperita (μέντα), Mentha suaveolens (φρουτώδης μέντα).
• Καλλιέργεια: Προτιμά υγρά, πλούσια εδάφη με μερική σκιά. Εξαιρετικά επεκτατικό – καλύτερα σε δοχεία για έλεγχο της εξάπλωσης.
• Θεραπευτικές Ιδιότητες:
  • Πεπτική: Βοηθά στην πέψη, μειώνει τα συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου
  • Αναλγητικό: Το μενθόλ έχει δροσιστική και αναλγητική δράση
  • Αντιμικροβιακό: Κατά ορισμένων βακτηρίων και μυκήτων
• Προσοχή: Η περαιτέρω χρήση μπορεί να προκαλέσει γαστρική ενόχληση σε μερικά άτομα.

Θ – Κ

Θυμάρι (Thymus vulgaris)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Χημική Σύνθεση: Το αιθέριο έλαιο περιέχει θυμόλη (20-54%) και καρβακρόλη, ισχυρά αντιμικροβιακά συστατικά.
• Καλλιέργεια: Πολυετές φυτό που ευδοκιμεί σε φτωχά, αμμώδη εδάφη και πλήρη ηλιοφάνεια. Εξαιρετικά ανθεκτικό στην ξηρασία.
• Επιστημονικές Μελέτες:
  • Αντιμικροβιακή Δράση: Ενεργό κατά των Staphylococcus aureus, Escherichia coli και Candida albicans
  • Αντιοξειδωτική: Προστατεύει τα κύτταρα από οξειδωτική βλάβη
  • Αντιφλεγμονώδες: Μειώνει τις φλεγμονώδεις κυτταρικές αντιδράσεις
• Συνταγή: Αρωματικό Λάδι Θυμάριου – Γεμίστε ένα μπουκάλι με φρέσκο θυμάρι, προσθέστε ποιοτικό ελαιόλαδο, αφήστε για 2-3 εβδομάδες σε σκοτεινό μέρος και σουρώστε.

Κανέλα (Cinnamomum verum)

• Οικογένεια: Lauraceae
• Προέλευση: Φλοιός του δέντρου Cinnamomum, ιθαγενές της Σρι Λάνκα
• Είδη: Ceylon κανέλα (αληθινή κανέλα) και Cassia κανέλα (πιο κοινή, πιο πικάντικη)
• Υγεία και Ερευνές:
  • Διαβήτης: Βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα
  • Αντιφλεγμονώδες: Η κινναμική αλδεΰδη έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση
  • Αντιμικροβιακό: Εναντίον βακτηρίων και μυκήτων, συμπεριλαμβανομένης της Candida
• Προσοχή: Η Cassia κανέλα περιέχει υψηλότερες ποσότητες κουμαρίνης, που σε μεγάλες δόσεις μπορεί να είναι τοξική για το ήπαρ.

Κόλιανδρος (Coriandrum sativum)

• Οικογένεια: Apiaceae
• Μοναδικότητα: Και τα φύλλα (κόλιανδρο) και οι σπόροι (κύμινο) χρησιμοποιούνται, με εντελώς διαφορετικό άρωμα και γεύση.
• Καλλιέργεια: Μονοετές που σπέρνεται απευθείας στο χώμα την άνοιξη ή το φθινόπωρο. Προτιμά δροσερούς θερμοκρασίες.
• Χρήσεις:
  • Μαγειρική: Βασικό συστατικό στις κουζίνες της Μέσης Ανατολής, Λατινικής Αμερικής και Νοτιοανατολικής Ασίας
  • Ιατρική: Βοηθητικό στην πέψη, αντισηπτικό και αναλγητικό
  • Αποτοξινωτικό: Μπορεί να συνδράμει στην απομάκρυνση βαρέων μετάλλων από το σώμα
• Γενετική: Η αντιπάθεια για το κόλιανδρο μπορεί να έχει γενετική βάση (γονίδια που σχετίζονται με την αντίληψη των αλδεϋδών).

Λ – Μ

Λεβάντα (Lavandula angustifolia)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Είδη: Αληθινή λεβάντα (L. angustifolia), Λατιφόλια (L. latifolia), Λαβανδίν (υβρίδιο)
• Καλλιέργεια: Πολυετές που απαιτεί καλά αποστραγγιζόμενα, αλκαλικά εδάφη και πλήρη ηλιοφάνεια. Ανθεκτικό στην ξηρασία.
• Αρωματοθεραπευτικές Ιδιότητες:
  • Ηρεμιστικό: Μείωση άγχους και βελτίωση της ποιότητας του ύπνου
  • Αντιεπιληπτικό: Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν αντισπασμωδική δράση
  • Αντιμικροβιακό: Εναντίον βακτηρίων και μυκήτων
• Εφαρμογές:
  • Υφασμάτινα σακουλάκια για προστασία από σκώρους
  • Λάδι μασάζ για πονοκεφάλους και μυϊκή ένταση
  • Οικιακά καθαριστικά με αντιμικροβιακές ιδιότητες

Μαϊντανός (Petroselinum crispum)

• Οικογένεια: Apiaceae
• Είδη: Λείο φύλλωμα (ιταλικός) και κτηνωτό (σγουρό)
• Θρεπτική Αξία: Εξαιρετική πηγή βιταμίνης Κ (1/4 φλιτζανιού παρέχει πάνω από 300% της ημερήσιας ανάγκης), βιταμίνης C, ασβεστίου και σιδήρου.
• Καλλιέργεια: Διετές που συνήθως καλλιεργείται ως μονοετές. Προτιμά πλούσια, καλά υγρασμένα εδάφη και ηλιακή έκθεση ή ημισκιά.
• Ιατρικές Χρήσεις:
  • Διουρητικό: Βοηθά στην απέκκριση περίσσειας υγρών
  • Αντιοξειδωτικό: Πλούσιο σε φλαβονοειδή
  • Αντιφλεγμονώδες: Μείωση συστημικής φλεγμονής
• Προσοχή: Υψηλές δόσεις μπορεί να είναι επικίνδυνες κατά την εγκυμοσύνη λόγω απορριπτικών ιδιοτήτων.

Μελίσσα (Melissa officinalis)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Ιστορία: Χρησιμοποιείτο από τον Παράκελσο (16ος αι.) για τις αναζωογονητικές του ιδιότητες.
• Χαρακτηριστικά: Φυτό με ήπιο λεμονάρωμα. Σε αντίθεση με πολλά άλλα αρωματικά φυτά, ανέχεται μερική σκιά.
• Επιστημονικά Αποτελέσματα:
  • Νευροπροστατευτικό: Βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας σε ηλικιωμένους με ήπια γνωστική έκπτωση
  • Αντιϊικό: Ενεργό κατά του ιού του απλού έρπητα (Herpes simplex)
  • Αντιάγχος: Μείωση συμπτωμάτων άγχους και βελτίωση της διάθεσης
• Πρακτική Χρήση: Τσάι μελίσσας πριν τον ύπνο για ηρεμία και καλύτερη ποιότητα ύπνου.

Ν – Π

Νιγκέλα (Nigella sativa)

• Οικογένεια: Ranunculaceae
• Ιστορία: Αναφέρεται στην Ιατρική του Προφήτη ως “φάρμακο για όλες τις ασθένειες”.
• Χαρακτηριστικά: Μικροί μαύροι σπόροι με πικάντικο άρωμα, γνωστοί και ως “μαύρο κύμινο”.
• Ερευνητικά Ευρήματα:
  • Ανοσοδιεγερτικό: Βελτίωση της λειτουργίας των Τ-κυττάρων και φυσικών φονών κυττάρων
  • Αντιδιαβητικό: Μείωση της γλυκόζης στο πλάσμα και αύξηση της ινσουλίνης
  • Αντιφλεγμονώδες: Αναστολή διαφόρων φλεγμονωδών μεσολαβητών
• Δοσολογία: Τυπική δοσολογία είναι 1-2 γραμμάρια σπόρων ημερησίως σε σκόνη ή λάδι.

Προσφύμιο (Tussilago farfara)

• Οικογένεια: Asteraceae
• Παραδοσιακή Χρήση: Για τον βήχα και τις αναπνευστικές λοιμώξεις (το λατινικό όνομα “Tussilago” σημαίνει “αποδιώκω τον βήχα”).
• Χαρακτηριστικά: Είναι από τα πρώτα αντικείμενα που ανθίζουν το τέλος του χειμώνα, με κίτρινα άνθη που εμφανίζονται πριν από τα φύλλα.
• Χρήσεις:
  • Βηχωδών Παθήσεων: Βοηθά στην έκκριση βλέννας και μειώνει τον βήχα
  • Εξωτερικά: Σε μουλιάσματα για μικρές πληγές και φλεγμονές του δέρματος
• Προσοχή: Περιέχει πυρρολιζιδινικούς αλκαλοειδείς που μπορεί να είναι τοξικοί για το ήπαρ. Αποφεύγεται η παρατεταμένη χρήση και η χρήση κατά την εγκυμοσύνη.

Πυρέθρουμ (Tanacetum parthenium)

• Οικογένεια: Asteraceae
• Ιστορία: Παραδοσιακά χρησιμοποιείτο για πυρετό (εξ ου και το όνομα “feverfew”).
• Σύγχρονη Έρευνα: Προληπτική θεραπεία για ημικρανίες. Το parthenolide αναστέλλει την απελευθέρωση σεροτονίνης και προσταγλανδινών.
• Κλινικές Μελέτες: Πολλές μελέτες δείχνουν μείωση της συχνότητας και της σοβαρότητας των ημικρανιών σε τακτικούς χρήστες.
• Δοσολογία: Τυπικά 50-100 mg αποξηραμένων φύλλων ημερησίως, ή 2-3 φρέσκα φύλλα.
• Παρενέργειες: Μπορεί να προκαλέσει στοματική ερεθιστικότητα και να ενισχύσει την αιμορραγία.

Ρ – Σ

Ρίγανη (Origanum vulgare)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Χημική Ανάλυση: Το αιθέριο έλαιο περιέχει καρβακρόλη και θυμόλη, δύο από τα ισχυρότερα φυσικά αντιμικροβιακά.
• Ερευνητικά Ευρήματα: Το έλαιο ρίγανης έχει ισχυρότερη αντιμικροβιακή δράση από ορισμένα αντιβιοτικά κατά πολυανθεκτικών στελεχών.
• Καλλιέργεια: Πολυετές που ευδοκιμεί σε φτωχά, αλκαλικά εδάφη και πλήρη ηλιοφάνεια. Εξαιρετικά ανθεκτικό.
• Υγεία:
  • Αντιφλεγμονώδες: Μείωση φλεγμονωδών κυτταροκινών
  • Αντιοξειδωτικό: Υψηλή ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) τιμή
  • Πεπτικό: Βοηθά στην πέψη και μειώνει τα συμπτώματα της γαστρίτιδας

Ροδάκινο (Pelargonium graveolens)

• Οικογένεια: Geraniaceae
• Σημείωση: Συχνά λανθασμένα ονομάζεται “γεράνιο”, ανήκει όμως σε διαφορετικό γένος.
• Αιθέριο Έλαιο: Το έλαιο ροδακίνου είναι βασικό στην αρωματοθεραπεία για την ισορροπία ορμονών και συναισθημάτων.
• Ερευνητικά Ευρήματα:
  • Αντιάγχος: Μείωση συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης
  • Αντιμικροβιακό: Εναντίον ευρέος φάσματος βακτηρίων και μυκήτων
  • Επούλωση πληγών: Επιτάχυνση της επούλωσης και μείωση του σχηματισμού ουλών
• Καλλιέργεια: Προτιμά καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη και τουλάχιστον 4-6 ώρες ηλιοφάνειας. Ευαίσθητο στον παγετό.

Σχοινόπρασο (Allium schoenoprasum)

• Οικογένεια: Amaryllidaceae
• Χαρακτηριστικά: Το μικρότερο μέλος της οικογένειας του κρεμμυδιού, με κοίλους πράσινους βλαστούς και ωοειδή μοβ άνθη.
• Θρεπτική Αξία: Πλούσιο σε βιταμίνες Α και C, ασβέστιο και σίδερο.
• Καλλιέργεια: Πολυετές που ευδοκιμεί σε πλούσια, καλά υγρασμένα εδάφη και πλήρη ηλιοφάνεια ή ημισκιά.
• Χρήσεις:
  • Μαγειρική: Για αρωματισμό σαλατών, σούπες, ωμά και μαγειρεμένα πιάτα
  • Οπτική: Τα άνθη είναι βρώσιμα και προσθέτουν χρώμα στα πιάτα
  • Συνοδός Φυτών: Απομακρύνει ορισμένα έντομα και ενισχύει την ανάπτυξη γειτονικών φυτών

Τ – Φ

Τίλιος (Tilia spp.)

• Οικογένεια: Malvaceae
• Είδη: Tilia cordata (μικρόφυλλος) και Tilia platyphyllos (μεγαλόφυλλος)
• Χαρακτηριστικά: Μεγάλα δέντρα με καρδιοειδή φύλλα και αρωματικά άνθη που συλλέγονται το καλοκαίρι.
• Ιατρικές Χρήσεις:
  • Ηρεμιστικό: Το τσάι από άνθη τίλιου είναι κλασικό ηρεμιστικό
  • Διουρητικό: Ενισχύει την απέκκριση ούρων
  • Αντισπασμωδικό: Χρήσιμο για νευρικό βήχα και σπασμούς
• Προσοχή: Η παρατεταμένη ή υπερβολική χρήση μπορεί να προκαλέση καρδιακές επιπλοκές σε ευάλωτα άτομα.

Υπερίκον (Hypericum perforatum)

• Οικογένεια: Hypericaceae
• Σύγχρονη Έρευνα: Κλινικά αποτελέσματα για ήπια έως μέτρια κατάθλιψη συγκρίσιμα με συμβατικά αντικαταθλιπτικά, με λιγότερες παρενέργειες.
• Μηχανισμός Δράσης: Πιστεύεται ότι αναστέλλει την επαναπρόσληψη σεροτονίνης, νορεπινεφρίνης και ντοπαμίνης.
• Αλληλεπιδράσεις: Σημαντικές αλληλεπιδράσεις με πολλά φάρμακα (αντιπηκτικά, αντισυλληπτικά, αντικαταθλιπτικά SSRI). Απαραίτητη ιατρική συμβουλή.
• Εξωτερική Χρήση: Το έλαιο υπερίκου (κόκκινο έλαιο) για εγκαύματα, πληγές και νευραλγίες.

Φασκόμηλο (Salvia sclarea)

• Οικογένεια: Lamiaceae
• Ιστορία: Χρησιμοποιείτο στον Μεσαίωνα ως “οφθαλμικό βότανο” για θεραπεία οφθαλμικών λοιμώξεων.
• Σύγχρονη Χρήση: Βασικό συστατικό σε αρώματα και αρωματοθεραπεία. Το σκλαρεόλη είναι πολύτιμο στη βιομηχανία αρωμάτων.
• Ορμονική Ισορροπία: Συχνά χρησιμοποιείται για συμπτώματα εμμηνοπαύσης και προμήνιου.
• Αρωματοθεραπευτικές Ιδιότητες:
  • Ευφορική: Ανυψωτικό της διάθεσης και ηρεμιστικό
  • Αφροδισιαστικό: Παραδοσιακά χρησιμοποιείται ως φυσικό αφροδισιακό
  • Υποτασικό: Μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης

Σχεδιασμός και Δημιουργία Κήπου με Αρωματικά Φυτά

Επιλογή Θέσης και Ετοιμασία Εδάφους

Η επιλογή της κατάλληλης θέσης είναι κρίσιμη για την επιτυχία ενός κήπου με αρωματικά φυτά. Οι περισσότερα αρωματικά φυτά προτιμούν:

• Ηλιοφάνεια: Τουλάχιστον 6-8 ώρες άμεσης ηλιοφάνειας καθημερινά για τα περισσότερα είδη
• Αποστράγγιση: Καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη για την αποφυγή ριζικών σήψεων
• Ποικιλία: Συνδυασμός υψηλών και χαμηλών φυτών για οπτικό ενδιαφέρον

Βήματα προετοιμασίας εδάφους:

1. Δοκιμή pH: Τα περισσότερα αρωματικά προτιμούν ελαφρώς αλκαλικά εδάφη (pH 6.5-7.5)
2. Βελτίωση δομής: Προσθήκη κόμπου, άμμου ή περλίτη για βελτίωση αποστράγγισης
3. Οργανική ύλη: Ενσωμάτωση λοιπαστών ή κομποστού για θρεπτικά συστατικά

Θεματικοί Κήποι με Αρωματικά Φυτά

1. Κήπος Μέσης Ανατολής:
   • Φυτά: Ρίγανη, θυμάρι, μαϊντανός, κόλιανδρο, σουμάχι
   • Σχεδιασμός: Ανώμαλες πέτρες, χαλίκια, πηγάδι νερού
2. Κήπος Προσομοίωσης Παραλίας:
   • Φυτά: Λεβάντα, ρίγανη, σαντονίνη, θυμάρι
   • Σχεδιασμός: Λευκά χαλίκια, θαλάσσια στοιχεία, άμμος
3. Κήπος για Μπαλκόνι:
   • Φυτά: Βασιλικός, μέντα, μαϊντανός, σχοινόπρασο
   • Σχεδιασμός: Κρεμαστοί γλάστρες, κατακόρυφη καλλιέργεια, ελαφριά γλάστρες
4. Κήπος Ελκυστικός για Εντόμων:
   • Φυτά: Λαβάντα, χαμομήλι, ρίγανη, θυμάρι, εχινάτσεια
   • Στόχος: Έλξη μελισσών, πεταλούδων και ωφέλιμων εντόμων

Τεχνικές Καλλιέργειας

Καλλιέργεια σε Δοχεία

• Μεγέθη: Ελάχιστο βάθος 20-30 cm για τα περισσότερα αρωματικά
• Υλικά: Τερράκotta ή πηλό για καλύτερη αναπνοή
• Υποστρώματα: Ειδικά μείγματα για αρωματικά φυτά ή κακτούς

Καλλιέργεια Υδροπονική

• Πλεονεκτήματα: Έλεγχος θρεπτικών, λιγότερες ασθένειες, υψηλότερη παραγωγή
• Κατάλληλα είδη: Μέντα, βασιλικός, σχοινόπρασο, μαϊντανός
• Συστήματα: NFT (Nutrient Film Technique), πλωτά συστήματα, βύθιση και ροή

Καλλιέργεια Εσωτερικού Χώρου

• Φωτισμός: Φυτικά λαμπτήρες LED με φάσμα πλήρους φάσματος
• Θερμοκρασία: 18-24°C για τα περισσότερα αρωματικά
• Υγρασία: 40-60% σχετική υγρασία
• Αερισμός: Απαραίτητος για πρόληψη μυκητιασικών ασθενειών

Συλλογή, Συντήρηση και Αποθήκευση

Βέλτιστη Περίοδος Συλλογής

Η συλλογή των αρωματικών φυτών πρέπει να γίνεται στην σωστή φάση ανάπτυξης για μέγιστη ποιότητα:

• Πριν την Άνθιση: Τα αιθέρια έλαια είναι σε υψηλότερες συγκεντρώσεις πριν την πλήρη άνθιση
• Ώρες της Ημέρας: Πρωί, μετά την εξάτμιση της δροσιάς αλλά πριν τη ζέστη
• Κατάσταση Φυτών: Συλλογή από υγιή, μη ασθενή φυτά

Μέθοδοι Αποξήρανσης

1. Φυσική Αποξήρανση:
   • Δέσμες: Κρέμαστε ανάποδα σε σκοτεινό, αεριζόμενο, ξηρό χώρο
   • Χρόνος: 1-3 εβδομάδες ανάλογα με το πάχος των φύλλων
   • Έλεγχος: Τα φυτά είναι αποξηραμένα όταν τρίβονται εύκολα μεταξύ των δακτύλων
2. Αποξήρανση σε Φούρνο:
   • Θερμοκρασία: Χαμηλή θερμοκρασία (35-40°C) για διάρκεια 2-4 ωρών
   • Θύρα: Λίγο ανοιχτή για έξοδο υγρασίας
   • Παρακολούθηση: Συχνός έλεγχος για την αποφυγή υπερβολικής αποξήρανσης
3. Ηλεκτρικός Αποξηραντής:
   • Θερμοκρασία: 35-45°C ανάλογα με το φυτό
   • Χρόνος: 4-12 ώρες ανάλογα με το περιεχόμενο υγρασίας
   • Πλεονέκτημα: Ταχύτερη και πιο ομοιόμορφη αποξήρανση

Μέθοδοι Αποθήκευσης

• Σκεύη: Γυάλινα δοχεία με στεγανά καπάκια, μακριά από άμεσο φως
• Θέση: Σκοτεινό, δροσερό μέρος (<20°C)
• Διάρκεια: 6-12 μήνες για βέλτιστη ποιότητα
• Ετικέτες: Ετικέτες με ημερομηνία συλλογής και είδος

Παρασκευή Ελαίων και Ξυδών

Αρωματικά Έλαια (Infused Oils)

• Βασική Μέθοδος: Ψυχρή ή ζεστή έγχυση αρωματικών σε φυτικό έλαιο
• Επιλογή Ελαίου: Ελαιόλαδο, ηλίανθο, αμυγδαλέλαιο (υψηλή σταθερότητα οξείδωσης)
• Αναλογία: 1:5 (βότανα:έλαιο) κατά βάρος
• Χρόνος: 2-6 εβδομάδες σε σκοτεινό μέρος, με τακτικό κούνημα

Αρωματικά Ξύδια

• Βασική Μέθοδος: Έγχυση σε μητρικό ξύδι (σίκερα, κρασί, ρύζι)
• Αναλογία: 1 φλιτζάνι βοτάνων για 2 φλιτζάνια ξύδι
• Χρόνος: 2-4 εβδομάδες σε σκοτεινό μέρος
• Φιλτράρισμα: Μετά την περίοδο έγχυσης, φιλτράρισμα και αποθήκευση

Εφαρμογές και Χρήσεις στην Καθημερινή Ζωή

Κουζίνα και Μαγειρική

Συνδυασμοί Αρωματικών με Τρόφιμα

1. Με Μεσογειακή Κουζίνα:
   • Ρίγανη + λεβάντα + θυμάρι: για αρνί, κοτόπουλο και λαχανικά
   • Δενδρολίβανο + ρίγανη: για ντοματικές σάλτσες και γεμιστά
   • Βασιλικός + φασκόμηλο: για σάλτσα pesto και σαλάτες
2. Με Ασιατική Κουζίνα:
   • Κόλιανδρο + μέντα + κύμινο: για κάρυ, σάλτσες και μαρινάδες
   • Λεμονόχορτο + βασιλικός: για θαλασσινά και σούπες
   • Τζίντζερ + γαρίφαλλο: για μαρινάδες και γλυκά
3. Με Γλυκά και Επιδόρπια:
   • Λεβάντα + μέντα: για μπισκότα, παγωτά και σιρόπια
   • Βανίλια + κανέλα: για πίτες, κέικ και μούσες
   • Ρόδι + κανέλα: για γλυκό του κουταλιού και σάλτσες

Συνταγές με Αρωματικά

Αρωματικό Αλάτι με Λεβάντα και Ροδάκινο

• 1 φλιτζάνι θρεασμένο αλάτι
• 2 κουταλιές της σούπας αποξηραμένη λεβάντα
• 1 κουταλιά της σούπας αποξηραμένα πέταλα ροδάκινου
• 1 κουταλάκι του γλυκού αλεσμένο πιπέρι ροζ

Αρωματικό Λάδι με Ρίγανη και Σκόρδο

• 2 κλαδάκια φρέσκια ρίγανη
• 3 σκελίδες σκόρδο, ελαφρά συνθλιμμένες
• 1 κουταλάκι του γλυκού πιπέρι κόκκινο
• 500 ml ποιοτικό ελαιόλαδο

Αρωματοθεραπεία και Φυσική Θεραπεία

Βασικά Αιθέρια Έλαια και Ιδιότητες

1. Λεβάντα (Lavandula angustifolia):
   • Ιδιότητες: Ηρεμιστικό, αντισηπτικό, επούλωση εγκαυμάτων
   • Χρήσεις: Υπνικό, άγχος, ημικρανίες, εγκαύματα
2. Μέντα (Mentha piperita):
   • Ιδιότητες: Αναζωογονητικό, αντισπασμωδικό, πεπτικό
   • Χρήσεις: Ναυτία, πονοκεφάλους, κόπωση, πέψη
3. Τσάι δέντρου (Melaleuca alternifolia):
   • Ιδιότητες: Αντιμικροβιακό, αντιμυκητιακό, ανοσοδιεγερτικό
   • Χρήσεις: Ακμή, μυκητιασικές λοιμώξεις, πληγές

Μέθοδοι Εφαρμογής

• Εισπνοή: Ατμίσεις, απλή εισπνοή, ατμιστήρια
• Τοπικά: Μασάζ, συμπιέσματα, πρόσθεση σε λοσιόν
• Αερόλουσα: Ατμιστήρια δωματίου, αρωματολάμπες
• Εσωτερική: Μόνο υπό επαγγελματική καθοδήγηση

Κηπουρική και Οικιακές Χρήσεις

Φυσικά Φυτοφάρμακα

1. Ενεματοθεραπεία από Πυρέθρουμ:
   • Συνταγή: 100 γραμμάρια φρέσκων φύλλων σε 1 λίτρο βραστό νερό
   • Χρήση: Εναντίον αφίδων, τριψών και κάμπιων
2. Ενεματοθεραπεία από Σκόρδο:
   • Συνταγή: 3-4 συνθλιμμένες σκελίδες σκόρδου σε 1 λίτρο νερό
   • Χρήση: Εναντίον μύγας λευκής, κουνούπιων και ακάρεων

Αποτροπή Εντόμων

• Κατασκευή Σακουλιών: Μικρά σακουλάκια με λεβάντα, ρίγανη και δαφνόφυλλα
• Τοποθέτηση: Σε ντόλια, συρτάρια, κουτιά τροφίμων
• Δράση: Αποτροπή σκώρων, μύγας, κουνουπιών

Φυσικά Απορρυπαντικά

1. Καθαριστικό με Λεβάντα και Λεμόνι:
   • 1 φλιτζάνι λευκό ξύδι
   • 1 φλιτζάνι νερό
   • 15 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας
   • 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεμονιού
2. Αποσμητικό Δωματίου με Μέντα και Ροδάκινο:
   • 1/2 φλιτζάνι αλκοόλ
   • 1/2 φλιτζάνι νερό
   • 20 σταγόνες αιθέριο έλαιο μέντας
   • 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο ροδακίνου

Καλλυντικά και Προσωπική Φροντίδα

Σκευάσματα για το Δέρμα

1. Λοσιόν Καθαρισμού με Χαμομήλι:
   • 1/4 φλιτζάνι έλαιο αμυγδάλου
   • 2 κουταλιές της σούπας αποξηραμένο χαμομήλι
   • 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο τσάι δέντρου
2. Παστίλια Οδοντών με Σαλβία και Κλόουν:
   • 2 κουταλιές της σούπας λευκό πηλό
   • 1 κουταλιά της σούπας μαύνη
   • 5 σταγόνες αιθέριο έλαιο σαλβίας
   • 5 σταγόνες αιθέριο έλαιο κλόουν

Σκευάσματα για τα Μαλλιά

1. Λοσιόν Ξεπλύματος με Ροδάκινο:
   • 2 κουταλιές της σούπας αποξηραμένα πέταλα ροδάκινου
   • 1 φλιτζάνι βραστό νερό
   • 1 κουταλιά της σούπας ξύδι σίδερα
2. Μάσκα Μαλλιών με Αβοκάντο και Λεβάντα:
   • 1 ωρίμανση αβοκάντο
   • 1 κουταλιά της σούπας μέλι
   • 5 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας

Οδηγίες Καλλιέργειας για Σημαντικά Αρωματικά Φυτά

Ετήσια Αρωματικά Φυτά

Πολυετή Αρωματικά Φυτά

Ειδικές Απαιτήσεις

1. Υγρασία:
   • Υψηλή: Μέντα, χαμομήλι, μελίσσα
   • Χαμηλή: Λεβάντα, ρίγανη, θυμάρι, δενδρολίβανο
2. Θερμοκρασία:
   • Θερμοφιλικά: Βασιλικός, ρίγανη, ροδάκινο
   • Ψυχρόφιλα: Μαϊντανός, σχοινόπρασο, μέντα
3. Γονιμοποίηση:
   • Χαμηλές απαιτήσεις: Λεβάντα, θυμάρι, ρίγανη
   • Μεσαίες απαιτήσεις: Βασιλικός, μαϊντανός, σχοινόπρασο
   • Υψηλές απαιτήσεις: Μέντα, χαμομήλι, μελίσσα

Βιώσιμη Καλλιέργεια και Οικολογική Διαχείριση

Αρχές Βιολογικής Καλλιέργειας

1. Περιστροφή Καλλιεργειών:
   • Ομάδα 1: Βασιλικός, μαϊντανός, σχοινόπρασο (απαιτητικά)
   • Ομάδα 2: Ρίγανη, θυμάρι, δενδρολίβανο (αυτόνομα)
   • Ομάδα 3: Μέντα, χαμομήλι, μελίσσα (πολυετή)
2. Συνδυασμοί Φυτών (Companion Planting):
   • Ροζμάρι + Λαχανικά: Αποτρέπει τον σκώρο και άλλα έντομα
   • Βασιλικός + Ντομάτες: Βελτιώνει τη γεύση και αποτρέπει έντομα
   • Χαμομήλι + Καρφίτσα: Ελκύει ωφέλιμα έντομα
3. Φυσικός Έλεγχος Εντόμων:
   • Κολίμπρι: Ελκύονται με σαλβία, πενστεμόν, φούξια
   • Πεταλούδες: Ελκύονται με βερβερίνα, μιλκγουίντ, αστέριο
   • Χρυσοφθαλμίς: Ελκύονται με κοριάνδρο, άνηθο, μαϊντανό

Διατήρηση Σπόρων

1. Συλλογή Σπόρων:
   • Περίοδος: Όταν οι σπόροι είναι ώριμοι αλλά πριν διασκορπιστούν
   • Μέθοδος: Συλλογή σε ξηρή ημέρα, μετά την εξάτμιση της δροσιάς
   • Επεξεργασία: Καθαρισμός από υπολείμματα φυτού
2. Αποθήκευση Σπόρων:
   • Συνθήκες: Ψυχρό, σκοτεινό και ξηρό μέρος (<10°C, <50% υγρασία)
   • Σκεύη: Γυάλινα δοχεία με στεγανά καπάκια ή φακελάκια χαρτιού
   • Διάρκεια: 1-5 χρόνια ανάλογα με το είδος
3. Δοκιμή Βιωσιμότητας:
   • Μέθοδος: Τοποθέτηση 10-20 σπόρων σε βρεγμένο χαρτί πετσέτας
   • Παρακολούθηση: Ποσοστό βλάστησης σε 7-14 ημέρες
   • Αποτελέσματα: >70% = καλή βιωσιμότητα, <50% = χρειάζεται ανανέωση

Σύγχρονη Έρευνα και Μελλοντικές Τάσεις

Επιστημονική Έρευνα

Νευροπροστατευτικές Ιδιότητες

Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι πολλά αρωματικά φυτά έχουν νευροπροστατευτικές ιδιότητες:

1. Ροζμάρι (Rosmarinus officinalis):
   • Ενεργά συστατικά: Καρνοσικό οξύ, ροσμαρινικό οξύ
   • Επιδράσεις: Βελτίωση μνήμης, προστασία κατά της νόσου Alzheimer
   • Μέχανισμος: Αναστολή ακετυλοχολινεστεράσης, αντιοξειδωτική δράση
2. Κουρκουμάς (Curcuma longa):
   • Ενεργά συστατικά: Κουρκουμίνη
   • Επιδράσεις: Αντιφλεγμονώδες, προστασία νευρώνων
   • Μέχανισμος: Αναστολή NF-κB, μείωση αμυλοειδών πλακών
3. Γκίνγκο (Ginkgo biloba):
   • Ενεργά συστατικά: Γκινκολαΐδη, βιλοβαΐδη
   • Επιδράσεις: Βελτίωση της νοητικής λειτουργίας σε ηλικιωμένους
   • Μελέτες: Κλινικά δοκιμασμένο για γνωστική έκπτωση

Αντικαρκινικές Ιδιότητες

Πολλά αρωματικά φυτά δείχνουν αντικαρκινική δράση σε προκλινικές μελέτες:

1. Κουρκουμάς:
   • Μέχανισμοι: Απόπτωση, αναστολή αγγειογένεσης, αναστολή μετάστασης
   • Τύποι καρκίνου: Κόλο, προστάτη, μαστό, πνεύμονας
2. Πράσινο Τσάι (Camellia sinensis):
   • Ενεργά συστατικά: Επιγαλλοκατεχίνη-3-γαλλάτη (EGCG)
   • Μέχανισμοι: Αντιοξειδωτικό, αντιφλεγμονώδες, απόπτωση
   • Προστασία: Καρκίνος δέρματος, προστάτη, μαστού
3. Βασιλικός (Ocimum sanctum):
   • Ενεργά συστατικά: Ουρσολικό οξύ, ευγενόλη
   • Μελέτες: Αντιπροστατευτική δράση σε πολλούς τύπους καρκίνου

Βιώσιμες Τάσεις

Αστικός Κηπουρικός Σχεδιασμός

1. Κήποι σε Οροφές:
   • Πλεονεκτήματα: Μόνωση, μείωση θερμοκρασίας, παραγωγή τροφίμων
   • Αρωματικά για οροφές: Θυμάρι, ρίγανη, σαντονίνη (ανθεκτικά σε άνεμο)
2. Κατακόρυφοι Κήποι:
   • Συστήματα: Δοχεία τοιχίου, πλέγματα, συστήματα πλεγμάτων
   • Αρωματικά για κάθετη καλλιέργεια: Μέντα, σχοινόπρασο, μαϊντανός
3. Κοινότικοι Κήποι:
   • Στόχοι: Κοινωνική συνοχή, ασφάλεια τροφίμων, εκπαίδευση
   • Οργάνωση: Κοινοπραξίες, αστικοί κήποι, σχολικοί κήποι

Τεχνολογικές Καινοτομίες

1. Υπολογιστές Κήπου (Garden Computers):
   • Λειτουργίες: Παρακολούθηση εδάφους, αυτόματη άρδευση, διάγνωση ασθενειών
   • Σύνδεση: IoT (Internet of Things), εφαρμογές smartphone
2. Βελτιωμένα Υποστρώματα:
   • Υδροπονικά συστήματα: Αεροπονία, aquaponics, υδροπονία με LED
   • Βιοαποικοδομήσιμα υλικά: Κοκοφυτρούν, μούχλα, βιοπλαστικά
3. Γενετική Βελτίωση:
   • Στόχοι: Ανθεκτικότητα σε ασθένειες, βελτιωμένη γεύση, αυξημένη απόδοση
   • Μέθοδοι: Παραδοσιακή επιλογή, μοριακή σήμανση, CRISPR

Συμπεράσματα και Προτάσεις

Ο κόσμος των αρωματικών φυτών είναι τεράστιος, πολύπλοκος και εξαιρετικά ενδιαφέρων. Από τις παραδοσιακές χρήσεις μέχρι τις σύγχρονες επιστημονικές ανακαλύψεις, αυτά τα φυτά συνεχίζουν να μας εκπλήσσουν με τις δυνατότητες και τα οφέλη τους.

Βασικά Σημεία

1. Ποικιλία: Υπάρχουν εκατοντάδες αρωματικά φυτά προσαρμοσμένα σε διάφορα κλίματα και συνθήκες
2. Προσβασιμότητα: Η καλλιέργεια αρωματικών είναι προσβάσιμη σε όλους, από μικρούς κήπους μέχρι μπαλκόνια
3. Οφέλη Υγείας: Πολλά αρωματικά έχουν αποδεδειγμένες θεραπευτικές ιδιότητες
4. Βιωσιμότητα: Η καλλιέργεια αρωματικών συμβάλλει στην βιοποικιλότητα και την οικολογική ισορροπία

Πρακτικές Συμβουλές για Αρχάριους

1. Ξεκινήστε με Εύκολα Φυτά: Βασιλικός, μέντα, μαϊντανός, σχοινόπρασο
2. Προσαρμόστε στις Συνθήκες: Επιλέξτε φυτά ανάλογα με το κλίμα, τον χώρο και τον χρόνο διαθέσιμο
3. Μάθετε από τα Λάθη: Η κηπουρική είναι διαδικασία μάθησης μέσω πειραματισμού
4. Κοινοποιήστε: Μοιραστείτε σπόρους, φυτά και γνώσεις με άλλους

Μελλοντικές Προοπτικές

Οι αρωματικοί κήποι έχουν λαμπρό μέλλον ως:

• Βιολογικοί φαρμακοποιοί για προσωπική υγεία
• Οικολογικά συστήματα για αστική βιωσιμότητα
• Εκπαιδευτικά εργαλεία για οικολογική συνείδηση
• Θεραπευτικοί χώροι για ψυχική ευεξία

Συμπερασμα

Η σχέση μας με τα αρωματικά φυτά είναι μια συνεχής πορεία ανακάλυψης. Κάθε φυτό έχει μια ιστορία να διηγηθεί, μια γεύση να προσφέρει και μια δράση να αποκαλύψει. Ανεξάρτητα από το επίπεδο εμπειρίας σας, υπάρχει πάντα κάτι νέο να μάθετε και να ανακαλύψετε στον κόσμο των αρωματικών φυτών.

Ξεκινήστε σήμερα – φυτέψτε ένα σπόρο, ένα μοσχεύμα ή μια ιδέα και αφήστε τον κυκλικό ρυθμό της φύσης να σας οδηγήσει σε μια ταξίδι γεύσεων, αρωμάτων και ανακαλύψεων.

FAQ: 50 Συνήθεις Ερωτήσεις για τα Αρωματικά Φυτά

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ

1. Ποια είναι τα πιο εύκολα αρωματικά φυτά για αρχάριους;

• Βασιλικός, μέντα, μαϊντανός, σχοινόπρασο και ρίγανη. Απαιτούν ελάχιστη φροντίδα και μεγαλώνουν γρήγορα.

2. Πώς ξεκινάω έναν κήπο με αρωματικά φυτά σε μπαλκόνι;

• Χρησιμοποιήστε γλάστρες με οπές αποστράγγισης, χρησιμοποιήστε ποιοτικό υποστρώμα, επιλέξτε φυτά ανάλογα με τον προσανατολισμό (ηλιόφωτα: ρίγανη, θυμάρι – ημίσκια: μέντα, μαϊντανός).

3. Πόση ηλιοφάνεια χρειάζονται τα περισσότερα αρωματικά φυτά;

• Τουλάχιστον 6-8 ώρες ηλιοφάνειας καθημερινά. Ορισμένα (μεντα, μαϊντανός) ανέχονται ημίσκια.

4. Πώς ποτίζω σωστά τα αρωματικά μου φυτά;

• Συχνά αλλά με λίγο νερό. Το χώμα πρέπει να είναι ελαφρώς υγρό, όχι βρεγμένο. Η υπερπότιση είναι συχνότερο πρόβλημα από την υποπότιση.

5. Πότε είναι η καλύτερη ώρα για συλλογή αρωματικών φυτών;

• Το πρωί, αφού εξατμιστεί η δροσιά αλλά πριν την έντονη ζέστη. Τα αιθέρια έλαια είναι στην μέγιστη συγκέντρωση τότε.

6. Πώς αποξηραίνω αρωματικά φυτά στο σπίτι;

• Κρεμώντας δέσμες ανάποδα σε σκοτεινό, αεριζόμενο χώρο. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε αποξηραντή σε χαμηλή θερμοκρασία (35-40°C).

7. Πώς αποθηκεύω τα αποξηραμένα αρωματικά φυτά;

• Σε γυάλινα δοχεία με στεγνά καπάκια, μακριά από άμεσο φως και θερμοκρασίες πάνω από 20°C. Διάρκεια 6-12 μήνες.

8. Πώς πολλαπλασιάζω αρωματικά φυτά;

• Με μοσχεύματα (ρίγανη, λεβάντα), διαίρεση (μεντα, χαμομήλι) ή σπόρο (βασιλικός, μαϊντανός).

9. Γιατί πεθαίνει το βασιλικός μου;

• Συχνές αιτίες: Υπερπότιση, ανεπαρκής ηλιοφάνεια, χαμηλές θερμοκρασίες (<10°C) ή φυτοφθόρα όπως ο σήψη της ρίζας.

10. Πότε κλαδεύω την λεβάντα;

• Μετά την άνθιση, κόβοντας το 1/3 των βλαστών. Ποτέ μέχρι το ξύλινο τμήμα, γιατί μπορεί να μην ξαναφυτρώσει.

ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

11. Ποια αρωματικά φυτά βοηθούν στην πέψη;

• Μέντα, χαμομήλι, γαρίφαλλο, τζίντζερ και άνηθος. Βοηθούν σε δυσπεψία, ναυτία και κοιλιακή δυσφορία.

12. Υπάρχουν αρωματικά φυτά που βοηθούν στον ύπνο;

• Ναι, χαμομήλι, λεβάντα, μελίσσα και τίλιος (φύλλα λεύκας) έχουν ηρεμιστικές ιδιότητες και βοηθούν στην ποιότητα ύπνου.

13. Πώς μπορώ να χρησιμοποιήσω αρωματικά φυτά για το κρυολόγημα;

• Τσάι από τζίντζερ, κανέλα και γαρίφαλλο. Ατμίσεις με λεβάντα ή ευκάλυπτο. Θυμάρι για βηχωδές καταστάσεις.

14. Είναι ασφαλή τα αρωματικά φυτά κατά την εγκυμοσύνη;

• Πολλά δεν είναι συνιστώμενα. Αποφύγετε ρίγανη, μπορονέλι, και μεγάλες ποσότητες μέντας. Χαμομήλι και τζίντζερ συνήθως ασφαλή με μέτρο.

15. Ποια αρωματικά φυτά έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες;

• Κουρκουμάς, τζίντζερ, ρίγανη, θυμάρι και δενδρολίβανο. Περιέχουν ενώσεις που μειώνουν τη φλεγμονή.

16. Υπάρχουν αρωματικά φυτά που βοηθούν στη διαχείριση άγχους;

• Λεβάντα, χαμομήλι, ροδάκινο, βαλεριάνα και μοσχολίβαδο. Χρήση ως τσάι, ατμίσεις ή αιθέρια έλαια.

17. Πώς βοηθά το θυμάρι στις αναπνευστικές λοιμώξεις;

• Ο θυμόλης και καρβακρόλη στο θυμάρι έχουν αντιμικροβιακή και εκχυλιστική δράση, βοηθώντας στην έκκριση βλέννας.

18. Είναι το St. John’s Wort αποτελεσματικό για κατάθλιψη;

• Έρευνες δείχνουν αποτελεσματικότητα για ήπια έως μέτρια κατάθλιψη, αλλά με σημαντικές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα. Μόνο υπό ιατρική επίβλεψη.

19. Ποια αρωματικά φυτά βοηθούν στο διαβήτη;

• Κανέλα, τζίντζερ, κουρκουμάς και σκόρδο. Μπορούν να βελτιώσουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να μειώσουν τη γλυκόζη.

20. Πώς χρησιμοποιώ αρωματικά φυτά για πόνους κεφαλιού;

• Εισπνοή λεβάντας ή μέντας, τσάι από χαμομήλι ή μέντα, και τοπική εφαρμογή λεβάντας στα κροτάφια.

ΜΑΓΕΙΡΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ

21. Ποια είναι τα βασικά αρωματικά φυτά της μεσογειακής κουζίνας;

• Ρίγανη, θυμάρι, δενδρολίβανο, δυόσμος και λεβάντα. Βασικά στη μεσογειακή διατροφή και γεύση.

22. Πώς διατηρώ το φρέσκο βασιλικό για μεγάλο χρονικό διάστημα;

• Κόψτε τα στέλεχη, βάλτε σε βάζο με νερό όπως λουλούδια, σκεπάστε με πλαστική σακούλα και ψύξτε. Ή ψύξτε με ελαιόλαδο.

23. Ποια αρωματικά φυτά πηγαίνουν καλά με κοτόπουλο;

• Θυμάρι, ρίγανη, δενδρολίβανο, σέλινο και σκορδόχορτο. Κλασικοί συνδυασμοί για γέμιση και μαρινάδες.

24. Πώς φτιάχνω αρωματικό λάδι στο σπίτι;

• Γεμίστε ένα βάζο με φρέσκα αρωματικά, προσθέτετε ποιοτικό ελαιόλαδο, αφήστε 2-3 εβδομάδες σε σκοτεινό μέρος και σουρώστε.

25. Ποια αρωματικά φυτά χρησιμοποιούνται σε γλυκά;

• Λεβάντα, βανίλια, κανέλα, γαρίφαλλο και μοσχοκάρυδο. Προσθέτουν βάθος και πολυπλοκότητα στα επιδόρπια.

26. Πώς αντικαθιστώ αποξηραμένα με φρέσκα αρωματικά φυτά σε συνταγές;

• Χρησιμοποιήστε 3 φορές περισσότερο φρέσκο από το αποξηραμένο. Π.χ. 1 κουταλιά αποξηραμένη ρίγανη = 3 κουταλιές φρέσκια.

27. Ποια αρωματικά φυτά πηγαίνουν καλά με ψάρια;

• Δυόσμος, σχοινόπρασο, άνηθο, μαϊντανός και λεμονόχορτο. Επισημαίνουν τη γεύση χωρίς να την κατακλύζουν.

28. Πώς φτιάχνω μείγμα αρωματικών φυτών για μπάρμπεκιου;

• Συνδυασμός ρίγανης, θυμάριου, δενδρολίβανου, πιπεριάς και σκόρδου. Ιδανικό για κρέατα και λαχανικά στο γκριλ.

29. Ποια αρωματικά φυτά χρησιμοποιούνται στην ιταλική κουζίνα;

• Βασιλικός (pesto), ρίγανη (πίτσα), δενδρολίβανο (osso buco), ροδάκινο (αρνί) και μαϊντανός.

30. Πώς φτιάχνω αρωματικό αλάτι;

• Ανακατέψτε αποξηραμένα αρωματικά με χοντρό αλάτι. Προσθέστε σκόρδο, πιπέρι, και αποθηκεύστε σε σκοτεινό δοχείο.

ΑΡΩΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΙΚΑ

31. Τι είναι τα αιθέρια έλαια και πώς χρησιμοποιούνται;

• Συμπυκνωμένες αρωματικές ουσές από φυτά. Χρήση: Ατμίσεις, μασάζ (πάντα αραιωμένα), προστίθενται σε μπάνια ή καθαριστικά.

32. Ποια αιθέρια έλαια βοηθούν στο άγχος;

• Λεβάντα, ροδάκινο, μπλε τσάι, γεράνιο και λεβάντα. Χρήση σε αρωματολάμπες ή ατμιστές.

33. Πώς φτιάχνω φυσικό αποσμητικό δωματίου;

• 1/2 φλιτζάνι νερό, 1/2 φλιτζάνι αλκοόλ, 20 σταγόνες αιθέριο έλαιο. Ψεκάστε στον αέρα.

34. Ποια αρωματικά φυτά βοηθούν στην ακμή;

• Τσάι δέντρου (tea tree), λεβάντα, ροδάκινο και χαμομήλι. Αντιβακτηριακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

35. Πώς φτιάχνω φυσικό σαπούνι με αρωματικά φυτά;

• Βάση γλυκερίνης, προσθήκη αποξηραμένων φυτών ή αιθερίων ελαίων. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε καλούπια.

36. Ποια αρωματικά φυτά χρησιμοποιούνται σε αφρόλουτρα;

• Λεβάντα, ροδάκινο, χαμομήλι και ρίγανη. Προσθέτουν άρωμα και έχουν θεραπευτικές ιδιότητες για το δέρμα.

37. Πώς φτιάχνω φυσικό απορρυπαντικό ρούχων;

• Σόδα πλύσης, ξύδι, αιθέρια έλαια λεβάντας και λεμονιού. Οικονομικό και χωρίς χημικά.

38. Ποια αρωματικά φυτά βοηθούν στην τριχόπτωση;

• Ροζμάρι, σαλβία, τσάι δέντρου και λεβάντα. Ενισχύουν την αιμάτωση της τριχοφυΐας.

39. Πώς φτιάχνω φυσικό ενυδατικό για το δέρμα;

• Έλαιο αμυγδάλου ή καρύδας, προσθήκη αιθερίων ελαίων λεβάντας και γεράνιου.

40. Ποια αρωματικά φυτά απωθούν τα κουνούπια;

• Λεβάντα, λεμονόχορτο, ευκάλυπτο και ρίγανη. Φύτεψτέ τα κοντά σε παράθυρα ή χρησιμοποιήστε αιθέρια έλαια.

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΑ

41. Πώς προλαμβάνω ασθένειες στα αρωματικά μου φυτά;

• Καλή αποστράγγιση, κατάλληλη απόσταση για αερισμό, καθαρά εργαλεία και περιστροφή καλλιεργειών.

42. Ποια αρωματικά φυτά απωθούν επιβλαβή έντομα;

• Ροζμάρι (σκώρος, μύγα καρότου), βασιλικός (κουνούπια, μύγα), ευκάλυπτο (ψύλλους).

43. Πώς φτιάχνω φυσικό φυτοφάρμακο;

• Ενεματοθεραπεία από πυρέθρουμ: 100γρ φρέσκα φύλλα σε 1 λίτρο νερό. Ψεκάστε για αφίδες και κάμπιες.

44. Ποια αρωματικά φυτά ελκύουν ωφέλιμα έντομα;

• Λαβάντα (μέλισσες), χαμομήλι (πασχαλίτσες), ρίγανη (εντομοφάγα έντομα), εχινάτσεια.

45. Πώς καλλιεργώ αρωματικά φυτά υδροπονικά;

• Επιλέξτε κατάλληλα συστήματα (NFT για μέντα, πλωτά για βασιλικό), χρησιμοποιήστε πλήρες θρεπτικό διάλυμα και φώτα LED.

46. Ποια αρωματικά φυτά καλλιεργούνται καλύτερα σε δοχεία;

• Μέντα (ελέγχει εξάπλωση), βασιλικός, μαϊντανός, σχοινόπρασο και θυμάρι.

47. Πώς διατηρώ αρωματικά φυτά το χειμώνα;

• Πολυετή (ρίγανη, θυμάρι): Περιβόλι ή προστασία με πλαστικό. Μονοετή (βασιλικός): Εσωτερικό ή νέες καλλιέργειες.

48. Πότε κλαδεύω τα αρωματικά φυτά για πυκνή ανάπτυξη;

• Τον πρώτο χρόνο, κόψτε συχνά τις άκρες για να διεγείρετε πλευρικούς βλαστούς. Ποτέ περισσότερο από το 1/3 του φυτού.

49. Πώς επιλέγω αρωματικά φυτά για συγκεκριμένο κλίμα;

• Μεσογειακό κλίμα: Λεβάντα, ρίγανη, θυμάρι. Υγρό κλίμα: Μέντα, χαμομήλι, μελίσσα. Ψυχρό κλίμα: Χαμομήλι, θυμάρι, σαλβία.

50. Πού μπορώ να βρω σπάνια αρωματικά φυτά;

• Ειδικά βοτανεία, ηλεκτρονικά καταστήματα ειδικών βοτάνων, τοπικές αγορές παραγωγών ή ανταλλαγή με άλλους κηπουρούς.

⚠️ Ασφάλεια, Δοσολογία & Αλληλεπιδράσεις

Πολλά βότανα έχουν ισχυρή φαρμακευτική δράση και απαιτούν προσοχή.

• Βασικοί Κανόνες Δοσολογίας: Η διαφορά στην ποσότητα μεταξύ φρέσκου και αποξηραμένου βοτάνου (συνήθως 3:1).
• Αλληλεπιδράσεις με Φάρμακα: (π.χ., το Σπαθόχορτο με αντικαταθλιπτικά, σκόρδο με αντιπηκτικά).
• Τοξικότητα & Παρενέργειες: (π.χ., Η υπερβολική χρήση Αψιθιάς ή τοξικά βότανα όπως η Διγιτάλις).

Πηγές & Περαιτέρω Ανάγνωση – Αρωματικά Φυτά από το Α έως το Ω

Α. Ακαδημαϊκά Ιδρύματα & Επιστημονικοί Φορείς (15 Πηγές)

1. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) – Φαρμακευτική Σχολή.
   https://www.pharm.uoa.gr/
2. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) – Τμήμα Γεωπονίας.
   https://www.auth.gr/
3. European Medicines Agency (EMA) – Επιτροπή Φυτικών Προϊόντων.
   https://www.ema.europa.eu/en/committees/herbal-medicines-committee
4. World Health Organization (WHO) – Τμήμα Παραδοσιακής Ιατρικής.
   https://www.who.int/health-topics/traditional-complementary-and-integrative-medicine#tab=tab_1
5. Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός – ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ). Κανονισμοί Καλλιέργειας.
   https://www.elgo.gr/
6. Πανεπιστήμιο Πατρών – Τμήμα Φαρμακογνωσίας.
   https://www.upatras.gr/
7. Journal of Medicinal Food (Ενδεικτικό). Μελέτες για βότανα.
   https://www.liebertpub.com/loi/jmf
8. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων/Φυτολογίας.
   https://www.ekby.gr/
9. American Botanical Council (ABC).
   https://www.herbalgram.org/
10. Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας & Τεχνολογίας (ΕΛΙΔΕΚ). Έρευνες για βιοδραστικά συστατικά.
    https://www.elidek.gr/
11. Ελληνική Γεωργική Ακαδημία. Εκπαιδευτικό Υλικό.
    http://www.agroedu.gr/
12. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας – Τμήμα Φυτικής Παραγωγής.
    https://www.uth.gr/
13. Ελληνική Φαρμακευτική Εταιρεία (ΕΦΕ).
    https://www.hps.gr/
14. Botanical Society of America (BSA).
    https://botany.org/
15. Εργαστήριο Φαρμακογνωσίας (Ενδεικτικό). Μελέτες τοξικότητας.
    https://www.lab-pharmacognosy.gr/

Β. Κυβερνητικοί & Ρυθμιστικοί Φορείς (15 Πηγές)

16. Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΑΦΦ).
    http://www.minagric.gr/
17. Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ). Ρυθμίσεις συμπληρωμάτων.
    https://www.eof.gr/
18. Ελληνικός Οργανισμός Τροφίμων (ΕΦΕΤ). Ασφάλεια και συστατικά.
    https://www.efet.gr/
19. European Food Safety Authority (EFSA). Αξιολογήσεις βοτάνων.
    https://www.efsa.europa.eu/
20. United States Department of Agriculture (USDA). Βάση δεδομένων θρεπτικών συστατικών.
    https://fdc.nal.usda.gov/
21. Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ΕΛΟΤ). Πρότυπα ποιότητας.
    https://www.elot.gr/
22. Υπουργείο Υγείας (Ελλάδα). Δελτία Ενημέρωσης.
    https://www.moh.gov.gr/
23. National Institutes of Health (NIH) – Herbal Medicine.
    https://www.nih.gov/health-information/herbal-medicine
24. Ελληνικό Δίκτυο Επείγουσας Βοήθειας (ΕΔΕΒ). Πληροφορίες δηλητηρίασης.
    http://www.edev.gr/
25. Ελληνική Αρχή Καταπολέμησης Νομικού Χρήματος. Σχετικές Οδηγίες.
    https://www.hellenic-fiu.gr/
26. Γενικό Χημείο του Κράτους. Έλεγχος ποιοτικής ανάλυσης.
    https://www.gcrl.gr/
27. Ελληνικό Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων & Πρόληψης (ΚΕΕΛΠΝΟ).
    https://www.keelpno.gr/
28. Ελληνική Εταιρεία Τοξικολογίας.
    http://www.toxsa.gr/
29. Ελληνικό Τμήμα Διεθνούς Εταιρείας Φαρμακολογίας (ΕΦΑΡ).
    http://www.ephar.gr/
30. Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (EEA). Βιοποικιλότητα.
    https://www.eea.europa.eu/

Γ. Εξειδικευμένα Portals & Αξιόπιστες Πηγές (20 Πηγές)

31. HerbMed (Database). Μελέτες για βότανα.
    http://www.herbmed.org/
32. WebMD – Herbs & Supplements. Αλληλεπιδράσεις.
    https://www.webmd.com/vitamins/index
33. Botanical Interests (Gardening Guides). Οδηγοί καλλιέργειας.
    https://www.botanicalinterests.com/
34. Garten.gr (Ελληνικό Κέντρο Κήπου). Συμβουλές καλλιέργειας.
    https://www.garten.gr/
35. Ελληνική Εταιρεία Αρωματικών Φυτών (ΕΛΕΑΦ).
    https://www.eleaf.gr/
36. Royal Botanic Gardens, Kew (Kew Gardens). Πληροφορίες φυτών.
    https://www.kew.org/
37. The Herb Society of America (HSA).
    https://www.herbsociety.org/
38. Ελληνική Εταιρεία Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής (ΕΤΚΙ).
    http://www.etki.gr/
39. Journal of Ethnopharmacology (Ενδεικτικό).
    https://www.sciencedirect.com/journal/journal-of-ethnopharmacology
40. Mountain Tea Research (Sideritis Studies).
    http://www.sideritisresearch.gr/
41. Blog Εξειδικευμένου Βοτανολόγου. Συλλογή άγριων βοτάνων.
    https://www.votanologia.gr/
42. Ελληνικό Κέντρο Διατροφής (ΕΚΔ). Χρήσεις στην κουζίνα.
    https://www.ekd.gr/
43. Αγροτική Ανάπτυξη & Βιοκαλλιέργεια (Portal). Μεταποίηση & Αποξήρανση.
    http://www.agrotikanews.gr/
44. Dr. Weil’s Integrative Medicine. Ολιστική προσέγγιση.
    https://www.drweil.com/
45. Ελληνικό Ινστιτούτο Ελιάς & Υποτροπικών Φυτών.
    https://www.hri.gr/
46. Plant Research International (PRI). Γενετική βελτίωση.
    http://www.plantresearch.nl/
47. Σύλλογος Ερασιτεχνών Καλλιεργητών ΑΦΦ. Συμβουλές φύτευσης.
    https://www.sykalapf.gr/
48. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH).
    https://www.nccih.nih.gov/
49. Σελίδα για την Αποξήρανση Φρούτων/Βοτάνων. Τεχνικές αποθήκευσης.
    http://www.dryingtechniques.com/
50. Ελληνικό Ορθομοριακό Ινστιτούτο. Βότανα & θρεπτική αξία.
    http://www.orthomolecular.gr/

Επιστημονικές Πηγές και Έρευνες

1. Royal Botanic Gardens, Kew – Medicinal Plant Names Services
   https://mpns.science.kew.org/mpns-portal/
2. USDA Plants Database – Ταξινόμηση Αρωματικών Φυτών
   https://plants.usda.gov/
3. European Medicines Agency – Assessment Reports on Herbal Substances
   https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal
4. PubMed – Βάση δεδομένων για φαρμακευτικές ιδιότητες
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=medicinal+aromatic+plants
5. Cochrane Library – Συστηματικές ανασκοπήσεις για βότανα
   https://www.cochranelibrary.com/
6. WHO Monographs on Selected Medicinal Plants
   https://www.who.int/publications/i/item/9789241596972
7. ClinicalTrials.gov – Κλινικές μελέτες για αρωματικά φυτά
   https://clinicaltrials.gov/
8. Journal of Ethnopharmacology – Επιστημονικά άρθρα
   https://www.sciencedirect.com/journal/journal-of-ethnopharmacology
9. Planta Medica – Έρευνα φυτοθεραπείας
   https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/journal/10122

Διεθνείς Οργανισμοί & Ινστιτούτα

10. International Herb Association (IHA)
    https://www.iherb.org/
11. American Botanical Council (ABC)
    https://www.herbalgram.org/
12. European Scientific Cooperative on Phytotherapy (ESCOP)
    https://escop.com/
13. Missouri Botanical Garden – Plant Science
    https://www.missouribotanicalgarden.org/
14. University of Maryland Medical Center – Complementary Medicine
    https://www.umms.org/ummc/health/medical/altmed
15. Mayo Clinic – Integrative Medicine
    https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/consumer-health/in-depth/herbal-supplements/art-20046714
16. Cleveland Clinic – Wellness Institute
    https://health.clevelandclinic.org/

Πρακτικοί Οδηγοί & Βιβλία

17. Herbal Academy – Δωρεάν & επί πληρωμή μαθήματα
    https://theherbalacademy.com/
18. Mountain Rose Herbs – Blog & οδηγοί
    https://blog.mountainroseherbs.com/
19. The Grow Network – Καλλιέργεια βοτάνων
    https://thegrownetwork.com/

Επιστημονικά Περιοδικά

20. Journal of Herbal Medicine
    https://www.sciencedirect.com/journal/journal-of-herbal-medicine
21. Phytotherapy Research
    https://onlinelibrary.wiley.com/journal/10991573
22. Planta Medica
    https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/journal/10122

Αρωματοθεραπεία

23. National Association for Holistic Aromatherapy (NAHA)
    https://naha.org/
24. Alliance of International Aromatherapists (AIA)
    https://www.alliance-aromatherapists.org/
25. International Federation of Aromatherapists (IFA)
    https://www.ifaroma.org/

Οργανική Καλλιέργεια & Βιώσιμος Σχεδιασμός

26. Rodale Institute – Οργανική γεωργία
    https://rodaleinstitute.org/
27. Soil Association – Βρετανική οργανική πιστοποίηση
    https://www.soilassociation.org/
28. Permaculture Research Institute
    https://permaculturenews.org/
29. Royal Horticultural Society – Καλλιέργεια βοτάνων
    https://www.rhs.org.uk/plants/types/herbs

Ελληνικοί Πόροι

30. Ελληνική Βοτανική Εταιρεία
    https://www.hbs.gr/
31. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Τμήμα Φυτικής Παραγωγής
    https://www.aua.gr/
32. ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ – Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας
    https://www.elgo.gr/
33. Ελληνική Εταιρεία Εθνοφαρμακολογίας
    https://www.ethnofarm.org/
34. Σύνδεσμος Παραγωγών Αρωματικών & Φαρμακευτικών Φυτών Ελλάδας
    https://www.aromatika.gr/
35. Βοτανικός Κήπος Διομήδους
    https://www.diomedes-bg.aua.gr/
36. Ελληνική Εταιρεία Βιολογικών Προϊόντων
    https://www.biohellas.gr/
37. Ελληνική Ομοσπονδία Βιοκαλλιεργητών
    https://www.biohellas.gr/
38. Περιοδικό «Γεωργία – Κτηνοτροφία» – Άρθρα για αρωματικά
    https://www.georgia-kthnotrofia.gr/
39. Ελληνική Ένωση Αρωματοθεραπείας
    https://www.hellenicaromatherapy.gr/ 40–50. Συμπληρωματικά ελληνικά sites (όλα ενεργά)
40. https://www.kalliergo.gr/
41. https://www.votanologein.gr/
42. https://www.botanology.gr/
43. https://www.aromatika-votana.gr/
44. https://www.fytorio.gr/
45. https://www.greekflora.gr/
46. https://www.herbstories.gr/
47. https://www.aromaticplants.gr/
48. https://www.biogreen.gr/
49. https://www.herbarium.gr/
50. https://www.aromata.gr/

Το άρθρο Αρωματικά φυτά από το Α εώς το Ω: Ολοκληρωμένος Οδηγός Καλλιέργειας, Χρήσεων και Οφελών εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

The post και τι μας συμβουλεύουν τα βότανα ντίνα; – θα είχες κάτι ακόμα να μας πεις για την κανέλα; appeared first on Βοτανολογία.

Το άρθρο Τι μας συμβουλεύουν τα βότανα εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Σε αυτό μου το  άρθρο θα σας πω πως κάνω βάμμα με την τσουκνίδα – στο άρθρο μου “Τσουκνίδα, ένα βότανο με σπουδαίες θεραπευτικές ιδιότητες” θα δείτε γιατί η τσουκνίδα δεν πρέπει να λείπει από το ντουλάπι της κουζίνας μας, το αφιερωμένο στα βότανα και στα μπαχαρικά μας. Και ίσως με ρωτήσετε γιατί στο ντουλάπι της κουζίνας μας – μα γιατί κει, στην κουζίνα μας, “ατσαλώνεται” το ανοσοποιητικό μας, αυτό το πολύτιμο σύστημα του οργανισμού μας, γιατί εκεί, στην κουζίνα μας, ετοιμάζουμε όλα αυτά τα φαγητά και τα εδέσματα που μας ευφραίνουν, μας ομορφαίνουν και μας  διατηρούν υγιείς.

Η διατροφή μας πρέπει να είναι τέτοια, ούτως ώστε, σιγά-σιγά μέσα από τη γνώση πρώτα και την εμπειρία αμέσως μετά, να φτάσουμε στο σημείο να πούμε πως “ναι, το φαγητό μας είναι το φαρμακό μας και το φάρμακό μας το φαγητό μας” –      Πριν ξεκινήσουμε να ετοιμάζουμε το βάμμα της τσουκνίδας θυμόμαστε πως κατά τη διάρκεια του χρόνου παραμονής του βοτάνου στο αλκοόλ, που στην ουσία είναι διαλύτης, διαχέεται μέρος των συστατικών του, χαρίζοντας στο αλκοόλ τις ιδιότητες και τη δράση του.

Ο ελάχιστος χρόνος εκχύλισης βοτάνου σε αλκοόλ είναι 2 εβδομάδες, μπορεί όμως να παραταθεί έως και 6 μήνες εάν έχουμε σκληρά μέρη, όπως φλοιούς και ρίζες. Όσο περισσότερο καιρό μένει το βότανο μέσα στο αλκοόλ τόσο πιο δυνατό θα γίνει το βάμμα. Ένας μήνας είναι ένα ικανοποιητικό χρονικό διάστημα.

Θα χρειαστώ:

-. τσουκνίδα, την οποία έχω πρόσφατα αποξηράνει, δύο με τρεις μέρες είναι αρκετές για να φύγει η υγρασία

– εδώ χρειάζεται προσοχή, ώστε να μην μείνει ίχνος υγρασίας

-. ρακή υψηλών βαθμών

-. γυάλινο δοχείο με μεγάλο στόμιο, το οποίο να κλείνει αεροστεγώς

-. ξύλινο πιρούνι ανακατέματος – το έχω ειδικά για αυτή τη διαδικασία Και

-. γεμίζω το γυάλινο δοχείο μου περίπου κατά τα 2/3 με την τσουκνίδα μου -. στη συνέχεια ρίχνω το αλκοολούχο ποτό της αρεσκείας μου

– προτιμώ πάντα ρακή υψηλών βαθμών

– μέχρι να σκεπαστεί όλο το βότανό μου και να καλυφτεί και το υπόλοιπο 1/3 από το γυάλινο βάζο μου

-. κλείνω το βάζο μου και με το πιρούνι μου και με ήρεμες κινήσεις, ανακατεύω για μερικά λεπτά ώστε το βότανό μου να εμποτιστεί πολύ καλά με το ποτό μου.

-. αφήνω το δοχείο μου, όπως είναι κλειστό, σε ένα ζεστό σημείο μακριά από το άμεσο φως, μακριά από τον αέρα και τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες για ένα περίπου μήνα.

-. τις πρώτες μέρες ανοίγω το βάζο μου και ανακατεύω με το πιρούνι μου το μείγμα μου. -. μερικές φορές ίσως χρειαστεί να προσθέσω και άλλη ρακή

-. μετά το πέρας των  ημερών, σουρώνω με τη βοήθεια διηθητικού χαρτιού ή με ένα σουρωτήρι ή με ένα φίλτρο του καφέ, για να μην περάσουν κομματάκια του φυτού μέσα στο υγρό.

-. το υγρό που μου προέκυψε είναι το βάμμα μου μέσα στο οποίο έχουν περάσει και θα συντηρηθούν οι ουσίες του βοτάνου μου.

-. το βάμμα μου το ρίχνω σε αποστειρωμένα, σκουρόχρωμα μπουκαλάκια και το αποθηκεύω σε δροσερό, σκοτεινό και ξηρό σημείο.

-. μπορώ να το χρησιμοποιώ άνετα για ένα, με ενάμιση περίπου χρόνο.

-. δεν ξεχνάω να σημειώσω έξω από το μπουκάλι μου την ημερομηνία και το όνομα του βάμματός μου -. κάθε βότανο που χρησιμοποιώ σε ξηρή μορφή μπορεί να γίνει βάμμα με αυτόν τον τρόπο.

Τρόποι χρήσεις:

Το βάμμα της τσουκνίδας μεταξύ άλλων,  έχει ισχυρές αντιφλεγμονώδεις, ηπατοπροστατευτικές, αντιβακτηριακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες και μας προστατεύει από σχεδόν όλες τις φλεγμονώδεις παθήσεις

-. για να επωφεληθούμε από αυτές υπάρχουν διάφοροι τρόποι –

ας δούμε κάποιοι από αυτούς:

-. εμπλουτίζουμε ένα φλιτζάνι αφέψημα από τη ρίζα της με ένα κουταλάκι του γλυκού βάμμα για προστασία του οργανισμού μας από φλεγμονές.

-. εμπλουτίζουμε ένα φλιτζάνι έγχυμα από τα φύλλα και τους μίσχους της για τόνωση και αναζωογόνηση του οργανισμού μας

-. διαλύουμε ένα κουταλάκι του γλυκού βάμμα σε χλιαρό νερό και το πίνουμε το πρωί για τόνωση και μείωση των φλεγμονών του οργανισμού μας και για αντικαρκινική προστασία.

-. διαλύουμε ένα κουταλάκι του γλυκού βάμμα σε χλιαρό νερό και το πίνουμε το βράδυ για προβλήματα αρθρίτιδας και κατακράτησης υγρών – η τσουκνίδα όπως είδαμε έχει ισχυρές αντιφλεγμονώδεις, αναλγητικές και αντιαθριτικές δράσεις και ως εκ τούτου, τα εκχυλίσματα των φύλλων της, όπως το βάμμα, μειώνουν την απόκριση του πόνου σε πολλές επώδυνες καταστάσεις του οργανισμού, όπως οι αρθρίτιδες.

-. εμπλουτίζουμε ένα φλιτζάνι έγχυμα από τα φύλλα και τους μίσχους της τσουκνίδας και το πίνουμε ενδιάμεσα στα γεύματά μας για τις αφροδισιακές της ιδιότητες, η τσουκνίδα είναι βότανο με αφροδισιακές ιδιότητες, ιδανικό ίαμα για την ανδρική σεξουαλική ανικανότητα. Το βάμμα της τσουκνίδας συνδυάζεται άριστα με το βάμμα του γαιδουράγκαθου, του αγριοράδικου και της λουίζας, ειδικά το μείγμα τσουκνίδας και γαιδουράγκαθου και το μείγμα τσουκνίδας και αγριοράδικου είναι πανίσχυρα μείγματα με θεαματικά αποτελέσματα.

Πρότυπη ποσότητα: Για μονή εκχύλιση:

-. μισό λίτρο αλκοόλ και -. 50gr αποξηραμένου βοτάνου

-. το αλκοολούχο ποτό που θα χρησιμοποιήσουμε μπορεί να είναι: ρακή βότκα ή ρούμι.

-. δεν χρησιμοποιούμε ποτά με άρωμα όπως π.χ το ούζο ή το τσίπουρο γιατί περιέχουν γλυκάνισο

-. δεν χρησιμοποιούμε ποτά με άρωμα όπως π.χ το ούζο.

Σημειώσεις:

-. είναι σημαντικό, όταν χρησιμοποιούμε φρέσκα βότανα τα αφήνουμε μία-δύο μέρες να φύγει η υγρασία – ας θυμηθούμε πως κάνουμε βάμματα βοτάνων

-. η ποσότητα των υλικών είναι πρότυπη εμείς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σε αναλογία ότι ποσότητα θέλουμε.

-. αν συλλέξουμε μόνοι μας την τσουκνίδα καλό είναι να γνωρίζουμε κάποιους σημαντικούς κανόνες – Συλλογή βοτάνων,μια ασχολία που απαιτεί απόλυτη γνώση του αντικειμένου

-. τα βάμματα των βοτάνων είναι ισχυρά ιάματα και για το λόγο απαιτείται προσοχή στη λήψη τους Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και η Επιτροπή Φαρμακευτικών Φυτικών Προϊόντων (HMPC), έχουν εγκρίνει τη χρήση της τσουκνίδας σαν παραδοσιακό φυτικό βοήθημα, μεταξύ άλλων,  για τις διαταραχές των γεννητικών οργάνων,
για τον πόνο και τις φλεγμονές,
για τα δερματικά προβλήματα, όπως η σμηγματόρροια και οι μικρές πληγές,
ως επικουρικό ίαμα για τις διαταραχές του ουροποιητικού συστήματος, όπως οι ουρολοιμώξεις και γενικά έχει εντάξει την τσουκνίδα στην ομάδα των διουρητικών βοτάνων..

Το περιεχόμενο δεν προορίζεται να υποκαταστήσει επαγγελματικές ιατρικές συμβουλές, διάγνωση ή θεραπεία.
Πάντα να ζητάμε τη συμβουλή του γιατρού μας ή άλλου ειδικευμένου γιατρού, για ιατρικά θέματα και προβλήματα που μας απασχολούν.
Δεν παραβλέπουμε ποτέ επαγγελματικές ιατρικές συμβουλές.
Αν σε κάποιο προϊόν είμαστε αλλεργικοί δεν το χρησιμοποιούμε, επίσης δεν χρησιμοποιούμε προϊόντα και συστατικά που δεν ανέχεται το δέρμα μας
Δεν χρησιμοποιούμε βότανα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης , σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα ακόμα και συμπληρώματα χωρίς την γνώμη γιατρού μας
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/urticae-herba
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/species-diureticae
https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-community-herbal-monograph-urtica-dioica-l-urtica-urens-l-herba_en.pdf

Το άρθρο Βάμμα τσουκνίδας – πως κάνω το πολύτιμο βάμμα για μείωση των φλεγμονών του οργανισμού, όπως ο καρκίνος του προστάτη εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

The post Πώς φτιάχνω “βοτανοπαγάκια” με ροφήματα βοτάνων appeared first on Βοτανολογία.

Το άρθρο Πώς φτιάχνω “βοτανοπαγάκια” με ροφήματα βοτάνων εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

The post Πως ετοιμάζω αφέψημα φύλλων ελιάς, ώστε να αξιοποιήσω στο έπακρο την πολύτιμη oleuropein appeared first on Βοτανολογία.

Το άρθρο Πως ετοιμάζω αφέψημα φύλλων ελιάς, ώστε να αξιοποιήσω στο έπακρο την πολύτιμη oleuropein εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

The post Η λουίζα είναι το κατεξοχήν βότανο του αδυνατίσματος. appeared first on Βοτανολογία.

Το άρθρο Η λουίζα είναι το κατεξοχήν βότανο του αδυνατίσματος. εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

The post Βότανα για φυσική χηλίωση/αποτοξίνωση βαρέων μετάλλων appeared first on Βοτανολογία.

Το άρθρο Βότανα για φυσική χηλίωση/αποτοξίνωση βαρέων μετάλλων εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Το άρθρο Τριβόλι, το πολυτιμότερο βότανο για τη σεξουαλική υγεία εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Οι ιθαγενείς της Λατινικής Αμερικής πίστευαν στις μαγικές του ιδιότητες και στη Λιθουανία τα νεαρά κορίτσια φορούν στεφάνια απήγανου στις γιορτές καθώς συμβολίζει την γυναικεία αγνότητα.^[5] Ακόμη και στη σύγχρονη εποχή θεωρείται ότι απορροφά την «αρνητική ενέργεια» από τον περιβάλλον και πολλές φορές ξεραίνεται από αυτήν. Επίσης, ότι το άτομο που φυτεύει τον απήγανο αποκτά κάποιο πεδίο προστασίας. Θεωρείται επίσης, ότι προσελκύει την «θετική ενέργεια» και φέρνει καλή τύχη

Για χιλιετίες, η Ruta graveolens, το βότανο της χάριτος και της μεταμέλειας, ο γνωστός απήγανος, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην παραδοσιακή και λαϊκή φαρμακευτική σοφία. Έχει επίσης μια πολύχρωμη ιστορία. Θεωρείται ότι ήταν το φυτό που χρησιμοποίησε ο Οδυσσέας για να προστατευτεί από τα μάγια της παντοδύναμης Κίρκης. Συμβολίζει την ανθρώπινη λύπη, τον πόνο της ψυχής αλλά και την μεταμέλεια και ίσως για το λόγο αυτό οι Καθολικοί τον χρησιμοποίησαν για να ραίνουν με αγίασμα το εκκλησίασμα. Ευρεία ήταν και η χρήση του από την αρχαιότητα ως αντίδοτο στις δηλητηριάσεις.

Έχει θεραπευτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται σαν φάρμακο κατά:

• της υστερίας και επιληψίας
• των αμοιβάδων και άλλων παρασίτων του εντέρου
• της φλεβίτιδας και των κιρσών
• των πόνων των ρευματικών-αρθριτικών
• των προβλημάτων εμμηνορρυσίας
• του άγχους, της νευρικότητας και της αϋπνίας λόγω της ηρεμιστικών του ιδιοτήτων
• των παράσιτων, σκόρου, ψειρών

Τον συναντάμε και στον αρωματισμό ποτών και γλυκών με την μορφή αιθέριου ελαίου.

Η μορφή του φύλλου του αποτέλεσε τη βάση για το σχεδιασμό των σπαθιών στα χαρτιά της τράπουλας. Είναι γνωστό όχι μόνο σαν φαρμακευτικό χολαγωγό φυτό της λαϊκής ιατρικής αλλά και σαν ζωντανό βαρόμετρο. Όταν υπάρχει ξηρασία στην ατμόσφαιρα, τα φύλλα του είναι ζαρωμένα και διπλωμένα, ενώ όταν η υγρασία αυξάνεται, ξεδιπλώνονται και ανοίγουν. Ο Αριστοτέλης το χαρακτήρισε απαραίτητο βότανο για την αντιμετώπιση της νευρικότητας και ο Πλίνιος κατέγραψε ότι χρησιμοποιήθηκε από τους καλλιτέχνες για να ενισχύσει την υγεία των ματιών. Τον σκόρπιζαν στα πατώματα των δικαστηρίων και οι δικαστές τον έφεραν επάνω τους για να προστατευτούν από τις ασθένειες και τους ψύλλους που τόσο συχνά είχαν οι φτωχοί φυλακισμένοι. Ο απήγανος θεωρείται ότι έφθασε στη νότια Ευρώπη μέσω της βόρειας Αφρικής και της Μεσογείου. Αυτός ο ανθεκτικός αειθαλής θάμνος καθιερώθηκε σε ολόκληρη την ήπειρο και, με τη βοήθεια της βρετανικής και ισπανικής αποικιοκρατίας, έγινε ένα από τα αγαπημένα φυτά στους εξοχικούς κήπους στις Δυτικές Ινδίες, την Ινδία, το Μεξικό και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τώρα είναι ένα πολιτογραφημένο μέλος της χλωρίδας τόσο της Βόρειας όσο και της Νότιας Αμερικής και ευδοκιμεί εύκολα από μόνος του ακόμη και κατά μήκος των οδών.

Οφέλη για την υγεία

Ιστορικά, έχει χρησιμοποιηθεί για να ανακουφίσει τον πόνο που σχετίζεται με την ουρική αρθρίτιδα, τους ρευματισμούς και την ισχιαλγία. Μαζί με την ανακούφιση των δυσάρεστων επιπτώσεων των αερίων και του κολικού, θεωρήθηκε ότι αποβάλλει τα σκουλήκια από το σώμα και έχει χρησιμοποιηθεί για την προώθηση της εμμηνόρροιας. Παρόλο που είναι απίθανο να κρατήσει τις… μάγισσες μακριά, το βότανο διαθέτει μια ποικιλία από θεραπευτικές ενώσεις που προσυπογράφουν τις παραδοσιακές φαρμακευτικές χρήσεις του. Περιέχει πτητικά έλαια, αλκαλοειδή, φλαβονοειδή, λιγνάνες και υδροξυκουμαρίνες που του προσδίδουν μια ποικιλία φαρμακευτικών ιδιοτήτων ως αντισπασμωδικό, αντιφλεγμονώδες, αντιμικροβιακό, αντιμυκητιασικό και εμμηναγωγό. Συστήνεται επίσης ως χωνευτικό και για την τόνωση της όρεξης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί φρέσκο ή αποξηραμένο με τη μορφή τσαγιού ή έγχυσης ακόμη και λαδιού. Ομοιοπαθητικά παρασκευάσματα είναι διαθέσιμα για τη θεραπεία της αρθρίτιδας και του πόνου των αρθρώσεων. Θεωρείται ως τονωτικό της κυκλοφορίας και μία από τις παραδοσιακές χρήσεις του ήταν η ενίσχυση των τριχοειδών και ο έλεγχος της υψηλής αρτηριακής πίεσης. Θεωρείται επίσης ότι βελτιώνει τη γενική ροή του αίματος και διασφαλίζει τη σωστή κυκλοφορία στην καρδιά. Έχει κατευναστικές ιδιότητες και μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα της έντασης και του άγχους. Κρατά μακριά μύγες, κουνούπια και κατσαρίδες.

Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Ο απήγανος δεν είναι από τα πιο συνιστώμενα βότανα και υπάρχει λόγος. Είναι τοξικός σε όλες τις μορφές του, αν και πιστεύεται ότι είναι ασφαλής στις σωστές μικρές δόσεις. Μπορεί ωστόσο να προκαλέσει διάφορες παρενέργειες όπως εξανθήματα, αλλαγές στη διάθεση, αναστάτωση στο στομάχι, ζάλη και προβλήματα ύπνου. Οι έγκυες γυναίκες και εκείνες που θηλάζουν δεν πρέπει να τον χρησιμοποιούν καθώς έχει έμμεσες ιδιότητες που μπορούν να προκαλέσουν αιμορραγία και άμβλωση. Τα παιδιά όπως και τα άτομα με προϋπάρχουσες ασθένειες του ήπατος ή των νεφρών πρέπει να αποφεύγουν το βότανο. Σε κάθε περίπτωση, συμβουλευτείτε το γιατρό σας πριν τον χρησιμοποιήσετε.

Το άρθρο Ο ξορκισμένος αλλά και ευεργετικός απήγανος εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Αλθαία Ευεργετική στο ανοσοποιητικό σύστημα

Είναι χρήσιμη όταν χρειάζεται ένα βότανο με μαλακτική επίδραση.
Η ρίζα χρησιμοποιείται κυρίως για προβλήματα του πεπτικού συστήματος και άλλα όπως φλεγμονές του στόματος, ουλίτιδα, γαστρίτιδα, πεπτικό έλκος, εντερίτιδα και κολίτιδα.
Επίσης καταπραΰνει τις στομαχικές διαταραχές, τον βήχα, τη βρογχίτιδα και το κρύωμα. Βοηθά ακόμα σε δερματικές παθήσεις και διαταραχές και ανακουφίζει τους πόνους μυών και τενόντων.
Τα φύλλα της αλθαίας χρησιμοποιούνται για παθήσεις των πνευμόνων και του ουροποιητικού συστήματος. Στην αλθαία αποδίδονται τέλος και ευεργετικές για το ανοσοποιητικό σύστημα ιδιότητες, καθώς βοηθά τα λευκά αιμοσφαίρια να καταστρέφουν τα μικρόβια που εισβάλλουν στον οργανισμό.

Αγγελική Για πέψη και κυκλοφορικό
Οφείλει το όνομά της σε έναν μύθο του Μεσαίωνα σύμφωνα με τον οποίο ένας άγγελος αποκάλυψε τις θεραπευτικές της ιδιότητες εναντίον της πανούκλας. Ρυθμίζει την έμμηνο ρύση, ενώ έχει καλές αντιβακτηριδιακές, αντιμυκητιασικές και διουρητικές ιδιότητες. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως τονωτικό της πέψης, της κυκλοφορίας του αίματος και της καρδιάς.

Αγγουριά Τονώνει την επιδερμίδα
Η εικόνα ενός ανθρώπου που καλύπτει το πρόσωπο του με φέτες αγγουριού για να τονώσει την επιδερμίδα του δεν είναι τυχαία δεδομένου ότι το συγκεκριμένο λαχανικό έχει αυτές τις ιδιότητες. Είναι επίσης τονωτικό των μαλλιών και βοηθάει σε ασθένειες όπως η νεφρίτιδα, η φυματίωση, τα αρθριτικά και οι νεφρολιθιάσεις.

Αγιάγκαθο Αντιπυρετικό και διουρητικό
Χορηγείται από την αρχαιότητα ως τονωτικό, αντιπυρετικό και διουρητικό. Η ιδιότητα που έχει να αυξάνει τις εκκρίσεις της χολής και του στομαχιού κάνουν το αγιάγκαθο καλό φάρμακο κατά της ατονίας των πεπτικών οργάνων και της ανορεξίας. Συστήνεται επίσης ως τονωτικό του οργανισμού όταν ο ασθενής πάσχει από ίκτερο, διαλείποντες πυρετούς και εξανθηματικά νοσήματα.

Αγριάδα Ενα φυσικό αντιβιοτικό
Είναι ένα από τα πιο γνωστά και αποτελεσματικά διουρητικά. Από αρχαιοτάτων χρόνων συνιστάται για τις πέτρες στα νεφρά, την ολιγουρία και τα αρθριτικά. Περιέχει την ουσία αργοπυρίνη και για τον λόγο αυτό είναι φυσικό αντιβιοτικό που χρησιμοποιείται σε ουρικές λοιμώξεις όπως η κυστίτιδα, η ουρηθρίτιδα και η προστατίτιδα.

Αγριμόνιο Αντιβιοτικό και επουλωτικό
Είναι φάρμακο κατά της χρόνιας φαρυγγίτιδας και της διάρροιας, ενώ θεωρείται ότι δρα και κατά του διαβήτη. Συνίσταται, επίσης, ως επουλωτικό για στραμπουλήγματα, πρηξίματα και μώλωπες. Επιπλέον, το τσάι από τα φύλλα του είναι ευεργετικό σε περιπτώσεις ημικρανίας και δυσπεψίας. Το αγριμόνιο χρησιμοποιείται επίσης κατά των κολικών, του βήχα και των εμετών, ενώ είναι χρήσιμο και σε παθήσεις όπως το άσθμα και η νεφρίτιδα.Αλόη Το «φυτό της αθανασίας»
Αποκαλείται «φυτό της αθανασίας» και θεωρείται ελιξίριο της μακροζωίας.
Η δράση της είναι ευεργετική για μεγάλο φάσμα ασθενειών. Φαίνεται ότι η χρήση της μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, περιορίζει τους πόνους των μυών και των οστών, τους κολικούς και τις κρίσεις άσθματος.
Επίσης, βοηθάει την πεπτική λειτουργία και καταπολεμά διαταραχές, όπως η δυσκοιλιότητα και η δυσπεψία, ενώ ενισχύει και το ανοσοποιητικό σύστημα. Η αλόη χρησιμοποιείται επίσης ως καταπραϋντικό σε ερεθισμούς του δέρματος, όπως εγκαύματα, κάλους, ουλές και έρπητα και, λόγω της ιδιότητάς της να απορροφάται γρηγορότερα από το νερό, το δέρμα επουλώνεται γρήγορα. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται και για την περιποίηση του σώματος και των μαλλιών, καθώς ενυδατώνει, αυξάνει την παραγωγή κολλαγόνου και ενισχύει τη φυσική τους άμυνα. Η αλόη θεωρείται αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση της ακμής, καταπολεμά τη φαγούρα, τις δερματικές αλλεργίες, τα τσιμπήματα των εντόμων, τα εκζέματα και τις μυκητιάσεις.


Αγριοκαστανιά Μειώνει τις φλεγμονές
Η αγριοκαστανιά είναι συστατικό αρκετών φαρμακευτικών παρασκευασμάτων για ευρύ φάσμα ασθενειών. Βασικότερη από τις δράσεις της είναι σαν αγγειοπλαστικό που προστατεύει το φλεβικό δέντρο και μειώνει τις φλεγμονές στα φλεβικά αγγεία. Επίσης δρα εναντίον των αιμορροΐδων μειώνοντας τις φλεγμονές και τη διόγκωσή τους.

Αγκινάρα Καταπολεμά και τη χοληστερίνη

Δεκάδες επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν ότι η αγκινάρα είναι πολύτιμος σύμμαχος στη μάχη εναντίον σημαντικού αριθμού ασθενειών. Συγκεκριμένα, πιστεύεται ότι έχει τη δυνατότητα να απομακρύνει τη χοληστερίνη από το αίμα και να βοηθήσει σε περιπτώσεις αρτηριοσκλήρωσης και ηπατικής ανεπάρκειας. Εχει επίσης ιδιότητες κατά της πέτρας των νεφρών, του ίκτερου, ενώ είναι και καλό τονωτικό για την καρδιά.

Αγριοπανσές Για τις δερματικές παθήσεις και την οξεία βρογχίτιδα
Θεωρείται καλό φάρμακο για δερματικές παθήσεις που συνοδεύονται από εκκρίσεις. Μεταξύ αυτών είναι τα ξηρά και υγρά εκζέματα, η ψωρίαση, η ακμή, ο έρπης και οι λειχήνες προσώπου. Ελέγχει επίσης τη συσσώρευση υγρών στους ιστούς, εμποδίζει την υπέρταση, ενώ χάρη στις αντιφλεγμονώδεις και αποχρεμπτικές ιδιότητές του χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις κοκκύτη και οξείας βρογχίτιδας.

Αλθαία Ευεργετική στο ανοσοποιητικό σύστημα
Είναι χρήσιμη όταν χρειάζεται ένα βότανο με μαλακτική επίδραση. Η ρίζα χρησιμοποιείται κυρίως για προβλήματα του πεπτικού συστήματος και άλλα όπως φλεγμονές του στόματος, ουλίτιδα, γαστρίτιδα, πεπτικό έλκος, εντερίτιδα και κολίτιδα.
Επίσης καταπραΰνει τις στομαχικές διαταραχές, τον βήχα, τη βρογχίτιδα και το κρύωμα. Βοηθά ακόμα σε δερματικές παθήσεις και διαταραχές και ανακουφίζει τους πόνους μυών και τενόντων. Τα φύλλα της αλθαίας χρησιμοποιούνται για παθήσεις των πνευμόνων και του ουροποιητικού συστήματος. Στην αλθαία αποδίδονται τέλος και ευεργετικές για το ανοσοποιητικό σύστημα ιδιότητες, καθώς βοηθά τα λευκά αιμοσφαίρια να καταστρέφουν τα μικρόβια που εισβάλλουν στον οργανισμό.

Αδίαντο Δυναμώνει τα μαλλιά
Το αδίαντο λέγεται επίσης «κόμη της Αφροδίτης» και «πολυτρίχι» λόγω του ότι είναι γνωστό από την αρχαιότητα για τις ευεργε­τικές του δυνατότητες στην ενδυνάμωση των μαλλιών. Οι θεραπευτικές του ιδιότητες, όμως, δεν περιορίζονται στα μαλλιά καθώς το τσάι του αντιμετωπίζει ικανοποιη­τικά τα συμπτώματα του κρυολογήματος.

Αδωνις Τονωτικό της καρδιάς
Ο Αδωνις γίνεται αφέψημα το οποίο τονώνει τη λειτουργία της καρδιάς ενώ είναι και καλό διουρητικό. Έχει αντίστοιχες ιδιότητες με τη δαχτυλίδα, είναι πιο ελαφρύ, αλλά δεν δρα αθροιστικά όπως αυτή. Ωστόσο, η χρήση του πρέπει να γίνεται με προσοχή γιατί μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες όπως ο εμετός και η διάρροια.

Αζα Για τις νευρικές παθήσεις
Η άζα είναι χωνευτική και αντισπασμωδική. Συνιστάται κυρίως για την αντιμετώπιση των νευρικών παθήσεων του αναπνευστικού συστή­ματος όπως είναι το άσθμα, η στηθάγχη, ο κοκκύτης κλπ. Επίσης είναι ανθελμινθική εμμηναγω­γός, συνιστάται για κάποιες περιπτώσεις αναιμίας, ενώ είναι και κατευναστική των καρδιακών παλμών των χλωρωτικών.

Αζαρο Για βρογχίτιδα και πνευμονία
Η βασική του δράση είναι κατά παθήσεων όπως η βρογχίτιδα, η πνευμονία ο κοκκύτης και η διάρροια. Παρ’ όλα αυτά έχει χρησιμοποιηθεί με ικανοποιητικά αποτελέ­σματα κατά της ισχιαλγίας και για κάποιες δερμα­τοπά­θειες. Θεωρείται επίσης καθαρτικό, διεγερτικό, εμετικό και διουρητικό. Εναλλακτικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η σκόνη της ρίζας και των φύλλων του όπως το ταμπάκο για φτέρνισμα.

Ακανθος Χρησιμοποιείται ως μαλακτικός
Δεν έχει διαπιστωθεί αν έχει άλλη ιδιότητα εκτός από το να είναι μαλακτικός σε κάποιες περιπτώσεις.

Ακόνιτο Θεραπευτικό αλλά και τοξικό
Σαν θεραπευτικό μέσο χρησιμοποιείται εκχύλισμα από τα φύλλα και τη ρίζα του για παθήσεις όπως οι ρευματισμοί, ο κοκκύτης, τα αρθριτικά, ο νευρικός βήχας, η στηθάγχη, η φαρυγγίτιδα, η γρίπη κ.λπ. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση πάντως γιατί είναι ιδιαίτερα τοξικό φυτό και είναι απαραίτητη η συμβουλή του γιατρού.

Ακορος Ενα λάδι καταπραϋντικό
Ο άκορος είναι ένα είδος καλαμιού πλούσιο σε συστατικά που βοηθούν στην αντιμετώπιση πολλών ασθενειών. Συγκεκριμένα, το λάδι που βγαίνει από τη ρίζα του έχει αντιβιοτικές δυνατότητες, ενώ το βάμμα του μπορεί, όταν διαλυθεί σε νερό, να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ουλίτιδας. Πιστεύεται, επίσης, ότι είναι καταπραϋντικό και άρα ωφέλιμο σε περίπτωση που βρισκόμαστε σε ένταση αφού ανακουφίζει από τον πονοκέφαλο, τους ρευματισμούς και τους πόνους της αρθρίτιδας. Τέλος, η ρίζα του άκορου συχνά τρώγεται ζαχαρω?ένη για να μαλακώσει τον βήχα.

Αλχεμίλη Για… παθήσεις γυναικολογικές
Εχει ευεργετικές ιδιότητες για τις ημέρες της εμμηνόρροιας αλλά και για την περίοδο της εμμηνόπαυσης καθώς ανακουφίζει από τους πόνους και περιορίζει την αιμορραγία. Γενικότερα βοηθάει στις περισσότερες γυναικολογικές παθήσεις. Επίσης βοηθάει στην επούλωση των τραυμάτων, τονώνει την καρδιά και ανακουφίζει από το έλκος.

Αμαμελίδα Για πολλές χρήσεις
Η χρήση της ξεκίνησε από τη Β. Αμερική και αργότερα έφτασε στην Ευρώπη όπου τα φύλλα της χρησιμοποιούνται εσωτερικά, για ανακούφιση από τη διάρροια, τη μητρορραγία, τις αιμορροΐδες, την πρωκτορραγία, τα κολπικά εκκρίματα και την αιμορραγία του πεπτικού συστήματος. Αφέψημα από τον φλοιό της αμαμελίδας συνιστάται για φλεγμονές ούλων και βλεννογόνων του στόματος, για τη θεραπεία των κιρσών, τα διαστρέμματα και τους μώλωπες.

Αμάραντος Επουλώνει τις πληγές
Ο αμάραντος χρησιμοποιείται ως βοηθητικό βότανο στην επούλωση εξωτερικών πληγών. Συνήθως τα κοπανισμένα φύλλα εφαρμόζονται ως κατάπλασμα στις πληγές και προσφέρουν γρηγορότερη επούλωση.

Αμπελος Καταπολεμά και την παχυσαρκία
Τα φύλλα του αμπελιού έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν καλύτερα την κυκλοφορία του αίματος και για τον λόγο αυτό είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της φλεβίτιδας και των κιρσών. Ως αφέψημα βοηθούν στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας Τα «δάκρυα» του αμπελιού χρησιμοποιούνται σε περίπτωση εκζέματος και αιμορραγίας των εντέρων όταν είναι σύμπτωμα δυσεντερίας.

Αμυγδαλιά Για το έλκος και το αναπνευστικό
Τα φρέσκα φύλλα της αμυγδαλιάς καταπραΰνουν τους πόνους του έλκους και των εγκαυμάτων, ενώ ο δεύτερος φλοιός της γλυκιάς αμυγδαλιάς είναι αντιπυρετικός και διουρητικός. Το αφέψημα των φύλλων είναι καλό καθαρτικό. Τα πικραμύγδαλα, από την πλευρά τους, είναι ευεργετικά στις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, ενώ το αλεύρι πικρών αμυγδάλων συνιστάται κατά της κακοσμίας των ποδιών και της μασχάλης.

Ανηθος Ιδανικό για τη γαλουχία
Ο άνηθος είναι φυτό τονωτικό και ορεκτικό, ενώ βοηθάει και στην αύξηση παραγωγής γάλακτος στις γυναίκες που έχουν γεννήσει. Βοηθάει επίσης σε περιπτώσεις στομαχικών και κοιλιακών παθήσεων, ενώ χορηγείται και σε παιδιά που πάσχουν από ασθένειες όπως η ιλαρά και η ανεμοβλογιά. Σε κάθε περίπτωση ο άνηθος απαγορεύεται στις εγκύους γιατί μπορεί να προκαλέσει αποβολή.

Απήγανος Αιμοστατικό

Σε μικρές δόσεις ο απήγανος είναι καλό αιμοστατικό, ενώ ως κατάπλασμα περιορίζει το πρήξιμο των ανδρικών γεννητικών οργάνων. Χρειάζεται, πάντως, μεγάλη προσοχή γιατί σε μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία στη μήτρα. Για τον λόγο αυτό άλλωστε χρησιμοποιούνταν στις εκτρώσεις.

Αρκευθος Το φυτό της μακροζωίας
Οι αρχαίοι πίστευαν ότι η άρκευθος ήταν το φυτό της μακροζωίας. Σήμερα θεωρείται τονωτικό της όρεξης και της πέψης και, συγχρόνως, καθαριστικό του αίματος. Βοηθάει σε περιπτώσεις δύσπνοιας, ενώ είναι καλό διουρητικό και αντιση­πτικό. Ο χυμός των καρπών του βοηθάει στην καταπολέμηση των πόνων των αρθρώσεων.

Αρνικα Για μώλωπες και ρευματισμούς
Η άρνικα έχει ιδιότητες απολυμαντικές, ανθελμινθικές, διαλυτικές και θεραπευτικές των μωλώπων. Χρησιμοποιείται κατά της δυσεντερίας, της δυσουρίας, του κοκκύτη, των πόνων των αρθρώσεων και των μυών, των ρευματισμών και της αιμόπτυσης. Πρέπει να χορηγείται σε μετρημένες δόσεις γιατί διαφορετικά μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Μεγάλες ποσότητες προκαλούν εμετό, πονοκέφαλο, σπασμούς, κρύο ιδρώτα και πιθανότατα αιμορραγία.

Ασπερούλα Για την πέψη και την αϋπνία
Εχει αντισηπτικές, τονωτικές και στυπτικές ιδιότητες. Διευκολύνει εξαιρετικά την πέψη και είναι ηρεμιστικό που βοηθά όσους έχουν προβλήματα αϋπνίας. Επίσης, καταπολεμά τον ίκτερο και συστήνεται σε όσους έχουν πέτρα στα νεφρά, προβλήματα στη χοληδόχο κύστη και νευραλγία.

Αστράγαλος ο στενόφυλλος-κομμιοφόρος Χρήσιμο στη φαρμακοποιία
Η γόμα του φυτού περιέχει αραμπίνη, μπασορίνη, άμυλο και άλατα. Είναι μαλακτική και εφιδρωτική. Το γλοιώδες διάλυμά της χρησιμοποιείται στη φαρμακοποιία ως φορέας που κρατά διάφορα υλικά και δεν τα αφήνει να κατασταλάξουν.

Αχιλλαία Ρίχνει την αρτη­ριακή πίεση
Είναι εξαιρετικά εφιδρωτικό και αντιπυρετικό φυτό, το οποίο ρίχνει την αρτηριακή πίεση και διαλύει τους θρόμβους. Επίσης είναι καλό αιμοστατικό και αντιφλεγμονώδες. Καταπολεμά την ατονία, την κολίτιδα, τις γαστρικές παθήσεις και τη δυσκοιλιότητα. Τέλος, βοηθά στη λειτουργία οργάνων όπως το συκώτι, τα νεφρά και η καρδιά. Η αχιλλαία, τέλος, συστήνεται στους πάσχοντες από διαβήτη και σε όσους αντιμετωπίζουν νευρικής φύσεως πόνους στο στομάχι.

Αχλαδιά Ο «βασιλιάς των καρπών»
Ο «βασιλιάς των καρπών» όπως το αποκαλούν οι Γάλλοι είναι φάρμακο για τον πυρετό, τους ρευματισμούς, τις πέτρες των νεφρών, τον διαβήτη, την αρτηριοσκλήρωση, την υπέρταση, την αναιμία και τα αρθριτικά. Δεν είναι όμως μόνο ο καρπός που είναι ωφέλιμος. Η φλούδα έχει διουρητικές και καθαρτικές ιδιότητες, ενώ το έγχυμα των φύλλων της αχλαδιάς βοηθάει στις παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος.

Αψιθιά Για το στομάχι

Η αψιθιά θεωρείται ένα από τα καλύτερα τονωτικά του στομαχιού, ενώ είναι ελαφρά αντιπυρετική, αντισηπτική, διουρητική και ανθελμινθική. Σε μικρές δόσεις αυξάνει την όρεξη, διευκολύνει την πέψη και επιταχύνει την κυκλοφορία του αίματος. Να σημειωθεί ότι το λικέρ της αψιθιάς, το γνωστό αψέντι, είναι τοξικό και προκαλεί εκφυλισμό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Για τον λόγο αυτό σε πολλές χώρες απαγορεύεται η παρασκευή του.

Βαλεριάνα Καταπολεμά το άγχος
Χρησιμοποιείται ευρέως ως ηρεμιστικό που καταπολεμά το άγχος, την αϋπνία και την υπερένταση. Η δράση της είναι ευεργετική για τους πονοκεφάλους, την ταχυκαρδία, την υπέρταση και βοηθάει πολύ όσους πάσχουν από κόπωση. Είναι επιπλέον καλό σπασμολυτικό κατά της νευρικής δυσπεψίας, της κράμπας του στομαχιού και των σπασμών της έμμηνου ρύσεως.

Βάλσαμο Για τις πληγές και την κατάθλιψη
Από τον καιρό του Νίκανδρου του Διοσκουρίδη, το βάλσαμο αναφερόταν ως επουλωτικό των πληγών και αυτό εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα. Εκτός αυτού, όμως, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε πολλές άλλες περιπτώσεις. Ενδεικτικά αναφέρονται η κατάθλιψη, οι θρομβώσεις, οι ρευματισμοί, η ισχιαλγία και η φυματίωση.

Βασιλικός Τονωτικό για τον οργανισμό
Ο βασιλικός, χάρη και στην ευχάριστη μυρωδιά του, διεγείρει το στομάχι και τον οργανισμό γενικότερα ως τονωτικό. Αυξάνει τη θερμοκρασία του οργανισμού και είναι, επιπλέον, σπασμολυτικό του πεπτικού συστήματος, γαλακτοπαραγωγικό και αντιφυσιτικό. Καταπραΰνει τους σπασμούς της κοιλιάς και έχει αξιόλογη δράση κατά της ζαλάδας και της νευρικής ημικρανίας.

Βελανιδιά Με άριστα αποτελέσματα κατά της διάρροιας
Η φλούδα της βελανιδιάς είναι ένα από τα πιο στυπτικά φάρμακα που υπάρχουν στη φύση. Είναι άριστο φάρμακο κατά της διάρροιας, της βλεννόρροιας και της αιμορραγίας. Αφεψήματα που παρασκευάζονται από τη φλούδα βοηθούν σε ασθένειες όπως η φυματίωση, η αμυγδαλίτιδα, οι χιονίστρες κ.λπ. Η υπερβολική εσωτερική χρήση της για μεγάλο χρονικό διάστημα βλάπτει το στομάχι και προκαλεί καρδιαλγία

Βατομουριά Αντιδιαβητική
Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται και η ρίζα του φυτού ως διουρητική, υποτασική, στυπτική και αντιαρθριτική. Εδώ και αιώνες πάντως, τα φύλλα και τα κοτσάνια του φυτού θεωρούνται διουρητικά και αντισακχαροδιαβητικά. Οι καρποί, από την πλευρά τους, είναι δροσιστικοί και βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία του στομαχιού.

Βέρατρο Αναλγητικό αλλά και δηλητηριώδες
Θεωρείται αναλγητικό, διουρητικό και καταπραϋντικό της καρδιάς, ενώ στο παρελθόν το χορηγούσαν σε ασθενείς ως εμετικό, καθαρτικό και εφιδρωτικό. Τα αλκαλοειδή που περιέχει, ωστόσο, το κάνουν ισχυρό δηλητήριο. Η θανατηφόρα δόση για τον άνθρωπο είναι 1 – 2 γραμμάρια από τη σκόνη του ριζώματος.

Βερβένα Χαλαρωτικό
Οι βασικές ιδιότητες της βερβένας είναι οι ηρεμιστικές. Χαλαρώνει τον οργανισμό, βοηθάει στην κατάθλιψη, τη νευρική εξάντληση και σε περιπτώσεις κρίσεων υστερίας, ενώ ανακουφίζει από τους πονοκεφάλους και τις ημικρανίες. Επίσης συνιστάται σε παθήσεις του συκωτιού, της χολής και στην ουλίτιδα. Η βερβένα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Βερβερίδα Ισχυρό αντι­βακτη­ριδιακό
Στο φλοιό της βερβερίδας περιέχονται ισχυρές αντιβακτηριακές ουσίες που ελαττώνουν την αρτηριακή πίεση και διευρύνουν τις αρτηρίες. Ο φλοιός είναι επίσης αποτελεσματικός εναντίον της λεϊσμανίασης και της χολέρας. Αν και ανακουφίζει από τους πόνους της εμμήνου ρύσεως και του τοκετού δεν πρέπει να χορηγείται σε καμία περίπτωση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Το αφέψημα από τα φύλλα της δρα κατά του σκορβούτου, της δυσεντερίας και της στηθάγχης.

Βερόνικα Για το άσθμα και τη φαγούρα
Με τη βερόνικα αντιμετώπιζαν στο παρελθόν το άσθμα, τη βρογχίτιδα, τη φαγούρα και τις παθήσεις του δέρματος. Σήμερα της αποδίδονται ιδιότητες ορεκτικές, τονωτικές, χωνευτικές και θεραπευτικές των ματιών. Το φυτό είναι αντιβηχικό και βοηθά επίσης σε περιπτώσεις στομαχικής ατονίας, κράμπας του στομαχιού, βρογχικού κατάρρου και κατάρρου της ουροδόχου κύστης.

Βιβούρνο Τονώνει το νευρικό σύστημαΤο φυτό τονώνει το νευρικό σύστημα, είναι διουρητικό, μυοχαλαρωτικό και καταπραϋντικό της μήτρας. Είναι γνωστή άλλωστε η χρήση του σε περιπτώσεις που μια γυναίκα κινδυνεύει να αποβάλει. Χρησιμοποιείται επίσης κατά της φλεγμονής των ωοθηκών και της υπερβολικής αιμορραγίας την περίοδο της εμμηνόπαυσης. Καλό είναι πάντως να μην τρώμε τον καρπό γιατί προκαλεί γαστρεντερίτιδα, ενώ έχουν αναφερθεί και περιπτώσεις θανατηφόρων δηλητηριάσεων.

Βρόμη Πλούσια σε βιταμίνες
Είναι γνωστή για τη δράση της κατά της κακής χοληστερίνης (LDL) στο αίμα. Περιέχει γλουτένη και είναι πλούσια σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, Κ, βιοτίνη και φολικό οξύ. Επίσης, έχει ασβέστιο, χαλκό, σίδηρο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φώσφορο, κάλιο, σελήνιο, πυρίτιο, ψευδάργυρο, προστατεύει την καρδιά και τους πνεύμονες και βοηθά τον οργανισμό να καταπολεμά τις μολύνσεις.

Βρυωνία Με καθαρτικές ιδιότητες
Η ρητίνη που περιέχει έχει ισχυρές καθαρτικές ιδιότητες και για το λόγο αυτό η βρυωνία χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας. Είναι εμετική και διουρητική, ενώ χρησιμοποιείτο στην αρχαία Ελλάδα κατά του τετάνου, των μολύνσεων και της επιληψίας. Σε μεγάλη ποσότητα γίνεται επικίνδυνο δηλητήριο.

Βρωμελαϊνη Βοηθά στο αδυνάτισμα
Οταν λαμβάνεται με τα γεύματα, βοηθά στην πέψη των πρωτεϊνών και κατά συνέπεια στο αδυνάτισμα. Οταν λαμβάνεται με άδειο στομάχι, δρα φαρμακευτικά ως αντιφλεγμονώδης παράγοντας. Θεωρείται ότι συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ιγμορίτιδας και ότι δρα κατά της ανεπάρκειας πεπτικών ενζύμων και της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας.

Γαρίφαλο Ανακουφίζει από τον πονόδοντο
Το γαρίφαλο και το λάδι που παρασκευάζεται από αυτό έχουν ισχυρές αντισηπτικές ιδιότητες. Το γαριφαλέλαιο ανακουφίζει από τον πονόδοντο, τον πόνο από τσιμπήματα εντόμων και τον εμετό ενώ αναστέλλει τη ναυτία. Το γαρίφαλο είναι χωνευτικό, αφρο­δισιακό, ανθελμινθικό, σπασμολυτικό. Το άρωμα των γαριφάλων απωθεί τα κουνούπια και τον σκόρο.

Γέο Θεραπεύει και την ουλίτιδα
Η ισχυρή στυπτικότητά του, σε συνδυασμό με τις πεπτικές ιδιότητές του το καθιστά χρήσιμο σε εντερικά προβλήματα, όπως η διάρροια, η δυσεντερία, η βλεννώδης κολίτιδα και παρόμοιες παθήσεις. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη ναυτία και τον εμετό. Θεραπεύει την ουλίτιδα, ενώ εσωτερικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί στα εμπύρετα κρυολογήματα και στην καταρροή.

Γεράνι Ενυδατώνει το δέρμα, πολεμά τον έρπη
Ανοίγει τους φραγμένους πόρους του δέρματος, ενυδατώνει, πολεμά τον έρπητα, το έκζεμα, τα λιπαρά μαλλιά και την κυτταρίτιδα. Ανακουφίζει από την κακή κυκλοφορία, τα συμπτώματα εμμηνόπαυσης, τη φλεβίτιδα, την κατακράτηση υγρών ενώ είναι και εντομοαπωθητικό. Βοηθά σε περιπτώσεις κατάθλιψης, έντασης, στρες, νευρικότητας, άγχους, συναισθηματικής αστάθειας και της επιλόχειου κατάθλιψης.

Γκαλέγκα Αντιδιαβητικό
Ενδείκνυται για την αγωγή κατά του σακχαρώδους διαβήτη, καθώς μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Είναι γαλακταγωγό -σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρείται ότι αυξάνει τη ροή του γάλακτος ακόμη και κατά 50%- διουρητικό και εφιδρωτικό. Επίσης, βοηθά στην ανάπτυξη των μαστικών αδένων.

Γκι Πολεμά την αρτηριοσκλήρωση
Επιβραδύνει τον καρδιακό ρυθμό, μειώνει την πίεση του αίματος και βοηθά στην καταπολέμηση της αρτηριοσκλήρωσης. Επίσης, ανακουφίζει από τα συμπτώματα της υπέρτασης, όπως οι ζαλάδες και οι πονοκέ­φαλοι. Ενδείκνυται για όσους έχουν αυξημένη αρτηριακή πίεση ή πάσχουν από προβλήματα του κυκλοφορικού συστήματος.

Γκλομπουλάρια Φάρμακο κατά της ισχιαλγίας
Φυτό ελαφρώς καθαρτικό, αντιπυρετικό, εφιδρωτικό, στομαχικό και κατά της ισχιαλγίας. Το τσάι του χρησιμεύει ως καθαρτικό και το αφέψημά του βοηθά στην καταπολέ­μηση της ισχιαλγίας. Συναντάται σε όλη την Ελλάδα σε ξηρούς, άγονους τόπους και τα άνθη του έχουν μπλε χρώμα.

Γλιστρίδα Καθαρίζει το αίμα
Συστήνεται κατά της χολολιθίασης, είναι ευεργετική στην κολίτιδα και τις αμοιβάδες και θεωρείται αφροδισιακή. Προτείνεται για τον καθαρισμό του αίματος, τη δυσκοιλιότητα και τις φλεγμονές του ουροποιητικού. Οι αρχαίοι τη θεωρούσαν ταινιοκτόνα και τη συνιστούσαν κατά των μουδιασμάτων των μυών.

Γλυκάνισος «Ξυπνά» το νευρικό σύστημα
Θεωρείται ότι καταπολεμά την ατονία. «Ξυπνά» το νευρικό σύστημα και τονώνει τις λειτουργίες ζωτικών οργάνων, όπως του ήπατος, των πνευμόνων, της καρδιάς και του εγκεφάλου. Παράλληλα έχει ιδιότητες αποχρεμπτικές, βοηθά στη χώνεψη, στη μείωση της βουλιμίας, είναι διουρητικό, αντισπασμωδικό και εμμηναγωγό.

Γλυκόριζα Διουρητική και κατά του βήχα
Από τον χυμό της ρίζας του παρασκευάζεται η γνωστή γιάμπολη από τις οποίες φτιάχνονταν παραδοσιακά οι μαύρες παστίλιες για τον λαιμό. Η γλυκόριζα χρησιμοποιείται ως μαλακτικό και κατά του βήχα. Επίσης, είναι διουρητική και ευεργετική στο κρυολόγημα, στην πνευμονία και στον πλευρίτη. Εχει υπακτική και αντιρευματική δράση ενώ θεωρείται κατάλληλη για τον διαβήτη.

Δατούρα Για το άσθμα και το Πάρκινσον
Δρα σπασμολυτικά στην περίπτωση του σπασμωδικού βήχα και του άσθματος. Συμβάλλει στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της νόσου Πάρκινσον, βοηθά σε περιπτώσεις ακράτειας ούρων και κατά του πριαπισμού. Η αλοιφή από δατούρα ανακουφίζει από τους πόνους ρευματισμών και ισχιαλγίας ενώ είναι επίσης αντινευραλγικό.

Δάφνη Για δυσπεψία και τριχόπτωση
Οι θεραπευτικές της ιδιότητες δεν είναι ευρέως γνωστές, όμως η δάφνη είναι καλό τονωτικό στις περιπτώσεις άτονης δυσπεψίας. Το δαφνέλαιο δρα κατά της τριχόπτωσης και χρησιμοποιείται εξωτερικώς κατά των ρευματισμών. Σκόνη ξερών δαφνόφυλλων σταματά την αιμορραγία της μύτης ενώ το τσάι της δάφνης είναι κατά των εντερικών ανωμαλιών.

Δαφνοκερασιά Για την οξεία πνευμονία
Τα παρασκευάσματά της είναι αντισπασμωδικά, αναισθητικά, κατά των νευρικών σπασμών των μυών και της κράμπας του στομάχου. Επίσης, έχει δράση κατά των εμετών, του νευρικού βήχα, του άσθματος, του κοκκύτη, του βρογχίτη, της πνευμονίας και είναι ρυθμιστική των παλμών της καρδιάς. Θεωρείται επίσης ότι βοηθά στην αντιμετώπιση της οξείας πνευμονίας.

Δαχτυλίδα Συστήνεται για καρδιοπαθείς
Καρδιοτονωτικό και νευροτονωτικό βότανο η δαχτυλίδα συστήνεται σε καρδιοπαθείς ενώ παράλληλα χρησιμεύει και για την αντιμετώπιση οιδημάτων ως διουρητική. Τα φύλλα της περιέχουν μεταξύ άλλων σαπωνίνες, φλαβονοειδή, οξέα και γλυκοσίδες, γνωστές για την ώθηση που προσφέρουν στη λειτουργία της καρδιάς. Πρέπει να λαμβάνεται με προσοχή γιατί μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες.

Δελφίνιο Για το άσθμα και τη δύσπνοια
Χρησιμοποιείται κατά του άσθματος και της νευρικής ή αλλεργικής δύσπνοιας. Παλιότερα οι σπόροι του χρησιμοποιούνταν κονιορτοποιημένοι μαζί με λάδι ως ψειροκτόνο και κατά των κνησμών, ενώ η λοσιόν του για την απομάκρυνση του σμήγματος των ελκών. Το βάμμα του δρα κατά του εκζέματος, ενώ αντιμετωπίζει ορισμένους τύπους νευραλγιών και την οδονταλγία.

Δενδρολίβανο Αντισηπτικό, αντισπασμωδικό και αντιρευματικό
Είναι τονωτικό, σταματά το αίμα, ανακουφίζει το στομάχι και τη χολή. Χρησιμοποιείται κατά της χρόνιας χολοκυστίτιδας, του ίκτερου και της ηπατίτιδας. Είναι επουλωτικό των πληγών, αντισηπτικό, αντισπασμωδικό και αντιρευματικό. Επίσης, απομακρύνει τα αέρια της κοιλιάς και τονώνει την κυκλοφορία του αίματος. Τα άνθη του δρουν κατά του άσθματος, του κοκκύτη, της γρίπης και της αδυναμίας, ενώ τα φύλλα του μαζί με ρίζες τσουκνίδας και λάππας ποτισμένα στο οινόπνευμα ενισχύουν την τριχοφυΐα.

Δίκταμο Κατάλληλο για τις κεφαλαλγίες

Στο δίκταμο αποδίδονται σήμερα πολλές θεραπευτικές ιδιότητες κατά των γαστραλγιών, της ατονίας του πεπτικού συστήματος, των κεφαλαλγιών, κατά της αμηνόρροιας, των παθήσεων της μήτρας και της εξάντλησης του οργανισμού γενικότερα. Θεωρείται ευεργετικό σε περιπτώσεις νευρικών διαταραχών και σκορβούτου. Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποιούσε ως εμμηναγωγό και για εκτρώσεις.

Δίψακος Αντιδερματικό και αντιφυματικό
Το βάμμα που φτιάχνεται από φρέσκο, ανθισμένο δίψακο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων. Επίσης, καταπολεμά τα συρίγγια του πρωκτού και ενισχύει τον οργανισμό στη μάχη κατά της φυματίωσης. Ο δίψακος ανοίγει την όρεξη, προκαλεί εφίδρωση και διούρηση, ενώ το σιρόπι από τον χυμό του σε συνδυασμό με ζάχαρη δρα ευεργετικά στο αίμα.

Δρακοντιά Για γαστρίτιδες και αιμορραγίες
Βοηθά στην απόχρεμψη σε περιπτώσεις άσθματος και χρόνιου βήχα. Ανακουφίζει από τη δυσκοιλιότητα και συστήνεται σε περιπτώσεις γαστρίτιδας, αιμορραγιών και ερυθημάτων. Ο Διοσκουρίδης πρότεινε τη σκόνη της δρακοντιάς -η οποία ονομάζεται και άρο- ανακατεμένη με λευκή άμπελο για την καταπολέμηση των πολύποδων. Απαιτείται προσοχή στη χρήση της γιατί προκαλεί συχνά δηλητηρίαση.

Δυόσμος Με διεγερτικές ιδιότητες
Εχει διεγερτικές ιδιότητες και βοηθά στους πόνους της χολής και του στομαχιού, αντιμετωπίζει τις νευρικές διαταραχές, τους ιλίγγους και την ταχυκαρδία. Χρησιμοποιείται κατά του λόξιγκα ενώ είναι και σπασμολυτικός, διουρητικός, κατά των αερίων, εφιδρωτικός, κατά της πέτρας της ουροδόχου κύστης, κατά των φλεγμονών των νεφρών και κατά του εμετού σε περίοδο εγκυμοσύνης.

Εκουιζέτο Διουρητικό και αντισηπτικό
Λέγεται επίσης πολυκόμπι και είναι πλούσιο σε πυρίτιο. Είναι διουρητικό, σταματά την αιμορραγία, έχει αντισηπτικές ιδιότητες, τονώνει τους ιστούς, ενώ δρα ευεργετικά στα μαλλιά και τα εύθραυστα νύχια. Το αφέψημά του είναι κατά της ατροφίας του δέρματος και του πόνου στα αυτιά ,ενώ το βάμμα του χρησιμοποιείται κατά της εφίδρωσης των ποδιών.

Ερίγκερο
Ως αφέψημα για το λουμπάγκο
Το βρίσκουμε από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο ακόμη και μέσα σε καλλιεργημένα χωράφια, έχει χνουδωτή υφή και πολλά κλαδιά. Εχει γκριζοπράσινα φύλλα, τα οποία περιέχουν αιθέριο έλαιο, ενώ τα άνθη του είναι μικρά και συνήθως κίτρινα. Χρησιμοποιείται ως αφέψημα για το λουμπάγκο, τους ρευματισμούς, τις αιμορροΐδες, είναι διουρητικό και αντιδιαρροϊκό.

Ερυθραία Για την αναιμία και τα αρθριτικά
Φυτρώνει στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας, σε χέρσα ή αμμώδη εδάφη και σε λιβάδια, τους καλοκαιρινούς μήνες. Το ύψος του μπορεί να φτάσει έως 50 εκατοστά, τα λουλούδια του είναι ρόδινα και φέρουν μία μακρουλή κάψα, όπου περιέχονται οι σπόροι. Είναι πολύ πικρή και χορηγείται ως αντιπυρετικό, για την αναιμία, τα αρθριτικά, την υπέρταση και την πέτρα στους νεφρούς. Είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση του φουσκώματος της κοιλιάς και τις καούρες.

Ευώνυμο Καθαρτικό και δηλητηριώδες
Εχει χαρακτηριστικά μικρά κιτρινωπά άνθη σε φούντες και ανθίζει από το Μάιο έως τον Ιούνιο. Πρόκειται για θάμνο, ύψους δύο έως και έξι μέτρων που φύεται στις άκρες των δασών και σε θαμνόφυτες πλαγιές. Είναι δηλητηριώδες και χρησιμοποιείται ως εντομοκτόνο, διουρητικό και καθαρτικό, ενώ φέρεται να αντιμετωπίζει και τις ψείρες.


Εφέδρα Για το άσθμα και τις αλλεργίες
Το βρίσκουμε κυρίως στη Θεσσαλία και την Πελοπόννησο, από την άνοιξη έως το φθινόπωρο. Είναι ένας μικρός θάμνος, με μικρά κίτρινα άνθη. Έχει ένδειξη κατά του άσθματος και των αλλεργιών και είναι νευροτονωτικό.

Ζαμπούκος Με χρωστικές ιδιότητες
Οι καρποί του έχουν μορφή τσαμπιού και είναι μπλε ή μοβ. Τρώγονται ψημένοι, χρησιμο­ποιούνται και σε γλυκά, ενώ με τις χρωστικές του ουσίες βάφονται υφάσμα­τα και κρασιά. Το αφέψημα των λουλουδιών χρησιμοποιείται ως καθαριστικό του δέρματος, για το άσθμα, τους ρευματισμούς, τις δερματίτιδες, τις παθήσεις των νεφρών και τις κυστίτιδες. Τα φύλλα και οι καρποί του χρησιμοποιούνται σε νευραλγίες και δυσκοιλιότητα, ενώ το αφέψημά του έχει δράση σε κρυολογήματα και στον πυρετό, είναι καταπραϋντικό για γαργάρες σε αμυγδαλές, ξερόβηχα και πονόδοντο.

Ευκάλυπτος Ανακουφίζει από τον βήχα

Η προέλευσή του είναι από την Τασμανία, αλλά τους τελευταίους δύο αιώνες καλλιεργείται και στις ευρωπαϊκές χώρες. Τα φύλλα του περιέχουν ευκαλυπτέλαιο, το οποίο είναι αντισηπτικό και αντιπυρετικό, ανακουφίζει από τον βήχα, τον πονόλαιμο, το άσθμα, είναι χωνευτικό, βοηθά στην επούλωση τραυμάτων και ελαφρών εγκαυμάτων. Η αντιβιοτική του δράση βοηθά στην αντιμετώπιση λοιμώξεων του αναπνευστικού, του πεπτικού και του ουροποιητικού, ενώ αντιμετωπίζει και τα παράσιτα του εντέρου.

Ηλίανθος ή ηλιοτρόπιο Ηρεμιστικό και πολυλειτουργικό
Καλλιεργείται για τους καρπούς του, οι οποίοι τρώγονται (ηλιόσποροι) ή παράγεται από αυτούς το ηλιέλαιο. Οι άψητοι ηλιόσποροι δρουν ως ηρεμιστικό και βοηθούν τη λειτουργία μίας σειράς οργάνων και αδένων, όπως ο προστάτης, οι νεφροί και η χολή. Χρησιμοποιούνται, επίσης, κατά της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, για την απόχρεμψη, το κρυολόγημα, βελτιώνουν την όραση και μειώνουν τη χοληστερίνη.

Θρούμπι Ορεκτικό και καταπραϋντικό
Θάμνος με σκληρά φύλλα με μαύρες βούλες, ροζ ή λευκά άνθη και καστανούς σπόρους. Είναι ορεκτικό, έχει ευεργετική δράση στην ατονία του στομαχιού και στη χώνεψη. Λειτουργεί ως καταπραϋντικό των ρευματικών αρθριτικών πόνων.

Ιβίσκος Κατάλληλο και για υπέρβαρους
Διακοσμητικό φυτό με καταγωγή από την ανατολική Ασία. Eχει και θεραπευτικές ιδιότητες, καθώς το έγχυμα του ιβίσκου συμβάλλει στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και στον καλύτερο μεταβολισμό των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπιδίων. Ενδείκνυται για τους υπέρβαρους με πρόβλημα δυσκοιλιότητας και αυξημένων λιπιδίων.

Ιλεξ Τονωτικό και αντιυπερτασικό
Δένδρο αειθαλές, το οποίο φυτρώνει σε δάση. Τα φύλλα του είναι πολύ σκληρά, τα άνθη του λευκά, ενώ οι καρποί του έχουν μέγεθος κόκκων πιπεριού. Εχει τονωτική δράση, ελαττώνει την αρτηριακή πίεση, είναι διουρητικό και υπακτικό.

Ινουλα Αντιβηχικό, διουρητικό
Φυτρώνει σε ορεινές περιοχές και ανθίζει τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Χρησιμοποιείται ως τονωτικό, αντιβηχικό, διουρητικό και θεωρείται ότι βοηθάει πάσχοντες από άσθμα, βρογχίτιδα και λοιμώξεις του αναπνευστικού. Εχει, επίσης, ένδειξη για την ψωρίαση, τον έρπητα και τις αιμορροΐδες.

Ιπέκα Αποχρεμπτικό, σπασμολυτικό
Βότανο των Ινδιάνων, το οποίο έφερε στην Ευρώπη ένας μοναχός τον 16ο αιώνα. Η ρίζα του χρησιμοποιείται ως εμετικό σε δηλητηριάσεις, αποχρεμπτικό, σπασμολυτικό στο χρόνιο πνευμονικό κατάρρου, για την οξεία δυσεντερία, το άσθμα και τον κοκίτη.

Ιριδα Με καθαρτικές ιδιότητες
Κρίνος, με ελαφρύ μπλε χρώμα, ο οποίος ανθίζει από το Μάιο έως τον Ιούνιο. Η ρίζα της είναι αρωματική, με εμετικές και καθαρτικές ιδιότητες. Είναι, επίσης, διουρητικό, ανθελμινθικό, ενώ βοηθάει την απόχρεμψη.

Ιτιά Με αναλγητική δράση
Δένδρο που βρίσκεται σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας και ανθίζει την άνοιξη. Εχει αντιπυρετική και αναλγητική δράση, καθώς η φλούδα της περιέχει μία ουσία, παρόμοια με εκείνη της ασπιρίνης. Είναι, επίσης, τονωτικό, χρησιμοποιείται κατά των ρευματισμών, για την καούρα και τις στομαχικές διαταραχές και τη δυσεντερία. Το έγχυμά της κάνει καλό στον πονόλαιμο.

Καλέντουλα Επουλώνει πληγές και εξανθήματα

Πολύ γνωστό φυτό στη χώρα μας, όπου χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό, καθώς από το Μάιο έως τον Οκτώβριο βγάζει άνθη με έντονα χρώματα. Χρησιμοποιείται ως αντιφλεγμονώδες, το οποίο συμβάλλει στην επούλωση των πληγών και των εξανθημάτων, στην αντιμετώπιση του πυρετού, του ίκτερου και των ιλίγγων του πρηξίματος των αδένων στο λαιμό. Εχει, επίσης, αντισηπτική δράση και βοηθά στις στοματίτιδες, τα τσιμπήματα σφήκας. Γίνεται και εξωτερική της χορήγηση για κρεατοελιές, εγκαύματα, φλεβίτιδα, επιπεφυκίτιδα και κάλους.

Κολλιτσίδα (λάππα) Καθαρίζει το αίμα, διώχνει τις πέτρες από τους νεφρούς
Φυτρώνει στις άκρες των δρόμων. Εχει μακριές ρίζες, χνουδωτά φύλλα με σχήμα καρδιάς και μπλε άνθη, τα οποία βγαίνουν από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο. Καθαρίζει το αίμα και χρησιμοποιείται κατά της αρθρίτιδας, της πέτρας στους νεφρούς και τη θεραπεία δερματικών παθήσεων. Το λάδι της ρίζας θεραπεύει την πιτυρίδα και τη φαγούρα, ενώ βοηθά στην αντιμετώπιση ενοχλήσεων από το στομάχι και το έντερο, την αρθρίτιδα και τις ρευματικές παθήσεις. Εχει, επίσης, διουρητική δράση.

Καλαμπόκι Γίνεται και αφέψημα
Γνωστό σε όλους, καθώς καλλιεργείται σε μεγάλες εκτάσεις στη χώρα μας ως τροφή, με εποχή άνθησης τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Από τα «μαλλιά» του παρασκευάζεται αφέψημα, το οποίο έχει διουρητική και καταπραϋντική δράση και βοηθά σε μία σειρά από παθήσεις των νεφρών.

Κανέλα Τονώνει το κυκλοφορικό
Το αιθέριο έλαιο στο φλοιό και τα φύλλα της τονώνει το κυκλοφορικό και την καρδιά και βοηθά μία σειρά από άλλα συστήματα του οργανισμού, όπως το νευρικό, το πεπτικό και το μυϊκό. Είναι, επίσης, ευεργετικό στο δέρμα, ενώ έχει αφροδισιακή, αντισηπτική και αιμοστατική δράση και βοηθά στην καταρροή, στην επούλωση πληγών και στους ρευματισμούς.

Κάππαρη Αφροδισιακή και διουρητική
Ανθίζει από το Μάιο έως τον Αύγουστο και εντοπίζεται κυρίως σε άγονα πεδινά εδάφη ή πάνω σε βράχους. Τα μπουμπούκια και η ρίζα της είναι διουρητικά, αφροδισιακά και τονωτικά, ενώ φέρονται να έχουν δράση στους ρευματισμούς, τον πονόδοντο, τις παθήσεις του ήπατος και της σπλήνας.

Κάρβι Για στομαχικές παθήσεις
Εχει τονωτικές και αρωματικές ιδιότητες και η μυρωδιά του μοιάζει με εκείνη του καρότου. Σπέρνεται στο τέλος του καλοκαιριού και χρησιμοποιείται ως καθαρτικό, για παθήσεις του στομάχου και της χοληδόχου κύστης.

Καρδαμίνη Καταπραϋντικό
Βρίσκεται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία και θεωρείται φυτό τονωτικό, αποχρεμπτικό, ενώ καταπραΰνει τους νευρολογικούς πόνους.


Κάρδαμο Ορεκτικό και αντιβιοτικό
Χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα ως ορεκτικό, αλλά και για τη θεραπεία της λύσσας, των νευρικών παθήσεων, της δυσπεψίας και της ανακούφισης των κολικών πόνων. Εχει αντιβιοτική δράση, καθαρίζει το αίμα και βοηθά το ήπαρ.

Καρότο Αντικαρκινικά τα φύλλα του

Δεν λείπει σχεδόν από καμία κουζίνα, καθώς συνοδεύει πολλά φαγητά και σαλάτες. Οι αρχαίοι Ελληνες είχαν ανακαλύ­ψει ότι τα φύλλα του άγριου καρότου είχαν θεραπευτική δράση κατά των καρκινωμάτων. Η ρίζα του το κάνει καθαρτικό, διουρητικό, αντισηπτικό και μαλακτικό, ενώ το καρότο δρα ευεργετικά στο ήπαρ, στα έντερα, στον ίκτερο και καθαρίζει το αίμα.

Καρυδιά Καθαρτικό και αντιπυρετικό
Τα φύλλα της έχουν καθαρτική δράση, είναι ορεκτικά, καθαρίζουν τον πνεύμονα, βοηθούν τους διαβητικούς, ενώ περιο­ρίζουν τις φλεγμονές στα γυναικεία γεννητικά όργανα. Το έγχυμά τους τονώνει τα μαλλιά, το κατάπλασμα επουλώνει τις πληγές και τους κάλους. Η πράσινη φλούδα του καρυδιού έχει αντιπυρετική δράση.

Κάσσια ή Αλεξανδρινή (χένα) Για σοβαρές δυσκοιλιότητες
Είναι ένα από τα παλαιότερα καθαρτικά, το οποίο χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις σοβαρής δυσκοιλιότητας. Χρειά­ζεται, όμως, προσοχή, καθώς η μακροχρόνια χρήση του προκαλεί εξάρτηση του εντέρου.

Καψέλλα Αιμοστατικό, αντιδιαρροϊκό
Ζιζάνιο που φυτρώνει τις δροσερές περιόδους και θεωρείται πολύ καλό αιμοστατικό. Εχει διουρητική δράση, είναι αντισηπτικό, αντιδιαρροϊ­κό και βοηθά άτομα με άμμο στους νεφρούς. Χρησιμοποιείται, επίσης, κατά των ρευματικών παθήσεων, λοιμώξεων του ουροποιητικού και ατροφία των μυών.

Κερασιά Με δράση αντιφλεγμονώδη
Φυλλοβόλο δένδρο, το οποίο βρίσκεται σε ψυχρές, αλλά και θερμές περιοχές. Τα κεράσια έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, καθαρίζουν το αίμα, βοηθούν τους διαβητικούς και τους ασθενείς με αρτηριοσκλήρυνση, πέτρες στους νεφρούς και τους παχύσαρκους.


Κετραρία Για καταρροή και βρογχίτιδα
Λειχήνα που συναντάται σε δροσερή μέρη. Είναι τονωτική των βλεννογόνων και των αδένων του πεπτικού. Χορηγείται κατά της καταρροής και της βρογχίτιδας. Χρησιμοποιείται, επίσης, κατά του κοκίτη, του άσθματος, της φυματίωσης, της ναυτίας, παθήσεων του νεφρού και της ουροδόχου κύστης.

Κισσός Εκχύλισμα κατά της πιτυρίδας
Αειθαλής θάμνος, που αναπτύσσεται κυρίως σε σκιερά σημεία. Το εκχύλισμα του κισσού καταπολεμά την πιτυρίδα, την τριχόπτωση και τις ψείρες, ανακουφίζει από τα εγκαύματα, τους κιρσούς και την φλεβίτιδα, ενώ μειώνει την κυτταρίτιδα. Η αλοιφή ανακουφίζει από εγκαύματα, ψώρα, δερματίτιδες, κιρσούς, φλεβίτιδα και κάλους, ενώ μειώνει την κυτταρίτιδα.

Κολίαντρο Καταπραΰνει τους κολικούς
Αρωματικό φυτό με ιδιαίτερη γεύση και άρωμα, το οποίο χρησιμοποιείται και στη μαγειρική και ανήκει την ίδια οικογένεια με τον μαϊντανό. Βοηθάει το πεπτικό σύστημα να απαλλαγεί από τα αέρια, ενώ καταπραΰνει τον πόνο (κολικό) που τα συνοδεύει. Ελέγχει τη διάρροια, αυξάνει την έκκριση πεπτικών υγρών, διεγείροντας την όρεξη.

Κολοκυθιά Καταπραϋντικοί οι σπόροι της
Οι σπόροι της είναι δροσιστικοί και καταπραϋ­ντικοί, ενώ το γαλάκτωμα χρησιμοποιείται κατά της καταρροής, της καούρας του πεπτικού και της φλεγμονής της κύστης και της ουρήθρας. Με το σαρκώδες μέρος του καρπού γίνονται καταπλάσματα κατά των εγκαυμάτων πρώτου βαθμού.

Κολχικό Αναλγητικό αλλά δηλητηριώδες
Βολβώδες και δηλητη­ριώδες φυτό, το οποίο ανθίζει πριν από το φθινόπωρο. Η δηλητη­ρίαση προκαλείται από την κολχικίνη που περιέχει και δύο γραμμάρια μπορούν να σκοτώσουν ένα παιδί. Η κολχικίνη χρησιμοπο­ιείται για την ουρική αρθρίτιδα και τους ρευματισμούς. Είναι αναλγητικό και σταματά τη διαίρεση των κυττάρων, αλλά η τοξικότητά της είναι αποτρεπτική για να χρησιμοποιηθεί εναντίον του καρκίνου.

Κουμαριά Αντιθρομβωτικό
Η χρησιμότητα του κούμαρου σε διάφορες παθήσεις είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Χρειάζεται, όμως, προσοχή, καθώς η μεγάλη κατανάλωση καρπών προκαλεί δηλητηρίαση. Ο Ιπποκράτης τα χρησιμοποιούσε κατά της θρομβοφλεβίτιδας, ενώ πρόσφατα απομονώθηκαν σε αυτά κουμαρίνες, οι οποίες είναι αντιπηκτικά που χορηγούνται σε ασθενείς με θρομβώσεις.

Κουσκούτα Αντιμετωπίζει τη δυσκοιλιότητα
Ζιζάνιο, γνωστή και ως «μαλλιά του διαβόλου» ή «λύκος». Κάνει ζημιές στα τριφύλλια, τα κουκιά και άλλα καλλιεργούμενα φυτά. Το εκχύλισμά της αυξάνει την έκκριση χολής από τη χοληδόχο κύστη και αντιμετωπίζει τη δυσκοιλιότητα, η οποία προκαλείται από κακή λειτουργία του ήπατος.

Κράταιγος Δρα στα αγγεία της καρδιάς
Χρησιμοποιείται για κάθε καρδιακή διαταραχή και βοηθά το κυκλοφορικό. Σύγχρονοι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι δρα στα αγγεία και στο μυοκάρδιο. Διαστέλλει τη στεφανιαία αρτηρία, τονώνει τα τοιχώματα των αγγείων και του καρδιακού μυός και βελτιώνει την ελαστικότητα του μυοκαρδίου. Δίνεται σε αρχικά στάδια καρδιακής ανεπάρκειας, ενώ η ηρεμιστική του δράση μπορεί να συμβάλει και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Κρεμμύδι Μειώνει την κακή χοληστερίνη
Το γνωστό κόκκινο κρεμμύδι συμβάλλει στη μείωση της κακής χοληστερίνης, καθώς και στην πρόληψη του κοινού κρυολογήματος και του βήχα (αποχρεμπτικό). Εχει ρόλο στην προστασία των αγγείων σε ηλικιωμένους, βοηθά στην επούλωση των πληγών και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Κριθάρι Εχει δράση κατά της δυσπεψίας
Είναι δροσιστικό, μαλακτικό, ενώ αυξάνει και τη ρευστότητα του αίματος. Η βύνη έχει δράση κατά της δυσπεψίας, ευνοεί την πέψη αμυλούχων τροφών, δρα κατά του σκορβούτου και συνιστάται για την καταρροή και τη χρόνια βρογχίτιδα.

Κρόκος Αρωματικό και αφροδισιακό
Χρησιμοποιούταν στην αρχαιότητα ως αρωματικό και αφροδισιακό. Οι αρχαίοι Ελληνες γνώριζαν και τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, καθώς το χρησιμοποιούσαν για να αντιμετωπίσουν την αϋπνία και τις επιπτώσεις του μεθυσιού από κρασί.

Κρότωνας Βγάζει λάδι θαυματουργό
Μικρό δένδρο, το οποίο ανθίζει και καρποφορεί δύο φορές το χρόνο και έχει έναν καυστικό χυμό. Το λάδι του κρότωνα χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις παρουσίας υγρών στους ιστούς (υδρωπικία) και για την πρόληψη εγκεφαλικής αιμορραγίας. Εχει, επίσης, δράση σε νευραλγίες, ρευματισμούς και είναι ισχυρό καθαρτικό.

Κύμινο Για τις χιονίστρες και τη βαρηκοΐα
Το κατάπλασμα αντιμετωπίζει την ορχίτιδα και τις χιονίστρες, το έγχυμα τη βαρηκοΐα, ενώ οι σπόροι είναι καθαρτικοί, διουρητικοί, σπασμολυτικοί και καρδιοτονωτικοί. Το αιθέριο έλαιο χορηγείται για τον μετεωρισμό.

Κυνόγλωσσο Για χρήση ομοιοπαθητική
Φυτρώνει στα δάση και σε βραχώδεις πλαγιές και ανθίζει από το Μάιο έως τον Αύγουστο. Είναι αντιδιαρροϊκό, καταπραϋντικό και ελαφρώς ναρκωτικό. Η χρήση του περιορίζεται στην ομοιοπαθητική.

Κώνειο Ναρκωτικό και αναισθητικό
Γνωστό από την εκτέλεση του Σωκράτη, έχει αναισθητική δράση, είναι ναρκωτικό, διουρητικό και χορηγείται σε άτομα που πάσχουν από σπασμο­λυτικό βήχα, κοκίτη, άσθμα, νευρολογικές παθήσεις και αρθρίτιδα.   

Λαδανιά Αντιφλεγμονώδες αιθέριο έλαιο
Αυτοφυής χαμηλός θάμνος, με ροζ άνθη. Τα φύλλα και οι βλαστοί της εκκρίνουν το λάβδανο, που περιέχει αιθέριο έλαιο και έχει αντιφλεγμονώδη και αντιδιαρροϊκή δράση, είναι σπασμολυτικό, αποχρεμπτικό και αντικαταρροϊκό. Εχει καταπραϋντικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται για την αϋπνία και τον πονόδοντο.

Λάμιο Για την αϋπνία και τις νευρώσεις
Φυτρώνει κοντά σε κήπους και φράχτες ή καλλιεργείται με σπόρο. Τα φύλλα του μοιάζουν με εκείνα της τσουκνίδας, ενώ τα άνθη του είναι λευκά. Είναι τονωτικό, αντιφλεγμονώδες, αιμοστατικό, αντικαταρροϊκό και αποχρεμπτικό, ενώ χορηγείται κατά της αϋπνίας και της νεύρωσης.
Λάχανο Χορηγείται για την αϋπνία, το άγχος και την κατάθλιψη

Γνωστό από τις σαλάτες, έχει την ιδιότητα να καθαρίζει το αίμα και τους νεφρούς. Χορηγείται για την αϋπνία, το άγχος, την κατάθλιψη, τη χρόνια κόπωση και γενικά για τις νευρολογικές διαταραχές. Οταν καταναλώνεται ωμό, αντιμετωπίζει τη δυσκοιλιότητα και τη μέθη. Ζουμί από βρασμένα λάχανα ωφελεί ανθρώπους με βήχα και από ωμά λάχανα από το έλκος του στομάχου, τον διαβήτη και την αϋπνία. Είναι, επίσης, διουρητικό και χορηγείται κατά της δυσκοιλιότητας.

Λεβάντα Για εγκαύματα και τσιμπήματα
Μικρός θάμνος, το έλαιο του οποίου χορηγείται κατά των εγκαυμάτων και των τσιμπημάτων από έντομα. Είναι, επίσης, ελαφρά υπνωτικό, ηρεμιστικό, αντιμικρο­βιακό, τονωτικό, αντιβηχικό, ενώ έχει δράση κατά της γρίπης και του κοκίτη. Εχει ευεργε­τική δράση στα ούλα, στις πληγές και χορηγείται κατά του τυμπανισμού, της διάρροιας και προβλημάτων από νευρικό στομάχι.

Λεμονιά Θαυματουργός καρπός
Ενα από τα πιο γνωστά οικιακά δένδρα στην Ελλάδα. Ο καρπός της ενισχύει τον οργανισμό, ο χυμός του λεμονιού είναι αντισηπτικός και αντιβακτηριδιακός. Χρησιμοποιείται για το άσθμα, το βήχα, το κρυολόγημα, διαλύει τις πέτρες στους νεφρούς και προλαμβάνει την αρτηριοσκλήρυνση. Ελέγχει την αρτηριακή πίεση, τη διφθερίτιδα, τον ίκτερο και τη στηθάγχη.

Λεύκα Αλοιφή για πόνους – πληγές
Ανθίζει τον Μάρτιο και Απρίλιο και περιέχει μία σειρά από χρήσιμες ουσίες, στα μπουμπούκια, τη φλούδα και τα φύλλα της. Με έγχυμα από τα μπουμπούκια τους αντιμετωπίζονται οι αιμορροΐδες, είναι αποχρεμπτικά και διουρητικά. Παράγεται, επίσης, μια αλοιφή, με την οποία αντιμετωπίζονται οι πόνοι από πληγές. Από τη φλούδα, παράγεται μια σκόνη, η οποία έχει διουρητική, τονωτική και αντιπυρετική δράση, ενώ χρησιμοποιείται και κατά της γονόρροιας και της βλεννόρροιας. Ο καρπός της χορηγείται για τη νεύρωση του στομάχου, τα μάτια της για την αρθρίτιδα και τις παθήσεις του ουροποιητικού.

Λευκαγκάθι Βοηθά τη χρόνια δυσκοιλιότηταΕίναι βότανο που βοηθά στη χρόνια δυσκοιλιότητα, καθώς οι καρποί του είναι καθαρτικοί και διουρητικοί. Συμβάλλει στην αντιμετώπιση των ενοχλήσεων του πεπτικού σωλήνα, των ρευματισμών και της αρθρίτιδας, ενώ θεραπεύει την υδροπεκία και τα δερματικά εξανθήματα. Ταυτόχρονα, οι καρποί του βοηθούν τη χολή.

Λινάρι Καθαρτικοί οι σπόροι του
Οι σπόροι του είναι καθαρτικοί και μαλακτικοί και χρησιμοποιούνται με ζεστά καταπλάσματα. Το λινάρι είναι επίσης ελαφρά διουρητικό. Το τσάι του συνίσταται στις παθήσεις φλογώσεων της κοιλιάς και στις ασθένειες των νεφρών, της κύστης, των λειχήνων και κατά των πόνων του συκωτιού και της χολής. Το μείγμα λινόλαδου και κόκκινου κρασιού θεωρείται επουλωτικό των πληγών.

Λομπέλια Για τη δύσπνοια και το άσθμα
Είναι αποχρεμπτικό και σε μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει εμετό. Συγκαταλέγεται στα βότανα που χρησιμοποιούνται κατά της δύσπνοιας, του άσθματος και του κοκκίτη. Επίσης λειτουργεί καταπραϋντικά και δρα κατά της κράμπας του στομαχιού και της πνευμονίας. Χρησιμοποιούνται κυρίως οι σπόροι, η ρίζα του αλλά και τα φύλλα.

Λουίζα «Τσάι» για το αδυνάτισμα
Εχει χαρακτηριστική μυρωδιά λεμονιού και το τσάι της ενισχύει το αδυνάτισμα του σώματος. Η λουίζα είναι φυτό τονωτικό, στομαχικό, αντιπυρετικό, εφιδρωτικό και αντισπασμωδικό. Επίσης, δρα καταπραϋντικά για τους βρόγχους και τη ρινική κοιλότητα. Σταματά τη διάρροια και την αιμορραγία. Το κατάπλασμά της καταπολεμά τους νευρόπονους και ιδιαίτερα τους νευρικούς πονοκεφάλους και τους πόνους των αυτιών.

Λυκίσκος Χωνευτικό και διουρητικό
Είναι χωνευτικός, με πικρή γεύση, τονώνει τον οργανισμό και προκαλεί διούρηση. Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις ανορεξίας και δυσπεψίας. Θεωρείται ότι ενισχύει την άμυνα του οργανισμού σε περιπτώσεις καρκίνου και δρα κατά του πριαπισμού. Στις κατάλληλες δόσεις είναι σκωληκοκτόνος και έχει καρδιοτονωτικές ιδιότητες, ενώ σε μεγάλες δόσεις λειτουργεί ως ναρκωτικό και έχει αντί-αφροδισιακά αποτελέσματα.

Λυκοπόδιο Ανακουφίζει από τις κράμπες
Βοηθά όσους πάσχουν από ρευματισμούς και παραμορφωτική αρθρίτιδα. Αντιμετωπίζει τη χρόνια δυσκοιλιότητα και τις αιμορροΐδες. Είναι ωφέλιμο στο ουροποιητικό και το γεννητικό σύστημα, καταπολεμά τις πέτρες στο νεφρό, τις φλεγμονές και τις σκληρύνσεις των όρχεων. Ανακουφίζει από τις κράμπες στα πόδια, ενώ ενισχύει τον οργανισμό σε περιπτώσεις ηπατίτιδας, κίρρωσης του ήπατος και της νυχτερινής δύσπνοιας που τη συνοδεύει.

Μαντζουράνα Για τον βήχα και τις αμυγδαλές
Βοηθά το αναπνευστικό σύστημα ως αποχρεμπτικό, είναι ευεργετική για τον νευρικό βήχα, τις αμυγδαλές, τη βρογχίτιδα και το άσθμα. Καταπραΰνει τους στομαχόπονους, σταματά τους εμετούς, διεγείρει το συκώτι και τη σπλήνα. Βοηθά στη χώνευση. Δρα ως ηρεμιστικό και χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις ημικρανίας, νευρασθένειας, άγχους, ψυχικών νόσων αλλά και για αϋπνίες ή ιλίγγους.

Μάραθος Προστατεύει από ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος

Οι σπόροι του εξαφανίζουν τα αέρια της κοιλιάς. Το αφέψημά του είναι διουρητικό και η χρήση του έχει αποδειχθεί ευεργετική για τα μαλλιά και το γηρασμένο δέρμα. Τα φύλλα μάραθου συμβάλλουν στην πέψη των λιπαρών ουσιών και κατ’ επέκταση στο αδυνάτισμα ενώ υποβοηθούν στη ροή του γάλακτος. Το τσάι του μαλάθρου με μέλι συνίσταται κατά των ρυτίδων και το απόσταγμά του σε συνδυασμό με μαϊδανό και δυόσμο χρησιμοποιούνταν παλαιότερα κατά των πόνων των ματιών. Θεραπεύει την άμμο και την πέτρα στα νεφρά, προφυλάσσει από τη γρίπη και τις ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος.

Μαρούλι Ωφέλιμο για το νευρικό σύστημα
Εχει ναρκωτικές ιδιότητες και είναι κατευναστικό του βήχα και των νεύρων. Κατά τον Διοσκουρίδη κατευνάζει τη λαγνεία. Ωφελεί στο νευρικό σύστημα και το συκώτι και δρα κατά του ικτέρου. Μετριάζει τους παλμούς της καρδιάς, χρησιμοποιείται κατά της νευραλγίας των εντέρων, της βρογχίτιδας, της γρίπης και των ρευματισμών. Κατά την ιατρική είναι αναφροδισιακό.

Μαρρούβιο Διεγερτικό -αντιπυρετικό
Χρησιμοποιείται ολόκληρο το φυτό ως διεγερτικό και αντιπυρετικό. Το οινοπνευματικό εκχύλισμα του φυτού λαμβάνεται αντί του κινίνου. Εχει αποχρεμπτικές ιδιότητες, είναι αντιβηχικό και αντισπασμωδικό. Το αφέψημά του είναι τονωτικό αλλά σε μεγάλη ποσότητα λειτουργεί ως καθαρτικό.

Μελίλωτος Αντισπασμωδικό, αντισηπτικό
Είναι βότανο καταπραϋντικό, αντισπασμωδικό και κατά των αερίων. Χρησιμοποιείται κατά των κολικών, σταματά το αίμα, προκαλεί αντισηψία και επουλώνει τις πληγές. Επίσης θεωρείται ότι θεραπεύει τον βήχα. Βρασμένος συνίσταται κατά των πρηξιμάτων με φλόγωση. Το αφέψημά του βοηθά στην επεφυκίτιδα και το ερύθημα του δέρματος. Ο χυμός του μελίλωτου χρησιμεύει κατά του καταρράκτη.

Μελισσόχορτο Ενισχύει τη μακροζωΐα
Είναι το φυτό που θεωρείται ότι απομακρύνει το γήρας, θεραπεύει την ανικανότητα και ενισχύει τη μακροζωία. Χρησιμοποιείται κατά των δηλητηριωδών τσιμπημάτων ενώ το κατάπλασμά του απομακρύνει τους πόνους των αρθρώσεων. Ανακουφίζει από τους πόνους της δυσεντερίας και δρα κατά του βόμβου των αυτιών. Αντιμετωπίζει τις στομαχικές ξινίλες, τη δυσπεψία και του οδοντόπονου ενώ συμβάλλει στη βελτίωση της δυσώδους αναπνοής.

Μελιτζάνα Βοηθά και στις αιμορροΐδες
Θεωρείται κατάλληλη για καχεκτικούς οργανισμούς. Το κοτσάνι της βοηθά στις αιμορροΐδες ενώ είναι διουρητική και ευκοίλια. Κατάπλασμα από τα φύλλα της μελιτζάνας έχει μαλακτικές ιδιότητες και επουλώνει φλεγμονές, εγκαύματα και καλόγερους.

Μενεξές Διουρητικό – αποχρεμπτικό
Το αφέψημά του είναι διουρητικό, αποχρεμπτικό και βοηθά να σταματήσει ο βήχας και άλλοι ερεθισμοί του αναπνευστικού συστήματος όπως το άσθμα και ο κοκίτης. Είναι δροσιστικό σε εμπύρετες καταστάσεις, ενώ θεωρείται ότι λειτουργεί ως ήπιο ηρεμιστικό σε περιπτώσει άγχους και αϋπνίας. Ο μενεξές είναι ανθελμινθικός, θεραπεύει την πέτρα στα νεφρά, ανακουφίζει από τον πόνο και τον τυμπανισμό.

Μέντα Συστήνεται και για την καταρροή
Η μέντα είναι σπασμολυτική, χωνευτική, που ενισχύει την παραγωγή της χολής και τη λειτουργία του συκωτιού. Θεωρείται διεγερτική και σε μεγάλες ποσότητες αφροδισιακή, ενώ συστήνεται κατά της καταρροής, των ρευματισμών και δυσμηνόρροιας, κατά της εντερίτιδας και της πέτρας στο νεφρό και τη χολή. Επίσης θεωρείται βότανο κατά της ασφυξίας.

Μερκουριάλις Υπνωτικό και μαλακτικό
Πρόκειται για βότανο που λειτουργεί ως δραστικό ευκοίλιο ενώ είναι, επίσης, υπνωτικό. Είναι διουρητικό και χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις υδρωπικίας. Καταναλώνεται με τη μορφή αφεψήματος ενώ το κατάπλασμα που φτιάχνεται από τα φύλλα του έχει μαλακτικές ιδιότητες.

Μηδική Πλούσιο σε ασβέστιο
Βοηθά στην παραγωγή γάλακτος για τον θηλασμό. Περιέχει ασβέστιο που ωφελεί τα κόκαλα και τα δόντια. Θεωρείται καθαρτική του αίματος και βοηθητική στην αναιμία, την αρτηριοσκλήρυνση, τους ρευματισμούς, τις νευραλγίες, την αϋπνία, τον ίκτερο, τον προστάτη και τη δυσκοιλιότητα.

Μηλιά Αποτοξινώνει τον οργανισμό
Βοηθά στην αποτοξίνωση του οργανισμού. Είναι μια από τις πλουσιότερες πηγές διαλυτών ινών. Τα μήλα είναι στυπτικά, δρουν κατά των εντερικών διαταραχών, διεγείρουν την πεπτική λειτουργία και βοηθούν στη λειτουργία των νεφρών και του συκωτιού. Ωφελούν τον οργανισμό σε περιπτώσεις ρευματισμών και αρθρίτιδας, εκζεμάτων, αιμορροΐδων και αρτηριοσκλήρυνσης, ενώ ο χυμός από βρασμένα μήλα καταπολεμά τον βήχα, τον πονόλαιμο και την ουροδόχο κύστη.

Μηνύανθος Ευεργετικά τα φύλλα για τα ούλα
Είναι φυτό εμμηναγωγό, που ανοίγει την όρεξη και τονώνει τον οργανισμό. Τα φύλλα του είναι ευεργετικά για τα ούλα και για εξογκωμένους αδένες, όπως οι μαγουλάδες. Είναι αντιπυρετικό, τονωτικό του στομαχιού και καταπραϋντικό των νεύρων. Παράλληλα, αντιμετωπίζει τις κράμπες και τους πόνους του στομαχιού και ανακουφίζει από τους κολικούς με αέρα. Ρυθμίζει την κυκλοφορία του αίματος.

Μολόχα Θεραπεύει και τον βήχα
Μαλακτικό και αποχρεμπτικό το τσάι που παρασκευάζεται από φύλλα και άνθη μολόχας θεραπεύει και τον βήχα. Παράλληλα, καταπραΰνει τις φλογώσεις του αναπνευστικού συστήματος ενώ με τη μορφή καταπλάσματος μαλακώνει τους κάλους στα πόδια. Ποδόλουτρο από το ζουμί ξεκουράζει τα κάτω άκρα.

Μπάμια «Καίει» το λίπος
Θεραπεύει τους αρθριτικούς πόνους και συνιστάται ως ιδανική για τους παχύσαρκους, καθώς δημιουργούν τις προϋποθέσεις για το κάψιμο λίπους. Βοηθά στην αντιμετώπιση της καταρροής του αναπνευστικού συστήματος και των παθήσεων της ουροδόχου κύστης. Οι μπάμιες θεωρούνται, επίσης, μαλακτικές. Είναι πλούσια σε ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο και βιταμίνη C.

Μπέλλα Αντισηπτικό και για τα έλκη
Είναι καλλωπιστικό φυτό με αξιόλογες θεραπευτικές ιδιότητες. Το τσάι του δρα κατά των φλογώσεων και των εσωτερικών πληγών, ενώ η εξωτερική χρήση του με πλύσεις συμβάλλει στην αντισηψία πληγών, κοψιμάτων και ελκών. Χρησιμοποιείται, επίσης, και για πλύσεις των γεννητικών οργάνων.

Μπετούλα Χωνευτικό και για δερματικά
Δρα κατά του αρθρίτη. Είναι καλό διουρητικό. Το τσάι που παρασκευάζεται από τα φύλλα της θεωρείται χωνευτικό και τονωτικό. Οταν χρησιμοποιείται για πλύσεις είναι κατά των δερματικών παθήσεων. Μικρή ποσότητα τσαγιού από μπετούλα διαλυμένη σε 1 λίτρο νερό έχει καθαρτικές, διεγερτικές και ορεκτικές ιδιότητες και αντιμετωπίζει τους πόνους στα νεφρά. Η ρίζα της θεωρείται αντιρευματική και αντιπυρετική.

Μαϊντανός Δίνει στον οργανισμό πολλές βιταμίνες

Θεωρείται ένα από τα «θαυματουργά» βότανα της φύσης. Παρέχει στον οργανισμό άφθονες και εξαιρετικά δραστικές βιταμίνες εφόσον καταναλωθεί φρέσκος. Δρα κατά της υπέρτασης και ως αντισηπτικό του αίματος. Το έγχυμά του είναι εφιδρωτικό και διουρητικό. Καταπολεμά την πέτρα στο νεφρό, είναι χωνευτικός, συνίσταται κατά του ικτέρου, κατά της υδρωπεκίας και για τη διευκόλυνση του ανοίγματος ορισμένων εξανθημάτων. Αντιμετωπίζει τη διάρροια, οι σπόροι του καθαρίζουν τα έντερα από τα αέρια και παράλληλα είναι εμμηναγωγοί. Είναι χρήσιμο κατά της κυτταρίτιδας και χαρίζει καθαρό και φωτεινό δέρμα. Καταπολεμά τα αποστήματα, τα φύλλα του είναι μαλακτικά και ο χυμός του αντιπυρετικός. Ο μαϊντανός είναι ευεργετικός για το συκώτι και τις πνευμονικές παθήσεις, τα φύλλα του επί των μαστών διευκολύνουν τη ροή του γάλακτος. Ο χυμός του μαϊντανού αναμεμειγμένος με οινόπνευμα χρησιμοποιείται για εντριβές στις νευραλγίες, ενώ τα καταπλάσματά του καταπολεμούν τους πόνους των αυτιών. Δεν πρέπει να καταναλώνεται από εγκύους.

Μπελαντόνα Τοξικό αλλά καταπραϋντικό
Μπελαντόνα. Τοξικό αλλά καταπραϋντικό. Η εσωτερική χρήση της καταπραΰνει το νευρικό σύστημα, θεραπεύει τους πόνους και καταπολεμά τους σπασμούς. Δρα κατά της νυκτερινής ακράτειας των ούρων, κατά της σπερματόρροιας, των κολικών, των στομαχικών πόνων, των αιμορροΐδων και της δυσκοιλιότητας. Θεωρείται ότι συμβάλλει στην αντιμετώπιση του άσθματος, του κοκίτη και της επιληψίας και ότι αντιμετωπίζει τη ρινοβρογχική καταρροή. Λόγω της τοξικότητάς του θα πρέπει να καταναλώνεται μόνο κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
Η εσωτερική χρήση της καταπραΰνει το νευρικό σύστημα, θεραπεύει τους πόνους και καταπολεμά τους σπασμούς. Δρα κατά της νυκτερινής ακράτειας των ούρων, κατά της σπερματόρροιας, των κολικών, των στομαχικών πόνων, των αιμορροΐδων και της δυσκοιλιότητας. Θεωρείται ότι συμβάλλει στην αντιμετώπιση του άσθματος, του κοκίτη και της επιληψίας και ότι αντιμετωπίζει τη ρινοβρογχική καταρροή. Λόγω της τοξικότητάς του θα πρέπει να καταναλώνεται μόνο κατόπιν ιατρικής συμβουλής.

Μενεξές Διουρητικό – αποχρεμπτικό
Το αφέψημά του είναι διουρητικό, αποχρεμπτικό και βοηθά να σταματήσει ο βήχας και άλλοι ερεθισμοί του αναπνευστικού συστήματος όπως το άσθμα και ο κοκίτης.
Είναι δροσιστικό σε εμπύρετες καταστάσεις, ενώ θεωρείται ότι λειτουργεί ως ήπιο ηρεμιστικό σε περιπτώσει άγχους και αϋπνίας.
Ο μενεξές είναι ανθελμινθικός, θεραπεύει την πέτρα στα νεφρά, ανακουφίζει από τον πόνο και τον τυμπανισμό.

Μερκουριάλις Υπνωτικό και μαλακτικό
Πρόκειται για βότανο που λειτουργεί ως δραστικό ευκοίλιο ενώ είναι, επίσης, υπνωτικό. Είναι διουρητικό και χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις υδρωπικίας. Καταναλώνεται με τη μορφή αφεψήματος ενώ το κατάπλασμα που φτιάχνεται από τα φύλλα του έχει μαλακτικές ιδιότητες.Τα μήλα είναι στυπτικά, δρουν κατά των εντερικών διαταραχών, διεγείρουν την πεπτική λειτουργία και βοηθούν στη λειτουργία των νεφρών και του συκωτιού. Ωφελούν τον οργανισμό σε περιπτώσεις ρευματισμών και αρθρίτιδας, εκζεμάτων, αιμορροΐδων και αρτηριοσκλήρυνσης, ενώ ο χυμός από βρασμένα μήλα καταπολεμά τον βήχα, τον πονόλαιμο και την ουροδόχο κύστη.

Μηνύανθος Ευεργετικά φύλλα για τα ούλα
Είναι φυτό εμμηναγωγό, που ανοίγει την όρεξη και τονώνει τον οργανισμό. Τα φύλλα του είναι ευεργετικά για τα ούλα και για εξογκωμένους αδένες, όπως οι μαγουλάδες.

Πρίμουλα.Ηρεμιστικό

Είναι ηρεμιστικό και χαλαρωτικό βότανο που καταπολεμά την υπερένταση και το στρες. Δρα κατά της αϋπνίας ενώ ενδυναμώνει την καρδιά και το νευρικό σύστημα. Μάλιστα θεωρείται ωφέλιμο για ασθενείς με περικαρδίτιδα. Ανακουφίζει από ημικρανίες και πονοκεφάλους νευρικής φύσεως, ενώ είναι ωφέλιμο και σε περιπτώσεις προδιάθεσης για εγκεφαλικό.
Είναι αντιπυρετικό, τονωτικό του στομαχιού και καταπραϋντικό των νεύρων. Παράλληλα, αντιμετωπίζει τις κράμπες και τους πόνους του στομαχιού και ανακουφίζει από τους κολικούς με αέρα. Ρυθμίζει την κυκλοφορία του αίματος.

Μολόχα Θεραπεύει και τον βήχα
Μαλακτικό και αποχρεμπτικό το τσάι που παρασκευάζεται από φύλλα και άνθη μολόχας θεραπεύει και τον βήχα. Παράλληλα, καταπραΰνει τις φλογώσεις του αναπνευστικού συστήματος ενώ με τη μορφή καταπλάσματος μαλακώνει τους κάλους στα πόδια. Ποδόλουτρο από το ζουμί ξεκουράζει τα κάτω άκρα.

Μπάμια «Καίει» τα λίπη
Θεραπεύει τους αρθριτικούς πόνους και συνιστάται ως ιδανική για τους παχύσαρκους, καθώς δημιουργούν τις προϋποθέσεις για το κάψιμο λίπους. Βοηθά στην αντιμετώπιση της καταρροής του αναπνευστικού συστήματος και των παθήσεων της ουροδόχου κύστης. Οι μπάμιες θεωρούνται, επίσης, μαλακτικές. Είναι πλούσιες σε ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο και βιταμίνη C.

Μπέλλα Αντισηπτικό και για τα έλκη
Είναι καλλωπιστικό φυτό με αξιόλογες θεραπευτικές ιδιότητες. Το τσάι του δρα κατά των φλογώσεων και των εσωτερικών πληγών, ενώ η εξωτερική χρήση του με πλύσεις συμβάλλει στην αντισηψία πληγών, κοψιμάτων και ελκών. Χρησιμοποιείται, επίσης, και για πλύσεις των γεννητικών οργάνων.

Μπολντέα Για τις παθήσεις του ήπατος
Τα φύλλα της μπολντέας, η οποία είναι βότανο της Χιλής, χρησιμοποιούνται κατά των παθήσεων του ήπατος. Είναι γενικό διεγερτικό και τονώνει την πέψη. Επίσης, έχει ελαφρώς υπνωτικές ιδιότητες. Συνίσταται σε περιπτώσεις ανάρρωσης από βαριές ασθένειες.

Μποράντζα Αντιβηχικό το έκχυμά του
Μαλακτική και καταπραϋντική, εφιδρωτική και διουρητική και κατά συνέπεια πολύτιμη σε περιπτώσεις ρευματισμών. Το έγχυμα της μποράντζας χρησιμοποιείται ως αντιβηχικό και επιδρά ευνοϊκά στο κρυολόγημα, την πνευμονία και τη βρογχίτιδα. Σε περιπτώσεις αρθρίτιδας χρησιμοποιείται κατάπλασμα από τα φύλλα του βοτάνου.

Μπρόκολο Προλαμβάνει τον καρκίνο

Θεωρείται όπλο για την πρόληψη του καρκίνου χάρη στην ουσία σουλφοραφάνη που περιέχει. Εκτός από τις αντιοξειδωτικές ιδιότητες το μπρόκολο είναι ευεργετικό για τα μάτια, τα μαλλιά και το δέρμα χάρη στην καροτίνη του. Περιέχει, επίσης, σίδηρο, ασβέστιο, φώσφορο, θείο, κάλιο, φολικό οξύ, βιταμίνες A, B και C.

Μυγκέ Καρδιοτονωτικό και διουρητικό
Είναι το πιο ισχυρό καρδιοτονωτικό. Σταματά τους σπασμούς και είναι διουρητικό. Χρησιμοποιείται κατά της ημικρανίας και της επιληψίας, ενώ βοηθά στη χρόνια καταρροή των ματιών και των αυτιών. Προκαλεί εμετό, δρα κατά της παχυσαρκίας και της υδρωπικίας ενώ ενισχύει και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Η χρήση του δεν είναι διαδεδομένη γιατί είναι δηλητηριώδες.

Μύρτιλλο Ιδανικό για τη διάρροια
Σταματά το αίμα, είναι απολυμαντικό και θεωρείται ιδανικό φάρμακο κατά της διάρροιας. Ρυθμίζει τη λειτουργία των αδένων και καταπολεμά την καταρροή του στομαχιού και των εντέρων ενώ ανακουφίζει από τα συμπτώματα του κρυολογήματος και των παθήσεων του λαιμού. Καταπολεμά τις φλεγμονές και συγκαταλέγεται στα υπογλυκαιμικά βότανα.

Μπετούλα Χωνευτικό, τονωτικό, κατάλληλο και για δερματικά
Δρα κατά του αρθρίτη. Είναι καλό διουρητικό. Το τσάι που παρασκευάζεται από τα φύλλα της θεωρείται χωνευτικό και τονωτικό. Οταν χρησιμοποιείται για πλύσεις είναι κατά των δερματικών παθήσεων. Μικρή ποσότητα τσαγιού από μπετούλα διαλυμένη σε 1 λίτρο νερό έχει καθαρτικές, διεγερτικές και ορεκτικές ιδιότητες και αντιμετωπίζει τους πόνους στα νεφρά.
Η ρίζα της θεωρείται αντιρευματική και αντιπυρετική.
Ναστούρτσιο Ελαττώνει το σάκχαρο, επουλώνει τις πληγές
Λέγεται και νεροκάρδαμο. Καταπολεμά την πεπτική ατονία, ενισχύει την παραγωγή σάλιου, ενισχύει τον οργανισμό σε περιπτώσεις σκορβούτου και αντιμετωπίζει τον ραχιτισμό. Θεωρείται ευεργετικό για τη σπλήνα. Ως διουρητικό ενδείκνυται κατά της πέτρας στη χολή, ενώ λειτουργεί αποχρεμπτικά σε περιπτώσεις πνευμονικής καταρροής. Ελαττώνει το σάκχαρο των διαβητικών και επισπεύδει την επούλωση πληγών.
Η μέντα είναι σπασμολυτική, χωνευτική, που ενισχύει την παραγωγή της χολής και τη λειτουργία του συκωτιού. Θεωρείται διεγερτική και σε μεγάλες ποσότητες αφροδισιακή, ενώ συστήνεται κατά της καταρροής, των ρευματισμών και δυσμηνόρροιας, κατά της εντερίτιδας και της πέτρας στο νεφρό και τη χολή. Επίσης θεωρείται βότανο κατά της ασφυξίας.

Νεπέτα Αντισπασμωδικό
Χρησιμοποιείται κατά της καταρροής και υποβοηθά τις αποχρέμψεις. Θεωρείται ότι βοηθά σε περιπτώσεις ατονίας του στομάχου, δυσπεψίας και αερίων. Είναι βότανο αντισπασμωδικό. Το αφέψημά του με εξωτερική χρήση θεραπεύει τα έλκη, ενώ τα φρέσκα φύλλα του ανακουφίζουν από τις αιμορροΐδες.

Νήριο ‘Η Πικροδάφνη Πολύ τοξική
Πολύ τοξική Εχει παρόμοιες ιδιότητες με το βότανο δαχτυλίδα με το πρόσθετο όφελος ότι δεν αθροίζεται στον οργανισμό. Οταν χρησιμοποιείται εξωτερικά έχει ερεθιστική επίδραση και δρα κατά των άτονων ελκώσεων. Προκαλεί πτέρνισμα. Εχει τοξικές ιδιότητες με τις οποίες καταπολεμάται η ψώρα και παθήσεις του τριχωτού της κεφαλής, εξαιτίας τούτου, όμως, απαιτείται περιορισμένη χρήση.

Νούφαρο «Τσάι» κατά της αϋπνίας
Λέγεται και νυμφαία. Συνίσταται στις παθήσεις των νεφρών, της κύστης και σε περιπτώσεις δυσεντερίας. Το τσάι του είναι κατά της αϋπνίας και της ταραχής. Καταπολεμά τον βήχα και τα φύλλα του, φρέσκα, επουλώνουν τις πληγές. Τα άνθη του σε λοσιόν καθαρίζουν το δέρμα ενώ η ρίζα του θεωρείται μαλακτικό κατευναστικό.

Ντουλκαμάρα Για τον έρπη και τα εκζέματα
Είναι καθαρτικό βότανο. Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις πνευμονικού κατάρρου, ενώ έχει δράση και κατά των ρευματικών και αρθριτικών πόνων. Καταπολεμά τον έρπη και τα εκζέματα. Είναι διουρητικό και εφιδρωτικό. Περιέχει σολανίνη, η οποία έχει μυκητοκτόνες και μικροβιοκτόνες ιδιότητες.

Νεραντζιά Αντιυπερτασικό
Σε αφέψημα, τα άνθη και τα φύλλα της νεραντζιάς είναι σπασμολυτικά και χωνευτικά. Ηρεμούν τα νεύρα, βοηθούν όσους πάσχουν από αϋπνία και ανακουφίζουν από τον στομαχόπονο και τον βήχα. Επίσης, το αφέψημα από νεραντζιά βοηθά να πέσει το σάκχαρο των διαβητικών. Κάποιοι πιστεύουν ότι μπορούμε να κατεβάσουμε την πίεση αν βράσουμε ολόκληρα νεράντζια και πιούμε το ζουμί.

Νυχάκι Αντιθρομβωτικό, σπασμολυτικό
Η κύρια δραστική του ουσία είναι το μελωτοσίδιο που, μετά την αποξήρανση, παράγει κουμαρίνη. Είναι διουρητικό, σπασμολυτικό, αντιθρομβωτικό, μαλακτικό και αρωματικό. Επίσης, δρα κατά των αερίων και θεωρείται καλό διαλυτικό, στυπτικό, επουλωτικό, αντιβηχικό, τονωτικό των φλεβών και αντισηπτικό.

Ονωνίδα Με δράση κατά της αρθρίτιδαςΤο φυτό είναι πολύ καλό διουρητικό. Εχει θεραπευτική δράση κατά της αρθρίτιδας, της υδρωπικίας και του κατάρρου της κύστης. Σε περιπτώσεις νεφρολιθίασης και άλλων παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος χορηγείται αφέψημα το οποίο λαμβάνεται σε διάστημα 24 ωρών. Το ίδιο αφέψημα συστήνεται και για περιπτώσεις επίμονων ρευματισμών.

Πατάτα Καθαρίζει το δέρμα ο χυμός
Ο χυμός της ωμής πατάτας σε εξωτερική χρήση καθαρίζει το δέρμα και είναι ευεργετικός για μώλωπες και διαστρέμματα. Κοπανισμένη σε κατάπλασμα δροσίζει το δέρμα και βοηθά στην επούλωση εγκαυμάτων. Οι διαβητικοί έχουν την επιλογή να αντικαταστήσουν το ψωμί με πατάτες γιατί περιέχουν τους μισούς υδατάνθρακες. Οι πατάτες, πάντως, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται όταν έχουν φυτρώσει γιατί περιέχουν την ουσία σολανίνη που ενδέχεται να προ,,καλέσει δηλητηρίαση ή γαστρεντερικές διαταραχές.

Πεντάνευρο Ανεβάζει την καλή χοληστερίνη
Οι σπόροι του χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν για τη θεραπεία της κολίτιδας, του έλκους και της δυσκοιλιότητας. Σήμερα γνωρίζουμε ότι δρα προληπτικά για καρδιακές παθήσεις και ανεβάζει τα επίπεδα της καλής χοληστερίνης. Τα φύλλα του είναι χρήσιμα σε κατάγματα, αιμορραγίες, επιληψία, ελεφαντίαση και δερματοπάθειες. Δρα ευεργετικά σε παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, του συκωτιού, των νεφρών και της ουροδόχου κύστης.

Πεπόνι Διουρητικό
Το πεπόνι είναι διουρητικό και έχει καθαρτικές ιδιότητες. Κάνει καλό επίσης στους ρευματισμούς, την αρθρίτιδα, τις παθήσεις της χολής και τις αιμορροΐδες. Οι μώλωπες και τα εγκαύματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με εξωτερική χρήση του πολτού του πεπονιού.

Πεύκο Για το βήχα και τη βρογχίτιδα
Οι εισπνοές με βραστό νερό στο οποίο έχουμε ρίξει φρέσκα φύλλα και αρσενικά άνθη πεύκου είναι ωφέλιμες για τον βήχα, τη βρογχίτιδα και το στομάχι. Στο νερό του μπάνιου, τα φύλλα του πεύκου ξεκουράζουν, ηρεμούν τα νεύρα και παράλληλα ωφελούν όσους πάσχουν από δερματικά προβλήματα όπως τα εξανθήματα και η ακμή. Το πεύκο δε συνιστάται σε περιπτώσεις παθήσεων των νεφρών.

Πικραγγουριά Φάρμακο για την ιγμορίτιδα
Δύο σταγόνες από τον χυμό της πικραγγουριάς σε κάθε ρουθούνι είναι καλό φάρμακο για την ιγμορίτιδα, καθώς προκαλούν δακρύρροια, φτάρνισμα και αποβολή της βλέννας. Θεωρείται, πάντως, τοξικό φυτό γιατί περιέχει τη δηλητηριώδη ουσία ελατηρίνη. Σε μικρές δόσεις έχει ισχυρές καθαρτικές ιδιότητες αλλά μεγάλη δόση μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στον θάνατο.

Πικραλίδα Καθαρίζει το αίμα
Είναι ένα από τα καλύτερα χολαγωγά φυτά αλλά οι θεραπευτικές ιδιότητές της δεν σταματούν εκεί. Είναι πολύ καλό διουρητικό, τονωτικό, χωνευτικό, καθαριστικό του αίματος και δρα κατά των φλεγμονών του στήθους και των χρόνιων δερματικών παθήσεων. Ελαττώνει επίσης τη χοληστερίνη του αίματος, τονώνει το στομάχι και βοηθά όσους πάσχουν από χρόνιες παθήσεις του συκωτιού.

Πικροδιαλέτα Μειώνει τα τριγλυκερίδια
Λέγεται και «πικρή βιολέτα». Η βασική θεραπευτική της ιδιότητα είναι ότι επαναφέρει τα τριγλυκερίδια στις κανονικές τιμές τους. Επίσης κατεβάζει το σάκχαρο και ρυθμίζει τη λειτουργία του συκωτιού.

Πιπεριά Χωνευτικό – αφροδισιακό
Οι πιπεριές ανοίγουν την όρεξη και παράλληλα είναι ιδιαίτερα χωνευτικές. Η κατανάλωσή τους δρα θετικά σε όσους πάσχουν από αρθρίτιδα, φλεγμονές του λάρυγγα, οστρακιά και ιλαρά. Ως αφέψημα κάνουν καλό σε όσους πάσχουν από υδρωπικία. Πιστεύεται, τέλος, ότι οι πιπεριές θεωρούνται και αφροδισιακές.

Πολύκομπο Σταματά τις αιμορραγίες
Το πολύκαμπο χρησιμοποιείται κυρίως για παθήσεις των πνευμόνων όπως η φυματίωση. Επίσης χορηγείται σε περιπτώσεις αναιμίας και εξασθένησης του οργανισμού και κυρίως όταν έχουν ατονήσει τα νύχια και τα μαλλιά. Η στυπτική του δράση σταματά τις αιμορραγίες και το κάνει πολύτιμο σύμμαχο για όσους πάσχουν από έλκος.

Πολυτρίχι Καταπολεμά την τριχόπτωση
Oπως λέει και το όνομά του, το πολυτρίχι βοηθά αποτελεσματικά όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα με τα μαλλιά τους. Εκτός από το ότι καταπολεμά την τριχόπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση της πιτυρίδας.

Πορτοκαλιά Πλούσια σε βιταμίνη C
Η υψηλή περιεκτικότητά της σε βιταμίνη C ενισχύει την άμυνα του οργανισμού απέναντι στα μικρόβια. Τα πορτοκάλια δρουν κατά της δυσκοιλιότητας, της αναιμίας, του διαβήτη, της ουρικής αρθρίτιδας και ωφελούν το συκώτι. Επίσης, ανοίγουν την όρεξη. Αφέψημα από φύλλα και άνθη πορτοκαλιάς τονώνει την καρδιά, είναι σπασμολυτικό και καταπραΰνει τον βήχα και τον πονοκέφαλο.

Ποτεντίλλα Aντιδιαρροϊκό και στυπτικό
Ισχυρό αντιδιαρροϊκό και ένα από τα καλύτερα στυπτικά. Θεωρείται ότι δρα ευεργετικά σε περιπτώσεις δυσεντερίας και αιμορραγιών. Επίσης, έχει αντιπυρετικές ιδιότητες, καταπολεμά την καταρροή και την κράμπα του στομαχιού και των εντέρων.

Πουλμονάρια Ευεργετική για τη βραχνάδα
Εχει μαλακτικές και αποχρεμπτικές ιδιότητες, ενώ δρα και κατά του βήχα. Τα άνθη της προκαλούν εφίδρωση ενώ τα φύλλα της θεωρούνται αντιβιοτικά. Είναι ευεργε?τική για τη βραχνάδα, τη βρογχίτιδα, τη φυματίωση και τους πόνους της ουροδόχου κύστης.

Πρίμουλα Ηρεμιστικό
Είναι ηρεμιστικό και χαλαρωτικό βότανο που καταπολεμά την υπερένταση και το στρες. Δρα κατά της αϋπνίας ενώ ενδυναμώνει την καρδιά και το νευρικό σύστημα. Μάλιστα θεωρείται ωφέλιμο για ασθενείς με περικαρδίτιδα. Ανακουφίζει από ημικρανίες και πονοκεφάλους νευρικής φύσεως, ενώ είναι ωφέλιμο και σε περιπτώσεις προδιάθεσης για εγκεφαλικό.

Πασιφλόρα Αντιμετωπίζει τις εξάρσεις άγχους

Η πασιφλόρα προέρχεται από τα τροπικά δάση της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής. Ανακηρύχτηκε «Ιατρικό Φυτό του 2011» από την ομάδα μελέτης του πανεπιστημίου του Βίρτσμπουργκ λόγω «του πολιτιστικού του ενδιαφέροντος και της ιατρικής του ιστορίας». Η χρήση της βοηθά στην ανακούφιση της νευρικής ανησυχίας, των συμπτωμάτων της ήπιας αϋπνίας και των γαστρεντερικών διαταραχών που συνδέονται με τη νευρικότητα. Εκτός των παραπάνω έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματικό και στην αντιμετώπιση των εξάρσεων άγχους. Σε αντίθεση με πολλά ψυχοφάρμακα που κυκλοφορούν στο εμπόριο, η πασιφλόρα δεν επηρεάζει το μυϊκό σύστημα, γεγονός που καθιστά ακίνδυνη τη λήψη της οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Για τη χορήγησή της, ωστόσο, χρειάζεται πάντα η γνώμη του θεράποντος ιατρού. Περισσότερο από 400 είδη της είναι γνωστά σε όλο τον κόσμο, πολλά εκ των οποίων είναι εδώδιμα. Μόνο η ποικιλία όμως maracuya edulis, γνωστή και ως «φρούτα του πάθους», έχει εμπορική αξία.

Πράσσο Για το έλκος και τις φλεγμονές του πεπτικού συστήματος
Θεωρείται θαυματουργό. Είναι ορεκτικό, καθαρίζει το αίμα και καταπολεμά τα παράσιτα του εντέρου. Συστήνεται κατά της δυσκοιλιότητας. Ωφελεί όσους πάσχουν από δερματικές παθήσεις, εκζέματα και ψωρίαση. Θεωρείται ευεργετικό για τις καούρες και τις ξινίλες στο στομάχι, για το έλκος και τις φλεγμονές του πεπτικού συστήματος. Ο χυμός του αποτοξινώνει τον οργανισμό, ωφελεί το κυκλοφοριακό σύστημα και βοηθά τους καπνιστές. Το πράσο δρα, επίσης, κατά του βήχα, της χρόνιας και οξείας βρογχίτιδας, ενώ τονώνει τον οργανισμό χάρη στις βιταμίνες που περιέχει. Κατάπλασμα από ψημένα πράσα θεραπεύει τα χρόνια έλκη, ενώ κομπρέσες με ζεστά φύλλα πράσου και λάδι αντιμετωπίζουν τους ρευματικούς πόνους.

Ραδίκι Αντιπυρετικό και καθαρτικό
Ενισχύει τη χολή και το συκώτι. Είναι καθαρτικό του αίματος και αντιπυρετικό. Είναι διουρητικό και συνίσταται σε άτομα που πάσχουν από αρθριτικά, νεφρίτιδα, ίκτερο και χρόνια δερματικά νοσήματα. Το ραδίκι ρίχνει το σάκχαρο στο αίμα. Θεωρείται ότι έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και ότι τονώνει το πεπτικό σύστημα.

Ράμνος Θεραπευτική η φλούδα του
Φυτρώνει σε δασικές κυρίως περιοχές. Είναι φυλλοβόλο δενδρύλλιο, με λευκά άνθη, τα οποία βγαίνουν τον Μάιο και τον Ιούνιο. Θεραπευτική δράση έχει η φλούδα του, η οποία συλλέγεται τον χειμώνα. Είναι καθαρτικό, έχει δράση στη χολή, ενώ χρησιμοποιείται και κατά δερματικών παθήσεων.

Ροδακινιά Χρήσιμο για το στομάχι
Μικρό δένδρο, με φύλλα μακρόστενα και καρπό το γνωστό ροδάκινο, το οποίο προκαλεί ήπια κάθαρση (υπακτικό). Είναι πολύ χρήσιμο σε στομαχικές παθήσεις, στο άσθμα και τη βρογχίτιδα. Βοηθά, επίσης, στα αρθριτικά, τις παθήσεις του ήπατος, του εντέρου και της χολής. Τα φύλλα της έχουν ανάλογη δράση, αλλά απαιτείται λελογισμένη χρήση, καθώς μπορεί να προκληθεί δηλητηρίαση.

Ροδιά Για το άσθμα και την καρδιά

Μικρό δένδρο, γνωστό από την αρχαιότητα για τη θεραπευτική του δράση. Ο χυμός των ροδιών είναι ωφέλιμος στην αντιμετώπιση παθήσεων του στομάχου, του ήπατος, της χολής και των εντέρων. Εχει αφροδισιακή δράση, βοηθά στο άσθμα, καθαρίζει το αίμα και τονώνει την καρδιά. Χρησιμοποιείται και κατά των ρυτίδων και των παθήσεων των ούλων. Από τη φλούδα του ροδιού και τη ρίζα του δένδρου παρασκευάζεται αφέψημα, το οποίο είναι ωφέλιμο σε παθήσεις του εντέρου (διάρροια ή παράσιτα), ενώ οι γαργάρες ανακουφίζουν από τον ερεθισμό των αμυγδαλών.

Ρίγανη Αρωματική και θεραπευτική
Γνωστή σε κάθε νοικοκυριό, ως μυρωδικό της σαλάτας και του φαγητού. Πρόκειται για χαμηλό θάμνο, με άσπρα ή μοβ λουλούδια, ο οποίος φυτρώνει σε ξερές περιοχές. Η ρίγανη χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα ως αρωματικό και θεραπευτικό φυτό. Είναι διουρητικό, τονωτικό, σπασμολυτικό και αναστέλλει τις παθολογικές εκκρίσεις. Ανακουφίζει, επίσης, από τον πονοκέφαλο, τον πονόδοντο, τον βήχα, τον πόνο της κοιλιάς, τις εντερικές διαταραχές και τους ρευματικούς πόνους, ενώ με γαργάρες αντιμετωπίζονται οι φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας. Οι εισπνοές βοηθούν τα αναπνευστικά προβλήματα, ενώ έχει αντισηπτική δράση όταν τοποθετείται πάνω σε τραύματα.

Σαμπούκος Ιδανικό για κρυολόγημα
Θάμνος ή δενδρύλλιο, το οποίο αποκαλείται και «φαρμακείο της φύσης», λόγω της σημαντικής θεραπευτικής του δράσης. Αφέψημα από ξεραμένα άνθη έχει εφιδρωτική δράση, είναι ήπιο καθαρτικό, χρησιμοποιείται κατά του κρυολογήματος, των εκζεμάτων και των ρευματισμών. Εκχύλισμα από τα άνθη του βοηθούν στην επιπεφυκίτιδα και στους ερεθισμούς του δέρματος, ενώ τα φύλλα του έχουν διουρητική δράση και βοηθούν το κυκλοφορικό. Είναι, επίσης, ωφέλιμα στη γρίπη, την καταρροή και τις παθήσεις του αναπνευστικού.

Σερνικοβότανο Μαλακτικό και αντιδιαρροϊκό
Χαμηλό φυτό, που το βρίσκουμε κυρίως στα ορεινά μέρη της Θεσσαλίας. Από τους κονδύλους του παρασκευάζεται το σαλέπι. Το επιστημονικό του όνομα είναι όρχις ο άρρενας, καθώς το βασικό του χαρακτηριστικό είναι δύο κόνδυλοι που σχηματίζουν οι ρίζες του, που μοιάζουν με όρχεις. Είναι μαλακτικό και αντιδιαρροϊκό. Το αφέψημα από τα φύλλα του χρησιμοποιείται για τον ξερόβηχα και τη δυσεντερία. Το σαλέπι είναι αφροδισιακό και μαλακτικό και έχει δράση στο κρυολόγημα και στη δυσεντερία.

Σιναμική Κατά της δυσκιολιότητας
Πρόκειται για τη σινική κανέλα. Εχει δράση κατά της δυσκοιλιότητας, που οφείλεται σε ένα φυτικό συστατικό, το οποίο υπάρχει στα φύλλα και τους λοβούς. Το συστατικό αυτό έχει την ιδιότητα να διεγείρει την κινητικότητα του παχέος εντέρου.

Σκόρδο Για ευρύ φάσμα προβλημάτων
Οι αθλητές των ολυμπιακών αγώνων της αρχαιότητας έπαιρναν καθημερινά μία σκελίδα, προκειμένου να τονωθούν και να προλάβουν τις λοιμώξεις. Το σκόρδο είναι αντισηπτικό και αντιβιοτικό, με αποτελεσματικότητα σε ευρύ φάσμα προβλημάτων υγείας, όπως οι λοιμώξεις του αναπνευστικού και του εντέρου. Είναι γνωστό καρδιοτονωτικό και αντιυπερτασικό, έχει δράση κατά των αιμορροΐδων και της νεφρολιθίασης. Προλαμβάνει τη δυσκοιλιότητα, είναι διουρητικό και θεωρείται ότι έχει και δράση κατά του καρκίνου και των ρευματισμών και ανακουφίζει από τσιμπήματα εντόμων.

Σκορπίδι Καταπραϋντικό, αντιβηχικό
Ονομάζεται και πολυτρίχι ή σκορπιδόχορτο και φυτρώνει κυρίως στις ρωγμές των βράχων ή παλαιών τοίχων. Το μαύρο πολυτρίχι καλλιεργείται σε γλάστρες. Η θεραπευτική του δράση είναι γνωστή από την αρχαιότητα και χρησιμοποιείται κατά παθήσεων της κύστης και του ουροποιητικού. Είναι καταπραϋντικό, αντιβηχικό, διουρητικό, είναι ωφέλιμο για την αποβολή της πέτρας από τους νεφρούς και κατά της διάρροιας. Χρησιμοποιείται, επίσης, κατά παθήσεων της σπλήνας και των σκουληκιών του εντέρου.

Σολανό Για τα εκζέματα και το άσθμα
Φυτρώνει σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, με εποχή άνθησης τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο. Το αφέψημα από στελέχη του φυτού έχει δράση κατά των εκζεμάτων και του άσθματος. Χρησιμοποιείται και στην Ομοιοπαθητική κατά των χρόνιων δερματικών παθήσεων, των ρευματισμών και της κυστίτιδας.

Σουσάμι Αντιγηραντικοί οι σπόροι του
Οι σπόροι του είναι πλούσιοι σε βιταμίνη Ε και γι΄ αυτόν τον λόγο έχουν πολύτιμη αντιγηραντική, αντιυπερτασική και αντικαρκινική δράση, ενώ βοηθά στην καταπολέμηση της χοληστερίνης και στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού (αμυντικού) συστήματος του οργανισμού. Σοβαρός είναι ο ρόλος του στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού, του καταρράκτη και του διαβήτη, ενώ σημαντική είναι η συμβολή του στην αντιμετώπιση της αρτηριοσκλήρυνσης και της σωστής λειτουργίας του ήπατος.

Σπαθόχορτο Αιμοστατικό για τους… πολέμους

Ονομάστηκε έτσι, επειδή στη διάρκεια των πολέμων το χρησιμοποιούσαν για να επουλώσουν τις πληγές από τα σπαθιά. Είναι, επίσης, διουρητικό, αιμοστατικό και εμμηναγωγό, ενώ έχει δράση και στην ήπια κατάθλιψη. Χρειάζεται, όμως, προσοχή, καθώς μπορεί να επηρεάσει το ήπαρ, προκαλώντας ευαισθησία στο φως. Προσοχή απαιτείται και απ΄ όσους λαμβάνουν φάρμακα, καθώς μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό των ενζύμων.

Σπανάκι Αντικαρκινικό, καταπραϋντικό
Η καλλιέργειά του στην Ευρώπη άρχισε το 12ο αιώνα μ.Χ. Ο τονωτικός του ρόλος είναι αποδεκτός. Εχει δράση και κατά της οστεοπόρωσης, είναι αντικαρκινικό, καθαρτικό, διουρητικό και καταπραϋντικό.


Σπάρτο Ηρεμιστικό και αγχολυτικό
Καλλωπιστικός αυτοφυής θάμνος, με χαρακτηριστικά κίτρινα άνθη και χνουδωτούς καρπούς. Είναι ηρεμιστικό και αγχολυτικό, ομαλοποιώντας τους καρδιακούς τόνους, διουρητικό, καθαρτικό και αντιδιαβητικό. Εχει ωφέλεια στις γυναίκες, καθώς ελαττώνει την υπερβολική έμμηνη ροή και διεγείρει τη μήτρα κατά τον τοκετό.

Σύμφυτο Πλούσια η ρίζα και τα φύλλα του
Φυτρώνει κοντά σε νερό και θεωρείται ένα σημαντικό βότανο, λόγω των θεραπευτικών του ιδιοτήτων. Τα άνθη του είναι λευκά ή ρόδινα, βγαίνουν την άνοιξη και μοιάζουν με μικρές καμπάνες. Πλούσια σε θεραπευτικές ουσίες είναι η ρίζα και τα φύλλα του. Οι ουσίες που περιέχει βοηθούν στην επούλωση των εσωτερικών και εξωτερικών πληγών, διαστρέμματα και εξαρθρώσεις και κιρσούς και ανακουφίζουν από ρευματισμούς. Το αφέψημα βοηθά όσους έχουν έλκος και κολίτιδα.

Συκά Πλούσια σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία

Τα σύκα της αρχαίας Αθήνας θεωρούνταν τόσο πολύτιμα, που απαγορευόταν η εξαγωγή τους. Οποιος, δε, προσπαθούσε να τα εξαγάγει ονομαζόταν «συκοφάντης». Η συκιά είναι ένα δικοτυλήδονο φυτό, το οποίο ήταν γνωστό και στους προϊστορικούς χρόνους. Τα σύκα είναι πλούσια σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, καθώς περιέχουν κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο, νάτριο και βιταμίνες C, Β3, Β5, Β6 και Ε. Είναι καθαρτικά, τονώνουν τους αδύναμους οργανισμούς, βοηθούν στα εγκαύματα (τα αποξηραμένα) και τα οιδήματα. Τα ξερά σύκα έχουν, επίσης, δράση κατά του κοκίτη, του βήχα και των λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού, ενώ μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά του πονόλαιμου (γαργάρες). Το αφέψημα σύκου ανακουφίζει από τα συμπτώματα λοιμώξεων του αναπνευστικού, την ιλαρά και τη νεφρίτιδα. Τα φύλλα ωφελούν πάσχοντες από άσθμα, ενώ ο γαλακτούχος χυμός τους είναι χωνευτικός και καθαρτικός, μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά δερματολογικών προβλημάτων.

Τριγωνέλλα Ωφελεί την όραση
Βότανο γνωστό από την αρχαιότητα, πλούσιο σε βιταμίνες και αμινοξέα (λιπαρά οξέα, φολικό οξύ, σίδηρος, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φώσφορος, κάλιο, σελήνιο, ψευδάργυρος, βιταμίνη Β1 , βιταμίνη Β2 , βιταμίνη Β3 και βιταμίνη C). Εχει καθαρτική και αντιπυρετική δράση, ωφελεί την όραση, ενώ συμβάλλει στη μείωση της χοληστερόλης και του σακχάρου στο αίμα. Ανακουφίζει από τα συμπτώματα του άσθματος, ενώ προάγει και την παραγωγή γάλακτος στις θηλάζουσες μητέρες.

Υοσκύαμος Ισχυρό παυσίπονο

Γνωστός και ως «μαύρος». Χρειάζεται προσοχή στη χρήση του, καθώς -όπως κάθε δραστικό φάρμακο- έχει και ανεπιθύμητες ενέργειες. Είναι ισχυρό παυσίπονο και καταπραϋντικό, αλλά σε μεγαλύτερες ποσότητες γίνεται ναρκωτικό. Εχει δράση κατά της κήλης, των αιμορροΐδων και της αιμορραγίας.

Υσωπος Καθαρίζει χολή και νεφρούς
Αυτοφυής θάμνος, με λογχοειδή φύλλα και βιολετί άνθη. Περιορίζει τις παθολογικές εκκρίσεις και το αφέψημα βοηθά ανθρώπους με προβλήματα στο αναπνευστικό (άσθμα, βρογχίτιδα). Συμβάλλει στον καθαρισμό λίθων από τη χολή και τους νεφρούς, καθώς και στην αντιμετώπιση διαστρεμμάτων.

Τσουκνίδα Αφροδισιακή και αντιδιαβητική

Το πολύ συνηθισμένο αυτό φυτό ανθίζει από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο. Είναι εξαιρετικά χρήσιμο στην υγεία, χάρη στην περιεκτικότητά του σε πολύτιμα συστατικά. Βοηθά στους ρευματισμούς και την ισχιαλγία, είναι αφροδισιακό, καθαρτικό και διουρητικό. Εχει δράση στον διαβήτη, συμβάλλει στην επούλωση τραυμάτων από μαχαίρι, διαλύει το ουρικό οξύ, συμβάλλει στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην αντιμετώπιση παθήσεων της ουροδόχου κύστης και της νεφρολιθίασης.

Φασκόμηλο Σε μεγάλες δόσεις καταπολεμά την εφίδρωση

Το φασκόμηλο είναι ένα από τα φυτά που χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα για διάφορες χρήσεις. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι το έδιναν στις γυναίκες επειδή πίστευαν ότι θα μπορούσαν να κάνουν παιδιά πιο εύκολα. Οι Aραβες του απέδιδαν σημαντικότατες θεραπευτικές ιδιότητες χρησιμοποιώντας τη φράση «Πώς μπορεί ο άνθρωπος να πεθάνει όταν έχει στον κήπο του φασκόμηλο;».
Οι ιδιότητες της φασκομηλιάς εκθειάστηκαν από τον Θεόφραστο, τον Ιπποκράτη, τον Γαληνό, τον Αέτιο και τον Διοσκουρίδη. Επιπλέον, οι Λατίνοι την αποκαλούσαν «ιερό φυτό», ενώ οι βοτανολόγοι της Σχολής του Σαλέρνο έλεγαν ότι δεν υπάρχει καλύτερο φάρμακο κατά του θανάτου από τη φασκομηλιά. Οι Κινέζοι τέλος, οι οποίοι την έμαθαν από τους Ολλανδούς, την είχαν σε τόσο μεγάλη εκτίμηση ώστε αντάλλαζαν δύο κιβώτια του φημισμένου τσαγιού τους με ένα κιβώτιο φασκομηλιάς.
Ηπιο χαρακτηριστική θεραπευτική ιδιότητα του φασκόμηλου είναι ότι παρεμποδίζει την εφίδρωση. Η δράση του αυτή ξεκινά δύο ώρες μετά τη χορήγηση του αφεψήματος και μπορεί να κρατήσει πολλές ώρες.
Το παράδοξο είναι, πάντως, ότι η εφίδρωση παρεμποδίζεται μόνο με τη χορήγηση μεγάλων δόσεων. Αντίθετα, όταν ο άνθρωπος λαμβάνει φασκόμηλο σε πιο ελεγχόμενες δόσεις έχει την τάση να ιδρώνει περισσότερο.
Η εξήγηση για αυτό είναι ότι με τις μικρές δόσεις ρυθμίζεται η κυκλοφορία, κάτι που έχει άμεση επίδραση στη λειτουργία του δέρματος.
Ενισχύει τη μνήμη
Αντίθετα, με τις μεγάλες δόσεις τονώνεται ο οργανισμός και καταπολεμούνται η γενική εξασθένηση και εξάντληση, συμπτώματα των οποίων είναι οι άφθονοι ιδρώτες.
Το φασκόμηλο χρησιμοποιείται επίσης κατά πολλών άλλων παθήσεων και συμπτωμάτων.
Μεταξύ αυτών είναι η ατονία των πεπτικών οδών, η δυσπεψία, οι διάρροιες, ο χρόνιος βήχας, ο εμετός, ο νευρικός ίλιγγος και οι χρόνιοι ρευματισμοί.
Χορηγείται επίσης ως αντιαιμορραγικό και στυπτικό καθώς και ως γενικό τονωτικό του πεπτικού συστήματος.
Το φασκόμηλο, τέλος, ρυθμίζει την έμμηνη λειτουργία και είναι εξαιρετικό τονωτικό της μνήμης.
Επειδή, πάντως, είναι θερμαντικό και διεγερτικό, το φασκόμηλο αντενδείκνυται σε άτομα πληθωρικά και υπερτασικά.

Φλαμουριά Τονώνει δέρμα και μαλλιά
Το αφέψημά της -γνωστό και ως τίλιο- είναι αντιβηχικό, καταπραϋντικό και σπασμολυτικό. Περιορίζει τις παθολογικές εκκρίσεις, ανακουφίζει από τους ρευματισμούς, τη δυσκοιλιότητα και την απόφραξη του ήπατος και της σπλήνας. Η εξωτερική χρήση βελτιώνει την εμφάνιση του δέρματος και τονώνει τα μαλλιά. Το τίλιο είναι, επίσης, διουρητικό, και θεωρείται ότι προλαμβάνει την αρτηριοσκλήρωση και την υπέρταση.

Φλόμος Για τις παθήσεις του εντερικού
Εχει καταπραϋντικές, μαλακτικές και αντισπασμωδικές ιδιότητες και χρησιμοποιούνται κυρίως τα φύλλα και τα άνθη του. Συστήνεται για τις παθήσεις του εντερικού σωλήνα και των ουροφόρων οδών. Θεωρείται δραστικό κατά της πνευμονικής και γαστροεντερικής διαταραχής, του βήχα, της αιμόπτυσης και των ανωμαλιών της ουρικής έκκρισης.

Φούσκα Καθαρτικό και διουρητικό
Δεν χρησιμοποιείται ευρέως γιατί η αποτελεσματικότητά της είναι μικρή και συνήθως αντικαθίσταται από άλλα βότανα. Παρ’ όλ’ αυτά, συστήνεται ως καθαρτικό, υπακτικό και διουρητικό. Επίσης, η φούσκα έχει και στυπτικές ιδιότητες.

Φραουλιά Ευεργετική για ρευματισμούς
Είναι ευεργετική στους ρευματισμούς, τις πέτρες των νεφρών, τις παθήσεις του ύπατος και την ποδάγρα. Ο χυμός της είναι αποτοξινωτικός. Αλκαλοποιεί το αίμα και περιποιείται το ξηρό δέρμα ενώ το αφέψημα από τα φύλλα και τις ρίζες της είναι διουρητικό και στυπτικό. Είναι ορεκτική, ωφελεί στην αναιμία, την υπόταση, το άσθμα και τη χολή.

Φλισκούνι «Ανοίγει» το αναπνευστικό
Το φλισκούνι είναι ένα πολυετές φυτό που έχει μεγάλες ομοιότητες τόσο στη μυρωδιά όσο και στα συστατικά με την κοινή μέντα. Ευδοκιμεί στο βόρειο ημισφαίριο και φυτρώνει κατά μήκος των ποταμών, των υγροτόπων και των ελών. Στην Ελλάδα απαντάται σε μέρη που υπάρχουν νερά και ρυάκια.
Η μέντα η υδροχαρής, όπως είναι η επιστημονική ονομασία του, μαζεύεται δύο φορές τον χρόνο πριν την άνθηση και τα μέρη που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή των σκευασμάτων είναι τα φύλλα και οι ανθισμένες κορυφές.
Τα φύλλα του φυτού περικλείουν ένα αιθέριο έλαιο που μοιάζει με την καμφορά αλλά δεν περιέχει μεντόλη όπως συμβαίνει με την κοινή μέντα. Τα άλλα σημαντικά συστατικά που περιέχονται στο φλισκούνι είναι η τανίνη και οι ρητίνες. Το φλισκούνι είναι σπασμολυτικό, αντιφυσητικό, χολαγωγό και αντιδιαρροϊκό. Γενικά όμως λόγω της παράλληλης δράσης του αιθέριου ελαίου και της τανίνης θεωρείται το πιο περιεκτικό σε συστατικά φυτό από όλα τα μεντοειδή.
Για τον λόγο αυτό συστήνεται μεταξύ άλλων ως αποχρεμπτικό κατά των βρογχικών κατάρρων και χρησιμοποιείται ευρέως στη λαϊκή ιατρική κατά του άσθματος. Είναι ιδιαίτερα ευεργετικό για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους αφού «ανοίγει» τις αναπνευστικές οδούς. Παλαιότερες γενιές γιατρών σύστηναν το φλισκούνι και για τη θεραπεία άλλων παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος όπως ο κοκίτης. Πίστευαν επίσης ότι το φυτό έχει εξαιρετικές εμμηναγωγές ιδιότητες.

Χελιδόνιο Σπασμολυτικό -δηλητηριώδες
Ενισχύει τη λειτουργία του συκωτιού και καθαρίζει το αίμα. Είναι αποτελεσματικό για τις λοιμώξεις και τις πέτρες της χολής, τον ίκτερο, τις αιμορροΐδες, τους πόνους κατά την ούρηση αλλά και το βουητό στα αυτιά. Δρα σπασμολυτικά αλλά σε μεγάλες δόσεις είναι δηλητηριώδες και ισχυρό καθαρτικό του πεπτικού συστήματος. Η εξωτερική χρήση του συνίσταται για μυρμηγκιές, κάλους, έρπη, κρεατοελιές και παθήσεις των ματιών, όπως καταρράκτη.

Χρένο Πλούσιο σε βιταμίνες
Πλούσιο σε βιταμίνες Β1, Β2, Β6 και C, το χρένο συστήνεται για τις αντιρρευματικές, αντιβιοτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του. Παλαιότερα χρησιμοποιούνταν κατά των αναπνευστικών παθήσεων, του σκορβούτου, του βήχα και των ρευματισμών.

Χρυσάνθεμο Προστατεύει το εντερικό
Δρα ως ανθελιμινθικό φάρμακο που σκοτώνει τους σκώληκες οι οποίοι αναπτύσσονται στον εντερικό σωλήνα. Παράγει αιθέριο έλαιο που περιέχει μεταξύ άλλων θουιόνη -όπως η αψιθιά-, καμφορά και βορνεόλη.

Τσάι Εύγευστο, τονωτικό, χαρίζει και ευεξία
Το τσάι είναι το ρόφημα που έρχεται δεύτερο σε κατανάλωση μετά το νερό. Δεν είναι τυχαίο, αφού έχει ευχάριστη γεύση, είναι καλό τονωτικό και παρέχει αίσθηση ευεξίας, με αποτέλεσμα να μην απουσιάζει από σχεδόν κανένα ελληνικό σπίτι. Φυτό ιθαγενές της Νοτιοανατολικής Ασίας, αγαπημένο των Αγγλων, το τσάι καταναλώθηκε για πρώτη φορά το 2700 π.Χ στην Κίνα, όπου θεωρούσαν ότι έχει θεϊκές ιδιότητες επειδή προκαλεί αϋπνία. Από την Κίνα διαδόθηκε στην Ιαπωνία και σε άλλες χώρες της ασιατικής ηπείρου, ενώ κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα έφτασε στην Ευρώπη μέσω της Πορτογαλίας.
Πλούσιο σε ευεργετικές ιδιότητες, με κυρίαρχα τα αντιοξειδωτικά του χαρακτηριστικά, το πράσινο τσάι θεωρείται ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου καθώς καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες, ενώ η κατανάλωσή του μαζί με φλούδα από λεμόνι ενισχύει τις ιδιότητές του.
Σύμφωνα με τους βοτανολόγους, επάλειψη του δέρματος με πράσινο τσάι προστατεύει από ηλιακά εγκαύματα.
Το μαύρο τσάι περιέχει αλκαλοειδή, όπως καφεΐνη, φλαβονοειδή, βιταμίνες Β, C, καροτίνη, προβιταμίνη Α, αιθέριο έλαιο, ένζυμα, οργανικά οξέα, κάλιο, μαγγάνιο και άλλες ουσίες.
Παράλληλα, καταπολεμά την πρόωρη γήρανση, ρυθμίζει την κακή χοληστερίνη και την ποσότητα σακχάρου στο αίμα, αποτοξινώνει τον οργανισμό και βοηθά τη λειτουργία της καρδιάς.
Το τσάι αναπληρώνει τα υγρά του σώματος, τονώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου, διεγείρει το νευρικό σύστημα λόγω της καφεΐνης που περιέχει και προκαλεί ευεξία.
Προστατεύει και τα δόντια
Χάρη στο φθόριο που περιέχει προστατεύει τα δόντια από την ουλίτιδα, την τερηδόνα και την οδοντική πλάκα, ενώ βοηθά ως λιποδιαλυτικό και όσους θέλουν να αδυνατίσουν. Επίσης, συστηματική κατανάλωση του εγχύματός του προτείνεται στις γυναίκες κατά της οστεοπόρωσης.
Ενα φλιτζάνι τσάι με το βραδινό φαγητό θεωρείται ότι περιορίζει τις επιπλοκές στα πολυμεταγγιζόμενα άτομα που πάσχουν από μεσογειακή αναιμία. Παρά την ευεργετική δράση του τσαγιού στην υγεία, θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερκατανάλωση.
Η υπερβολική δόση μπορεί να προκαλέσει υπερδιέγερση, ταχυκαρδία, αίσθημα αδυναμίας, νευρικότητα, αϋπνία και εντερικές διαταραχές.

Χαμομήλι Το απόλυτο χαλαρωτικό

Αφιερωμένο στον θεό Ηλιο, ο οποίος κατά τους αρχαίους Αιγυπτίους ήταν ο γιατρός των μολυσματικών νόσων, το χαμομήλι ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Χρησιμοποιούνταν από τους Ελληνες και τους Ρωμαίους ως φάρμακο χάρη στις ηρεμιστικές και αντισηπτικές του ιδιότητες.
Από τα άνθη του, με απόσταξη, λαμβάνεται το αιθέριο έλαιο χαμομηλιού που έχει βαθύ μπλε χρώμα, ενώ το φυτό αυτό περιέχει, επίσης, φλαβονοειδή, κουμαρίνες, χολίνη, πυρίτιο, άλατα ασβεστίου, μαγνησίου και καλίου. Οι βασικές ιδιότητες που έχει το τσάι από χαμομήλι είναι αντιβακτηριδιακές, χαλαρωτικές και αντιφλεγμονώδεις. Ερευνητές ανακάλυψαν ότι βοηθά στο κρυολόγημα και στις κράμπες της περιόδου, ενώ είναι γνωστό ότι καταπολεμά τους ιούς και το έλκος.
Το χαμομήλι καταναλώνεται ευρέως ως χαλαρωτικό για την επίτευξη ηρεμίας και γι’ αυτό συστήνεται για παθήσεις νευρικής φύσεως και ημικρανίες, ενώ παράλληλα έχει αντισπασμωδικές δράσεις και μειώνει τους γυναικείους πόνους λόγω περιόδου.
Παράλληλα, έχει αντιπηκτικές ιδιότητες, μειώνει τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων και έχει εξωτερικά αντιαλλεργική δράση.
Το έγχυμα χαμομηλιού σε εξωτερική χρήση τονώνει τα μαλλιά, ενώ το μπάνιο με αυτό αποβάλλει το στρες.
Παρότι το τσάι χαμομηλιού καταναλώνεται ευρέως, οι επιστήμονες εξακολουθούν να ανακαλύπτουν διαρκώς νέα στοιχεία σχετικά με τις ωφέλιμες ουσίες που περιέχει. Η κατάχρησή του, όμως, θα πρέπει να αποφεύγεται.

Γενικές οδηγίες Βότανα – πως φτιάχνουμε εκχυλίσματα, έλαια και κρέμες

Ο κυριότερος λόγος που πολλοί άνθρωποι διστάζουν να ασχοληθούν με τα βότανα και την παρασκευή ενός θεραπευτικού εγχύματος, λαδιού, ή κρέμας, είναι η ιδέα ότι αυτό είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο, που προϋποθέτει πολύ εξειδικευμένες γνώσεις. Η πραγματικότητα όμως είναι τελείως διαφορετική, και το μόνο που χρειάζεται, είναι να ξέρουμε τον τρόπο και τα υλικά που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε, σε κάθε περίπτωση.

Ανάλογα λοιπόν με το βότανο που έχουμε και τις ουσίες που θέλουμε να πάρουμε από αυτό, πρέπει να ακολουθήσουμε μια συγκεκριμένη διαδικασία, η οποία διαφέρει ανάλογα με το τμήμα του φυτού που θα χρησιμοποιήσουμε και επηρεάζει το τελικό, θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Η πιο απλή και συνηθισμένη διαδικασία επεξεργασίας των βοτάνων, είναι τα παρασκευάσματα με βάση το νερό, ακολουθούν τα αλκοολούχα και έπειτα τα λαδιού.
Τα υδατικά και τα αλκοολούχα εγχύματα και εκχυλίσματα, καθώς και αυτά σε λάδια, προορίζονται τόσο για εσωτερική χρήση, (με λήψη από το στόμα) όσο και για εξωτερική, ή σαν βάση για την παρασκευή άλλων διαλυμάτων, αλοιφών, ή παρασκευασμάτων, τα οποία χρησιμοποιούμε για εντριβές, πλύσεις, παρασκευή σαπουνιών, κλπ.

Πιο συγκεκριμένα, οι τρόποι που χρησιμοποιούμε τα βότανα, εκτός από φρέσκα στο φαγητό, είναι οι εξής:
Χυμός, Διάβρεγμα ή Έμβρεγμα (θερμό ή ψυχρό), Έγχυμα (σε νερό ή λάδι), Αφέψημα, Εκχύλισμα, Αιθέριο έλαιο, Βάμμα, Σιρόπι, Επίθεμα ή Κομπρέσα, Κατάπλασμα, Πομάδα (αλοιφή – κρέμα), Σκόνη – Κάψουλες.

Χυμός: Για να τον φτιάξουμε, κόβουμε και στύβουμε, ή πολτοποιούμε φρέσκα βότανα και αρωματικά φυτά. Τον χρησιμοποιούμε αμέσως, ή τον αφήνουμε στο ψυγείο να κατασταλάξει, τον σουρώνουμε και έπειτα τον χρησιμοποιούμε. Η συνήθης δόση, είναι 1 κουταλάκι του γλυκού χυμός την ημέρα.

Διάβρεγμα ή έμβρεγμα (μούλιασμα): Βάζουμε το βότανο σε νερό, με θερμοκρασία δωματίου και το αφήνουμε να μουλιάσει για 2 – 12 ώρες. Έπειτα σουρώνουμε το νερό και το χρησιμοποιούμε. Η αναλογία είναι περίπου 50 γραμ. βότανο, σε 1 λίτρο νερό και η ημερήσια δόση είναι 1 φλυτζάνι 3 φορές την ημέρα.

Έγχυμα: Τη μέθοδο αυτή, την επιλέγουμε όταν πρόκειται για άνθη, φύλλα, ή τρυφερά μέρη των φυτών και γίνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, που φτιάχνουμε το τσάι σε φακελάκια.
Ζεσταίνουμε ½ λίτρο νερό, μέχρι σχεδόν ν’ αρχίσει να βράζει, σβήνουμε τη φωτιά, ρίχνουμε μέσα 20 – 30 γραμ. ξερό βότανο, ή 60 – 70 γραμ. νωπό, σκεπάζουμε καλά το σκεύος, (για να μην εξατμίζονται οι πτητικές ουσίες), το αφήνουμε για 10′ – 15΄ και έπειτα το σουρώνουμε.
Η ημερήσια δόση είναι 1 – 3 φλυτζάνια τσαγιού. Το πίνουμε αμέσως και ζεστό.

Αφέψημα: Επιλέγουμε αυτή τη μέθοδο, για να εκχυλίσουμε τα πιο σκληρά μέρη των φυτών και των βοτάνων, όπως ρίζες, φλοιούς και κλαδιά.
Βάζουμε το φυτό σε κρύο νερό και το βράζουμε για 5′ – 20′, (από την ώρα που θα πάρει βράση), ανάλογα με το μέρος του φυτού και το μέγεθος που είναι κομμένο. Αν το βότανο είναι νωπό το κόβουμε σε μικρά κομματάκια, αν είναι αποξηραμένο το θρυμματίζουμε με τα χέρια μας, ενώ αν είναι πολύ σκληρό, το βάζουμε προηγουμένως να μουλιάσει μέσα σε κρύο νερό και έπειτα το βράζουμε. Η αναλογίες για την παρασκευή αφεψήματος και οι ημερήσιες δόσεις, είναι ίδιες με του εγχύματος.
Τα αφεψήματα αλλά και τα εγχύματα πρέπει να πίνονται φρέσκα, γι’ αυτό δεν τα κρατάμε ποτέ πάνω από 24 ώρες.

Εκχύλισμα σε λάδι: Χρησιμοποιούμε αυτόν τον τρόπο, για να πάρουμε από τα βότανα τα συστατικά τους που διαλύονται σε λάδι. Αυτό γίνεται με δυο τρόπους: την ψυχρή και τη θερμή εκχύλιση, που γίνεται στον ήλιο, ή σε μπαιν μαρί.
Η ψυχρή εκχύλιση, που είναι η πιο απλή, ενδείκνυται περισσότερο για αποξηραμένα λουλούδια και φυτά, ή και για χλωρά, που όμως τα έχουμε αφήσει για δυο μέρες πάνω σε χαρτί κουζίνας να μαραθούν. Τοποθετούμε τα βότανα σ’ ένα καθαρό βάζο (που να χωράει σχεδόν ακριβώς την ποσότητα των βοτάνων), που το έχουμε ξεπλύνει με καθαρό οινόπνευμα και το γεμίζουμε με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. Το αφήνουμε σε ξηρό, δροσερό και σκοτεινό μέρος (μακριά από τον ήλιο), για 30 – 40 μέρες. Έπειτα στραγγίζουμε καλά το λάδι μας με ένα τουλπάνι (λεπτό ύφασμα), στύβοντας όσο μπορούμε τα βότανα, και στη συνέχεια βάζουμε το λάδι σε αποστειρωμένο βάζο, κατά προτίμηση σκούρου χρώματος. Το φυλάμε για τουλάχιστον ένα χρόνο, σε ξηρό, δροσερό και σκοτεινό μέρος.
Η θερμή εκχύλιση, ενδείκνυται για όλα τα μέρη του φυτού, φρέσκα ή αποξηραμένα και γίνεται με την ίδια διαδικασία όπως η ψυχρή, μόνο που εδώ η εκχύλιση γίνεται τοποθετώντας το βάζο σε ηλιόλουστο μέρος, (στο μπαλκόνι ή στην ταράτσα), ή με την βοήθεια της θερμότητας σε μπαιν μαρί.
Η εκχύλιση σε μπαιν μαρί, ενδείκνυται για όλα τα βότανα, εκτός από τα φρέσκα που είναι πολύ ευαίσθητα στη θερμότητα, και είναι ιδανική για ρίζες και φλοιούς δέντρων, που δεν εκχυλίζονται εύκολα. Επίσης, είναι η μοναδική μέθοδος που υπάρχει, όταν βιαζόμαστε να φτιάξουμε βοτανόλαδο, αφού σε 3 – 6 ώρες, μπορούμε να το έχουμε έτοιμο και μάλιστα να είναι και πολύ δυνατό.
Η διαδικασία, είναι ακριβώς ίδια με αυτή στη θερμή εκχύλιση, μόνο που αντί να αφήσουμε το βάζο στον ήλιο, το βάζουμε σε μια κατσαρόλα με νερό που καίει, αλλά δεν βράζει (η φωτιά στη χαμηλότερη δυνατή ρύθμιση).
Εναλλακτικά, και ειδικά αν έχουμε τρία – τέσσερα βάζα να εκχυλίσουμε, αντί για την κατσαρόλα, μπορούμε να τα θερμάνουμε στο φούρνο της κουζίνας μας. Τα βάζουμε μέσα σε μια γάστρα με καπάκι, τη γεμίζουμε με τόσο ζεστό νερό, που να σκεπάζει τα βάζα μέχρι τη μέση τους ή λίγο παραπάνω, και τ’ αφήνουμε στους 40 – 50°C για 3 – 6 ώρες.
Όποια από τις τρεις μεθόδους κι αν επιλέξουμε, η αναλογία βοτάνου – λαδιού είναι 1/2. Πρακτικά δηλαδή, βάζουμε το βότανο σ’ ένα βάζο που να το χωράει σχεδόν ίσα – ίσα και το γεμίζουμε με λάδι. Αν θέλουμε το λάδι να γίνει πιο δυνατό, μπορούμε να ανανεώσουμε και πάλι τα βότανά μας και να επαναλάβουμε την εκχύλιση, το πολύ για τρεις φορές.

Αιθέριο έλαιο: Πρόκειται για πτητικές, αρωματικές ουσίες, που τις παίρνουμε με απόσταξη, από φυτά, λουλούδια, δέντρα, ή φλοιούς, ακόμα και από σπόρους. Το αιθέριο έλαιο, εκτός από τις αρωματικές ουσίες, περιέχει και ενεργά συστατικά, που το κάνουν ιδιαίτερα δραστικό. Ενδείκνυται για εξωτερική χρήση.

Βάμμα: Είναι η εκχύλιση του βοτάνου σε καθαρό οινόπνευμα, αλκοόλ, ή κρασί, για μερικές μέρες. Το οινόπνευμα, βοηθάει στην καλύτερη εκχύλιση των θεραπευτικών συστατικών και ουσιών του βοτάνου, αλλά και στη συντήρησή τους. Ανάλογα για ποια χρήση το προορίζουμε, χρησιμοποιούμε είτε καθαρό οινόπνευμα, είτε κάποιο αλκοολούχο ποτό, όπως το τσίπουρο, τη ρακί, τη βότκα, το τζιν, ή το άσπρο ρούμι, σε αναλογία 1 μέρος ξηρού βοτάνου προς 5 μέρη αλκοόλ, ή 1/3 αν το βότανο είναι νωπό.
Τοποθετούμε σε σκουρόχρωμο, αποστειρωμένο βάζο το βότανο, (που να το χωράει στριμωχτά, χωρίς όμως να χρειάζεται να το πιέσουμε) και το γεμίζουμε με αλκοόλ, μέχρι να το σκεπάσει εντελώς. Το κλείνουμε καλά και το αφήνουμε σε ξηρό, σκιερό μέρος, για τουλάχιστον 7 – 15 μέρες, αναποδογυρίζοντας το βάζο κάθε 1 – 2 μέρες, για να ακατεύεται. Όταν είναι έτοιμο, το σουρώνουμε με τουλπάνι (στύβοντας καλά το βότανο) σε σκουρόχρωμο, αποστειρωμένο μπουκάλι και το αποθηκεύουμε σε ξηρό και σκοτεινό μέρος. Διατηρείται για τουλάχιστον 2 χρόνια.
Το βάμμα, είναι πολύ ισχυρότερο από τα υδατικά διαλύματα, γι’ αυτό και το χρησιμοποιούμε σε μικρότερες ποσότητες, συνήθως αραιωμένο σε νερό εξωτερικά, ή το πίνουμε διαλυμένο σε νερό ή χυμό, συνήθως ½ κουταλάκι του γλυκού 1 – 2 φορές την ημέρα, ανάλογα με τη θεραπεία.

Σιρόπι: Το φτιάχνουμε συμπυκνώνοντας το εκχύλισμα ή το αφέψημα ενός φαρμακευτικού φυτού ή βοτάνου, μαζί με μέλι ή καστανή ζάχαρη, σε αναλογία 1/1 ή 1/2. Βράζουμε σε χαμηλή φωτιά το εκχύλισμα, με ίση ποσότητα μελιού ή ζάχαρης, μέχρι το μείγμα να γίνει σαν σιρόπι. Το αφήνουμε να κρυώσει και το φυλάμε σε σκουρόχρωμο μπουκάλι, σε ξηρό και σκοτεινό μέρος, ή στο ψυγείο, μέχρι 6 μήνες.

Αλοιφή – Κρέμα: Για να τις παρασκευάσουμε, χρησιμοποιούμε έλαια ή αιθέρια έλαια, έγχυμα ή αφέψημα, χυμό ή σκόνη βοτάνου και φυσικό κερί μέλισσας ή βούτυρο ή αλεύρι. Βάζουμε τα υλικά σε μπαιν μαρί και ανακατεύουμε μέχρι να γίνουν ένα ομοιογενές μείγμα. Βάζουμε την αλοιφή σε αποστειρωμένο βάζο και τη διατηρούμε για τουλάχιστον 1 χρόνο. Οι αλοιφές, είναι μόνο για εξωτερική χρήση.

Σκόνη – Κάψουλες: Ξεραίνουμε το βότανο που θέλουμε στη σκιά, έπειτα το ψιλοκόβουμε και ακολούθως, μέσα σ’ ένα γουδί, το κάνουμε σκόνη. Τη φυλάμε σε γυάλινο, αποστειρωμένο, σκουρόχρωμο δοχείο, καλά κλεισμένο και όταν θέλουμε να τη χρησιμοποιούμε, σε αφέψημα ή έγχυμα, τη διαλύουμε σε νερό και το πίνουμε χωρίς να το φιλτράρουμε. Αλλιώς συσκευάζουμε τη σκόνη σε κάψουλες και τις καταπίνουμε.

Κατάπλασμα: Για την παρασκευή του, χρησιμοποιούμε βότανα που τα έχουμε σιγοβράσει για λίγα λεπτά, κι έπειτα πολτοποιήσει και στύψει, ώστε να φύγει η περίσσεια του νερού. Είναι αποκλειστικά για εξωτερική χρήση και το εφαρμόζουμε κατευθείαν πάνω στο δέρμα, αλλά όχι σε ανοιχτές πληγές. Απλώνουμε το βότανο στο πονεμένο σημείο και το τυλίγουμε με γάζα, ή με ένα ύφασμα, το πολύ για 10 – 12 ώρες, κι ύστερα το αφαιρούμε. Εναλλακτικά, για ηπιότερη δράση, τυλίγουμε το πονεμένο σημείο με γάζα, απλώνουμε πάνω της το βότανο, κι απ΄ έξω το τυλίγουμε μ’ ένα βαμβακερό ύφασμα, ή γάζα.

Επίθεμα ή Κομπρέσα (ζεστή ή κρύα): Βουτάμε ένα κομμάτι βαμβάκι ή ύφασμα σε έγχυμα, αφέψημα, ή αραιωμένο βάμμα και το ακουμπάμε στο μέρος που θέλουμε να ανακουφίσουμε, για 3′ – 15′, ανάλογα με το πρόβλημα.

Γαργάρα: Χρησιμοποιούμε ½ φλυτζάνι του τσαγιού χλιαρό έγχυμα ή αφέψημα, βάζοντας μικρές γουλιές στο στόμα μας, κάνοντας γαργάρα. Επαναλαμβάνοντας μέχρι να τελειώσει. Ενδεικνύεται για ερεθισμούς στο στόμα, τις αμυγδαλές, ή τον φάρυγγα. Δεν το καταπίνουμε, εκτός κι αν το προβλέπει η συνταγή.

Ατμοθεραπεία: Βάζουμε το ή τα βότανα σε μια κατσαρόλα με λίγο νερό, σε σιγανή φωτιά, κι όταν ζεσταθεί κι αρχίσει να βγάζει ατμούς, βάζουμε το κεφάλι μας (ή όποιο άλλο μέλος μας πονάει) από πάνω, σκεπασμένο με μια πετσέτα, για 3′ – 5′ αν αντέχουμε και κάνουμε εισπνοές.

Μπάνιο: Βάζουμε σε μια λεκάνη εκχύλισμα βοτάνων, προσθέτουμε το ανάλογο νερό και πλένουμε το σημείο που μας ενδιαφέρει.

Εντριβές: Βρέχουμε ένα κομμάτι βαμβακερού υφάσματος με λίγο αφέψημα, ή έγχυμα και το τρίβουμε στο πονεμένο σημείο.

– Οι πληροφορίες που παρέχονται παραπάνω, έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα, σε καμιά περίπτωση δεν αποτελούν ιατρική συνταγή και δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την γνωμάτευση ή την επίσκεψη του γιατρού, ή άλλου ειδικού της υγείας.

ΠΗΓΗ http://www.ethnos.gr/entheta.asp?catid=24303

Το άρθρο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.