Το έντομο Γρυλλοτάλπα ή Κρεμμυδοφάγος ή Κολοκυθοκόφτης ή Πρασάγγουρας συναντάται σε πολλές καλλιέργειες, ιδιαίτερα στα σιτηρά, στις πατάτες και στα λαχανικά. Το έντομο τρέφεται με ρίζες φυτών, αλλά και με οργανισμούς του εδάφους και με χούμο.

https://www.youtube.com/watch?v=zc2HCgsdNzY

Επιστημονικό όνομα: Gryllotalpa gryllotalpa
Άλλα ονόματα: Γρυλλοτάλπα, Κρεμμυδοφάγος, Κολοκυθοκόφτης, Πρασάγγουρας

Ζημιά

Στο χωράφι παρουσιάζονται “κενά” φυτών.

Εχθρός

Τα ακμαία έχουν μήκος περίπου 45-50 χιλ., καστανό χρωματισμό και φέρουν λεπτές τρίχες. Τα πρόσθια πόδια, που είναι προσαρμοσμένα για να σκάβουν, μοιάζουν με φτυάρια.

Οι νεαρές νύμφες έχουν χρώμα υπόλευκο και στην κατασκευή τους μοιάζουν με μυρμήγκια. Αντίθετα οι νύμφες μεγαλύτερης ηλικίας μοιάζουν περισσότερο με το ακμαίο έντομο.

Παρατηρήσεις

Ο κρεμμυδοφάγος (Gryllotalpa vulgaris) είναι έντομο παμφάγο. Προτιμά εδάφη ελαφρά, δροσερά, πλούσια σε οργανική ουσία. Σπάνια απαντάται σε αργιλώδη ή χαλικώδη εδάφη. Η εξέλιξή του είναι αργή και επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες. Κατά μέσο όρο συμπληρώνει μία γενεά σε δυο χρόνια. Κόβει τα λαχανικά στο λαιμό ή καταστρέφει το υπόγειο μέρος των φυτών και τα φυτά ξηραίνονται. Οι προνύμφες δραστηριοποιούνται Μάρτιο-Απρίλιο. Δημιουργεί στο έδαφος χαρακτηριστικές στοές διαμέτρου 0,5-1cm τόσο κοντά στην επιφάνεια του που γίνονται αντιληπτές γιατί προκαλείται ελαφρά ανασήκωση. Δημιουργεί και βαθιές στοές για αποθησαύριση τροφών και για ωοτοκία.

Για τη μείωση του πληθυσμού τους, μπορεί να γίνεται το φθινόπωρο τοποθέτηση στον αγρό μικρών σωρών κοπριάς, στους οποίους οι κρεμμυδοφάγοι επιζητούν για καταφύγιο. Στις αρχές του χειμώνα, οι σωροί αυτοί καταστρέφονται και τα έντομα μένουν εκτεθειμένα στον παγετό. Για τη χημική καταπολέμηση γίνεται χρήση κοκκωδών εντομοκτόνων εδάφους ή δολωμάτων. Όταν το έδαφος είναι πλούσιο σε οργανική ουσία ή έχει πρόσφατα γίνει προσθήκη κοπριάς, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ένα κοκκώδες εντομοκτόνο εδάφους σ’ όλη την έκταση του αγρού (π.χ. dursban, counter κ.ά.) σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας. Στον κρεμμυδοφάγο πολύ καλά αποτελέσματα δίνουν και τα δολώματα. Στα έντομα εδάφους καλή προσελκυστικότητα έχουν τα δολώματα με βάση τα ξινισμένα πίτυρα. Η προσθήκη γλυκαντικών ουσιών (μελάσσα, ζάχαρη κ.ά.) ή σκόνης γάλακτος (250-500gr/10kg δολώματος) αυξάνει την προσελκυστικότητα και την κατανάλωση από το έντομο και μειώνει την απωθητική οσμή του εντομοκτόνου. Για την επιτάχυνση της όξυνσης στα πίτυρα προσθέτουμε και λίγη ζύμη (200-300 gr/10kg πίτυρα).Στα πιτυρούχα δολώματα προστίθενται διάφορα σκευάσματα εντομοκτόνων σε μορφή βρέξιμης σκόνης (WP), dursban 25%, thiodan 50%, carbaryl 85%, diazinon 40% κ.ά. Η αναλογία των συστατικών του δολώματος είναι για παράδειγμα:

• 3kg πίτυρο, 200gr dursban 25 WP και 1mg νερό
• 3kg πίτυρο, 200gr thiodan 50 WP και 0,5mg νερό.

Παρόμοιες είναι οι αναλογίες και με τα άλλα εντομοκτόνα. Χρησιμοποιούνται 3-5kg δολώματος ανά στρέμμα, τις απογευματινές ή νυκτερινές ώρες και πάντοτε μετά από πότισμα. Τα δολώματα τοποθετούνται σε μικρούς σωρούς ή σε λεπτή συνεχή γραμμή μεταξύ των γραμμών της καλλιέργειας. Χρειάζεται προσοχή να μην πέφτουν πάνω στα φυτά. Αν υπάρχουν πουλιά στην περιοχή θα πρέπει οι σωροί να τοποθετούνται σε μη εμφανή μέρη (κάτω από κεραμίδια ή μέσα σε οπές).

Γενικά, αν έχετε μποστάνι να εύχεστε να μη σας τύχει πρασάγγουρας – τόσο για τις ζημιές που κάνει, όσο και για μη χρειαστεί να καταφύγετε, στην περίπτωση που είστε υπέρ της οργανικής καλλιέργειας, στις παραδοσιακές συνταγές αντιμετώπισής του όπως αυτή του Διοφάνη από τη Νίκαια της Βιθυνίας ο οποίος στα Γεωργικά του τον 1ο π.Χ αιώνα προτείνει [ΠΡΟΣΟΧΗ: ακολουθεί αηδιαστική συμβουλή] την παράχωση στο έδαφος μιας άπλυτης κοιλιάς ζώου με την κοπριά που αυτή περιέχει ώστε οι πρασάγγουρες ως κοπρόφιλα ζώα να μαζευτούν εκεί, να τους μαζέψουμε και να τους εξοντώσουμε.

Το άρθρο Ο κρεμμυδοφάγος, Γρυλλοτάλπα ή κολοκυθοκόφτης και η καταπολέμησή του εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Γάλα, μία πολύτιμη τροφή για τα παιδιά που μικροί και μεγάλοι απολαμβάνουμε καθημερινά σε διάφορα γαλακτοκομικά προϊόντα, επιδόρπια και συνταγές μαγειρικής. Το γάλα είναι πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες και βιταμίνες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνει σημαντικές ποσότητες σε ασβέστιο, φώσφορο και κάλιο. Κι αν τα τελευταία χρόνια υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το κατά πόσο η κατανάλωσή του είναι καλή για τον άνθρωπο, το γάλα αναμφισβήτητα αποτελεί ένα πολύ θρεπτικό φυσικό προϊόν που έχουμε στο σπίτι μας και μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για τη φροντίδα των φυτών στον κήπο και στο μπαλκόνι μας.

Υπάρχουν πολλά είδη γάλατος με διαφορετική σύνθεση το καθένα. Για τη χρήση στην κηπουρική, χρησιμοποιούμε κοινό αγελαδινό γάλα, φρέσκο ή συμπυκνωμένο, το οποίο περιέχει τα βασικά στοιχεία που χρειαζόμαστε για την εφαρμογή στα φυτά μας. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, η προσθήκη ζάχαρης που υπάρχει σε συμπυκνωμένα γάλατα είναι εξαιρετικά χρήσιμη για την προστασία των φυτών από έντομα και κάμπιες.

Εκτός από το πράσινο σαπούνι, το ξύδι, τη μαγειρική σόδα, την κανέλα, το πιπέρι καγιέν και τα υπολείμματα του καφέ, οι φίλοι της κηπουρικής που θέλουν να καλλιεργούν οικολογικά, μπορούν να αξιοποιήσουν το γάλα ως ένα ακόμα φυσικό σπιτικό υλικό με πολύτιμες ιδιότητες για την προστασία και τη φροντίδα των φυτών. Αν, λοιπόν, το γάλα που έχουμε στο ψυγείο έχει λήξει, δεν το πετάμε, αλλά το ρίχνουμε στα φυτά μας. Ας δούμε αναλυτικά τους 3 τρόπους για να αξιοποιήσουμε το γάλα και να διατηρήσουμε υγιή τα φυτά του κήπου και του μπαλκονιού μας.

Διαφήμιση

Γάλα στα φυτά και χρήσεις στην κηπουρική

Το γάλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φυσικό μυκητοκτόνο για την αντιμετώπιση διάφορων ασθενειών όπως το ωίδιο και τη μελανή κηλίδωση. Επίσης, μπορεί να βοηθήσει ως φυσικό εντομοκτόνο για την αντιμετώπιση πολλών εντόμων που προσβάλλουν το φύλλωμα και τους καρπούς των φυτών. Το γάλα έχει δοκιμαστεί και ως λίπασμα για την αντιμετώπιση του μαυρίσματος των καρπών σε ντομάτες και πιπεριές.

1. Το γάλα ως φυσικό μυκητοκτόνο για προστασία από ασθένειες

Το γάλα χρησιμοποιείται για την προληπτική αντιμετώπιση της μυκητολογικής ασθένειας του ωιδίου σε λαχανικά όπως στην καλλιέργεια του αγγουριού, στην καλλιέργεια του κολοκυθιού, στην καλλιέργεια της ντομάτας και στην καλλιέργεια της πιπεριάς. Επίσης, σε καρποφόρα δέντρα όπως η μηλιά και η αχλαδιά, καθώς και σε καλλωπιστικά φυτά όπως σε ζίνιες, ορτανσίες και τριανταφυλλιές. Ιδιαίτερα για τις τριανταφυλλιές, εκτός από την αντιμετώπιση της ασθένειας του ωιδίου της τριανταφυλλιάς, η εφαρμογή γάλακτος βοηθά στην αντιμετώπιση των μαύρων κηλίδων στα φύλλα που οφείλονται σε προσβολή από ασθένεια της μελανής κηλίδωσης.

Εφαρμογή

Διαλύουμε σε ένα ψεκαστήρι γάλα και νερό σε αναλογία περίπου 1:2, δηλαδή προσθέτουμε 350ml γάλακτος και 650ml νερό για να φτιάξουμε 1 λίτρο διαλύματος και ψεκάζουμε το φύλλωμα του φυτού. Επαναλαμβάνουμε τον ψεκασμό κάθε 7-10 μέρες ανάλογα την ένταση της προσβολής. Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής είναι μεγαλύτερη όταν ο ψεκασμός γίνεται σε ώρες έντονης ηλιοφάνειας. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα περισσότερα είδη γάλακτος, αν και αυτά με υψηλή περιεκτικότητα λιπαρών φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

2. Το γάλα ως φυσικό εντομοκτόνο για προστασία από έντομα

α) Γάλα για προστασία από μελίγκρα

Το γάλα χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις ήπιας προσβολής για την αντιμετώπιση της μελίγκρας που προσβάλλει τα περισσότερα είδη φυτών από λαχανικά όπως η αγγουριά, το κολοκύθι, το πεπόνι και η καρπουζιά. Επίσης, το γάλα μπορεί να εφαρμοστεί προληπτικά για την αντιμετώπιση της μελίγκρας σε καρποφόρα δέντρα του κήπου και του μπαλκονιού μας όπως η ροδιά, η πορτοκαλιά και η μανταρινιά , καθώς και σε καλλωπιστικά φυτά όπως οι πετούνιες, οι γαρυφαλλιές και οι τριανταφυλλιές.

Εφαρμογή

Διαλύουμε σε ένα ψεκαστήρι γάλα και νερό σε αναλογία περίπου 1:1 και ψεκάζουμε το φύλλωμα των φυτών. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να φτιάξουμε διάλυμα ενός λίτρου, χρησιμοποιούμε 500ml γάλακτος και 500ml νερό. O ψεκασμός του φυλλώματος βοηθά τα φυτά προληπτικά για την προστασία προσβολής από μελίγκρα, καθώς και στην αντιμετώπιση της σε αρχικό στάδιο προσβολής. Και στην περίπτωση της χρήσης του γάλακτος ως φυσικό εντομοκτόνο φαίνεται ότι το πλήρες γάλα με υψηλή περιεκτικότητα λιπαρών έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

β) Γάλα για να αντιμετωπίσουμε τις κάμπιες στα φυτά

Το γάλα χρησιμοποιείται συμπληρωματικά μαζί με τον βάκιλο Θουριγγίας για να φτιάξουμε ένα πολύ αποτελεσματικό βιολογικό εντομοκτόνο και να αντιμετωπίσουμε διάφορες κάμπιες που προσβάλλουν τα φυτά, όπως την τούτα της ντομάτας, την κάμπια του λάχανου, την κάμπια του πεύκου και την κάμπια του γκαζόν. Κατά τη δημιουργία του διαλύματος ψεκασμού του βάκιλου Θουριγγίας για την αντιμετώπιση των καμπιών, προσθέτουμε γάλα για να κάνουμε πιο ελκυστική την τροφή. Με αυτόν τον τρόπο, γίνεται πιο άμεσα η κατάποση του ψεκαστικού διαλύματος του βάκιλου Θουριγγίας από τις κάμπιες και εξοντώνονται πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά.

Εφαρμογή

Προσθέτουμε στο διάλυμα του βάκιλου Θουριγγίας 10ml πλήρους ή ζαχαρούχου γάλακτος ανά 1 λίτρο διαλύματος και ψεκάζουμε το φύλλωμα των φυτών σε ντομάτες, λάχανα, πεύκα και γκαζόν. Επαναλαμβάνουμε τον ψεκασμό του φυλλώματος μετά από 10 ημέρες για να αυξήσουμε την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής. Η διαβροχή του φυλλώματος πρέπει να γίνεται όσο είναι δυνατόν και από τις δύο πλευρές του φύλλου, τόσο από την πάνω μεριά όσο και από την κάτω επιφάνεια που κινούνται οι κάμπιες.

 

3. Το γάλα ως φυσικό λίπασμα ασβεστίου

Είναι γνωστό ότι το γάλα περιέχει σημαντική ποσότητα ασβεστίου, ένα απαραίτητο συστατικό που ενισχύει την ανάπτυξη και εξασφαλίζει τη δημιουργία ισχυρών κυτταρικών τοιχωμάτων στα φυτά. Η ασθένεια της ξηρής κορυφής είναι μία μη μεταδοτική ασθένεια που εμφανίζεται κατά την ωρίμανση των καρπών στην καλλιέργεια της ντομάτας, την καλλιέργεια της πιπεριάς, την καλλιέργεια της μελιτζάνας και την καλλιέργεια του καρπουζιού. Η ξηρή κορυφή δημιουργεί μαύρες κηλίδες που εμποδίζουν τους καρπούς να αναπτυχθούν ομαλά και οφείλεται κυρίως σε έλλειψη ασβεστίου. Το γάλα μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά ως λίπασμα για να αντιμετωπίσουμε την ξηρή κορυφή των φυτών και την εμφάνιση του μαυρίσματος των καρπών.

Εφαρμογή

Διαλύουμε γάλα και νερό σε αναλογία 1:1 και ψεκάζουμε το φύλλωμα των φυτών όταν αρχίζουν να αναπτύσσονται οι καρποί. Για καλύτερο αποτέλεσμα, επαναλαμβάνουμε τον ψεκασμό κάθε εβδομάδα. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και σκόνη γάλακτος κατά την φύτευση των φυτών, για σταδιακή απορρόφηση ασβεστίου από το ριζικό σύστημα κατά την διάρκεια της καλλιέργειας.

Σε κάποιες περιπτώσεις, το γάλα στα φυτά είναι φυσιολογικό να δημιουργήσει μία δυσάρεστη οσμή λίγες ώρες αφού ψεκάσουμε, λόγω της αποσύνθεσης του. Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η συχνή χρήση γάλακτος στα φυτά του κήπου μας μπορεί να προσελκύσει μύγες στον κήπο μας ή στο μπαλκόνι μας.

Το άρθρο Πώς χρησιμοποιούμε το γάλα για προστασια στα φυτά του κήπου εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Μια από τις λύσεις που έχουμε στη βιολογική γεωργία για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των εντόμων που παρασιτούν στα φυτά μας είναι οι κολλητικές παγίδες. Χρησιμοποιούνται κυρίως σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες και λιγότερο στο ύπαιθρο. Προσελκύουν τα έντομα με το έντονο χρώμα τους, που ανάλογα με το ποια έντομα στοχεύουμε, μπορούν να είναι κίτρινες, μπλε ή άσπρες.Ποια έντομα πιάνουν οι παγίδες;

Οι παγίδες ανάλογα με το χρώμα τους πιάνουν συγκεκριμένα έντομα. Οι παγίδες που χρησιμοποιούνται περισσότερο έχουν κίτρινο χρώμα και πιάνουν φτερωτές αφίδες, αλευρώδεις, ενήλικα άτομα φυλλορυκτών (φιδάκια), μυγάκια και σκνίπες.

Οι μπλε κολλητικές παγίδες πιάνουν τους θρίπες και μερικές πεταλούδες τεφρού χρώματος, ενώ οι έντονα λευκές πιάνουν έντομα όπως μερικά σκαθάρια που τρέφονται με τα φύλλα των φυτών και άλλα μικρά σκουρόχρωμα παράσιτα.

Για να αναγνωρίσετε τα έντομα που θα παγιδευτούν θα χρειαστείτε ένα μεγεθυντικό φακό και κάποια εμπειρία ώστε να μπορείτε να διακρίνετε τα χαρακτηριστικά τους. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε σε γενικά πλαίσια τα σχήματα και τα χρώματα των διαφορών βλαβερών παρασίτων, ώστε να ξέρετε τι θα αντιμετωπίσετε.

Γιατί θα πρέπει να χρησιμοποιήσω κολλητικές παγίδες;

Ο πιο σπουδαίος λόγος για τον οποίον θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε κυρίως τις κίτρινες κολλητικές παγίδες είναι για να παρακολουθείτε τον πληθυσμό των εντόμων ιδίως αν καλλιεργείτε στο θερμοκήπιο. Χρησιμοποιήστε τες παράλληλα με τον έλεγχο που κάνετε στα φύλλα για εντοπισμό εχθρών και ασθενειών.

Θα σας βοηθήσουν να εντοπίσετε γρήγορα και έγκαιρα μία μεγάλη έξαρση του πληθυσμού ενός βλαβερού είδους και να πάρετε γρήγορα μέτρα καταπολέμησης του.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι παγίδες θα πρέπει να ελέγχονται σε εβδομαδιαία βάση. Το ιδανικό είναι να καταμετρώνται τα έντομα που είναι κολλημένα σε αυτές και ο καλλιεργητής να κρατάει ένα αρχείο με τις παρατηρήσεις για να το εξετάσει και να βγάλει συμπεράσματα στο μέλλον. Υπάρχουν παγίδες μιας χρήσης αλλά μπορείτε να καθαρίσετε και να ξαναχρησιμοποιήσετε κάποιες αυτοσχέδιες.

Πώς να φτιάξω κολλητικές παγίδες για τα βλαβερά έντομα;

Η διαδικασία είναι αρκετά απλή. Μπορείτε να ακολουθήσετε αυτά τα βήματα:

• Κόψτε ένα σκληρό ανθεκτικό χαρτόνι στη διάσταση των 15×10 εκατοστών.
• Κάντε πειραματισμούς με το σχήμα που θα έχει
• Βάψτε τις πλευρές του με έντονο κίτρινο, έντονο μπλε ή έντονο λευκό χρώμα ανάλογα με το είδος των παρασίτων που θέλετε να ελέγξετε και να παγιδεύσετε  (διαβάστε περισσότερες πληροφορίες πιο πάνω στο κείμενο)

Για να χρησιμοποιήσετε τις κολλητικές παγίδες:

1. Στερεώστε τες πάνω σε πασσάλους ή σε δοκάρια με καρφιά και πινέζες, ή κρεμάστε τες με σύρμα ή σπάγκο από ένα σημείο στην οροφή του θερμοκηπίου.
2. Απλώστε στην επιφάνειά τους λάδι ή κόλλα ή ρητίνη ή κάποια άλλη κολλητική ουσία.
3. Τοποθετήστε τις παγίδες κοντά στα φυτά σας, αλλά σε απόσταση τουλάχιστον 25 εκατοστών από αυτά, έτσι ώστε να σιγουρευτείτε πως τα φύλλα τους δεν θα κολλήσουν στην επιφάνεια της παγίδας και δεν θα κρύβουν τον ήλιο ρίχνοντάς τους σκιά κατά τη διάρκεια της μέρας.
4. Τοποθετήστε μία παγίδα ανά 2 ή 3 φυτά.
5. Αντικαταστήστε τις παγίδες μία φορά την εβδομάδα έτσι ώστε να μπορείτε εύκολα να προσδιορίσετε ποια έντομα έχουν κολλήσει επάνω.

Σε ποια σημεία θα πρέπει να τοποθετήσω τις παγίδες;

Τοποθετήστε τις κολλητικές παγίδες στο ύψος των φυτών ή λίγο πάνω από αυτά. Αυτά είναι τα σημεία που δραστηριοποιούνται τα πτερωτά βλαβερά έντομα και έτσι είναι πιο πιθανό να πιαστούν.

Από την άλλη, στην περίπτωση των σκαθαριών, του θρίπα και των φυλλορυκτών, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε παγίδες λίγο πάνω από το έδαφος, μιας και δραστηριοποιούνται περισσότερο σε αυτά τα σημεία.

Στο θερμοκήπιο, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε παγίδες και στα σημεία των αεραγωγών, της εισόδου και στα σημεία που ανοίγουν.

Το άρθρο Αυτοσχέδιες παγίδες για έντομα εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Η καταπολέμηση του δάκου διαχρονικά αποτελεί το σοβαρότερο πρόβλημα στην καλλιέργεια της ελιάς. Ο δάκος είναι ένα έντομο, ένα είδος μικρής μύγας που προσβάλλει τον καρπό των ελαιόδεντρων και κάνει εκτεταμένες ζημιές, τόσο σε ελαιοποιήσιμες όσο και σε επιτραπέζιες ποικιλίες ελιάς. Καθώς το ελαιόλαδο αποτελεί το σημαντικότερο ελληνικό αγροτικό προϊόν με τεράστια οικονομική σημασία, η αποτελεσματική αντιμετώπιση του δάκου από τους ελαιοκαλλιεργητές είναι κάτι παραπάνω από επιβεβλημένη. Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά τι ζημιές προκαλεί ο δάκος της ελιάς στα ελαιόδεντρα, ποιες συνθήκες ευνοούν την εξάπλωση του και με ποιους τρόπους μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε οικολογικά.

Τι ζημιές προκαλεί ο δάκος στα ελαιόδεντρα;

Ο δάκος καταστρέφει μέρος της σάρκας του ελαιοκάρπου και η ζημιά που προκαλεί είναι αρχικά ποσοτική, καθώς έχουμε αυξημένο ποσοστό καρπόπτωσης και μειωμένη παραγωγή. Σε δεύτερο επίπεδο, η ζημιά που προκαλεί ο δάκος είναι και ποιοτική, καθώς το παραγόμενο ελαιόλαδο υποβαθμίζεται λόγω αυξημένης οξύτητας. Πρέπει να επισημάνουμε ότι η έντονη προσβολή από δάκο και η δημιουργία πληγών στις ελιές την περίοδο του φθινοπώρου μπορεί να προκαλέσει τη δευτερογενή προσβολή από μυκητολογικές ασθένειες όπως το γλοιοσπόριο, που σε συνθήκες υψηλής υγρασίας προκαλούν σάπισμα του ελαιόκαρπου και περαιτέρω υποβάθμιση του παραγόμενου ελαιολάδου. Το μέγεθος της οικονομικής ζημιάς λόγω του δάκου στις ελιές, μεταβάλλεται από χρονιά σε χρονιά, ανάλογα το μέγεθος της προσβολής και τη δυνατότητα αντιμετώπισης της. Σε κάποιες περιπτώσεις, η οικονομική ζημιά σου δάκου στις ελιές και στο παραγόμενο ελαιόλαδο μπορεί να ξεπεράσει το 50% της αξίας του παραγόμενου προϊόντος.

Ποιες συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του δάκου της ελιάς;

O δάκος αναπτύσσεται σε συνθήκες δροσιάς και σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Η ανάπτυξη του δάκου ευνοείται όταν η μέση ημερήσια θερμοκρασία είναι χαμηλότερη από τους 25°C και μεγαλύτερη από τους 10°C. Όταν οι θερμοκρασίες υπερβαίνουν τους 35°C για αρκετές μέρες μειώνεται ο πληθυσμός του δάκου, η δραστηριότητα του αλλά και η γονιμότητα του. Συνθήκες υψηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας ή βροχοπτώσεις κατά την θερινή και φθινοπωρινή περίοδο ευνοούν την ανάπτυξη και τη δραστηριότητα του δάκου. Επίσης, τα ελαιόδεντρα που καλλιεργούνται εντατικά, δηλαδή ποτίζονται, λιπαίνονται και κλαδεύονται εμφανίζουν μεγαλύτερη προσβολή από δάκο σε σχέση με ελαιόδεντρα που καλλιεργούνται ξηρικά, λόγω μεγαλύτερης υγρασίας και υψηλότερης παραγωγής ελαιόκαρπου.

Πως εξαπλώνεται ο δάκος κατά τη διάρκεια της χρονιάς;

Ο δάκος της ελιάς συμπληρώνει συνήθως 4-5 γενεές στα ελαιόδεντρα κατά τη διάρκεια μιας χρονιάς. Όταν λέμε γενιά του εντόμου, εννοούμε τον κύκλο ζωής του που περιλαμβάνει τα παρακάτω στάδια: αυγό – προνύμφη (σκουλήκι) – χρυσαλλίδα – τέλειο έντομο (μύγα). Στα τέλη της άνοιξης, δραστηριοποιείται η 1η γενεά του εντόμου, και παρατηρείται μια σταδιακή εμφάνιση των εντόμων του δάκου. Στις αρχές έως μέσα Ιουλίου εμφανίζεται η 2η γενεά του δάκου, όπου τα θηλυκά ωοτοκούν σε νέους πράσινους καρπούς. Μέσα στον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο εμφανίζεται αντίστοιχα η 3η και 4η γενεά του δάκου της ελιάς κατά το στάδιο ανάπτυξης και ωρίμανσης. Αν έχουμε και υψηλές θερμοκρασίες μέσα στο φθινόπωρο, μπορεί να ακολουθήσει και 5η γενεά στα τελικά στάδια ωρίμανσης του ελαιόκαρπου.

Πώς γίνεται η βιολογική καταπολέμηση του δάκου;

Η αντιμετώπιση του δάκου απαιτεί καταρχήν την προσεκτική παρακολούθηση της εξέλιξης του πληθυσμού του δάκου για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε πότε είναι οι κατάλληλες χρονικές στιγμές να γίνει επέμβαση. Για τη δημιουργία παγίδων παρατήρησης, χρησιμοποιούμε πλαστικά μπουκάλια με νερό που περιέχουν συνήθως διάλυμα 2%-3% θειικής αμμωνίας ή υδρολυμένης πρωτεΐνης, δηλαδή περίπου 1 κουταλιά της σούπας σε μισό λίτρο νερό. Θειική αμμωνία και υδρολυμένη πρωτεΐνη βρίσκουμε σε γεωπονικά καταστήματα. Οι κυριότεροι μέθοδοι για την καταπολέμηση του δάκου που χρησιμοποιούνται στη βιολογική γεωργία είναι οι εξής:
 
– Ανάρτηση παγίδων στα ελαιόδεντρα
 

Η ανάρτηση παγίδων για μαζική προσέλκυση, παγίδευση και θανάτωση των ακμαίων του δάκου στους ελαιώνες συστήνεται, όταν οι πληθυσμοί του δάκου είναι σχετικά χαμηλοί. Οι συγκεκριμένες παγίδες του δάκου της ελιάς, φέρουν αμμωνία, υδρολυμένη πρωτεΐνη, χημικό εντομοκτόνο και ενίοτε προσελκυστική φερομόνη φύλου. Οι παγίδες πρέπει να αναρτώνται στη βορεινή πλευρά του δέντρου, τουλάχιστον μία ανα δύο δέντρα, με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργείται ένα φράγμα παρεμπόδισης εισόδου του δάκου στον ελαιώνα μας.

 
– Δολωματικός ψεκασμός των ελαιόδεντρων
 

Ο δολωματικός ψεκασμός των ελαιόδεντρων είναι ο βασικός και πιο οικονομικός τρόπος αντιμετώπισης του δάκου που χρησιμοποιείται τόσο σε συμβατική καλλιέργεια ελιάς, όσο και στη βιολογική γεωργία χρησιμοποιώντας εγκεκριμένα σκευάσματα για τον ψεκασμό. Το δολωματικό υγρό ψεκάζεται στο εσωτερικό σκιερό μέρος του ελαιόδεντρου σε κάθε ή ανά δεύτερο ελαιόδεντρο. Ψεκάζουμε από τη βορεινή πλευρά του δέντρου, καθώς ο δάκος προτιμά δροσερό περιβάλλον, σε επιφάνεια περίπου ενός τετραγωνικού μέτρου και ποσότητα ψεκαζόμενου υγρού περίπου 300ml ανά ελαιόδεντρο. Σε αραιοφυτεμένους ελαιώνες ο δολωματικός ψεκασμός γίνεται σε κάθε δέντρο του ελαιώνα, ενώ σε πυκνοφυτεμένους γίνεται σε κάθε δεύτερο δέντρο. Ο αριθμός των επεμβάσεων διαφέρει ανάλογα την περιοχή και το μέγεθος του πληθυσμού του δάκου. Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, οι επεμβάσεις είναι καλό να γίνονται ομαδικά σε κάθε περιοχή.

 
– Ψεκασμός των ελαιόδεντρων με καολίνη
 

Ο καολίνης είναι φυσικό ορυκτό, εγκεκριμένο για χρήση στη βιολογική γεωργία για την αντιμετώπιση του δάκου με ψεκασμό στην φυλλική επιφάνεια της ελιάς. Με τον ψεκασμό του καολίνη στα δέντρα της ελιάς, δημιουργείται μία λεπτή άσπρη μεβράνη, που λειτουργεί απωθητικά στην εναπόθεση των αυγών του δάκου, καθώς και στη σίτιση του. Συνήθως, απαιτούνται δύο ψεκασμοί για την αντιμετώπιση του δάκου μέσα στην καλλιεργητική χρονιά, ένας στην αρχή του καλοκαιριού και ένας στο τέλος του καλοκαιριού ή στις αρχές φθινοπώρου. Κατά τον ψεκασμό πρέπει να χρησιμοποιείται συμπληρωματικά προσκολλητικό σκεύασμα για καλύτερη διαβροχή, ενώ θα πρέπει να γίνεται και συχνή ανάδευση του νερού για καλύτερη ομοιογένεια του ψεκαστικού διαλύματος και μεγαλύτερη απολεσματικότητα της εφαρμογής.

Αποφεύγουμε τους καθολικούς ψεκασμούς των ελαιόδεντρων με χημικά εντομοκτόνα, τα οποία προκαλούν μείωση των ωφέλιμων εντόμων και αύξηση της βαμβακάδας (κοκκοειδή) της ελιάς. Οι καθολικοί ψεκασμοί γίνονται μόνο σε περιπτώσεις μεγάλων πληθυσμών και έντονης προσβολής από δάκο.

Το άρθρο Αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Πώς αντιμετωπίζουμε τα σαλιγκάρια στον κήπο

Με τις πρώτες βροχές τα σαλιγκάρια εμφανίζονται στον φθινοπωρινό λαχανόκηπο μας και κυκλοφορούν ανάμεσα από μαρούλια, λάχανα, κουνουπίδια, μπρόκολα και πολλά άλλα φρέσκα λαχανικά. Είναι ένα καλό σημάδι, καθώς η παρουσία των σαλιγκαριών αποτελεί απόδειξη ότι καλλιεργούμε τον κήπο μας οικολογικά. Τι ψάχνουν τα σαλιγκάρια στον κήπο μας; Τα σαλιγκάρια τρώνε τα τρυφερά φύλλα των φυτών. Ειδικά σε πιο νεαρά κηπευτικά που προσπαθούν να αναπτυχθούν, η παρουσία σαλιγκαριών μπορεί να είναι καταστροφική. Τα σαλιγκάρια μπορούν επίσης να δημιουργήσουν προβλήματα σε καλλωπιστικά και αρωματικά φυτά καθώς και σε νεαρά δενδρύλλια καρποφόρων δέντρων. Ας δούμε λοιπόν πως θα προστατεύσουμε το κήπο μας από τους απρόσκλητους επισκέπτες με τον πιο φυσικό και οικολογικό τρόπο.

Ποιοι είναι οι κυριότεροι τρόποι φυσικής καταπολέμησης για τα σαλιγκάρια;

Υπάρχουν 4 αποτελεσματικοί τρόποι για να αντιμετωπίσουμε τα σαλιγκάρια με φυσικό τρόπο και να τα απωθήσουμε από τα φυτά μας:

– Δημιουργούμε ένα τείχος προστασίας χρησιμοποιώντας στάχτη

Αξιοποιούμε τη στάχτη από το τζάκι και την ψησταριά μας και την τοποθετούμε γύρω από τα φυτά του κήπου μας. Ρίχνουμε την στάχτη σε απόσταση 10 εκατοστά γύρω από το φυτό ή παράλληλα με τη γραμμή φύτευσης. Έτσι δημιουργούμε ένα φυσικό «τείχος» το οποίο θα εμποδίσει τα σαλιγκάρια να προχωρήσουν προς τα λαχανικά μας. Θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η στάχτη σταδιακά απομακρύνεται με τη βροχή και γι’ αυτό για αποτελεσματική προστασία των φυτών μας από τα σαλιγκάρια, απαιτείται να επαναλαμβάνουμε συχνά την εφαρμογή με τη στάχτη. Η στάχτη που χρησιμοποιούμε στον κήπο μας, πρέπει να είναι καθαρή από προσμείξεις από ξένα υλικά όπως μέταλλο, γυαλί και πλαστικό και δεν πρέπει να προέρχεται από ξύλα που είναι βαμμένα ή έχουν υποστεί άλλη επεξεργασία με χημικές ουσίες.

– Οδηγούμε τα σαλιγκάρια σε οικολογική παγίδα με μπύρα

Σε μικρής έκτασης λαχανόκηπο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μπύρα για να προστατέψουμε τα φυτά μας από τα σαλιγκάρια! Τοποθετούμε άδεια κεσεδάκια από γιαούρτι, τα οποία παραχώνουμε στο χώμα ώστε το χείλος τους να είναι στο ίδιο επίπεδο με το έδαφος. Προσθέτουμε μέσα μπύρα και τοποθετούμε, σε μικρή απόσταση από τα φυτά, κομμένα μαρουλόφυλλα για να ολοκληρωθεί το δόλωμα των σαλιγκαριών. Τα σαλιγκάρια προσελκύονται από τις αναθυμιάσεις που απελευθερώνονται μετά από τη διαδικασία της ζύμωσης της μπύρας και οδηγούνται μέσα στα κεσεδάκια. Πολύ σύντομα θα συλλέγουμε τους ανεπιθύμητους επισκέπτες του κήπου μας.

– Προστατεύουμε τα φυτά από τα σαλιγκάρια με φωσφορικό σίδηρο

Χρησιμοποιούμε οικολογικό λίπασμα φωσφορικού σίδηρου και το τοποθετούμε περιφερειακά από τα λαχανικά ή άλλα φυτά του κήπου μας. Με αυτό τον τρόπο αντιμετωπίζουμε τα σαλιγκάρια αποτελεσματικά, ενώ παράλληλα ενισχύουμε τα φυτά μας με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Τον φωσφορικό σίδηρο μπορούμε να τον προμηθευτούμε από γεωπονικά καταστήματα.

– Χρησιμοποιούμε αυτοκόλλητη ταινία σε δέντρα

Για να προστατέψουμε τα νεαρά δέντρα από τα σαλιγκάρια, χρησιμοποιούμε αυτοκόλλητες ταινίες διπλής όψης ή αυτοκόλλητη ταινία στην οποία απλώνουμε εμείς κόλλα. Στη συνέχεια, τοποθετούμε την ταινία πάνω στον κορμό των νεαρών δενδρυλλιών ή σε δέντρα που έχουν εμβολιαστεί. Με αυτό τον τρόπο δημιουργούμε ένα φυσικό εμπόδιο για τα σαλιγκάρια και προστατεύουμε την τρυφερή βλάστηση των δέντρων μας.

Για την οικολογική αντιμετώπιση των σαλιγκαριών

Η παραδοσιακή μέθοδος αντιμετώπισης των σαλιγκαριών ρίχνοντας αλάτι γυρω από τα φυτά δεν είναι η πιο κατάλληλη, καθώς αυξάνει την αλάτότητα του εδαφικού διαλύματος και δημιουργεί πρόβλημα στα φυτά μας. Αυτό έχει σαν συνέπεια τα φυτά του κήπου μας να στρεσάρονται και να μην απορροφούν τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους και της λίπανσης που κάνουμε. Όμως, για τα φυτά που έχουμε σε γλάστρες στο μπαλκόνι μας, θα μπορούσαμε να ψεκάσουμε με διάλυμα νερού και αλατιού, την εξωτερική πλευρά των γλαστρών για να εμποδίσουμε τα σαλιγκάρια να ανέβουν και να κάνουν ζημιά στο φύλλωμα των φυτών.

Απωθητικά φυτά.
Φυτεύουμε μέντα, φασκόμηλο και αψιθιά σε διάφορα σημεία του κήπου και του μπαλκονιού. Τα αρωματικά αυτά φυτά, εκτός από τις ευεργετικές ιδιότητές τους, αναδύουν μυρωδιά απωθητική για τα σαλιγκάρια, που τα κρατά μακριά απο το χώρο μας.

Χάλκινη ταινία απώθησης Σαλιγκαριών και Γυμνοσαλιάγκων

Χρησιμοποίηση βιολογικού σαλιγκαροκτόνου.
Από τα γεωπονικά καταστήματα, μπορούμε να προμηθευτούμε βιολογικά σαλιγκαροκτόνα, χωρίς χημικές ουσίες για την εξολόθρευση σαλιγκαριών και γυμνοσαλιάγκων. Τα βιολογικά κοχλιοκτόνα, έχουν το πλεονέκτημα ότι δεν αφήνουν χημικά υπολείματα στο έδαφος και η δράση τους είναι πολύ ικανοποιητική.

Συλλογή με το χέρι.
Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να κάνουμε μία βόλτα στον κήπο ή στο λαχανόκηπο, να συλλέξουμε και να απομακρύνουμε όσα σαλιγκάρια συναντήσουμε. Αυτό πρέπει να γίνεται ώρες και ημέρες που υπάρχει υγρασία αρκετή (συνήθως μετά από βροχή), όταν τα σαλιγκαρια θα έχουν βγεί προς αναζήτηση τροφής ή “συντρόφου”.

Φυτεύουμε φυτά παγίδες.
Η φύτευση κάποιων φυτών όπως η άκανθος και άλλα κοντά σε λαχανόκηπο βοηθάει, ώστε τα σαλιγκάρια να προτιμήσουν αυτά, και να αφήσουν στην ησυχία τους τα λαχανικά. Ειδικά η άκανθος είναι το αγαπημένο τους φυτό.

Το άρθρο Σαλιγκάρια αντιμετώπιση και καταπολέμηση εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Επικονιαστές ( επικονιάστριες ποικιλίες ) σε οπωροφόρα δέντρα

Το άρθρο Επικονιαστές ( επικονιάστριες ποικιλίες ) σε οπωροφόρα δέντρα εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Mε την καθημερινή περιήγησή μου στο διαδίκτυο για γεωπονικής φύσεως θεματολογία, την προηγούμενη εβδομάδα, το μάτι μου ”έπεσε” σε ένα άρθρο από site του Νομού Λέσβου το οποίο αναφερόταν για μελέτη που πραγματοποιείται σχετικά με την αντιμετώπιση του εντομολογικού εχθρού του δάκου με την χρήση συστημάτων μή Επανδρωμένων Αεροσκαφών – UnmannedAerialSystems/UAS ( drones ).

Πήρα το θάρρος και ήρθα σε προσωπική επαφή με τον κ. Λαγουτάρη Γεώργιο, Γεωπόνο και  Δ/ντη της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου για να τον ρωτήσω σχετικά με το συγκεκριμένο τρέχον πρόγραμμα.

Η ανταπόκρισή του τιμητική για το Αγροτών Ανάγνωσμα για το οποίο και παραχώρησε πληροφορίες για την δημιουργία του παρακάτω άρθρου.

Το ΣμηΕΑ «Υετός» στην ζώνη προσγείωσης

Γίνεται παράθεση των στοιχείων που μου παραχώρήθηκαν και είναι τα παρακάτω :

Εφαρμογή δολωματικών ψεκασμών από ΣμηΕΑ(Drones): Μια λύση για την αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς σε επικλινείς και δυσπρόσιτους ελαιώνες

Αντώνιος Τσαγκαράκης1 και Γεώργιος Λαγουτάρης2

1.Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας & Εντομολογίας, Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής, Σχολή Επιστημών των Φυτών, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

2.Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας, Γενική Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής, Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

(*e-mail: atsagarakis@aua.gr)

Ο δάκος της ελιάς αποτελεί τον σημαντικότερο εχθρό της ελιάς στην Ελλάδα, αλλά και ένα από τα εμβληματικότερα έντομα–εχθρούς, ανεξαρτήτως καλλιέργειας. Για την αντιμετώπισή του δαπανώνται κάθε χρόνο μεγάλα ποσά από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εσωτερικών (μέσω των Περιφερειών), τα οποία προσεγγίζουν τα 20 εκ. ευρώ. Ειδικά στην περιοχή της Λέσβου, το ετήσιο δαπανόμενο ποσό πλησιάζει το 1,5 εκ. ευρώ. Η αντιμετώπισή του γίνεται,ως επί το πλείστoν, με δολωματικούς ψεκασμούς, ύστερα από παρακολούθηση του πληθυσμού του δάκου και της προσβολής του.

Κατά τους δολωματικούς ψεκασμούς, διάλυμα όγκου περίπου 300 κ.εκ. εφαρμόζεται στην βόρεια – εσωτερική πλευρά κάθε δευτέρου ή τρίτου δένδρου. Εάν υποθέσουμε ότι η πυκνότητα φύτευσης είναι 20 – 30 δένδρα / στρέμμα, συνολικά απαιτείται όγκος περίπου 3 λίτρων για κάθε στρέμμα.

Για την εφαρμογή των ψεκασμών χρησιμοποιούνται, κυρίως, ψεκαστικά συγκροτήματα επί γεωργικών ελκυστήρων. Ωστόσο, σε επικλινείς και δυσπρόσιτους ελαιώνες, όπου η προσέγγιση του ελκυστήρα δεν είναι εφικτή, η εφαρμογή των δολωματικών ψεκασμών, πραγματοποιείται από πεζοπόρους ψεκαστές με επινώτιους ψεκαστήρες. Με χρήση ψεκαστήρα χωρητικότητας 10λ., ο ψεκαστής καλύπτει με ένα γέμισμα όχι παραπάνω από 35 δένδρα (έκταση περίπου 3,5στρ.). Από τα προηγούμενα μπορεί κάποιος εύκολα να αντιληφθεί τις δυσκολίες που δημιουργούνται για την επαναγέμιση– επαναπροσέγγιση των δυσπρόσιτων και επικλινών ελαιώνων, την σπατάλη χρόνου, την κόπωση του ψεκαστή (αλλά και τους πολλούς «πειρασμούς» στους οποίους μπαίνει…). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί από τους ελαιώνες να παραμένουν αψέκαστοι και να μετατρέπονται σε «φυσικά εντομοτροφεία», που τροφοδοτούν με ενήλικα έντομα την ευρύτερη περιοχή.

Λύση για το σημαντικό αυτό πρόβλημα θα μπορούσε να αποτελέσει η χρήση ΣμηΕΑ (drones). Τα τελευταία χρόνια, γίνεται ευρεία συζήτηση στην αγροτική κοινότητα για την δυνατότητα χρήσης ΣμηΕΑ (Συστήματα μή Επανδρωμένων Αεροσκαφών – UnmannedAerialSystems/UAS) στην Γεωργία. Μέχρι στιγμής, η χρήση ΣμηΕΑ είναι ευρύτατη στην παρατήρηση και διάγνωση προβλημάτων των φυτών, με θερμικές και πολυφασματικές κάμερες και το ανάλογο λογισμικό. Επίσης, η χρήση των ΣμηΕΑ για εφαρμογή βιοκτόνων για αντιμετώπιση οργανισμών δημόσιας υγείας (πχ κουνουπιών) είναι ευρύτατη.

Στο πλαίσιο της μέριμνας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου για την προστασία της πρωτογενούς παραγωγής, αλλά και της συμβολής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών στην αντιμετώπιση προβλημάτων φυτοπροστασίας με τον πλέον ενδεδειγμένο και σύγχρονο τρόπο, υπεγράφη Προγραμματική Σύμβαση Συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών. Σκοπός της ΠΣΣ είναι η μελέτη της αποτελεσματικότητας της χρήσης ΣμηΕΑ στην εφαρμογή δολωματικών ψεκασμών για την αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς σε επικλινείς και δυσπρόσιτους ελαιώνες,καθώς και της επίπτωσής τους σε έντομα μή-στόχους.

Χάρτης της περιοχής πειραματισμού

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δυσπρόσιτο, επικλινή ελαιώνα, στην περιοχή Κώμης Λέσβου, έκτασης περίπου 30στρ., ο οποίος, εκτός της μεγάλης κλίσης που παρουσίαζε, ήταν αποκλεισμένος από τον πλησιέστερο χωματόδρομο με διπλή σειρά συρματοπλεγμάτων. Η εφαρμογή συγκρίθηκε με δολωματικό ψεκασμό με επινώτιους ψεκαστήρες που έγινε σε όμορο παραγωγικό, βιολογικό ελαιώνα, έκτασης περίπου 160 στρ..Το σκεύασμα που χρησιμοποιήθηκε και στους δύο ελαιώνες ήταν το Success 0.24 CB (δ.ο.spinosad 0,024%), συμβατό με την βιολογική γεωργία. Ως επιπρόσθετος μάρτυρας χρησιμοποιήθηκε επικλινής ελαιώνας, όμορος του βιολογικού, ο οποίος δέχτηκε δολωματικούς ψεκασμούς(δ.ο. dimethoate) με επινώτιους ψεκαστήρες.

Για την εφαρμογή του ψεκασμού χρησιμοποιήθηκε εξακόπτερο ΣμηΕΑ τύπου «Υετός» (ελληνικής κατασκευής UcanDroneΙΚΕ), με δυνατότητα σημειακού ψεκασμού μεμονωμένου δένδρου, κατηγορίας Α2, με δοχείο ψεκασμού χωρητικότητας 10λ.. Το σκεύασμα που χρησιμοποιήθηκε για ψεκασμό από το ΣμηΕΑ ήταν σε συγκέντρωση 10% κ.ο., ενώ εφαρμόζονταν 100 κ.εκ. ψεκαστικού διαλύματος κάθε δεύτερο δένδρο. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν δύο επεμβάσεις, στα μέσα Ιουλίου και στο τέλος Σεπτεμβρίου.

Η παρακολούθηση των πληθυσμών του δάκου έγινε με παγίδες McPhail με ελκυστικό θειική αμμωνία 2%, ενώ για τα άλλα έντομα χρησιμοποιήθηκαν παγίδες παρεμβολής και κολλητικές, αλλά και εντομολογική απόχη. Για την εκτίμηση του ποσοστού δακοπροσβολής πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες ελαιοκάρπου.

Τα αποτελέσματα έδειξαν την επιτυχή εκτέλεση του σχεδίου πτήσης από το ΣμηΕΑ, το οποίο έκανε εφαρμογή δολωματικού ψεκασμού σε 100 δένδρα (περίπου 20 στρ.) σε χρόνο 11’, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου μετάβασης και επιστροφής στον χώρο προσγείωσης. Όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα, δεν υπήρξε καμία διαφορά μεταξύ της εφαρμογής με drones σε σύγκριση με την εφαρμογή από το έδαφος. Επίσης, ο αριθμός των νυγμάτων σε ελαιόκαρπο ήταν σημαντικά χαμηλότερος στον ελαιώνα που δέχτηκε εφαρμογή με drones σε σχέση με τον παραγωγικό βιολογικό.

Επίσης, σε όλους τους ελαιώνες καταγράφηκαν άτομα από αράχνες, μυρμήγκια, σφήκες, αλλά και άλλα έντομα – επικονιαστές, σε πληθυσμούς που δεν διέφεραν μεταξύ τους.

Από τα αποτελέσματα της προκαταρκτικής αυτής εφαρμογής, μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι η μέθοδος εφαρμογής δολωματικού ψεκασμού βιολογικού σκευάσματος από ΣμηΕΑ ήταν εξίσου ή και περισσότερο αποτελεσματική έναντι του δάκου, χωρίς να επηρεάσει οργανισμούς μή – στόχους, συγκρινόμενη με την εφαρμογή βιολογικού ή συμβατικού σκευάσματος από εδάφους. Το σημαντικότερο, θεωρούμε, συμπέρασμα είναι ότι έγινε επιτυχής επέμβαση έναντι του δάκου σε ελαιώνα ο οποίος, υπό κανονικές συνθήκες, δεν θα δεχόταν επέμβαση, θα παρέμενε δηλαδή αψέκαστος. Το αποτέλεσμα θα ήταν, αφενός μεν η καθολική προσβολή του ελαιοκάρπου στον συγκεκριμένο ελαιώνα, αφετέρου δε ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός και η μεταφορά και δράση του δάκου σε γειτονικούς, παραγωγικούς ελαιώνες, ζημιώνοντας έτσι τους συνεπείς παραγωγούς.

Εικόνες που ελήφθησαν από το ΣμηΕΑ εν πτήσει για ψεκασμό

Συνεπώς, είναι τα ΣμηΕΑ «πανάκεια» για την αντιμετώπιση του δάκου; Σίγουρα όχι! Μπορούν αναμφίβολα να αποτελέσουν ένα σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση του εντόμου με ασφάλεια, ακρίβεια και συνέπεια, ιδιαίτερα σε επικλινείς και δυσπρόσιτους ελαιώνες, αφού πρώτα γίνουν ορισμένες επισημάνσεις/παραδοχές:

Α) Τα ΣμηΕΑ είναι εργαλεία και όχι παιχνίδια! Υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες κατοχής και ασφαλούς χρήσης τους (καταγραφή στο μητρώο της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας – ΥΠΑ, αδειοδοτημένος χειριστής, υποχρέωση ασφάλισης του ΣμηΕΑ, υποβολή σχεδίου πτήσης, εκτίμηση κινδύνου πτήσης κλπ), οι οποίοι πρέπει να τηρούνται ευλαβικά, καθώς μιλάμε για Συστήματα μεγάλου βάρους και ηλεκτρικής ισχύος.

Β) Η πτήση με ΣμηΕΑ για δολωματικό ψεκασμό σε επικλινή εδάφη είναι εξαιρετικά μεγάλης δυσκολίας λόγω του εδαφικού αναγλύφου, του συχνά ανομοιόμορφου ύψους των ελαιόδεντρων, των διάσπαρτων οπωροφόρων ή δασικών δένδρων μεγαλύτερου ύψους, καθώς και του γεγονότος ότι η πτήση γίνεται σε πολύ μικρό ύψος πάνω από τα δένδρα, ελαχιστοποιώντας τον χρόνο αντίδρασης του χειριστή στο οποιοδήποτε έκτακτο συμβάν.

Γ) Πρέπει να αφιερωθεί σημαντικός χρόνος στην κατάστρωση ακριβούς και σχολαστικού επιχειρησιακού σχεδίου πτήσης (δένδρα που θα ψεκαστούν, ανάγλυφο εδάφους, ύψος από την κόμη του δένδρου). Μετά όμως την άπαξ δημιουργία του, το σχέδιο μπορεί να χρησιμοποιείται για όλες τις μετέπειτα επεμβάσεις σε βάθος ετών, με ελάχιστες διορθώσεις (μεταβολή ύψους δένδρων, έκτακτοι παράγοντες,όπως ύπαρξη μελισσιών – συνέβη στην μελέτη μας!).

Δ) Περιοριστικούς παράγοντες στην πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους αποτελεί ο σχετικά μικρός χρόνος πτήσης (περίπου 11-12’ για τα περισσότερα Συστήματα της αγοράς), αλλά και η προϋπόθεση της ύπαρξης ζώνης απογείωσης/προσγείωσης (τουλάχιστον 4×4μ ακλινούς εδάφους, χωρίς δένδρα στην περίμετρο) σε λογική απόσταση (μικρότερη των 200μ. κατά προτίμηση).

Ο καθοριστικότερος, όμως, περιοριστικός παράγοντας (απαγορευτικός για την ακρίβεια) για την χρήση των ΣμηΕΑ στην αντιμετώπιση του δάκου είναι το νομοθετικό πλαίσιο: Η χρήση ΣμηΕΑ υπάγεται μέχρι σήμερα στην Κοινοτική Οδηγία 2006/42/EC, περί απαγόρευσης χρήσης αεροψεκασμών εντός της ΕΕ για εφαρμογή Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων. Άρα, για την ώρα τα ΣμηΕΑ δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν! Μέχρι στιγμής, δηλαδή, δεν υπάρχει η οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ του ψεκασμού με ΣμηΕΑ, που δύνανται με ορθή χρήση να έχουν ακρίβεια 2-3 εκ., με τον ψεκασμό από αεροπλάνο ή ελικόπτερο! Κι όμως, στην εφαρμογή της παραπάνω Κοινοτικής Οδηγίας ζητήθηκαν και εγκρίθηκαν εξαιρέσεις: Επιτρέπεται η χρήση ΣμηΕΑ για εφαρμογή ΦΠ σε επικλινείς αμπελώνες στην Γερμανία. Γιατί όχι και σε επικλινείς ελαιώνες της Ελλάδας; 

Συνοψίζοντας, ο χειρισμός ΣμηΕΑ από πεπειραμένους αδειούχους χειριστές οδηγεί σε εφαρμογές απόλυτης ακρίβειας και αποτελεσματικότητας, έχοντας έτσι σαφή διάκριση από αεροψεκασμούς από ελικόπτερα και αεροσκάφη. Είναι αυτονόητο ότι χρειάζεται περαιτέρω πειραματισμός, προκειμένου να καταστεί σαφές ότι τα ΣμηΕΑ δύνανται να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του δάκου σε επικλινείς και δυσπρόσιτους ελαιώνες, χωρίς επίπτωση σε οργανισμούς μή-στόχους.

Ευχαριστίες

Η παρούσα μελέτη χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης συνεργασίας.

Οι συγγραφείς θα ήθελαν να ευχαριστήσουν τον κ. Μιχάλη Τζωρτζή της «Ελαιοπερίβολα Οικογένειας Τζωρτζή» για την συνεργασία και την διάθεση τμήματος του ελαιώνα για τον πειραματισμό, την Δρ. Αργυρώ Καλαιτζάκη από του Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου Χανίων για τις τεχνικές συμβουλές και την εν γένει βοήθεια, την HellenicSeaways – BlueStarFerries για την χορηγία εξόδων μετάβασης της ερευνητικής ομάδας στην Λέσβο, την ΕΛΑΝΚΟ ΕΛΛΑΣ για την χορήγηση της απαραίτητης ποσότητας εντομοκτόνου και τηνUcanDrone ΙΚΕ για την υποστήριξη του ΣμηΕΑ.

Video

 Αγροτών Ανάγνωσμα blog 

Το άρθρο e – Δακοκτονία : Το μέλλον της Δακοκτονίας με χρήση drones εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Για τα τσάγια, βυθίστε τα φυτά στο νερό για μια ολόκληρη μέρα, στη συνέχεια βράστε σε χαμηλή φωτιά για 20 λεπτά, αφήστε να κρυώσει και στη συνέχεια, φιλτράρετε για χρήση.Το πολυκόμπι (horsetail) είναι καλό για όλες τις ασθένειες, ενώ το τανατσέτο (tansy)είναι αποτελεσματικό για τις αφίδες, τα κοφτοσκούλικα (cutworms) και τις λευκές πεταλούδες του λάχανου.Λίπασμα τσουκνίδαςΔιαβρέξτε 1 κιλό φρέσκες ψιλοκομμένες τσουκνίδες σε 10 λίτρα βρόχινο νερό για 4-5 ημέρες. Διηθήστε και αραιώστε έως 20% (2 μέρη λιπάσματος σε 10 μέρη νερού) πριν ψεκάστε.Λίπασμα σαμπούκουΚόψτε 1 κιλό φύλλα σαμπούκου, λουλούδια, φρούτα και νέους μίσχους. Βυθίστε σε 10 λίτρα νερού για 3 ημέρες. Φιλτράρετε αλλά μην αραιώσετε.Τσάι από πολυκόμπι (αλογοουρά)Κόβουμε 200 γρ. φρέσκα φύλλα πολυκόμπι και ανακατέψτε με 10 λίτρα νερό. Διαβρέξτε μία ημέρα πριν το βράσετε για 20 λεπτά. Αφήστε το να παραμείνει για άλλες 24 ώρες, μετά φιλτράρετε πριν ψεκάστε.

Το άρθρο Συνταγές φυτικών παρασκευασμάτων για φυτοπροστασία εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Οδηγίες

Απόδοση: περίπου 4 λίτρα σπρέι καταπολέμησης μυκητιασικών ασθενειών όπως η μαύρη κηλίδα και το ωίδιο με ψεκασμό σόδας. Είναι φθηνή και αποτελεσματική λύση! Βεβαιωθείτε ότι ψεκάσατε τα κάτω φύλλα καθώς και τις κορυφές.Παραλλαγή: Ο Δρ. Ζίττερ επισημαίνει ότι ενώ η σόδα ψησίματος είναι πολύ καλή, η στενή συγγενής της, το όξινο ανθρακικό κάλιο (potassium bicarbonate), ήταν ακόμα καλύτερη στις μελέτες και η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) την ενέκρινε ως εμπορικό προϊόν σπιτιού και κήπου. (Αναζητήστε διττανθρακικό κάλιο σε μαγαζιά κήπου.)Διπλής δράσης σπρέι με μαγειρική σόδα για ασθένειες και έντομαΑντί να αναμιγνύετε ξεχωριστά σπρέι για ασθένειες και έντομα, σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε το λουξ συνδυαστικό σπρέι του Dennis Glowniak, το οποίο λειτουργεί και για τα δύο. Ψεκάστε εβδομαδιαίως και ξεχάστε τα παράσιτα υπόσχεται ο Ντένις, πρόεδρος της Οργάνωσης Καλλιεργητών της Καλιφόρνια.Συστατικά

Οδηγίες

Η μαγειρική σόδα είναι καλύτερα να χρησιμοποιείτε προληπτικά πριν εμφανιστεί το πρόβλημα.
Πάντα θα πρέπει να έχετε μια απλή λύση με 1 κουταλάκι του γλυκού μαγειρική σόδα σε ένα λίτρο νερό αναμεμειγμένο και έτοιμο για δράση στον κήπο σας, δηλώνει ο Dorothy Read, συντάκτης του περιοδικού The Garden Sampler, το οποίο εδρεύει στο Περού, Βερμόντ. Ισχυρίζεται ότι το σπρέι σταματά τις μυκητιακές ασθένειες σε όλα, από τα τριαντάφυλλα μέχρι τις κολοκύθες.Η συνταγή του Dorothy είναι απλή και αποτελεσματική στην καταπολέμηση μυκητιακών παθήσεων όπως το μαύρο σημείο και το ωίδιο, αλλά υπάρχουν και άλλες εκδόσεις που μπορείτε να δοκιμάσετε επίσης. Ανεξάρτητα από τη συνταγή που χρησιμοποιείτε, να είστε ευτυχισμένοι γι ‘αυτό, γιατί ενώ τα διττανθρακικά άλατα σταματούν την εξάπλωση των μυκήτων, δεν μπορούν να καθαρίσουν ένα νοσούντο χάος.
Η μαγειρική σόδα στα φυτά λειτουργεί καλύτερα ως προληπτική – αν είχατε προβλήματα με μυκητιασικές παθήσεις στο παρελθόν, ξεκινήστε να ψεκάζετε τα ευπαθή φυτά πριν ξεκινήσουν τα συμπτώματα της ασθένειας και συνεχίστε σε εβδομαδιαία διαστήματα για να αποτρέψετε το πρόβλημα.Ψεκάστε με σόδα τις “καφέ κηλίδες” στον γκαζόνΕάν το υπέροχο πράσινο γκαζόν σας αναπτύσσει καφέ ή κίτρινα μπαλώματα που πεθαίνουν, μια ποικιλία μυκήτων ριζοκτονίας (Rhizoctonia) προκαλεί αυτή την ασθένεια. Ορισμένα είδη ευδοκιμούν σε ψυχρό καιρό, ενώ άλλα επηρεάζουν το γκαζόν σε ζεστό καιρό. Εάν η ασθένεια πλήξει το γκαζόν σας, αντισταθείτε με αυτή την συνταγή από τον John Dromgoole, ιδιοκτήτη του Garden-Ville.Συστατικά

Οδηγίες

Το άρθρο Οι χρήσεις της σόδας στα φυτά εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Το άρθρο Εχθροί και ασθένειες των λαχανικών εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.