Καλλιέργεια Όσπριων Αρχεία - Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση

10 μυστικά για το θειάφι σε φυτά και καλλιέργειες

Παναγιώτης Ιωάννου — Sat, 16 Jul 2022 13:00:36 +0000

Το θειάφι είναι ένα από τα βασικά οικολογικά υλικά που παραδοσιακά χρησιμοποιούμε για την στον κήπο μας από ασθένειες και έντομα, εγκεκριμένο για χρήση σε βιολογικές καλλιέργειες.

Το θειάφι ή θείο όπως επιστημονικά ονομάζεται βρίσκεται άφθονο στη φύση ως καθαρό στοιχείο, αλλά και σε θειούχα και θειικά ορυκτά.

Οι φυτοπροστατευτικές ιδιότητες του θειαφιού είναι γνωστές από την αρχαιότητα, με αναφορές για τη χρήση του στην Ελλάδα, στην Ινδία, στην Κίνα και την Αίγυπτο.

Μαζί με το και τη , αποτελούν τα πιο δημοφιλή οικολογικά σκευάσματα για την αντιμετώπιση ασθενειών στο , σε καλλιέργειες κηπευτικών και καρποφόρων δέντρων, δημιουργώντας μία φυσική ασπίδα που προστατεύει τα φυτά μας.

Ας δούμε αναλυτικά τις μορφές θειαφιού που υπάρχουν, ποιες χρήσεις έχει το θειάφι στα φυτά και τις καλλιέργειες, καθώς επίσης πώς το εφαρμόζουμε με τον καλύτερο τρόπο για να εξασφαλίσουμε υγιή φυτά με πλούσια καρποφορία.

To θειάφι που χρησιμοποιούμε στα φυτά για την προστασία από ασθένειες και έντομα συναντάται σε δύο βασικές μορφές: το θειάφι σε μορφή σκόνης επίπασης και το βρέξιμο θειάφι.

Το θειάφι με τη μορφή σκόνης επίπασης, εφαρμόζεται με σκόνισμα πάνω στα φύλλα των φυτών, τα οποία καλύπτει για προστασία.

Επιπλέον, μπορούμε να ρίξουμε θειάφι στο έδαφος, γύρω από τη ρίζα του φυτού. Κατά την εφαρμογή του θειαφιού στο έδαφος την περίοδο του καλοκαιριού, εκλύoνται ατμοί λόγω θερμότητας που δημιουργούν ένα φυσικό τείχος προστασίας.

Το βρέξιμο θειάφι διαλύεται στο νερό και χρησιμοποιείται για να ψεκάσουμε τα φύλλα των φυτών. Η εφαρμογή του βρέξιμου θειαφιού έχει το πλεονέκτημα της καλύτερης κάλυψης της φυλλικής επιφάνειας και της ευκολότερης εφαρμογής, ειδικά όταν θέλουμε να το χρησιμοποιήσουμε σε .

Το θειάφι χρησιμοποιείται για την οικολογική προστασία των φυτών και των καλλιεργειών από τον μύκητα του ωιδίου, και από άλλες μυκητολογικές ασθένειες όπως το .

Επιπλέον, το θειάφι έχει ήπια εντομοκτόνο δράση και μέτρια ακαρεοκτόνο δράση. Χρησιμοποιείται για την που την καλοκαιρινή περίοδο αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για τις καλλιέργειες, καθώς δημιουργεί σημαντική ζημιά στην ανάπτυξη των φυτών και την καρποφορία.

Η εφαρμογή του θειαφιού γίνεται σε προληπτικό επίπεδο για προστασία, καθώς και με την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων των ασθενειών και επαναλαμβάνουμε ανάλογα με την ένταση της ασθένειας.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το θειάφι χρησιμοποιείται και για την απώθηση των φιδιών με εξαιρετικά αποτελέσματα. Αν θέλουμε να προφυλάξουμε τον κήπο μας ή την αυλή μας από φίδια, μπορούμε να ρίξουμε περιφερειακά μία στρώση θειαφιού πάχους πλάτους 20-30 εκατοστών.

Το θειάφι χρησιμοποιείται στον για προστασία από το ωίδιο και τον τετράνυχο σε καλλιέργειες των κηπευτικών όπως στην , την , την , την , την την , την και την .

Εκτός από τα λαχανικά, το θειάφι έχει εκτεταμένη χρήση στην και στις κρεβατίνες, τόσο ως σκόνη επίπασης όσο και ως βρέξιμη θειάφι για την και της ερίνωσης που δημιουργεί χαρακτηριστικά φουσκώματα στα φύλλα του αμπελιού.

Σημαντική εφαρμογή για το βρέξιμο θειάφι είναι σε καλλιέργειες καρποφόρων δέντρων όπως την και την για την αντιμετώπιση του ωιδίου, την καταπολέμηση του και της μηλιάς και την.

Τέλος, το θειάφι εφαρμόζεται και στα καλλωπιστικά φυτά όπως στην και στην , για την αντιμετώπιση του ωιδίου και του τετράνυχου.

Η δράση του θειαφιού έχει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα σε θερμοκρασίες από 20°C έως 26°C.

Χρησιμοποιείται σε καλοκαιρινές καλλιέργειες, καθώς οι ιδιότητες του δεν λειτουργούν σε θερμοκρασία κάτω από 18°C.

Αποφεύγουμε το θειάφισμα πάνω στα φύλλα σε θερμοκρασίες άνω των 30°C, γιατί ίσως προκαλέσει εγκαύματα. Μπορεί να προκαλέσει φυτοτοξικότητα στα κολοκυνθοειδή, καθώς και σε ορισμένες ποικιλίες μηλιάς και βερικοκιάς σε συνθήκες υψηλής ηλιοφάνειας και υψηλών θερμοκρασιών.

Στην καλλιέργεια του αμπελιού δεν πρέπει να εφαρμόζεται πολύ κοντά στη συγκομιδή καθώς αφήνει σημάδια πάνω στους καρπούς.

Η εφαρμογή του βρέξιμου θειαφιού δεν συνδυάζεται με σκευάσματα θερινού πολτού, καθώς και με σκευάσματα αλκαλικής αντίδρασης.

Επίσης, καλό είναι να μη χρησιμοποιούμε το σκεύασμα μέσα σε 4 εβδομάδες από την εφαρμογή θερινού πολτού, γιατί προκαλεί φυτοτοξικότητα στις καλλιέργειες

Αν και πρόκειται για ένα φυσικό υλικό, κατά την εφαρμογή του θειαφιού χρειάζεται να παίρνουμε ορισμένες προφυλάξεις.

Το θειάφι ως σκεύασμα επιτρέπεται στην βιολογική γεωργία, ωστόσο όταν σκονίζουμε με θειάφι ή ψεκάζουμε βρέξιμο θειάφι μπορεί να έχουμε ερεθισμό στο δέρμα και στα μάτια, ενώ οι ατμοί του δεν είναι καλό να εισπνέονται.

Είναι απαραίτητο να φοράμε ειδική μάσκα, γάντια, γυαλιά και ρούχα προφύλαξης κατά την εφαρμογή του θειαφιού στα φυτά και τις καλλιέργειες.

Αν το θειάφι, έρθει σε επαφή με τα μάτια και το δέρμα χρειάζεται άμεσα καλό πλύσιμο με άφθονο νερό.

Όταν εφαρμόζουμε το θειάφι στα φύλλα και τους καρπούς των φυτών, με σκόνη ή βρέξιμο θειάφι, συγκομίζουμε καρπούς μετά από 7 μέρες.

Αντίθετα, όταν ρίχνουμε θειάφι στο έδαφος, γύρω από τη ρίζα των λαχανικών και του αμπελιού, χωρίς να σκονίσουμε στους καρπούς, δε χρειάζεται να περιμένουμε και μπορούμε να συγκομίσουμε άμεσα.

Λόγω της όξινης σύνθεσης του, το θειάφι χρησιμοποιείται για βελτίωση σε ασβεστούχα εδάφη που έχουν πολύ υψηλό pH.

Το θειάφι χρησιμοποιείται ως στις καλλιέργειες λαχανικών, αμπελιού και καρποφόρων δέντρων για τη βελτίωση του εδάφους.

Ενσωματώνοντας το θειάφι στο χώμα, πετυχαίνουμε τη μείωση του pH στο έδαφος για καλύτερη πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων και του λιπάσματος από τα φυτά, καθώς σε εξισορροπημένο pH τα διαθέσιμα θρεπτικά συστατικά του εδάφους γίνονται πιο αφομοιώσιμα.

Με αυτό τον τρόπο, οι διάφορες καλλιέργειες παρουσιάζουν μεγαλύτερη αναπτύξη και δίνουν καλύτερη καρποφορία.

Μπορούμε να προμηθευτούμε το θειάφι σε μορφή σκόνης επίπασης και σε βρέξιμη σκόνη από γεωπονικά καταστήματα της περιοχής μας. Τα σκευάσματα θειαφιού διατίθενται σε μικρές και μεγάλες συσκευασίες, ανάλογα με την έκταση της καλλιέργειας που θέλουμε να γίνει η εφαρμογή θειαφιού.

Όπως συμβαίνει σε όλα τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, έτσι και με το θειάφι, θα πρέπει να χρησιμοποιείται με ασφάλεια. Είναι σημαντικό να ακολουθούμε τις συμβουλές του γεωπόνου από το κατάστημα που θα προμηθευτούμε το θειάφι και να διαβάζουμε προσεκτικά τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα του σκευάσματος..

Το θειάφι όταν καίγεται δημιουργεί μία χαρακτηριστική μπλε φλόγα, εκπέμπει διοξείδιο του θείου και έχει μία ενοχλητική έντονη οσμή που μπορεί να προκαλέσει ασφυξία.

Το άρθρο 10 μυστικά για το θειάφι σε φυτά και καλλιέργειες εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Φασόλια: καλλιέργεια και οι ποικιλίες τους

Παναγιώτης Ιωάννου — Mon, 13 Sep 2021 10:41:12 +0000

Στην Ελλάδα καλλιεργούνται κυρίως στις περιοχές Θεσσαλονίκης, Γιαννιτσών, Αχαΐας, Ηλείας Καβάλας, Σερρών, Μεσσηνίας. Φασόλια για παραγωγή σπερμάτων (ξερών φασολιών) καλλιεργούνται στις περιοχές Φλωρίνης, Καστοριάς, Καβάλας, Αιτωλοακαρνανίας, Πρεβέζης.

Είναι φυτό ετήσιο, αν και στην άγρια μορφή του συναντάμε και πολυετείς τύπους.

Το φασόλι κατάγεται από την Αμερική, απ’ όπου μεταφέρθηκε στην Ευρώπη, όπου και διαδόθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα Στη χώρα μας διαδόθηκε γύρω στα μέσα του 17ου αιώνα.

Το φασόλι ανήκει στο γένος Phaseolus της οικογένειας Leguminosae. Τα διάφορα καλλιεργούμενα είδη φασολιού, σύμφωνα με τη σπουδαιότητά τους, είναι τα εξής: Phaseolus vulgaris, Phaseolus coccineus, Phaseolus Lunatus και Phaseolus acutifolius var. lutifolius

Το ριζικό σύστημα του φασολιού είναι αρκετά ανεπτυγμένο. Αποτελείται από μια ασθενική, κύρια ρίζα και πολυάριθμες δευτερεύουσες. Οι δευτερεύουσες ρίζες είναι ρωμαλεότερης ανάπτυξης και υποκαθιστούν πλήρως την κύρια ρίζα. Η κύρια ρίζα φθάνει σε βάθος 50-60 cm και ο μεγαλύτερος αριθμός των δευτερευουσών ριζών βρίσκεται σε βάθος 20-30 cm. Τα φύλλα του φασολιού είναι σύνθετα, τρίλοβα ή πεντάλοβα. Τόσο τα φύλλα όσο και οι βλαστοί είναι χνουδωτοί με μεγάλους μίσχους.

Τα άνθη του φασολιού είναι μικρά και φέρονται σε μασχαλείες ταξιανθίες ανά 2-6, στην άκρη ενός ανθικού άξονα που είναι βραχύτερος από το μίσχο του αντίστοιχου φύλλου.

Το χρώμα τους είναι λευκό, υποκίτρινο ή κυανέρυθρο. Η άνθιση γίνεται κατά τις πρωινές μέχρι και τις πρώτες προμεσημβρινές ώρες.

Ο καρπός είναι λοβός, μήκους 8-20 cm και πλάτους 0,6-2,0 cm, με διατομή κυλινδρική ή πλατιά. Το χρώμα είναι από πράσινο διαφόρων αποχρώσεων ως κίτρινο. Έχει 4-9 σπόρους, όμως σπάνια περικλείει περισσότερους από 5 σπόρους. Ο σπόρος ποικίλλει σε μέγεθος, σχήμα και χρωματισμό περιβλήματος και αριθμό ανά λοβό.

Ποικιλίες

Οι ποικιλίες φασολιών ανάλογα με το μήκος του βλαστού χωρίζονται σε:

-νάνες. Οι βλαστοί είναι ποώδεις, όρθιας αναπτύξεως, κυλινδρικού σχήματος και ισχυρώς διακλαδιζόμενοι. Η επιμήκυνση του βλαστού σταματάει με το σχηματισμό της κορυφαίας ταξιανθίας. Το ύψος τους είναι 30-60 cm και είναι αυτοστήρικτα λόγω του σκληρού κεντρικού βλαστού, ενώ έχει πράσινο ελλειπτικό ή στρογγυλής διατομής λοβό, χωρίς ίνες.

-αναρριχώμενες. Ο βλαστός είναι λεπτότερος και σπάνια διακλαδίζεται. Τα μεσογόνια διαστήματα είναι μεγάλα, δεν καταλήγει σε ταξιανθία αλλά συνεχίζει την ανάπτυξή του μέχρι τα 2-3 m. Στα κατώτερα γόνατα του κεντρικού βλαστού, μπορεί να σχηματισθούν μερικοί πλάγιοι βλαστοί.

-ημιαναρριχώμενες. Ο βλαστός είναι μέσου μήκους και σχηματίζουν μερικούς βλαστούς. Επίσης, μπορούμε να πούμε ότι οι αναρριχώμενες ποικιλίες αναπτύσσονται με μικρότερη ταχύτητα ως προς τις νάνες.

Οι ποικιλίες φασολιάς που καλλιεργούνται για τους ξηρούς σπόρους είναι νάνες ή αναρριχώμενες με σπόρους που ποικίλλουν σε μέγεθος και χρώμα

-Φασόλια Φλαζιολέ άσπρα.

Τα φυτά γίνονται χαμηλά 30-40 πόντους. Κάνουν λοβούς πράσινους, πλατιούς και σπυριά εντελώς άσπρα, μακρουλά, πολύ καλής ποιότητος χλωρά ή ξηρά. Η ποικιλία αυτή παρουσιάζει πολλές παραλλαγές, με σπυριά πρασινωπά, μελιτζανιά, σοκολατιά, κόκκινα ή κίτρινα.

-Φασόλια κίτρινα.

Τα φυτά είναι χαμηλά 25 – 30 πόντους πολύ παραγωγικά και πρώιμα. Οι λοβοί γίνονται πλακεροί και κίτρινοι δίχως ίνες (κλωστές), οι σπόροι των δε είναι κιτρινόλευκοι.

-Φασόλια καναρινιά.

Είναι ανάλογα προς τα προηγούμενα, άλλοι λοβοί τους έχουν ανοικτό καναρί χρώμα, είναι ολίγο διαφανείς και γίνονται πάντοτε πρωιμώτεροι. Θεωρείται εκλεκτή ποικιλία. Καλλιεργείται για πολύ πρώιμη και πολύ όψιμη παραγωγή.

-Φασόλια Βελγίου μαύρα.

Τα φυτά γίνονται πολύ χαμηλά και κάνουν λοβούς μακριούς αλλά με ίνες. Τα σπυριά των είναι κοντά, μαύρα, καλής ποιότητας .

-Φασόλια άσπρα βουτυράτα.

Τα φυτά είναι χαμηλά και πολύ παραγωγικά. Κάνουν πλατιούς λοβούς λευκοκίτρινους, δίχως ίνες, και σπυριά πρασινωπά. Είναι ποικιλία πολύ πρώιμη, για χλωρή παραγωγή.

-Φασόλια Αλγερίου μαύρα.

Αυτά κάνουν κιτρινωπούς λοβούς σαρκώδεις, αλλά με ίνες. Τα σπυριά των είναι μαύρα και σχεδόν στρογγυλά. Η ποικιλία αυτή έχει πολλές παραλλαγές, νάνες και αναρριχώμενες.

-Φασόλια Άσπρα στρογγυλά.

Οι λοβοί γίνονται πράσινοι, περγαμηνοειδείς με σπυριά στρογγυλά, άσπρα. Καλλιεργούνται μάλλον για ξηρά παραγωγή, ιδίως στην Αλμωπία (Καρατζόβα) με το όνομα παππούδας.

-Φασόλια κοινά.

Είναι συνήθεις τοπικές παραλλαγές η νόθες, οι όποιες καλλιεργούνται για παραγωγή ξηρών φασολιών.

Από την κατηγορία των αναρριχωμένων, οι κυριότερες ποικιλίες και πλέον συνήθεις στη καλλιέργεια είναι :

-Φασόλια τσαουλιά ή Φραγκοφάσουλα.

Τα φυτά γίνονται υψηλά και αναρριχώνται. Οι λοβοί είναι πρασινωποί, σαρκώδεις πολύ πλατιοί και δίχως ίνες, που τρώγονται ολόκληροι, όταν είναι τρυφεροί. Τα σπυριά είναι λευκά, πλακερά σε σχήμα νεφρού. Υπάρχει και παραλλαγή αυτών με λοβούς στενότερους αλλά επίσης τρυφερούς και σαρκώδεις.

-Φασόλια μακαρόνια.

Τα φυτά αναρριχώνται σε ύψος 1,50-2 μ. και έχουν βλάστηση εξαιρετικώς ζωηρή. Οι λοβοί των είναι σαρκώδεις, μάκρους 20 – 25 πόντους κυλινδρικοί και με βαθειά αυλακιά στη ράχη. Είναι δίχως ίνες και τρώγονται ολόκληροι. Τα σπυριά είναι λευκά και μακρουλά. Πρόκειται περί εκλεκτής και πολύ καλλιεργούμενης ποικιλίας.

-Φασόλια μπαρμπούνια.

Τα φυτά αναρριχώνται πολύ και είναι εκτάκτως παραγωγικά. Οι λοβοί είναι πράσινοι, ολίγο πλακεροί και σαρκώδεις, δίχως ίνες, τρωγόμενοι ολόκληροι. Τα σπυριά είναι λευκά, σχεδόν στρογγυλά. ‘Η ποικιλία αυτή είναι μία εκ των καλλίτερων και των ποιό πολύ καλλιεργούμενων. Ονομαστά μπαρμπούνια είναι Ιδίως των Ιωαννίνων.

-Φασόλια χάνδρες.

Ταύτα είναι ανάλογα των προηγουμένων, μικρότερης όμως παραγωγής και οψιμότερα. Οι λοβοί είναι ποιό κοντοί και στρογγυλοί, συνήθως ρόδινοι, τα δε σπυριά παρδαλά με βιολέ, μαύρες η ρόδινες πλατείες γραμμές. Παραλλαγή αυτών είναι τα χελιδονοφάσουλα, τα οποία «ατά το ήμισυ είναι μαύρα και το άλλο ήμισυ άσπρα.

-Φασόλια γίγαντες.

Τα φυτά λαμβάνουν εξαιρετικές διαστάσεις και αναρριχώνται σε ύψος 3-4 μ. Συνήθως διατηρούνται και τον δεύτερο χρόνο, όταν προφυλάσσονται από τις παγωνιές. Οι λοβοί των γίνονται μεγάλοι με φλοιούς σκληρούς και περγαμηνοειδείς μη φαγώσιμοι. Τα σπυριά είναι χονδρά και πλατειά, σαν τα κοινά κουκιά, χρώματος λευκού. Είναι πολύ καλή ποικιλία κατάλληλη για ξηρά παραγωγή.

-Φασόλια γίγαντες βιολέ.

Ταύτα είναι ανάλογα με τα προηγούμενα, με την διαφορά ότι τα σπυριά αποκτούν χρώμα βιολέ με ρόδινες άτακτες γραμμές.

-Φειδοφάσουλα.

Τα φυτά αναρριχώνται σε μεγάλο ύψος και είναι πολύ ζωηρά. Χαρακτηρίζονται κυρίως από τούς εξαιρετικά μακριούς κυλινδρικούς λοβούς, οι όποιοι αποκτούν, συνήθως, 60-80 πόντους μάκρους. Δεν έχουν ίνες, και τρώγονται ολόκληροι, αρκεί να είναι τρυφεροί. Τα σπυριά των είναι μικρά, χρώματος σοκολατί και ελάχιστα, σχετικώς με το μάκρος, βρισκόμενα σε αραιότατα διαστήματα.

-Γυφτοφάσουλα ή αμπελοφάαουλα ή ψιλά φασόλια.

Αυτά αποτελούν χωριστό είδος, Τα φυτά είναι επίσης αναρριχώμενα και κάνουν λοβούς μακριούς, κυλινδρικούς, μάλλον λεπτούς και βαθειά πράσινους. Έχουν ελάχιστες ίνες και τρώγονται ολόκληρα, όταν είναι τρυφερά. Τα σπυριά είναι ωχρόλευκα με, χαρακτηριστική μαύρη κηλίδα (βούλα) στη μέση. Καλλιεργούνται επιτυχώς στις γραμμές των καλαμποκιών ή στα αμπέλια, για χλωρά ή ξηρά κατανάλωση.

Απαιτήσεις

Το φασόλι ευδοκιμεί σε θερμές περιόδους και δεν αντέχει στον παγετό. Οι θερμοκρασίες κάτω από 15 βαθμούς Κελσίου και πάνω από 30 βαθμούς Κελσίου είναι βλαβερές για το φυτό.

Ο συνδυασμός υψηλής θερμοκρασίας και χαμηλής σχετικής υγρασίας αέρα προκαλεί ανθόρροια (πτώση των ανθών), ενώ πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με έλλειψη υγρασίας στο έδαφος, μπορεί να προκαλέσουν ατελή γονιμοποίηση με αποτέλεσμα φτωχή ανάπτυξη των σπόρων και παραμορφωμένους λοβούς.

Οι χαμηλές θερμοκρασίες κατά την περίοδο ωρίμανση των λοβών, μπορεί να εμποδίσουν την κανονική ανάπτυξη των σπόρων, με αποτέλεσμα κενούς λοβούς ακατάλληλους για βιομηχανική επεξεργασία.

Μεγάλη σχετική υγρασία και βροχερός καιρός μπορεί να προκαλέσουν ανθόρροια.

Ως προς το έδαφος, τα φασόλια ευδοκιμούν σε όλα τα χώματα εκτός από τα πολύ σφικτά και υγρά υπερβολικά ασβεστούχα. Κυρίως, όμως αρέσκονται και δίδουν καλή παραγωγή σε ποσότητα και ποιότητα στα εδάφη μέσης συστάσεως και σχετικώς δροσερά, αλλά απαραιτήτως στραγγερά και γόνιμα. Ως φυτά ψυχανθή, έχουν την ιδιότητα να χρησιμοποιούν το άζωτο της ατμόσφαιρας και επομένως δεν έχουν ανάγκη από κοπριά, ιδίως όταν διαδέχονται άλλες καλλιέργειες που έχουν λιπανθεί. Παρά ταύτα όμως, στα φτωχά χώματα το κόπρισμα, πρέπει να θεωρείτε αναγκαίο, κυρίως, για την υποβοήθηση και την ενδυνάμωση της βλαστήσεως, στην αρχήν.

Τα φυτά των αναρριχόμενων ποικιλιών υποστυλώνονται συνήθως με καλάμια ή λεπτούς ξύλινους πασσάλους.

Πολλαπλασιασμός και Φύτευση

Το φασόλι πολλαπλασιάζεται με κατευθείαν σπορά στον αγρό.

Η σπορά γίνεται την άνοιξη αφού περάσει ο κίνδυνος παγετού. Για να εξασφαλισθεί πρώτη ύλη για τη βιομηχανία αλλά και προϊόν για την αγορά νωπής κατανάλωσης για μεγάλη χρονική περίοδο, γίνονται διαδοχικές σπορές αρχίζοντας νωρίς την άνοιξη και τελειώνοντας με σπορά 50-60 ημέρες πριν από τον πρώτο παγετό του φθινοπώρου. Για γρήγορο φύτρωμα του σπόρου απαιτείται να έχει προηγηθεί καλή κατεργασία του εδάφους (σε βάθος 15-20 cm) και να υπάρχει επαρκώς υγρασία για γρήγορη ενυδάτωση του σπόρου.

Μετά τη βλάστηση, όταν τα φυτά αποκτήσουν 4 -5 φύλλα και πριν ανθίσουν, πρέπει να δίδεται το πρώτο σκάλισμα, κατά το όποιο γίνεται και ελαφρό παράχωμα. Ύστερα από 2 – 3 εβδομάδες ακολουθεί δεύτερο σκάλισμα και παράχωμα συνήθως, δύο σκαλίσματα είναι αρκετά, άλλως δίνεται και τρίτο, εάν είναι ανάγκη.

Συγκομιδή

Βασικά κριτήρια ωρίμανσης για συγκομιδή του είναι το μέγεθος του λοβού και ο βαθμός ανάπτυξης των σπόρων. Η συγκομιδή γίνεται πριν οι λοβοί φθάσουν τη φυσιολογική ωριμότητα και όταν οι σπόροι έχουν αναπτυχθεί μερικώς. Σε αυτό το στάδιο, οι λοβοί έχουν πάρει χρώμα υποκίτρινο. Η σάρκα του λοβού πρέπει να είναι τραγανή, με λίγες ίνες (κλωστές στα σημεία σύνδεσης των καρποφύλλων) και η επιφάνειά του λεία, χωρίς εμφανείς διογκώσεις από τους αναπτυσσόμενους σπόρους. Η συγκομιδή πρέπει να γίνεται έγκαιρα, γιατί οι λοβοί υπερωριμάζουν γρήγορα, οπότε αρχίζει η σκλήρυνση των ιστών και η υπερβολική αύξηση των σπόρων.

Τα ξηρά φασόλια συγκομίζονται όταν οι λοβοί ωριμάσουν πλήρως και ξεραθούν επαρκώς.

Από τον Σεπτέμβριο και όταν πια ο λοβός της φασολιάς έχει χάσει το πράσινο χρώμα του και έχει αρχίσει να ξεραίνεται, κόβεται ο βλαστός του φυτού από το ύψος που βγαίνει από το χώμα. Εκεί θα αφεθούν οι φασολιές ώστε να ξεραθεί ο καρπός τους και στη συνέχεια να μαζευτεί.

Εχθροί και Ασθένειες

-Φουζαρίωση λαιμού Fusarium solani f.sp phaseoli (φασόλι). Προκαλούν καστανή σήψη του λαιμού και κιτρίνισμα των φύλλων.

-Ανθράκωση Colletotrichum lindemouthianum (φασόλι). Στα νεαρά φυτά (από μολυσμένο σπόρο) εμφανίζονται μελανές πληγές στις κοτυληδόνες και στο βλαστό. Στα μεγαλύτερα φυτά, οι πληγές σχηματίζουν βαθιές κηλίδες 8-10 cm στο βλαστό και στα φύλλα και μικρότερες (μέχρι 1cm) στους λοβούς.

-Mακροφομίνα Macrophosina phaseoli (φασόλι). Εμφανίζεται κυρίως σε υγρά, συνεκτικά εδάφη. Τα φυτάρια από μολυσμένο σπόρο παρουσιάζουν μαύρη, ακανόνιστη πληγή κάτω από τα δύο φύλλα, που γρήγορα προχωρεί προς τα πάνω (μαύρισμα κορυφής) και ξεραίνει το φυτό. Στα ώριμα φυτά, ο βλαστός ξεραίνεται και πάνω του εμφανίζονται μικρά μαύρα σκληρώτια (μέσο μετάδοσης της αρρώστιας στα άλλα φυτά).

-Περονόσπορος Phytophthora phaseoli. Δημιουργεί κίτρινο-καστανές κηλίδες στα φύλλα που στην αντίστοιχη κάτω επιφάνεια έχουν λευκωπό χνούδι.

-Ριζοκτονίαση Rhizoktonia solani. Προσβάλλει τα φυτά στο λαιμό προκαλώντας βαθιά πληγή, αρχικά κόκκινη και μετά μαύρη. Τα νεαρά φυτά καταστρέφονται και τα μεγαλύτερα μένουν καχεκτικά.

-Σκληρωτινίαση Sclerotinia sclerotiorum. Εκδηλώνεται με υγρή σήψη στο λαιμό του φυτού και ξήρανση. Επεκτείνεται στους βλαστούς, φύλλα και λοβούς. Πάνω στα προσβεβλημένα μέρη αναπτύσσεται λευκό μυκήλιο και μέσα σχηματίζονται μικρά, ακανόνιστα, μαύρα σκληρώτια.

-Σκωρίαση Uromyces appendiculatus (φασόλι). Προσβάλλονται κυρίως τα φύλλα (κάτω επιφάνεια) και σπανιότερα οι λοβοί. Αρχικά σχηματίζονται μικρές φλύκταινες λευκοπράσινες, που αργότερα ανοίγουν και βγαίνουν σε σωρούς τα ουρεδοσπόρια σε χρώμα σκουριάς. Τέλος, οι κηλίδες γίνονται σχεδόν μαύρες από τα τελευτοσπόρια, τα φύλλα ξεραίνονται και πέφτουν πρόωρα.

-Ωίδια Erysiphae polygoni, Erysiphae pisi. Προκαλεί στα υπέργεια μέρη του φυτού (κυρίως στα φύλλα) ακανόνιστες καστανοκόκκινες κηλίδες, που καλύπτονται από λευκό μηκήλιο. Σε μεγάλη προσβολή, τα φύλλα παραμορφώνονται και πέφτουν.

-Βακτηριώσεις Xanthomonas phaseoli και Pseudomonas phaseolicola (φασόλι). Στο φασόλι προκαλούν στο φύλλο ελαιώδεις κηλίδες, που περιβάλλονται από χλωρωτική ζώνη και αυξανόμενες μπορεί να καλύψουν όλο το έλασμα. Τελικά ξεραίνονται και παίρνουν καστανό χρώμα.

-Ιώσεις BCMV κοινό μωσαϊκό του φασολιού, BYMV κίτρινο μωσαϊκό του φασολιού PMV κοινό μωσαϊκό μπιζελιού

Τις περισσότερες φορές, τα συμπτώματα των τριών ιώσεων συνυπάρχουν. Το κοινό μωσαϊκό προκαλεί στα φύλλα εναλλασσόμενο χρωματισμό πράσινου και κίτρινου, παραμόρφωση (η περιφέρεια του ελάσματος στραμμένη προς τα κάτω) και νανισμό του φυτού, με αποτέλεσμα μείωση της απόδοσης μέχρι ακαρπίας. Το κίτρινο μωσαϊκό εκδηλώνεται με πολλές κοκκινοκαστανές κηλίδες στα παλιά φύλλα και κίτρινα στίγματα ή αποχρωματισμένες ζώνες στα νέα φύλλα.

Ο ιός του κοινού μωσαϊκού του μπιζελιού προκαλεί ανοιχτό χρωματισμό των νευρώσεων των φύλλων και κίτρινο μωσαϊκό.

-Έντομα εδάφους: ο κρεμμυδοφάγος Gryllotalpa vulgaris, οι αγρότιδες Agrotis spp και οι σιδηροσκώληκες Elateridae. Κατατρώγουν τα υπόγεια μέρη και μερικώς το στέλεχος και τα κατώτερα φύλλα.

-Αφίδες Αphis fabae (μαύρη), Acythosiphum pisum (πράσινη). Σοβαρότερη είναι η προσβολή του αρακά. Απομυζούν τους χυμούς από φύλλα (συρρικνώνονται και συστρέφονται), νεαρούς βλαστούς (γίνονται καχεκτικοί) και λοβούς (όταν δε γίνει έγκαιρη καταπολέμηση και η προσβολή επεκταθεί), εξασθενώντας το φυτό και μειώνοντας την παραγωγή.

Επιπλέον είναι φορείς ιώσεων.

-Βρούχος Acanthoscelides obtectus (σε καλλιέργεια για ξερό φασόλι). Το έντομο ωοτοκεί πάνω στους λοβούς και οι προνύμφες εισχωρούν στους σπόρους. Οι ζημιές συνεχίζονται και στην αποθήκη, γιατί ο βρούχος αυτός έχει 4-7 γενιές το χρόνο.

-Τετράνυχοι Tetranychus spp.(φασόλι). Συνήθως βρίσκονται άφθονοι στην κάτω επιφάνεια των φύλλων, που τα απομυζούν και τα ξεραίνουν. Διακρίνονται από τον ιστό που σχηματίζουν.

-Κάμπιες των λοβών. Οι κάμπιες των λεπιδόπτερων αυτών τρώγουν τους ανώριμους σπόρους μέσα στους λοβούς.

Θρεπτική αξία

Τα φασόλια καταλαμβάνουν σπουδαίο μέρος στην καθημερινή διατροφή του ανθρώπου και αποτελούν ένα είδος, κατ’ εξοχήν θρεπτικό και υγιεινό. Χρησιμοποιούνται ως λαχανικά ή εντελώς ξερά καθώς και σαν όσπρια.

Τα Πράσινα φασολάκια, έχουν λίγες θερμίδες (μόνο 44 Kcal σε ένα ολόκληρο φλιτζάνι) και είναι φορτωμένα με θρεπτικά συστατικά. Ειδικότερα η περιεκτικότητα των χλωρών φασολιών σε νερό είναι 90% και επιπλέον έχουν βιταμίνες Α, Β και C.

Τα πράσινα φασολάκια αποτελούν εξαιρετική πηγή βιταμίνης Κ, βιταμίνης C, διαιτητικών ινών και μαγγανίου, πολύ καλή πηγή φυλλικού οξέος και σιδήρου και καλή πηγή βιταμινών του συμπλέγματος (Β1, Β2, Β3, Β6), βιταμίνης Α και των ανόργανων συστατικών μαγνήσιο, ασβέστιο και φώσφορο. Περιέχουν επίσης, τα καροενοειδή β – καροτένιο, λουτεΐνη και ζεαξανθίνη.

Αποτελούν πλούσια πηγή βιταμίνης Κ, η οποία είναι αναγκαία για να διατηρηθεί η κατάλληλη πυκνότητα των οστών και η πήξη του αίματος. Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο και στην σωστή ανάπτυξη του εμβρύου. Ελλείψεις της βιταμίνης Κ έχουν συνδεθεί με τη βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία, γαστρεντερική αιμορραγία, αιματουρία (αίμα στα ούρα), ρινορραγίες, αιμορραγία του οφθαλμού, αναιμία, αιμορραγία ούλων, παρατεταμένο χρόνο πήξης, αιματώματα, αιμορραγία, εύκολοι μώλωπες, πορφύρα, οστεοπενία, οστεοπόρωση, κατάγματα, υπερασβεστιουρία, και ασβεστοποίηση των μαλακών ιστών, ιδιαίτερα στις καρδιακές βαλβίδες.

Για αυτό, ειδικά τα άτομα με αυξημένο κίνδυνο για οστεοπόρωση, όπως οιμετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και οι ηλικιωμένοι, μπορεί να επωφεληθούν συμπεριλαμβάνοντας τα φασολάκια στη διατροφή τους.

Τα πράσινα φασολάκια όμως, είναι ένα από τα λίγα τρόφιμα που περιέχουν μετρήσιμη ποσότητα οξαλικών αλάτων, φυσικές ουσίες που βρέθηκαν στα φυτά, τα ζώα και τον άνθρωπο. Τα οξαλικά άλατα μπορούν, σπανίως, να προκαλέσουν προβλήματα υγείας. Για το λόγο αυτό, τα άτομα με ήδη υπάρχοντα προβλήματα στα νεφρά ή στη χοληδόχο κύστη, ας αποφεύγουν την κατανάλωση πράσινων φασολιών. Τα Οξαλικά άλατα μπορεί επίσης να παρεμβαίνουν στην απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό. Για το λόγο αυτό, τα άτομα που επιχειρούν να αυξήσουν το ασβέστιο, ας αποφύγουν τα πράσινα φασολάκια ή αν παίρνουν συμπληρώματα ασβεστίου, ας τρώνε πράσινα φασολάκια 2 – 3 ώρες πριν ή μετά τη λήψη των συμπληρωμάτων αυτών.

Τα φασολάκια θα πρέπει να φυλάσσονται σε δροσερό μέρος και να προστατεύονται από τις απώλειες υγρασίας. Πλένοντας τα φασολάκια πριν τα φυλάξετε, ενισχύει την υγρασία τους και βοηθά να παραμείνουν φρέσκα. Θερμοκρασίες κάτω των 4° C μπορεί να τα καταστρέψουν.

Πηγή:gardenmagazine.gr

Το άρθρο Φασόλια: καλλιέργεια και οι ποικιλίες τους εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Η καλλιέργεια του φασολιού και τα μυστικα του

Παναγιώτης Ιωάννου — Fri, 15 May 2020 03:57:17 +0000

Από τα πιο δημοφιλή λαχανικά του καλοκαιρού είναι το φασόλι! Τα φρέσκα φασολάκια μπορούμε να τα φάμε σε σαλάτα και σε πολλές αγαπημένες συνταγές μαγειρικής, ενώ υπάρχουν και ποικιλίες που φυτεύονται για ξερό φασόλι για να φτιάξουμε την αγαπημένη μας φασολάδα και φασόλια γίγαντες. Φυτεύουμε τις φασολιές, συνήθως, την εποχή της άνοιξης για να έχουμε την παραγωγή μας μέσα στο καλοκαίρι και στις αρχές φθινοπώρου. Και για όσους δεν έχουν διαθέσιμο κήπο, μπορούμε να φυτέψουμε φασόλια σε γλάστρα στο μπαλκόνι για να απολαύσουμε μία καλή παραγωγή. Τα φασόλια έχουν υψηλή διατροφική αξία, καθώς είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, βιταμίνες, αντιοξειδωτικές ουσίες, φυτικές ίνες και μέταλλα. Επειδή έχουν πολύ χαμηλά λιπάρα συστήνονται σε όλες τις δίαίτες και τα διατροφικά προγράμματα. Ας δούμε τι πρέπει να γνωρίζουμε για την καλλιέργεια της φασολιάς, ποιες ποικιλίες επιλέγουμε και τι φροντίδα χρειάζονται για να απολαύσουμε τα πιο νόστιμα φασόλια από τον κήπο μας.

Χαρακτηριστικά

Η χώρα καταγωγής του είναι η Αμερική. Καλλιεργείται κυρίως για την κατανάλωση τους ως πράσινος λοβός-φασολάκι ή ώριμος σπόρος-φασόλια ξερά. Τα ξερά φασόλια είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και υδατάνθρακες. Το κοινό φασόλι προσαρμόζεται σε τροπικές, υποτροπικές και εύκρατες περιοχές με καλύτερη προσαρμοστικότητα στην εύκρατη ζώνη όπου και δίνει τις μεγαλύτερες αποδόσεις. Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι οι νάνες και οι αναρριχώμενες.

Καλλιεργητικές Τεχνικές

Σπορά

Το κοινό φασόλι δεν αντέχει στους παγετούς. Η σπορά του γίνεται την άνοιξη, στη βόρεια Ελλάδα μέσα – με τέλη Απριλίου, ενώ στη νότια λίγο νωρίτερα. Αυτό που πρέπει να προσέξει κανείς, είναι οι όψιμοι παγετοί, γιατί μπορεί να δημιουργήσουν πρόβλημα στην καλλιέργεια ή ακόμη και να την καταστρέψουν ολοσχερώς. Η σπορά πρέπει να γίνεται όταν η θερμοκρασία του εδάφους είναι 12-15 °C γιατί σε χαμηλότερες θερμοκρασίες δεν επιτυγχάνεται το φύτρωμα. Η θερμοκρασία εδάφους είναι ένας παράγοντας που καθορίζει τις ημέρες που θα χρειαστούν για να φυτρώσουν οι σπόροι, όσο υψηλότερες είναι οι θερμοκρασίες, τόσο λιγότερες μέρες απαιτούνται για το φύτρωμα. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξη των φυτών είναι 21-26 °C. Κάτι άλλο που πρέπει κανείς να προσέξει είναι η ολοκλήρωση του βιολογικού κύκλου, ο οποίος θα πρέπει να ολοκληρωθεί όσο οι θερμοκρασίες είναι μικρότερες από 32 °C, γιατί σε μεγαλύτερες δεν επιτυγχάνεται καρπόδεση.
Οι αποστάσεις και η ποσότητα σπόρων εξαρτάται από την ποικιλία που καλλιεργείται:

Ποικιλίες	Αποστάσεις μεταξύ των γραμμών	Ποσότητα σπόρου
Νάνες	60 cm	7-15 kg/στρ.
Αναρριχώμενες	80-90 cm	5-8 kg/στρ.

Λίπανση

Το κοινό φασόλι με την αζωτοδέσμευση δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του σε Ν, για το λόγο αυτό γίνεται προσθήκη αζώτου ανάλογα με τη γονιμότητα του εδάφους. Συνήθως γίνεται προσθήκη 2,25-10 kg Ν. Λίπανση με φωσφόρο γίνεται σε ποσότητα 15-20 kg P2O5. Η λίπανση γίνεται πριν ή κατά τη σπορά χωρίς να έρθει σε επαφή με το σπόρο το λίπασμα. Το κοινό φασόλι μπορεί να αναπτυχτεί σε ποικιλία εδαφών, από αμμώδη έως αργιλώδη.

Αυτά με καλή στράγγιση και καλό αερισμό
Ποια εδάφη είναι κατάλληλα για την καλλιέργεια;

Τα εδάφη θα πρέπει να έχουν καλή στράγγιση και καλό αερισμό. Επίσης, κατάλληλα είναι και αυτά τα οποία θερμαίνονται νωρίς την άνοιξη. Καταλληλότερα όμως είναι τα αμμώδη και τα αργιλοπηλώδη. Τα φυτά αναπτύσσονται χωρίς προβλήματα σε εδάφη των οποίων το pH είναι 5,2-6,8.

Άρδευση

Σε όλη την καλλιεργητική περίοδο τα φυτά θα πρέπει να έχουν επάρκεια σε υγρασία ώστε να επιτευχθεί στο μέγιστο η απόδοση και η ποιότητα των σπόρων. Η έλλειψη υγρασίας στην άνθιση και στην καρπόδεση προκαλεί ανθόρροια και καρπόρροια, αντίστοιχα. Η άρδευση γίνεται είτε με τεχνική βροχή είτε σε αυλάκια. Δε συνιστάτε η κατάκλιση.

Καταπολέμηση ζιζανίων

Η καταπολέμηση των ζιζανίων είναι απαραίτητη σε όλη τη διάρκεια ανάπτυξης των φυτών. Η αντιμετώπιση τους γίνεται:

Με σκάλισμα όταν τα φυτά δεν έχουν ακόμη ανθίσει, γιατί τα άνθη είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα.
Με εφαρμογή ζιζανιοκτόνων πριν το φύτρωμα ή με ενσωμάτωση πριν την σπορά.

Συγκομιδή –Διατήρηση σπόρων

Όταν οι λοβοί έχουν ξεραθεί και οι σπόροι έχουν υγρασία 16-20%
Πότε ξεκινά η συγκομιδή του προϊόντος;

Η συγκομιδή γίνεται όταν οι λοβοί έχουν ξεραθεί και οι σπόροι έχουν υγρασία 16-20%, σε μικρότερα ποσοστά υγρασίας υπάρχει ο κίνδυνος οι σπόροι να σπάσουν κατά τη συγκομιδή. Στις νάνες ποικιλίες η συγκομιδή γίνεται με θεριζοαλωνιστικές μηχανές, αφού πρώτα έχουν υποστεί κάποια τροποποίηση ή με το χέρι όπου αφαιρούνται τα φυτά, συγκεντρώνονται σε σωρούς για να ξεραθούν και στη συνέχεια ακολουθεί ο αλωνισμός τους. Στις αναρριχώμενες ποικιλίες η συγκομιδή γίνεται μόνο με το χέρι, αφαιρούνται οι λοβοί, αφήνονται να ξεραθούν και στη συνέχεια γίνεται ο αλωνισμός. Οι σπόροι των ξερών φασολιών αποθηκεύονται για 6-10 μήνες σε θερμοκρασία 5-10 °C και σε ποσοστό υγρασίας 40-50%.

Απόδοση

Η μέση απόδοση του κοινού φασολιού στη χώρα μας είναι 200 kg/στρ.

Εχθροί

Αφίδες ( Myzus persicae, Aphis gossypii και Aphis fabae), Λιριόμυζες ( Liriomyza bryoniae, L. trifoliae και L. huidrobrensis), Βρούχος ( Acanthoscelides obtectus), Θρίπες ( Thrips tabaci, Frankliniella occidentalis, και Heliothrips haemorrhoidalis), Tετράνυχος (Tetranychus urticae).

Ασθένειες

Τήξεις φυταρίων και σήψεις ριζών από ριζοκτόνια (Rhizoctonia solani)
Ξηρή σήψη των ριζών από φουζάριο ( Fusarium solani)
Σκωρίαση (Uromyces spp.)
Ανθράκωση ( Colletotrichum lindemuthianum)
Αλτερναρίωση (Alternaria spp.)
Κοινό μωσαϊκό του φασολιού ( bean common mosaic virus, BCMV)
Κίτρινο μωσαϊκό του φασολιού (bean yellow mosaic virus,BYMV)
Κίτρινη νεύρωση του τριφυλλιού ( clover yellow vein virus, CYVV)
Ιός του μωσαϊκού της αγγουριάς (cucumber mosaic virus, CMV).

Ποιες είναι οι πιο γνωστές ποικιλίες φασολιού;

Υπάρχουν πολλες δημοφιλείς ντόπιες και παραδοσιακές ποικιλίες φασολιού, χαμηλές και αναρριχώμενες για να επιλέξουμε. Οι περισσότεροι καλλιεργητές προτιμούν ποικιλίες φρέσκου φασολιού που δεν έχουν ίνες, καθώς είναι πιο ευχάριστες όταν τις τρώμε. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι ποικιλίες φασολιού για ξερό φασόλι, έχουν πιο σκληρό περίβλημα και με πολλές ίνες. Πολύ γνωστές ποικιλίες φρέσκου φασολιού είναι το τσαουλί, το τερλί, το αμπελοφάσουλο (μαυρομάτικο), το φασόλι του μέτρου (φιδοφάσουλο), τα μπαρμπούνια (χάντρες), τα καναρίνια (κίτρινα φασόλια), η βουλγάρα (πρώιμη μπαρμπούνα), η ζαργάνα, το αναρριχώμενο μπαρμπούνι, ενώ κατά περιοχές θα συναντήσουμε και άλλες ενδιαφέρουσες τοπικές ποικιλίες. Εξαιρετική παραδοσιακή ποικιλία ξερού φασολιού είναι οι γίγαντες Πρεσπών. Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι αναρριχώμενες ποικιλίες φασολιού είναι πολύ πιο παραγωγικές από τις χαμηλές ποικιλίες, ενώ παράλληλα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια παραγωγής αν και καθυστερούν περίσσοτερο να μπουν στην παραγωγή σε σχέση με τις χαμηλές.

Πώς προετοιμάζουμε το έδαφος για τη φύτευση των φασολιών;

Η καλλιέργεια του φασολιού χρειάζεται γόνιμο έδαφος, πλούσιο σε οργανική ουσία και με καλή αποστράγγιση για να έχει καλή ανάπτυξη και καρποφορία. Κατά την προετοιμασία του εδάφους για καλλιέργεια οργώνουμε αρχικά το χωράφι για να γίνει το χώμα αρκετά αφράτο, καθώς είναι απαραίτητο για τον σχηματισμό πλούσιου και ισχυρού ριζικού συστήματος της φασολιάς. Στη συνέχεια, πριν τη φύτευση του φασολιού, ενσωματώνουμε αρκετό κομπόστ, χωνεμένη κοπριά και βιολογικό λίπασμα για να εμπλουτίσουμε το έδαφος με οργανική ουσία και θρεπτικά συστατικά.

Πώς φυτεύονται οι φασολιές και σε τι αποστάσεις;

Δε συνηθίζεται να φτιάχνουμε σπορείο για τα φασόλια για να τα μεταφυτέψουμε στον κήπο μας, όπως συμβαίνει και με την μπάμια και το καλαμπόκι. Προτιμάμε η φύτευση του φασολιού να γίνεται με σπόρο απευθείας στο χώμα. Με αυτό τον τρόπο, οι φασολιές μας ριζώνουν καλύτερα και έχουν πιο πλούσια ανάπτυξη. Πριν την σπορά, βάζουμε τα φασόλια από το προηγούμενο βράδυ σε ένα βρεγμένο πανί για να ενυδατωθούν και να φυτρώσουν γρηγορότερα. Φυτεύουμε τα φασόλια απευθείας στο χώμα, σε βάθος 4-5 εκατοστών, 2-3 σπόρους φασολιού σε κάθε θέση φύτευσης, σε αποστάσεις 20-40 εκατοστών μεταξύ των φυτών και 50-80 εκατοστών μεταξύ των γραμμών φύτευσης.

Πόσο συχνά χρειάζεται πότισμα η καλλιέργεια του φασολιού;

Η φασολιά είναι σχετικά απαιτητική σε νερό και χρειάζεται τακτικό πότισμα για να έχει καλή και ποιοτική παραγωγή. Κατά τη φύτευση των φασολιών, αποφεύγουμε τις μεγάλες ποσότητες νερού γιατί μπορεί να σαπίσει ο σπόρος του φασολιού και να μην φυτρώσει. Κατά την περίοδο της ανθοφορίας και της καρπόδεσης της φασολιάς, απαιτείται επάρκεια νερού και όχι περίσσεια, καθώς το υπερβολικό πότισμα μπορεί να προκαλέσει πτώση των ανθέων και αποτυχία στην καρπόδεση. Σε καμία περίπτωση δεν αφήνουμε τα φυτά του φασολιού εντελώς απότιστα «για να δέσουν οι καρποί», όπως υποστηρίζουν παλιοί καλλιεργητές, γιατί με αυτό τον τρόπο ξεραίνεται το άνθος και πέφτει. Συνήθως, ποτίζουμε τις φασολιές κάθε δυο-τρεις μέρες την περίοδο της άνοιξης και κάθε 1-2 μέρες την περίοδο του καλοκαιριού, ώστε το χώμα να διατηρείται σχετικά υγρό γύρω από την ρίζα του φασολιού. Προτιμούμε σύστημα ποτίσματος με σταγόνες για να έχουμε πιο αποτελεσματικό πότισμα των φασολιών και να κάνουμε και εξοινονόμηση νερού.

Κάθε πότε βάζουμε λίπασμα στην καλλιέργεια του φασολιού;

Η καλλιέργεια του φασολιού έχει σημαντικές ανάγκες σε λίπανση για να εξασφαλίσουμε καλή ανάπτυξη και παραγωγή. Πέραν της βασικής λίπανσης κατά την φύτευση με πλήρες βιολογικό λίπασμα πλούσιο σε άζωτο, φώσφορο και κάλιο, είναι σημαντικό να προσθέτουμε κάθε τρεις βδομάδες βιολογικό λίπασμα, ενισχυμένο σε κάλιο και μαγνήσιο για να ενισχύσουμε την παραγωγή των καρπών. Για ενίσχυση της ανθοφορίας και της καρπόδεσης μπορούμε να ψεκάσουμε με διάλυμα ψευδαργύρου, ενώ είναι σημαντικό να προσθέτουμε συμπληρωματικά λίπασμα σιδήρου για να εξασφαλίσουμε καταπράσινη βλάστηση και να αποφύγουμε την εμφάνιση κιτρινισμένων φύλλων.

Ποιες ασθένειες και ποια έντομα προσβάλλουν την καλλιέργεια του φασολιού;

Η καλλιέργεια του φασολιού προσβάλλεται από αρκετές ασθένειες και έντομα. Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας και κακού αερισμού, το φύλλωμα του φασολιού προσβάλλεται από μυκητολογικές ασθένειες όπως ο περονόσπορος, το ωίδιο, ο βοτρύτης, η ασκοχύτωση και η σκωρίαση. Για την οικολογική προστασία του φασολιού από ασθένειες, ψεκάζουμε με διάλυμα βρέξιμου χαλκού και βρέξιμου θειαφιού το φύλλωμα των φασολιών. Τα φασόλια προσβάλλονται από διάφορα έντομα, όπως από τις βρωμούσες που τσιμπούν τους καρπούς της φασολιάς και δεν τους αφήνουν να ωριμάσουν. Επίσης, το έντομο της μελίγκρα, του αλευρώδη και άλλα έντομα που δημιουργούν μελιτώματα τα οποία κολλάνε στα φύλλα και στους καρπούς. Για να αντιμετωπίσουμε τα έντομα που προσβάλλουν τη φασολιά χρησιμοποιούμε οικολογικά σκευάσματα σαπώνων αλάτων καλίου και φυσικής πυρεθρίνης που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα. Εναλλακτικά, για την προληπτική προστασία της φασολιάς από έντομα ψεκάζουμε κάθε 10 μέρες με αυτοσχέδια συνταγή που φτιάχνουμε διαλύοντας μία κουταλιά της σούπας τριμμένο πράσινο σαπούνι και μία κουταλιά του γλυκού οινόπνευμα σε ένα λίτρο νερο. Και μην ξεχάσουμε φυσικά τον τετράνυχο, το μικρό αραχνάκι που προσβάλλει τις φασολιές και ξεραίνει το φύλλωμα τους μέσα στο καλοκαίρι. Για την αντιμετώπιση του τετράνυχου, ψεκάζουμε με βρέξιμο θειάφι τα φύλλα των φυτών σε θερμοκρασίες κάτω των 30 βαθμών Κελσίου για να αποφύγουμε την πρόκληση εγκαυμάτων.

Χρειάζεται υποστήλωση η καλλιέργεια του φασολιού;

Μια βασική φροντίδα της καλλιέργειας του φασολιού είναι η στήριξη των φυτών. Ειδικά αν φυτέψουμε αναρριχώμενες ποικιλίες φασολιού, μόλις τα φυτά αναπτυχθούν και μεγαλώσουν λίγο, απαιτείται υποστήλωση χρησιμοποιώντας καφασωτά ή καλάμια που βρίσκουμε από τον αγρό τα όποια φτιάχνουμε με τον χαρακτηριστικό «ινδιάνικο» τρόπο δεσίματος. Επίσης, είναι πολύ χρήσιμο και λειτούργικό το ειδικό πλαστικό δίχτυ αναρρίχησης φασολιών που κυκλοφορεί στο εμπόριο, το οποίο έχει πλάτος 2 μέτρων και πάνω του δημιουργείται μία μεγάλη επιφάνεια στην οποία μπορούν να αναρριχηθούν εξαιρετικά οι φασολιές μας. Σε κάθε περίπτωση, χρειάζεται προσεκτικό δέσιμο των φυτών του φασολιού με σπάγκο, καθώς όπως αναπτύσσονται και καρποφορούν υπάρχει κίνδυνος να πέσουν όταν θα είναι υπερφορτωμένα με καρπό.

Πότε γίνεται η συγκομιδή των φασολιών και πώς διατηρούνται;

Η συγκομιδή των φασολιών ξεκινά περίπου 2 μήνες μετά τη φύτευση και διαρκεί περίπου 2-3 μήνες. Είναι σημαντικό να συγκομίζουμε τους καρπούς του φρέσκου φασολιού πριν ωριμάσουν καλά, γιατί καθώς οι λοβοί ωριμάζουν, σκληραίνουν και γεμίζουν με ίνες που τους κάνουν ακατάλληλους στο μαγείρεμα. Συλλέγουμε δροσερούς τους καρπούς του φρέσκου φασολιού τις πρωινές ώρες και να τους διατηρούμε κατευθείαν στην συντήρηση του ψυγείου προκειμένου να τους μαγειρέψουμε χωρίς να χάνουν καθόλου τη φρεσκάδα τους. Επίσης, αν βράσουμε για ένα λεπτό τα φρέσκα φασολάκια και στην συνέχεια τα ρίξουμε σε κρύο νερό και μετά τα στεγνώσουμε, μπορούμε να τα συντηρήσουμε για αρκετούς μήνες στο ψυγείο. Οι ξερές ποικιλίες φασολιού συγκομίζονται αργότερα από ότι οι φρέσκες όταν ξεραίνοντοι οι λοβοί τους και όταν οι σπόροι έχουν φτάσει στο κανονικό τους μέγεθος και έχουν χάσει την υγρασία τους.

Στις νότιες περιοχές της Ελλάδας, μπορούμε να φυτέψουμε καθιστές ποικιλίες φρέσκου φασολιού όψιμα στα τέλη του καλοκαιριού και να έχουμε σημαντική συγκομιδή μέσα στο φθινόπωρο καθώς λόγω χαμηλότερων θερμοκρασιών που επικρατούν σε σχέση με το καλοκαίρι, έχουμε μειωμένες προσβολές από έντομα και τετράνυχο.

Το άρθρο Η καλλιέργεια του φασολιού και τα μυστικα του εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Λαθούρι : Η καλλιέργειά του

Παναγιώτης Ιωάννου — Fri, 24 Jan 2020 21:32:39 +0000

Λαθούρι : Η καλλιέργειά του

Το λαθούρι θεωρείται ένα από τα πρώτα ψυχανθή που καλλιεργήθηκαν από τον άνθρωπο με ρίζες στα αρχαία χρόνια. Δύο απο τα καλλιεργούμενα είδη λαθουριού τα οποία έχουν σημασία για τη χώρα μας είναι το Lathyrus sativus L. (βρώσιμο λαθούρι), το Lathyrus cicera L. (κτηνοτροφικό λαθούρι).

Το λαθούρι είναι πιο εύπεπτο από άλλα όσπρια και έχει υψηλή διατροφική αξία. Είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και φυτικές ίνες. Είναι επίσης μία πολύ καλή πηγή βιταμινών του συμπλέγματος Β, ενώ αντίθετα είναι φτωχό σε λιπαρά και χοληστερόλη.

Χαρακτηριστικά

Το λαθούρι είναι ετήσιο ποώδες φυτό. Οι βλαστοί και οι μίσχοι φέρουν πτερύγια.

Βρώσιμο λαθούρι

Το ριζικό σύστημα του βρώσιμου λαθουριού (L. sativus) είναι πασσαλώδες. Η κύρια ρίζα φθάνει σε βάθος 50-70cm και φέρει πολλές δευτερεύουσες ρίζες.
Ο βλαστός διακλαδίζεται και η ανάπτυξη του φυτού είναι ημιόρθια και αναρριχώμενη. Το ύψος του φυτού φθάνει τα 40-90cm, ανάλογα με την ποικιλία και τις συνθήκες ανάπτυξης.
Τα φύλλα είναι σύνθετα και αποτελούνται από ένα ζεύγος γραμμοειδών φυλλαρίων και από διακλαδιζόμενη έλικα.
Τα άνθη εκφύονται μονήρη από τις μασχάλες των φύλλων και έχουν πολύ μακρύ ποδίσκο. Το χρώμα των ανθέων είναι συνήθως λευκό, αλλά επίσης ρόδινο ή κυανοπορφυρό.
Οι λοβοί έχουν μήκος 2,5-5cm, είναι πεπλατυσμένοι, λείοι, με δύο φυλλοειδή πτερύγια στη ράχη. Περιέχουν από 1-5 σπόρους. Οι σπόροι είναι γωνιώδεις, κωνικοί και πυραμοειδείς και έχουν χρώμα κιτρινόλευκο ή γκρίζο-καφέ, μερικές φορές σκούρο με στίγματα και ένα μικρό μάτι στο πλατύτερο άκρο.

Κτηνοτροφικό λαθούρι

Η κύρια πασσαλώδης ρίζα του κτηνοτροφικού λαθουριού (L.cicera) φθάνει σε βάθος 80-120cm και έχει λιγότερες δευτερεύουσες ρίζες από το Lathyrus sativus.
Το ύψος του φυτού φθάνει τα 30-50cm.
Τα φύλλα αποτελούνται από ένα ζεύγος γραμμοειδών ή λογχοειδών φυλλαρίων και φέρουν διακλαδιζόμενη έλικα. Στις μασχάλες των φύλλων απαντάται ένα μόνο άνθος με χρώμα πορτοκαλί-κοκκινωπό και με ποδίσκο βραχύτερο από τα φύλλα.
Οι λοβοί έχουν μήκος 3-4cm και στη ράχη τους φέρουν πλατύ αυλάκι. Οι σπόροι είναι λιγότερο γωνιώδεις από εκείνους του Lathyrus sativus, περισσότερο στρογγυλοί και έχουν ανοικτού χρώματος μάτι. Το χρώμα τους είναι αργυρόλευκο-γκριζωπό, διάστικτο με σκούρα στίγματα.

Εδαφοκλιματικές συνθήκες

Βρώσιμο λαθούρι

Προσαρμόζεται σε ξηρά κλίματα, παρ’ όλο ότι ανέχεται υψηλή βροχόπτωση. Είναι ανθεκτικό στις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία.
Προσαρμόζεται σε πτωχά εδάφη, ανέχεται δε βαριά, πηλώδη εδάφη. Είναι ευαίσθητο στην οξύτητα του εδάφους.

Κτηνοτροφικό λαθούρι

Είναι ανθεκτικό στο κρύο και τον παγετό κατά το αρχικό στάδιο ανάπτυξης και καλλιεργείται ως φθινοπωρινό στη ζώνη της Μεσογείου. Φυτρώνει ακόμη και στους 2-3oC. Αναπτυγμένα φυτά αντέχουν μέχρι -12oC.
Προσαρμόζεται σε πτωχά εδάφη, όχι όμως πολύ υγρά ή κορεσμένα με νερό.

Καλλιεργητικές τεχνικές

Η προετοιμασία του εδάφους για την καλλιέργεια του λαθουριού περιλαμβάνει όργωμα, το οποίο γίνεται συνήθως μετά τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου ή μετά τη συγκομιδή της προηγούμενης καλλιέργειας και ψιλοχωμάτισμα του εδάφους με δισκοσβάρνα.
Καταλληλότερη εποχή σποράς θεωρείται το διάστημα μεταξύ 15 Οκτωβρίου και 15 Νοεμβρίου. Συνιστώνται 16-20kg σπόρου/στρ. για χορτοδοτική καλλιέργεια και 14-15kg σπόρου/στρ. για παραγωγή καρπού. Η σπορά γίνεται σε αποστάσεις 25cm μεταξύ των γραμμών με τις κοινές σπαρτικές μηχανές των χειμερινών σιτηρών.
Το λαθούρι αντιδρά μόνο στη φωσφορική λίπανση και συνιστώνται 6kg P2O5/στρ.

Ωρίμανση και συγκομιδή

Η εποχή συγκομιδής της καλλιέργειας του λαθουριού για καρπό καθορίζεται από το κιτρινωπό χρώμα των περισσότερων λοβών και πριν αρχίσει το άνοιγμα των κατώτερων λοβών. Χρησιμοποιούνται δύο τρόποι συγκομιδής. Θερισμός των φυτών, παραμονής τους στην επιφάνεια του αγρού για να αποξηρανθούν και στη συνέχεια αλωνισμός, ή θεριζοαλωνισμός με τις θεριζοαλωνιστικές μηχανές των σιτηρών, μετά από κατάλληλη ρύθμιση.
Το στάδιο κοπής της χορτοδοτικής καλλιέργειας καθορίζει την ποιότητα και την ποσότητα του λαμβανόμενου χόρτου. Συγκομιδή στο στάδιο της άνθισης δίνει σανό καλής ποιότητας αλλά σε μικρή ποσότητα. Στην έναρξη της ωρίμανσης η ποιότητα είναι κατώτερη και η ποσότητα μειωμένη επειδή έχουν ξηραθεί τα φύλλα και τινάζονται κατά το θερισμό. Αυτό το στάδιο στη χώρα μας εντοπίζεται μέσα στο Μάιο.

Εχθροί και ασθένειες

Οι κυριότερες μυκητολογικές ασθένειες που έχουν παρατηρηθεί σε διάφορες περιοχές της χώρας μας στην καλλιέργεια του λαθουριού είναι οι εξής:

η Σκληρωτινίαση (Sclerotinia sclerotiorum)
η Σκωρίαση (Uromyces spp.)
η Ασκοχύτωση (Ascochyta pisi)
το Ωίδιο (Erysiphe pisi)

Οι εχθροί που προσβάλλουν την καλλιέργεια του λαθουριού είναι οι παρακάτω:

ο Βρούχος
ο Φυτονόμος
το Άπιο

Πηγή – agrosimvoulos.gr

Το άρθρο Λαθούρι : Η καλλιέργειά του εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Σόγια: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Παναγιώτης Ιωάννου — Tue, 19 May 2015 00:00:00 +0000

Σκοπός καλλιέργειας
Η σόγια καλλιεργείται στην Κίνα και Ιαπωνία από πολύ αρχαία χρόνια. Στην Ευρώπη πρώτο δοκιμάστηκε η καλλιέργεια της από τα μέσα του περασμένου αιώνα στην Ουγγαρία και Γαλλία.
Οι χρησιμοποιήσεις του οσπρίου αυτού είναι πολλαπλές. Τρώγεται μαγειρευτό από τον άνθρωπο και χρησιμοποιείται για τροφή των ζώων. Είναι πιο θρεφτική από όλα τα όσπρια, ακόμα και από το κρέας.
Η σόγια είναι πλούσια σε λίπη και σε λευκώματα, για αυτό χρησιμοποιείται για την παραγωγή διαφόρων βιομηχανικών προϊόντων. Το σπουδαιότερο από τα προϊόντα της σόγιας είναι το λάδι. Καβουρντισμένη και τριμμένη χρησιμεύει για απομίμηση σοκολάτας.
Κατεργασμένη με νερό δίνει ένα γαλάκτωμα, που στη ζαχαροπλαστική χρησιμοποιείται αντί για γάλα. Μοιάζει τόσο πολύ με το γάλα, που στην Ιαπωνία με πυτιά φτιάνουν ένα νοστιμότατο τυρί.Στην Ελλάδα θα ενδιέφερε περισσότερο η καλλιέργεια της κτηνοτροφικής σόγιας για καρπό ή για χόρτο.
Ο καρπός της θα μπορούσε να αντικαταστήσει τις πίτες και τις άλλες συμπυκνωμένες τροφές στη διατροφή των γαλακτοφόρων αγελάδων, γιατί αυξάνει πολύ τη γαλακτοπαραγωγή τους.
Στον τόπο μας η καλλιέργεια αυτή βρίσκεται ακόμα στο στάδιο των δοκίμων. Πρέπει να δούμε αν πετυχαίνει η καλλιέργεια της και ποιες ποικιλίες πετυχαίνουν.Στη Φλώρινα καλλιέργησε σόγια στον εκεί Γεωργικό Σταθμό ο μακαρίτης ο Κοντόπουλος. Μας έγραφε προ ετών ότι επέτυχε στο στρέμμα 100 οκάδες με μια μαύρη, πλατιά, νομευτική σόγια. Από τον ίδιο σπόρο καλλιεργήσαμε και εμείς στο Πικέρμι (1928) και πετύχαμε ανάλογα αποτελέσματα. Στη Λάρισα καλλιέργησε ο κ Παπαδάκης με αμφίβολα αποτελέσματα από πέρσι ξανάρχισε η καλλιέργειά της σε διάφορα μέρη άλλου με επιτυχία και αλλού όχι.Ποικιλίες σόγιαςΤο φυτό της σόγιας μοιάζει πολύ με το Φασόλι. Είναι ετήσιο, ποώδες,, ύψους 0,50 ως 1,50 μέτρου, με βλαστό πολύκλαδο, με άφθονα μακρόμισχα τριμερή χνουδωτά φύλλα. Τα άνθη είναι μικρά, άσπρα, γαλάζια η μαβιά ανάλογα με τις ποικιλίες. Τα σπέρματα είναι στρογγυλά η νεφροειδή πλατυσμένα. οι ποικιλίες της σόγιας που είναι πολυάριθμες ξεχωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με το σχήμα των σπερμάτων τους. Κάθε κατηγορία πάλι ξεχωρίζεται σε υποκατηγορίες ανάλογα με το χρώμα των σπερμάτων της (μαύρο, πράσινο, λαδί κ.τ.λ.)Δοκιμές, που έγιναν στην Ιταλία, αποδείξαν πως για τις παραμεσόγειες χώρες προκόβουν οι ακόλουθες ποικιλίες:
Οι καλύτερες ποικιλίες για φαΐ είναι οι κίτρινες και για τα ζώα οι μαύρες. Κίτρινες ποικιλίες : 1) lto-san, 2) Mandarin, 3) Mammouil Yelow, 4) Easy Cook, 5) Haberlandt

Πράσινες ποικιλίες : 6 Bonafous.

Λαδιές ποικιλίες : 7) Virginia.

Σιταράτες ποικιλίες : 8) Nepal.

Μαύρες ποικιλίες : 9) Peking, 10) Wilson.

Έδαφος – Κλίμα για την καλλιέργεια της σόγιαςΗ σόγια θέλει χώματα πλούσια σε ασβέστιο. Αν είναι φτωχά στο στοιχείο αυτό πρέπει να προσθέσουμε ασβέστη. Στα βαθιά και πλούσια χωράφια δίνει λαμπρά αποτελέσματα, χωρίς όμως για αυτό να ‘χει αποτυχίες στα φτωχά εδάφη. Η υγρασία του εδάφους τη βλάφτει. Δε θέλει χωράφια, που νεροκρατάνε. θέλει ξερά χώματα. Αντέχει τόσο στην ξηρασία που έστω κι’ αν καθόλου δε βρέξει από τη σπορά μέχρι τη συγκομιδή αναπτύσσεται θαυμάσια. Στις παγωνιές αντέχει επίσης περισσότερο από το φασόλι, (μέχρι 3 βαθμούς πάνω από το μηδέν), μ’ όλον ότι δεν κάνει για χειμωνιάτικο φυτό, γιατί καθώς μου έλεγε ο κ. Παπανδρέου, που το καλλιεργούσε μερικά χρόνια δοκιμαστικά ως χειμωνιάτικο στο Βοτανικό, ξεπαγιάζει συχνά το χειμώνα.Σπορά σόγιαςΗ σπορά γίνεται την άνοιξη, όταν, η θερμοκρασία φτάσει γύρω στους 10 βαθμούς, καμμιά βδομάδα πριν από τα φασόλια. Για καρπό φτάνουν 3-4 οκάδες σπόρος στο στρέμμα. Για σανό σπέρνεται στα πεταχτά 8-10 οκάδες στο στρέμμα.
Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής της, που βαστάει 3 ½ ως 4 μήνες, θέλει βοτανίσματα και σκαλίσματα.Το θέρισμα γίνεται με κόσα ή σβανά πριν ξεραθούνε τελείως τα λουβιά, γιατί τότε ανοίγουν μόνα τους και χύνουν το σπόρο. Η μαύρη πλατιά σόγια στη Φλώρινα κ’ εδώ είχε απόδοση ως 100 οκάδες στο στρέμμα δηλ. το ένα είκοσι δύο. Μπορεί να φτάσει όμως τις 200 ως 250 οκάδες, καρπό και από χίλιες πεντακόσιες μέχρι τέσσερες ήμισυ χιλιάδες οκάδες χόρτο, καθώς αποδείξανε δοκιμές που έγιναν στην Ιταλία.Καλλιέργεια σόγιαςΗ σόγια θέλει για λίπασμα ένα ημίσακο (40 οκάδες) 4 -10 -10. Μολονότι είναι ψυχανθές έχει ανάγκη αζώτου καθώς απέδειξαν οι δοκιμές μας. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν στα εδάφη μικροοργανισμοί κατάλληλοι να βοηθήσουν το αζωτολόγημα από τις ρίζες της σόγιας, ούτε εύκολο είναι το μπόλιασμα του εδάφους με αζωτολόγα βακτήρια, γι’ αυτό αν δεν δώσουμε άζωτο στο φυτό αυτό, δεν πετυχαίνει η καλλιέργειά του.Στο Πικέρμι, που κάναμε δοκιμές καλλιέργειας της σόγιας το 1928 στο μισό χωράφι είχαμε βάλει νίτρο και στο άλλο μισό δεν βάλαμε. Εκεί που δεν είχε νίτρο τα φυτά, αφού βγάλανε το πρώτο τους φύλλο μετά το φύτρωμα και εξαντλήσανε τις αποταμιεύσεις σε άζωτο, που είχε ο σπόρος, σταμάτησαν να αναπτύσσονται και σε λίγο άρχισαν να κιτρινίζουν, ενώ στο άλλο μισό χωράφι που υπήρχε αφομοιώσιμο άζωτο η βλάστηση προχωρούσε αρκετά ζωηρά. Το κιτρινισμένο χωράφι το χωρίσαμε και αυτό στη μέση και στο μισό ρίξαμε νίτρο στην επιφάνεια ενώ το άλλο μισό το αφήσαμε όπως ήταν. Εκεί που ρίξαμε το νίτρο σε λίγες μέρες πρασίνισε, ζωήρεψε, συνέχισε να βγάζει φύλλα και σε λίγο δεν το διέκρινες από κείνο που εξ αρχής δεν σταμάτησε να αναπτύσσεται. Εκείνο, που δεν δέχτηκε διόλου νίτρο σιγά-σιγά μαράθηκε και σε λίγο δεν υπήρχαν πιά φυτά στο χωράφι. Το μικρό αυτό πείραμα μας δείχνει πόσο χρειάζεται στη σόγια εξ αρχής το άζωτο.

Το άρθρο Σόγια: σπορά φύτεμα καλλιέργεια εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Τριγωνίσκος (μοσχοσίταρο): σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Παναγιώτης Ιωάννου — Tue, 29 Apr 2014 00:00:00 +0000

Σκοπός καλλιέργειας
Το μοσχοσίταρο καλλιεργείται σε όλη την βόρειο Αφρική, την Αίγυπτο και μερικά μέρη παραμεσόγεια της Ευρώπης για τους σπόρους του, τετραγωνικούς και αρωματικούς, που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική για μαλακτικό, για τον πονοκέφαλο και για την κτηνιατρική. Από τους σπόρους αυτούς, φτιάχνουν ένα είδος μπύρας. Επίσης τους τρώνε και οι άνθρωποι ή τους δίνουν στα ζώα για την παραγωγή λίπους. Τα τρυφερά βλαστάρια του τρώγονται ωμά η βραστά. Τέλος όλο το φυτό δίνει πρώτης γραμμής χόρτο για τα ζώα.Βοτανικά χαρακτηριστικά
Ο τριγωνίσκος (Trigonella foenum graecum) είναι φυτό μονόχρωμο, με ορθό βλαστό, λίγο χνουδάτο, με παράφυλλα τριγωνικά μυτερά, με μακρουλά ωοειδή φυλλίδια, οδοντωτά στην άκρη, με άνθη μοναχικά ωχρόλευκά 15 χιλιοστών μήκους, που βγαίνουν από το Μάρτη ως τον Μάη. Τα λουβιά λίγο καμπυλωτά, ζουλιγμένα στα πλάγια, με σπέρματα τετράγωνα, αρωματικά.Κλίμα, έδαφος, καλλιέργεια μοσχοσίταρου (τριγωνέλλας)Ο τριγωνίσκος (μοσχοσίταρο) αντέχει στη ζέστη και την ξέρα σχετικώς καλά. Δεν αντέχει πολύ στα μεγάλα κρύα, για αυτό η καλλιέργειά του προκόβει μάλλον στα μέρη, που δεν κάνει βαρύ χειμώνα. Αντέχει όμως περισσότερο από πολλά άλλα όσπρια το χειμώνα.
Σπέρνεται τον Οκτώβρη, στα πεταχτά σε αναλογία 3-4 οκάδες στο στρέμμα.
Για έδαφος προτιμάει τα μέτρια άργιλλοασβετώδη η άργιλλοαμμώδη χωράφια. Καμία περιποίηση δε θέλει ως τη συγκομιδή.
Αν καλλιεργείται για το χόρτο του θερίζεται μόλις δέσει τον καρπό. Αν καλλιεργείται για τον καρπό θερίζεται άμα ωριμάσει καλά. Το στρέμμα δίνει 250 ως 350 οκάδες ξερό χόρτο.

Το άρθρο Τριγωνίσκος (μοσχοσίταρο): σπορά φύτεμα καλλιέργεια εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Άζωτο από τα όσπρια

Παναγιώτης Ιωάννου — Mon, 14 Apr 2014 00:00:00 +0000

Εκείνο που χαρακτηρίζει περισσότερο τα όσπρια και γενικότερα τα ψυχανθή από τις άλλες οικογένειες των φυτών και που έχει τη μεγαλύτερη πρακτική σημασία είναι το πλήθος των μικρών φυματίων, που παρουσιάζουν οι ρίζες τους. Αν ξεριζώσουμε ένα οποιοδήποτε ψυχανθές, θα δούμε τις ρίζες του γεμάτες από μικρά εξογκώματα, τα φυμάτια, όπως τα λένε.
Άλλα ψυχανθή παρουσιάζουν περισσότερα, άλλα λιγότερα φυμάτια, άλλα μεγαλύτερα κι άλλα μικρότερα. Όλα όμως τα ψυχανθή παρουσιάζουν φυμάτια. Το σχήμα των φυματίων παραλλάζει πολύ στα διάφορα είδη των ψυχανθών. Στο λαθούρι έχουν σχήμα έλλειψης, στο τριφύλλι είναι αυγουλάτα, στη σόγια είναι ανώμαλα στρογγυλεμένα κλπ.
Τι είναι τα φυμάτια αυτά και ποιο ρόλο παίζουν στη ζωή των ψυχανθών;Οι εργασίες του Prillienx το 1879, συμπληρωμένες από τις εργασίες του Frank και των Hellriegel και Wilfartli απέδειξαν, πως τα φυμάτια στις ρίζες των ψυχανθών γίνονται μόνον από προσβολή των ριζών από μικροοργανισμούς του εδάφους και πως τα φυμάτια αυτά δίνουνε στα ψυχανθή την ικανότητα να αφομοιώνουν το άζωτο του αέρα.Οι εργασίες που αποδείξαν τα πάρα πάνω είναι οι ακόλουθες. Σε άμμο καμένη, και φυσικά στερημένη από κάθε οργανική ουσία και από κάθε μικροοργανισμό, χωρίς αζωτούχες ουσίες, σπείραν σπόρους μπιζελιού απολυμασμένους με σουμπλιμέ. Το νερό που ποτιζόταν η καλλιέργεια αυτή βραζόταν πριν, ώστε να μην έχει μικροοργανισμούς, και η επιφάνεια της άμμου ήτανε σκεπασμένη με αποστειρωμένο βαμπάκι, ώστε κι απ’ τον αέρα να μη μπορούν να πέσουν στην άμμο μικροοργανισμοί. Με λίγα λόγια, πήραν όλες τις προφυλάξεις για να εμποδίσουν τους μικροοργανισμούς από το να φτάσουνε στις ρίζες των μπιζελιών.Τα μπιζέλια αναπτυχθήκανε, μα πολύ ασθενικά. Τα φυτά, όταν σταμάτησε η ανάπτυξη τους και τα ανέλυσαν, δεν είχαν άζωτο περισσότερο απ όσο είχαν οι σπόροι, οι δε ρίζες τους δεν είχανε φυμάτια.
Λίγες σταγόνες νερό, που πέρασε πρώτα από χώμα καλλιεργημένο με όσπρια, έφτασε για να αλλάξει τη βλάστηση των μπιζελιών. Τα φυτά ζωηρέψαν, οι ρίζες τους γέμισαν με φυμάτια, και το άζωτο που αποκτήσαν ήτανε πολύ περισσότερο από όσο είχαν οι σπόροι.

Έτσι μπορούμε να βγάλουμε από τα στοιχεία αυτά το ακόλουθο συμπέρασμα:
Τα φυμάτια είναι αποτελέσματα μικροοργανισμών του εδάφους. Τα φυτά, όταν έχουν φυμάτια μπορούν κι αφομοιώνουν το άζωτο του αέρα.Τους έδωσαν και ονόματα διαφορετικά ό καθένας, όπως Bacterium radicicola, Bacillus radicicola ή pseudomonas radicicola. Από την τεχνητή αυτή καλλιέργεια των μικροοργανισμών των ριζών, μπορούμε να μπολιάσουμε ένα έδαφος αποστειρωμένο, όπου έχουν φυτρώσει ψυχανθή και θα δούμε σε λίγο να γεμίζουν οι ρίζες τους φυμάτια και να ζωηρεύουνε τα φυτά. Αν εξακολουθήσουμε να κάνουμε τεχνητές καλλιέργειες από μικροοργανισμούς παρμένους από διάφορα ψυχανθή και μπολιάσουμε μ* αυτές όχι ένα, αλλά περισσότερα είδη ψυχανθών, παρατηρούμε, πως οι μικροοργανισμοί οι παρμένοι από ένα ψυχανθές δεν ταιριάζουν σ’ όλα τα ψυχανθή, μα σ’ άλλα φτάνουν φυμάτια, σ’ άλλα όμως δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα.Αναφέρουμε εδώ τις καλλιέργειες του Nobbe, πολύ χαρακτηριστικές. Καλλιέργησε σε αποστειρωμένη άμμο μπιζέλια σε τρεις γλάστρες. Τη μία την μπόλιασε με βακτήρια βγαλμένα από φυμάτια μπιζελιού, τη δεύτερη με βακτήρια βγαλμένα από φυμάτια λούπινου, την τρίτη από φυμάτια ροβινίας της ψευτοακακίας. Στην πρώτη γλάστρα το κάθε φυτό μπιζελιού αφομοίωσε 58 χιλιοστά του γραμμαρίου άζωτο ατμοσφαιρικό, στη δεύτερη γλάστρα το κάθε φυτό αφομοίωσε 24 χιλιοστά του γραμμαρίου, στην τρίτη γλάστρα δεν αφομοιώσαν καθόλου.Οι καλλιέργειες αυτές ξανάγιναν με πολλά άλλα ψυχανθή και αποδείξαν πως τα βακτήρια τα βγαλμένα από φυμάτια Φυτών, του ίδιου είδους με αυτό που καλλιεργούμε, προκαλούν στο φυτό αυτό μεγαλύτερη αφομοίωση ατμοσφαιρικού αζώτου από τα βακτήρια τα βγαλμένα από φυτά άλλου είδους, και πως βακτήρια βγαλμένα από μερικά είδη ψυχανθών καμιά επίδραση δεν έχουν σε άλλα είδη ψυχανθών.
Εκείνο που μας ενδιαφέρει προ πάντων για τη γεωργική πράξη από τα ζητήματα αυτά είναι πως το έδαφος όπου θα καλλιεργήσουμε ένα ψυχανθές, πρέπει να έχει βακτήρια προσαρμοσμένα στο ψυχανθές αυτό.Αν από φυσικό του δεν έχει τα κατάλληλα βακτήρια πρέπει τεχνητά να το μπολιάσουμε μ’ αυτά, γιατί αλλιώς δεν πετυχαίνει η καλλιέργεια. Ειδάλλως πρέπει στο έδαφος να δώσουμε άζωτο, που εύκολα να μπορούν να απορροφήσουν οι ρίζες των φυτών. Αυτό παρατηρήθηκε σε πολλά μέρη, που ήταν άγνωστη η καλλιέργεια της σόγιας, και που θελήσαν να τη δοκιμάσουν. Βρεθήκανε στην ανάγκη να φέρουν από την Ιαπωνία χώμα, όπου καλλιεργείται με επιτυχία η σόγια, κι έτσι να μπολιάσουν με τα κατάλληλα βακτήρια το έδαφος, που θα δεχότανε για πρώτη φορά το φυτό αυτό. Αλλιώς χρειάστηκε να λιπάνουν με νιτρικό άζωτο το έδαφος, που καλλιέργησαν σόγια.Ποια είναι η κατάλληλη αυτή περίσταση;
Όπως όλοι οι παρασιτικοί οργανισμοί το ίδιο και τα βακτήρια των ψυχανθών για να μπούνε στον οργανισμό των φυτών, πρέπει να τόνε βρούνε σε περίοδο καχεξίας. Όταν αρχίσει να βλασταίνει το νέο φυτό του ψυχανθούς χρησιμοποιεί τις αζωτούχες ουσίες που είχε αποταμιευμένες το σπέρμα. Μόλις σωθούν οι ουσίες αυτές το φυτό περνάει μια περίοδο καχεξίας, σύντομη μα πολύ χαρακτηριστική. Τη στιγμή αυτή της ζωής του φυτού βρίσκουν τα βακτήρια αδύνατο τον οργανισμό του και τον κατακτάν. Το πιο λιγότερο προφυλαγμένο μέρος του φυτού είναι τα τριχοειδή του ριζίδια και αυτά προσβάλλονται πρώτα. Απ’ αυτά προχωράνε βαθύτερα και μπαίνουν στις ρίζες. Εκεί πολλαπλασιάζονται καταπληκτικά μέσα στα κύτταρα της ρίζας κατατρώγοντας τους υδατάνθρακες, που βρίσκονται αποταμιευμένοι εκεί. Τα κύτταρα ερεθιζόμενα από τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται κι αυτά στα μέρη, όπου χώθηκαν τα βακτήρια και έτσι εξογκώνεται η ρίζα και γίνονται τα φυμάτια.Τα βακτήρια μόλις μπούνε στις ρίζες αρχίζουν να τρέφονται από τους υδατάνθρακες και τις αζωτούχες ουσίες, που έχουν οι ρίζες. Μόλις σωθούν οι αζωτούχες ουσίες από τις ρίζες τα βακτήρια έχοντας ανάγκη από άζωτο για να φτιάξουν τις πλαστικές ουσίες, απ όπου είναι πλασμένος ο οργανισμός τους (το πρωτόπλασμα), υποφέρουν, ώσπου στο τέλος βρίσκουν το άζωτο που κυκλοφορεί στο αεροφόρο σύστημα των ριζών.Για να γίνει όμως η σύνθεση του αζώτου σε αζωτούχες ουσίες, που χρειάζεται το βακτήριο, πρέπει να χρησιμοποιηθεί μεγάλη δύναμη. Τη δύναμη αυτή τη βρίσκει το βακτήριο καίγοντας τους υδατάνθρακες, που παίρνει από τις ρίζες του φυτού. Το κάψιμο αυτό γίνεται μέσα στις πλαστικές ουσίες του βακτηρίου και φυσικά καταστρέφονται ένα μέρος απ αυτές και εκκρίνονται από τα βακτήρια σαν μια ουσία μυξερή, που τη βλέπουμε με το μικροσκόπιο ολόγυρα στα βακτήρια. Η μυξερή αυτή ουσία είναι αζωτούχος. Το φυτό την τρώει, την αφομειώνει κι έτσι ωφελείται από τις αζωτούχες ουσίες, που ετοιμάζουν τα βακτήρια.Αυτή η συντροφιά (συμβίωση) των ψυχανθών με τα μικρόβια είναι θαυμαστή, γιατί δεν υπάρχει σε άλλα είδη φυτών. Για αυτό το λόγο, τα όσπρια για να ζήσουν, δεν έχουν ανάγκη να βρουν το άζωτο διαλυμένο στο χώμα όπως τα άλλα φυτά, μα με την βοήθεια των μικροβίων, που ζούνε στις ρίζες τους, κατορθώνουν να τρέφονται από το άζωτο του αέρα. Έτσι έχουν το καλό αφήνοντας τις ρίζες τους στο χώμα μετά τη συγκομιδή, να το πλουτίζουν με άζωτο, ενώ όλα τα άλλα φυτά το φτωχαίνουν.Πρέπει να έχουμε απ όψη μας, πως όταν καλλιεργούμε σ’ ένα τόπο για πρώτη φορά ένα όσπριο, δεν θα δώσει με τον πρώτο χρόνο καλό εισόδημα, αλλά δεν πρέπει να απελπιζόμαστε και να συμπεραίνουμε, πως τα χωράφια μας δεν κάνουνε για το όσπριο αυτό, αλλά πρέπει με επιμονή να κάνουμε δοκιμές πολλές χρονιές στη σειρά. Επίσης πρέπει να ξέρουμε, πως χρειάζεται βοήθεια στην αρχή κάθε καινούργιο όσπριο, που καλλιεργούμε σ’ ένα τόπο.Η βοήθεια αυτή μπορεί να δοθεί, με λίγο νιτρικό λίπασμα ή με μπόλιασμα του χωραφιού μας με μικρόβια συνηθισμένα στο όσπριο αυτό. Καλλιέργειες τέτοιες μικροβίων πουλάει το εμπόριο με διάφορα ονόματα.
Μπορούμε όμως να μπολιάσουμε ένα χωράφι με μικρόβια ενός οσπρίου, ανακατεύοντας στο χωράφι αυτό μερικά κιλά χώμα παρμένο από χωράφι, που καλλιεργούταν και πρόκοβε πολλά χρόνια αυτό το όσπριο.

Το άρθρο Άζωτο από τα όσπρια εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Αρακάς (μπιζέλια): σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Παναγιώτης Ιωάννου — Wed, 09 Apr 2014 00:00:00 +0000

Τα μπιζέλια (αρακάς) τα καλλιεργούμε για τροφή των ανθρώπων και των ζώων. Τα τρώμε είτε φρέσκα με τα λουβιά τους ή ξεφλουδισμένα, είτε ξερά, ολόκληρα τα σπέρματα ή χωρίς περισπέρμιο και σπασμένα. Στα ζώα δίνονται τα ξερά σπέρματα ή το χόρτο τους.Κλίμα
Τα μπιζέλια αντέχουν περισσότερο στα κρύα από τα άλλα όσπρια, γι αυτό καλλιεργούνται στα πιο βορινά μέρη τής Ευρώπης. Οι πολλές ζέστες ή η ξέρα τα ενοχλούν το καλοκαίρι και κάνουν τα λουβιά τους όχι πολύ τρυφερά. Γι αυτό στην Ελλάδα, πρέπει να καλλιεργούνται πρώιμα, όταν μάλιστα προορίζονται για να ξοδευτούν φρέσκα. Στους κήπους όμως άμα καλοποτίζονται μπορούν να καλλιεργηθουν και οψιμώτερα. Επίσης στα δροσερά χωράφια μπορεί να καλλιεργηθεί οψιμώτερα ο αρακάς.
Στα πολύ βόρεια και τα ορεινά, όπου το χειμώνα παγώνει τη γη, δεν αντέχει το μπιζέλι στα πολύ-πολύ μεγάλα κρύα και τότε καλλιεργείται ανοιξιάτικο. Το μπιζέλι δεν υποφέρει επίσης τη σκιά και τον κλειστό χώρο. Θέλει φως και αέρα.Έδαφος
Το μπιζέλι απ το έδαφος δεν έχει πολλές αξιώσεις. Τα μέτρια χώματα αργιλοασβεστώδη ή αργιλοαμμώδη, που στραγγίζουν καλά το χειμώνα, μα που είναι δροσερά το καλοκαίρι, είναι κατάλληλα. Τα πολύ σφιχτά αργιλώδη ή τυρφώδη χωράφια, που νεροκρατάν, τα πολύ αμμουδερά, σχεδόν άγονα, τα πολύ ασβεστώδη δεν κάνουνε για τα μπιζέλια. Τα πολύ ασβεστώδη εδάφη φέρνουνε χλώρωση και συντελούν να δίνουν πολύ ξερούς σπόρους.Αξιώσεις σε θρεπτικές ουσίες
Το ασβέστιο έχει μεγάλη σημασία για τα μπιζέλια και στα πολύ φτωχά σε ασβέστιο εδάφη το μπιζέλι δεν προκόβει. Μια καλή σοδεία αρακά χωραφιού αφαιρεί από ένα στρέμμα: άζωτο 6,5 χιλιόγραμμα, φωσφορικό οξύ 1,8 χιλιόγραμμα, ποτάσα 3,2 χιλιόγραμμα και ασβέστιο 3,4 χιλιόγραμμα. Κηπευτικών μπιζελιών μια καλή σοδειά παίρνει άζωτο 11,2 χιλιόγρ. Φωσφορικό οξύ 3,6 χιλ. ποτάσα 5,3 χιλιόγρ. ασβέστιο 10.1 χιλιόγρ.
Κατά την πρώτη περίοδο της ανάπτυξής του το μπιζέλι χρειάζεται αφθονώτερη ποτάσα και ασβέστιο. Το ευδιάλυτο ασβέστιο του υπερφωσφορικού και η ποτάσα του χλωριούχου καλίου είναι καταλληλότατα. Για τα μπιζέλια, που πρόκειται να φαγωθούν φρέσκα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και θειικό κάλιο ενώ για τα ξερά είναι προτιμότερο το χλωριούχο.Καλλιέργεια μπιζελιών (αρακά)Η προετοιμασία του εδάφους ανάλογη με της φακής ή των φασολιών, όταν καλλιεργούνται όψιμα.Σπορά μπιζελιώνΤα μπιζέλια σπέρνονται στους κήπους (μπιζέλια ζαχαρομπίζελα και χλωρός αρακάς) συνήθως από μέσα Σεπτέμβρη μέχρι Γενάρη και τα όψιμα το Φλεβάρη-Μάρτη. Πρώτα σπέρνονται οι νάνες ποικιλίες και ύστερα οι αναρριχώμενες.
Στα χωράφια, όπου καλλιεργείται ο αρακάς για καρπό ή για σανό, σπέρνεται κατά Νοέμβρη με Δεκέμβρη και σπανιότερα την άνοιξη στα πιο δροσερά χωράφια.Στο χωράφια σπέρνονται συνήθως στα πεταχτά, στους κήπους σε γραμμές ή τούφες-τούφες. Η καλύτερη σπορά είναι σε γραμμές.
Οι γραμμές των νάνων ποικιλιών πρέπει να απέχουν 30-40 εκατοστά και μέσα στη γραμμή 3-4 εκατοστά. Των αναρριχώμενων οι γραμμές απέχουν 60-80 εκατοστά. Οι τούφες πρέπει να απέχουν μεταξύ τους 35-40 εκατοστά. Οι σπόροι σκεπάζονται σε βάθος 4-5 εκατοστών.
8-12 μέρες μετά την σπορά αν το έδαφος κι ο καιρός είναι κατάλληλα, τα μπιζέλια φυτρώνουν. Αν δεν μπορούν να φυτρώσουν εξ αιτίας της πέτσας στην επιφάνεια του εδάφους, περνάμε την οδοντωτή σιδερένια σβάρνα. Αν φυτρώσουν καλά όλα τα μπιζέλια, σε μια βδομάδα σκαλίζουμε.Ανάλογα με την εποχή και με τα ζιζάνια του εδάφους μας σκαλίζουμε και βοτανίζουμε μια ή δύο φορές ακόμα.
Οι αναρριχώμενες ποικιλίες όταν γίνουν 10—15 εκατοστά ύψους, έχουν ανάγκη να στηριχτούν σε κλαδιά. Τα κλαδιά μπήγονται ανάμεσα στις γραμμές των μπιζελιών, ώστε μια γραμμή με κλαδιά αρκούν να στηρίξουν δύο γραμμές μπιζέλια.
Οι όψιμες καλλιέργειες μπιζελιών ποτίζονται. Λίγες ήμερες μετά το πότισμα σκαλίζονται. Όταν βγει η 4η ή 5η σειρά λουλουδιών στις κηπουρικές καλλιέργειες και στις ψηλές ποικιλίες, κόβουμε με τα δάχτυλα τις άκρες των κυριότερων βλαστών. Το κορφολόγημα αυτό βοηθάει στο καλύτερο δέσιμο καρπού και στην καλή ανάπτυξη των λουβιών. Η δουλειά όμως αυτή απαιτεί αρκετά εργατικά και δε γίνεται πάντοτε.Συγκομιδή
Τα λώπια μπιζέλια, τα ζαχαρομπίζελα κι ο αρακάς, που τρώγεται χλωρός, αρχίζουν να μαζεύονται από τις αρχές του Φλεβάρη, μόλις τα λουβιά πάρουνε το τελικό τους σχήμα και μέγεθος, όσο είναι όμως τρυφερά ακόμα. Πρέπει να προσέχουμε να μη τα μαζεύουμε με βροχή ή νοτισμένα από την πρωινή δροσιά, γιατί μαυρίζουν και χαλάνε.
Η συγκομιδή γίνεται με το χέρι, μια ή δύο φορές τη βδομάδα τμηματικά. Η συγκομιδή των ξερών μπιζελιών γίνεται, όταν αρχίσουν να ξεραίνονται τα φυτά. Θερίζονται με την κόσα. Δένονται δεμάτια, κι όταν ξεραθούν καλά, κοπανίζονται.
Όταν τα μπιζέλια καλλιεργούνται για σανό θερίζονται μόλις δέσουν κι αρχίσουν να αναπτύσσονται τα λουβιά. Το θέρισμα γίνεται με την κόσα. Ξεραίνονται και μαζεύονται.Ποικιλίες μπιζελιώνΟι ποικιλίες των μπιζελιών είναι πάρα πολλές. Τις ξεχωρίζουμε σε τρεις κατηγορίες: 1) Αρακάς, 2) ζαχαρομπίζελα και 3) τα λώπια μπιζέλια. Και στις τρεις αυτές κατηγορίες βρίσκουμε ποικιλίες πολυάριθμες.
Στην Ελλάδα τα κηπευτικά μπιζέλια (χλωρά μπιζέλια και και ζαχαρομπίζελα) άρχισαν να καλλιεργούνται πολλά χρόνια μετά την απελευθέρωση. Έτσι όλες οι ποικιλίες τους είναι ξενικές. Ντόπια ποικιλία έχουμε μόνον του αρακά, που καλλιεργείται στα χωράφια για τα ξερά σπέρματά του, που τα τρώνε ξεφλουδισμένα και σπασμένα (φάβα) ή τα δίνουνε στα ζώα. Η ντόπια ποικιλία του αρακά είναι νάνα.
Αρακά λέμε τα μπιζέλια που τα λουβιά τους είναι κυλινδρικά και μεμβρανώδη, ώστε να μη τρώγονται παρά ξεφλουδισμένα. Οι σπόροι τους άμα ξεραθούν μένουν στρογγυλοί και έτσι τρώγονται και ξεροί..Αναρριχώμενες ποικιλίες μπιζελιών:Από τις νάνες ποικιλίες οι σημαντικότερες είναι:Οι πιο ενδιαφέρουσες αναρριχώμενες ποικιλίες είναι οι ακόλουθες:Από τις νάνες ποικιλίες καλύτερες είναι:Τα λώπια μπιζέλια έχουνε λουβιά μάλλον πλατιά, μεγαλύτερα από τις προηγούμενες ποικιλίες, σαρκώδη και τρυφερά, που τρώγονται ολόκληρα.Οι καλύτερες ποικιλίες είναι οι ακόλουθες:

Το άρθρο Αρακάς (μπιζέλια): σπορά φύτεμα καλλιέργεια εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Αράπικο φιστίκι: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Παναγιώτης Ιωάννου — Wed, 12 Feb 2014 00:00:00 +0000

Ο καρπός της ψευτοφιστικιάς, τα ψευτοφιστίκια, μοιάζουνε με κουκουλάκια. Στην Αίγυπτο λέγονται σουντάνια, στην Αμερική πινότσα, στην Θεσσαλονίκη κικιρίκια και αλλού φιστίκια της γης ή αράπικα φιστίκια. Τέτοια βλέπει κανείς να πωλούν με τις μπύρες και είναι πολύ ορεκτικά, ψημένα στο φούρνο με αλάτι.
Η γεύση τους έρχεται λίγο με τη γεύση του φουντουκιού και είναι ο καρπός της αραχίδας, που δεν έχει καμιά σχέση με τη φιστικιά το δένδρο. Η αραχίδα (ψευτοφιστικιά) είναι όσπριο όπως το κουκί, ο αρακάς και άλλα, μοιάζει στο χωράφι με χοντρόφυλλο απλωτό τριφύλλι.Κατάγεται από τη Βραζιλία, όμως καλλιεργείται πολύ στην Νότιο Αμερική, στην Κίνα, στις ανατολικές Ινδίες, στα παράλια της Αφρικής, στην Αλγερία, Αίγυπτο, Μικρά Ασία κ. α.
Εκτός από τα μέρη αυτά προκόβει και στη μεσημβρινή Ευρώπη, δηλαδή στην Ισπανία και στη Σικελία. Η Ισπανική αραχίδα είναι η καλύτερη απ’ όλες γιατί οι σπόροι της ας είναι λίγο μικρότεροι από τα άλλα σόγια, είναι πιο γευστικοί και πιο κατάλληλοι να μπουν αντί για φουντούκια ή αμύγδαλα στους χαλβάδες και στα γλυκά.Δεν είναι πολλά χρόνια που καλλιέργησαν αραχίδα για δοκιμή στη Σπάρτη, Γύθειο και Καλαμάτα και σήμερα οι επαρχίες αυτές βγάζουν ψευτοφιστίκια. Γενικά η αραχίδα προκόβει στις επαρχίες που γίνεται η πορτοκαλιά, η ελιά και στα νησιά. Με αυτό δε θα πει πως δεν πρέπει να δοκιμαστεί και σ’ άλλες επαρχίες. Αντίθετα, πρέπει η καλλιέργειά της να δοκιμαστεί παντού γιατί είναι καλοκαιρινή και μπορεί να πετύχει και σε βορειότερες επαρχίες σε χωράφια προσηλιακά και ποτιστικά.Τα ψευτοφιστίκια για να φαγωθούν ξερά, όπως τα καρύδια, πρέπει πρώτα να ψηθούνε με αλάτι. Για να τα φτιάξουν έτσι τα ρίχνουν σε νερό και αμέσως τα βάζουνε σε λαμαρίνες ή ταψιά και τα πασπαλίζουν με τριμμένο αλάτι ρίχνοντας σε 10 οκ. ψευτοφιστίκια 2 ½ oκ. αλάτι. Έτσι αλατισμένα μέσα σε ταψιά τα βάζουμε σε φούρνο ξεθυμασμένο (να μην καίει πολύ) και τ’ αφήνουν ως μισή ώρα, τα βγάζουν όμως ανάμεσα 2 φορές τα ανακατώνουν και πάλι τα ξαναφουρνίζουν για να ψηθούν όσο χρειάζεται. Ψευτοφίστικια φριγμένα, όπως γράφω, ξοδεύονται στο τόπο μας χιλιάδες οκάδες.Με ψευτοφιστίκια νοθεύουνε την σοκολάτα, φτιάχνουν σουμάδα και κουφέτα ή τα βάζουν στα λουκούμια και σ’ άλλα γλυκά. Καβουρδισμένα και αλεσμένα τα μεταχειρίζονται για καφέ ή για τη νόθεψή του. Τα ψευτοφιστίκια έχουν 32-37% τοις εκατό λάδι φαγώσιμο, πάντα όμως κατώτερο από το ελαιόλαδο. Από ξεφλουδισμένα ψευτοφιστίκια βγάζουν 40% και από αξεφλούδιστα 30% τοις εκατό λάδι. Με το λάδι αυτό στη Γαλλία, Αγγλία και σ’ άλλα μέρη φτιάχνουν εκλεκτά σαπούνια η τα μεταχειρίζονται στα φαγητά, στο φωτισμό και σε άλλες ανάγκες της ζωής. Η Μασσαλία έχει πολλά και μεγάλα εργοστάσια αραχέλαιου που δουλεύουν το χρόνο χιλιάδες τόνους ψευτοφυστίκια. Στα εργοστάσια αυτά, από το άλεσμα και το στύψιμο της αραχίδας μένουν πίτες που αγοράζονται πολύ από τους κτηνοτρόφους γιατί είναι θρεπτική τροφή για τις αγελάδες, πρέπει όμως να δίνεται ανακατωμένη όπως όλες οι ελαιόπιτες με κριθάρι ή βρώμη ή πίτουρα ή σανό κ. ά. Αλλά και οι αραχίδες που μένουν όταν πάρουμε τα φιστίκια κι αυτές είναι τροφή για τα ζώα και θρεπτική σαν το τριφύλλι. Ένα στρέμμα αραχίδα δίνει περισσότερο από 300 οκ. ξηρά. Η αραχίδα αφήνει πολύ κέρδος και οι γεωργοί έχουν συμφέρον να την καλλιεργούν στα μέρη που προκόβει.Που καλλιεργείται το αράπικο φυστίκιΤο αράπικο φιστίκι σπέρνεται την άνοιξη όταν περάσουν οι παγωνιές και σε 20 μέρες φυτρώνει. Και στις 40 μέρες από το φύτρωμά της αρχίζει να βγάζει κάτι μικρούτσικα κίτρινα λουλούδια, σαν του μπιζελιού, που μόλις δέσουν μακραίνει σιγανά σιγανά το κοτσάνι τους και χώνεται στη γη. Εκεί μέσα στο χώμα κρυμμένος ο καρπός μεγαλώνει και ωριμάζει. Την ιδιότητα αυτή της αραχίδας πρέπει να την ξέρουμε για να την σπέρνουμε σε μπόσικα χώματα και να την σκαλίζουμε στην άνθηση και να την παραχώνουμε από λίγο σε κάθε σκάλισμα για να χώνεται ο καρπός της με ευκολία στο χώμα. Η καλλιέργεια της αραχίδας είναι ποτιστική και σπέρνεται σε χωράφια ψαχνά, πλούσια και αφράτα (αμμουδερά).Σε αμμούδες προκόβει ομοίως μα ο καρπός της θα έχει λιγότερο λάδι. Τα χωράφια που είναι κοντά σε ποτάμι είναι τα πιο καλά για την αραχίδα γιατί λιπαίνονται το χειμώνα με το ξεχείλισμα του ποταμιού.
Σε τέτοια χωράφια και σε βαρικά αμμουδερά μπορεί να καλλιεργηθεί και δίχως να ποτίζεται γιατί κρατούν υγρασία το καλοκαίρι, όμως θα δώσει λιγότερη εσοδεία. Το 1924 στη Γαστούνη της Ηλείας που τα χωράφια είναι πολύ πλούσια και βαριά τα περισσότερα, κατά σύστασή μου ως προϊσταμένου του εκεί εποικισμού, καλλιεργήθηκε από πρόσφυγες και έδωσε περισσότερο από 200 όκ. το στρέμμα ψευτοφιστίκια. Το 1927 καλλιέργησα αραχίδα ομοίως ξηρικιά σε βαρικό και αμμουδερό χωράφι στο Τατόι με τα παιδιά του εκεί Αγροτικού ορφανοτροφείου για διδασκαλία και έκανε καρπό αρκετά μεγάλο. Την ξερική αραχίδα όταν έχουμε νερό την ποτίζουμε το καλοκαίρι στις μεγάλες ζέστες.Καλλιέργεια φιστικιού σε μικρή έκτασηΣτο χωράφι που θα σπείρουμε την αραχίδα από το φθινόπωρο το σκάφτουμε δύο τρεις φορές βαθιά ως 1 ½ πιθαμή κάνοντας κατά το Φλεβάρη το τελευταίο σκάψιμο. Κι’ υστέρα από 25 απάνω κάτω μέρες το φουσκίζομε με μπόλικη μισοχωνεμένη κοπριά και το τσαπίζουμε για να παραχωθεί. Την κοπριά που σκορπίσαμε στο χωράφι, πρέπει και συμφέρει να την δυναμώσουμε πασπαλίζοντας την με το χημικό λίπασμα 0-16-0 σε αναλογία 5-10 οκ. λίπασμα για κάθε εκατό οκάδες κοπριά. Κατά τα μέσα του Φλεβάρη ή Μάρτη για τα αμμουδερά χώματα και τα ζεστά μέρη, βγαίνοντας ο Απρίλης για τα ψυχρότερα και βαρικά ποτίζουμε αν είναι ανάγκη το χωράφι που θα βάλουμε αραχίδα και όταν έρθει στο ρόγο του το τσαπίζουμε, το ισιώνουμε και το χωρίζουμε σε ανάλογες βραγιές κάνοντας και τα αυλάκια για να ποτίζονται. Και αμέσως ανοίγουμε στις βραγές ξέβαθες γουβίτσες κάθε δυο πιθαμές σε ίσιες σειρές ως τρεις πιθαμές τη μία από την άλλη. Σε κάθε γουβίτσα ρίχνουμε και από δυο φιστίκια και τα σκεπάζομε με χώμα ως τρία δάχτυλα. Όταν ξεφλουδίσουμε την αραχίδα κι’ ύστερα την σπείρουμε καλύτερα και γρηγορότερα φυτρώνει και λιγότερο σπόρο θέλουμε. Για να φυτέψουμε ένα στρέμμα με ξεφλουδισμένες αραχίδες θέλομε 2 οκάδες και με αξεφλούδιστες 4-6.Όταν φυτρώσει και ψηλώσει 5 – 6 δάχτυλα της κάνουμε το πρώτο σκάλισμα για να χαλάσουμε τα άγρια χόρτα (ζιζάνια) και την ποτίζουμε και εξακολουθούμε να την ποτίζουμε κάθε 20-30 μέρες και την σκαλίζομε υστέρα από κάθε πότισμα. Στην αρχή δεν πρέπει να τη ποτίζουμε συχνά, όταν όμως δέσει τον καρπό της τα συχνότερα ποτίσματα την ωφελούν. Από τότε που θα αρχίσει η άνθηση ώσπου να δέσει όλος ο καρπός είναι απαραίτητο να την σκαλίζουμε και να την παραχώνουμε από λίγο γύρω στις ρίζες για να χώνεται ο καρπός εύκολα στο χώμα, όταν όμως χωθεί δεν σκαλίζουμε κοντά στις ρίζες για να μην το χαλάσουμε.Καλλιέργεια φιστικιού σε μεγάλη έκτασηΤο χωράφι που θα καλλιεργήσουμε την αραχίδα σε μεγάλη έκταση από το φθινόπωρο ως το Φλεβάρη το οργώνουμε όσο μπορούμε βαθιά 2-3 φορές με ευρωπαϊκό αλέτρι. Κατά το Μάρτη φουσκίζουμε με κοπριά και χημικό λίπασμα 0-16-0 και το οργώνουμε ξέβαθα για να παραχωθεί η κοπριά και το σβαρνίζουμε με σιδερόσβαρνα. Τον Απρίλη νωρίτερα ή αργότερα κατά το μέρος, ποτίζουμε το χωράφι αν δεν έχει ρόγο και του κάνουμε αλαφρό όργωμα με σβάρνισμα και αμέσως σπέρνουμε την αραχίδα, όπως τα κουκιά και τον αραβόσιτο σε σειρές. Ανοίγουμε δηλαδή ίσιες αυλακιές 5-6 δάχτυλα βαθιές με ξύλινο ντόπιο αλέτρι και βάζουμε κάθε δυο πιθαμές από ένα ή δυο ψευτοφιστίκια στην πρώτη αυλακιά, στη δεύτερη δεν ρίχνουμε, δηλαδή στη μια ναι, στην άλλη όχι. Και έτσι η σπορά γίνεται σε ίσιες σειρές και σε κανονική απόσταση. Τελειώνοντας τη σπορά σβαρνίζουμε το χωράφι για να ισιώσει και αποσκεπαστεί ο σπόρος. Και με ξύλινο ντόπιο αλέτρι το χωρίζουμε σε βραγιές και κάνουμε τα αυλάκια για να ποτίζεται.Όσο η αραχίδα έχει λουλούδια της κάνουμε 2-3 ποτίσματα και άλλα τόσα σκαλίσματα. Η αραχίδα ωριμάζει τον Οκτώβριο στα ζεστά μέρη και τον Νοέμβριο στα ψυχρότερα. Όταν κιτρινίσουν τα φύλλα στις περισσότερες ρίζες, τις βγάζουμε όλες και τρυγούμε τον καρπό. Επειδή ήταν χωμένος στο χώμα και είναι λασπωμένος τον πλένουμε πρώτα και υστέρα τον απλώνουμε στον ήλιο να ξεραθεί καλά. Τα ξηραμένα ψευτοφιστίκια τα βάζουμε σε καλάθια των 50 οκ. και τα φυλάγουμε σε αποθήκη, ούτε υγρή ούτε παρά πολύ ξηρή. Μια ρίζα αραχίδα κάνει συνήθως 30-40 ψευτοφιστίκια.Πλεονεκτήματα
Εμπλουτίζει το έδαφος προσθέτοντάς του το τόσο αναγκαίο άζωτο.
Είναι σημαντική πηγή μαγειρικού λαδιού. Το φιστικέλαιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μαγείρεμα σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, χωρίς να παίρνει τη μυρωδιά των υλικών που μαγειρεύονται.

Το άρθρο Αράπικο φιστίκι: σπορά φύτεμα καλλιέργεια εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Εποχή σποράς οσπρίων

Παναγιώτης Ιωάννου — Mon, 11 Nov 2013 00:00:00 +0000

Φεβρουάριος-Οκτώβριος-ΝοέμβριοςΚουκιά ΠοτιστικάΦεβρουάριος-Μάρτιος-Ιούνιος-Αύγουστος-ΣεπτέμβριοςΚουκιά ξερικάΟκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος ΛαθούριαΦεβρουάριος-Μάρτιος-Οκτώβριος-ΝοέμβριοςΛούπιναΜάρτιος-Οκτώβριος-ΝοέμβριοςΜπιζέλιαΙανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος-Σεπτέμβριος-Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος Ρεβίθια Φεβρουάριος-Μάρτιος-ΔεκέμβριοςΡόβιΙανουάριος-Φεβρουάριος-ΜάρτιοςΣόγιαΜάρτιος-ΑπρίλιοςΤριγωνίσκοςΟκτώβριος-ΝοέμβριοςΦακήΦεβρουάριος-Μάρτιος-Οκτώβριος-Νοέμβριος-ΔεκέμβριοςΦασόλιαΜάρτιος-Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος-Ιούλιος-ΑύγουστοςΠίνακας σποράς οσπρίων στην Ελλάδα ανά μήνα

Μήνας σποράς

Είδος οσπρίου

Βίκος

Κουκιά Ποτ/κά

Κουκιά ξερικά

Λαθούρια

Λούπινα

Μπιζέλια

Ρεβίθια

Ρόβι

Σόγια

Τριγωνίσκος

Φακή

Φασόλια

Το άρθρο Εποχή σποράς οσπρίων εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.