Το άρθρο Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα: Το νέο “εργαλείο” για την αναγνώριση ζιζανίων στο ρύζι εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Το άρθρο Εναέρια υποβοήθηση επικονίασης με drones εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Η συνήθης πρακτική εφαρμογής της προσέγγισης αυτής είναι η φύτευση κηπευτικών (κυρίως), με διαφορετικό χρόνο ωρίμανσης και συγκομιδής, στο ίδιο κομμάτι του κήπου.

Επίσης, τα φυτά που επιλέγονται θα πρέπει να έχουν διαφορετικό ριζικό σύστημα αλλά και διαφορετικές απαιτήσεις σε θρεπτικά στοιχεία.

Δηλαδή, τα φυτά πρέπει να επιλέγονται με κριτήρια που να επιτρέπουν την καλύτερη εκμετάλλευση των διαφορετικών χαρακτηριστικών και ικανοτήτων του κάθε είδους με αποτέλεσμα μεγαλύτερη παραγωγή και καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα από μια μικρή έκταση.

Ακόμη, επειδή ο τρόπος αυτός καλλιέργειας είναι πολύ εντατικός και τα θρεπτικά στοιχεία του εδάφους εξαντλούνται γρηγορότερα, θα πρέπει πριν ή μετά το τέλος της καλλιεργητικής περιόδου να γίνεται εμπλουτισμός του εδάφους με οργανική ουσία, χλωρή λίπανση ή κοπριά, ώστε το έδαφος να παραμένει παραγωγικό και γόνιμο.

Συγκαλλιέργεια λαχανικών

Οι παλιοί καλλιεργητές φύτευαν στο περιβόλι τους δίπλα στις καλλιέργειές τους διάφορα αρωματικά φυτά και λουλούδια, τα οποία το προστάτευαν και το ωφελούσαν. Έτσι, για παράδειγμα, μέσα στις ντομάτες φύτευαν κατιφέ (κοινώς τσετσέκια) και στις μελιτζάνες το γνωστό βασιλικό, διάσπαρτα δε σκόρδα, ρόκα και ραπανάκια. Πολλές φορές κήπος και περιβόλι ήταν ένα. Παρατηρώντας γνώριζαν βέβαια και πια φυτά ταιριάζουν μεταξύ τους και πια όχι. Πολλά φυτά αλληλοβοηθιούνται και προστατεύονται ακόμα και από την ύπαρξη κάποιων ζιζανίων.

Η συγκαλλιέργεια φυτών μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους, ο κάθε ένας από τους οποίους παρουσιάζει τα δικά του πλεονεκτήματα.

Ενδιάμεση καλλιέργεια

Πρόκειται για ταυτόχρονη καλλιέργεια δύο ή περισσότερων διαφορετικών ειδών, στο ίδιο κομμάτι ή σε σειρά φύτευσης. Σε αυτή την περίπτωση επιλέγονται λαχανικά με γρήγορη ανάπτυξη, επιφανειακό ριζικό σύστημα και αντοχή στη σκίαση, όπως τα μαρούλια και φυτεύονται (ή σπέρνονται) ανάμεσα από μεγαλύτερα φυτά ή φυτά με πιο αργή ανάπτυξη, όπως το λάχανο, το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών και τομάτες. Τα μεγάλα φυτά απαιτούν και μεγαλύτερες αποστάσεις φύτευσης έτσι ώστε να έχουν επαρκή χώρο στην τελική τους ανάπτυξη. Ωστόσο, μέχρι να αναπτυχθούν και να αξιοποιήσουν όλο το χώρο που χρειάζονται, τα φυτά γρήγορης ανάπτυξης που έχουν φυτευτεί (ή σπαρθεί) ανάμεσά τους έχουν ήδη συγκομισθεί. Στην περίπτωση του συνδυασμού φυτών με επιφανειακό και βαθύτερο ριζικό σύστημα, επιτυγχάνεται καλύτερη αξιοποίηση των θρεπτικών συστατικών του εδάφους. Επιπλέον τα ριζικά συστήματα με το διαφορετικό βάθος εξυπηρετούν στη διατήρηση της καλής δομής του εδάφους.

Εναλλασσόμενη καλλιέργεια

Είναι η τεχνική που δίνει τη δυνατότητα σε μία νέα καλλιέργεια, να είναι έτοιμη να φυτευτεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα, μετά από τη συγκομιδή της προηγούμενης. Αυτή η τεχνική δίνει τη δυνατότητα μέγιστης αξιοποίησης των θρεπτικών του εδάφους με την εξής διαδικασία: Τα φυτά με μεγάλες απαιτήσεις θρέψης (λάχανο, κουνουπίδι, σπανάκι, μαρούλι, πράσο, αγγούρι, ντομάτα, μελιτζάνα) φυτεύονται αφού το χώμα έχει εμπλουτιστεί με καλά χωνεμένη κοπριά ή κομπόστ. Μετά τη συγκομιδή αυτών των φυτών, φυτεύονται φυτά με μικρότερες απαιτήσεις σε θρεπτικά (παντζάρια, καρότα, ραπανάκια, ρόκα). Τον κύκλο κλείνουν τα ψυχανθή (φασολάκια, αρακάς, ρεβίθια, κουκιά) τα οποία με το άζωτο που απελευθερώνουν από τις ρίζες τους βελτιώνουν και το έδαφος του λαχανόκηπου.

Αντιμετώπιση επιβλαβών εντόμων

Πολλές φορές η συγκαλλιέργεια δύο ή περισσότερων ειδών δεν αποσκοπεί μόνο στην αύξηση της παραγωγής του λαχανόκηπου. Έχει παρατηρηθεί ότι ορισμένα φυτά, λαχανοκομικά και αρωματικά, έχουν την ιδιότητα να απωθούν επιβλαβή έντομα και έτσι η φύτευσή τους κοντά σε ευάλωτα σε προσβολές φυτά είναι τουλάχιστον επιθυμητή. Για παράδειγμα, τα σκόρδο απωθεί τις αφίδες, τους ρυγχίτες και τον τετράνυχο. Η μέντα απωθεί τη λευκή κάμπια του λάχανου και το δεντρολίβανο το σκουλήκι του λάχανου και τη μύγα του καρότου. Επιπλέον, πολύ συχνά αρωματικά φυτά συγκαλλιεργούνται με τα λαχανικά, γιατί προσελκύουν τις μέλισσες στο λαχανόκηπο.

ταυτόχρονη καλλιέργεια δύο ή περισσότερων διαφορετικών ειδών φυτών στον ίδιο χώρο του κήπου ή/και στο ίδιο παρτέρι

Επιτυχημένοι και αποτυχημένοι συνδυασμοί

Ορισμένα λαχανοκομικά φυτά αν συνδυαστούν μεταξύ τους ενισχύεται η ανάπτυξή τους, τις περισσότερες φορές χάρη στις ουσίες που εκκρίνονται από το ριζικό τους σύστημα. Παράδειγμα τέτοιας ευεργετικής ”συνεργασίας” είναι το σπανάκι με το ραπανάκι. Οι πιπεριές, σε περιοχές με δυνατούς ανέμους, αναπτύσσονται καλύτερα μαζί με μπάμιες οι οποίες, τοποθετημένες στην κατάλληλη πλευρά του λαχανόκηπου, λειτουργούν σαν ανεμοφράκτης και τις προστατεύουν. Αντίθετα, άλλες ομάδες φυτών απελευθερώνουν ουσίες που είναι τοξικές για τα υπόλοιπα φυτά. Επιπλέον πρέπει να αποφεύγονται οι γειτονικές φυτεύσεις φυτών που είναι ευάλωτα στους ίδιους εχθρούς και ασθένειες. Για παράδειγμα το αγγούρι και η τομάτα δεν πρέπει να φυτεύονται δίπλα – δίπλα γιατί και τα δύο προσβάλλονται εύκολα από ασθένειες.

Ακολουθήστε τη fb σελίδα του Αγροτών Ανάγνωσμα ΕΔΩ

Ιδιαίτερη προσοχή: Στη συγκαλλιέργεια φυτών, εξαιτίας της εντατικότερης φύτευσης και της συμμετοχής πολλών λαχανικών και αρωματικών, τα διάφορα είδη ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τα θρεπτικά του εδάφους και το νερό. Η επιλογή φυτών με διαφορετικού βάθους ριζικό σύστημα, είναι μία τακτική που θα μειώσει τον ανταγωνισμό. Ωστόσο αυτό που είναι αναγκαίο, είναι ο συστηματικός εμπλουτισμός του εδάφους με την απαραίτητη οργανική ουσία (κομπόστ, καλοχωνεμένη κοπριά) και η σωστή άρδευση των λαχανικών. Ένας ακόμη παράγοντας που απαιτεί προσοχή στη συγκαλλιέργεια είναι η ανεπιθύμητη σκίαση ορισμένων χαμηλών φυτών, από άλλα με μεγαλύτερο ύψος. Έτσι, για τις θέσεις κοντά στα φυτά με μεγάλο ύψος, επιλέγονται φυτά ανθεκτικά στη σκίαση ή που απαιτούν προφύλαξη από το άμεσο ηλιακό φως, όπως το μαρούλι.

Βασικός οδηγός συγκαλλιέργειας λαχανικών

Αγγούρι

Καλλιεργείται με καλαμπόκι-φασόλι-μπιζέλια-ραπανάκια-ηλίανθο-ραδίκια-καρότα-άνηθο. Το νεροκάρδαμο βελτιώνει τη γεύση και την παραγωγή. Τα ραδίκια αποτρέπουν τα σκαθάρια των αγγουριών.

Δεν καλλιεργείται με ντομάτα-αρωματικά βότανα κυρίως φασκομηλιά.

Καλαμπόκι

Καλλιεργείται με φασόλια-κολοκύθια-μπιζέλια-πατάτες-αγγούρι-πεπόνι-ηλίανθο-σόγια-φιστίκια-αμάραντο-μαϊντανό. Το καλαμπόκι παρέχει φυσική υποστήριξη για τα φασόλια, οι κολοκύθες πνίγουν τα ζιζάνια και οι ρίζες καλαμποκιού διατηρούν την υγρασία στο χώμα. Τα δε φασόλια δεσμεύουν το άζωτο από τον αέρα στο χώμα.

Δεν καλλιεργείται με ντομάτα και σέλινο.

Καρότο

Καλλιεργείται με μαρούλι-ραπανάκι-κρεμμύδι-ντομάτα.

Δεν καλλιεργείται με άνηθο.

Κολοκύθα

Καλλιεργείται με καλαμπόκι-πεπόνι-ραπανάκι-καπουτσίνο-κατιφέ-ρίγανη. Ο κατιφές αποτρέπει τους κανθάρους και η ρίγανη παρέχει τη γενική προστασία παρασίτων. Το νεροκάρδαμο αποτρέπει τα ζωύφια.

Δεν καλλιεργείται με πατάτες.

Λάχανο-μπρόκολο-κουνουπίδι

Καλλιεργούνται με κρεμμύδια-πατάτες-φασκόμηλο-χαμομήλι-σέλινο-άνηθο-δυόσμο-δεντρολίβανο-θυμάρι-αψιθιά-ύσσωπο-λεβάντα. Τα αρωματικά φυτά γενικώς διώχνουν τα σκουλήκια των λάχανων.

Δεν καλλιεργούνται με ντομάτα-φασόλια-φράουλες.

Μαρούλι

Καλλιεργείται με αγγούρι-ραπανάκι-κρεμμύδι-καρότο-φράουλες. Το καλοκαίρι τα μαρούλια πρέπει να καλλιεργούνται κάτω από σκιά για να μην ξεβλασταρώνουν/ξεσταχυάζουν.

Μελιτζάνα

Καλλιεργείται με φασόλια-αμάραντος-κατιφές. Τα φασόλια τις προστατεύουν από το σκαθάρι της πατάτας και ο αμάραντος από τα επιβλαβή έντομα.

Ενδεικτικός πίνακας συγκαλλιέργειας

Μπιζέλια

Καλλιεργείται με καλαμπόκι-καρότα-σέλινο-μελιτζάνα-σέλινο-σπανάκι-μαϊντανό-φράουλες-πιπεριά. Ο αρακάς φτιάχνει το άζωτο στο χώμα.

Δεν καλλιεργείται με κρεμμύδι.

Ντομάτα

Καλλιεργείται με σκόρδο-κατιφέ-κρεμμύδι-μαϊντανό -σχοινόπρασο-καπουτσίνο-καρότο-τσουκνίδα-βασιλικό-μέντα-μελλισόχορτο Η καλλιέργεια σκόρδου ανάμεσα στις ντομάτες τις προστατεύει από τον τετράνυχο και ο κατιφές από τα έντομα ενώ η τσουκνίδα η μέντα και το μελλισόχορτο καλυτερεύει την ποιότητά της. Ο βασιλικός απωθεί τις μύγες, τα κουνούπια και τα σκουλήκια των καρπών, τις βοηθάει στις ασθένειες και συμβάλει στην ανάπτυξή τους. Οι ντομάτες δεν έχουν πρόβλημα να καλλιεργούνται στο ίδιο μέρος κάθε χρόνο.

Δεν καλλιεργείται με πατάτες-μάραθο-καλαμπόκι-αγγούρι-λάχανο-μπρόκολο-κουνουπίδι-γογγύλι-άνηθο. Μην τις φυτεύεται κάτω από καρυδιές.

Γίνετε μέλος της fb ομάδας του Αγροτών Ανάγνωσμα ΕΔΩ

Πατάτα

Καλλιεργείται με νάνα φασόλια-καρότο-σέλινο-κατιφέ-μπιζέλι-καλαμπόκι-κρεμμύδι-λινάρι. Η συγκαλλιέργεια της πατάτας με τον τάτουλα ελέγχει σε ποσοστό 81% τις προσβολές των κονδύλων της από τη σπoγγoσπoρίωση.

Δεν καλλιεργείται με αγγούρι-κολοκύθι-γογγύλι-ηλίανθο-μάραθο.

Πιπεριά

Καλλιεργείται με κρεμμύδι-βασιλικό-μπάμιες-μαϊντανό-καρότα. Οι καυτερές πιπεριές έχουν τα εκκρίματα ρίζας που αποτρέπουν την αποσύνθεση ρίζας και άλλες ασθένειες.

Δεν καλλιεργείται με μάραθο-γογγύλια.

Σταφύλι

Καλλιεργείται με ύσσωπο-βασιλικό-φασόλια-μπιζέλι. Μαζί με το σχοινόπρασο απωθεί τις αφίδες. Το τριφύλλι αυξάνει τη γονιμότητα του χώματος για το σταφύλι.

Φασόλι

Καλλιεργείται με καλαμπόκι-αγγούρι-ραπανάκι-καρότο-κατιφέ-φράουλα-καρότα-μελιτζάνα-λαθούρι-πατάτες-θρούμπι-σέλινο. Τα φασόλια εμπλουτίζουν το έδαφος με άζωτο.

Δεν καλλιεργείται με μάραθο-κρεμμύδι-σκόρδο-σχοινόπρασο.

Πηγή

okipostisaeiforias.wordpress.com

wikipedia.org

https://giorgoskatsadonis.blogspot.com/2019/11/blog-post_17.html

Το άρθρο Συγκαλλιέργεια λαχανικών εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Το άρθρο Καλλιεργούμε ξερό κρεμμύδι στο λαχανόκηπο εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Επικίνδυνος περιορισμός της γενετικής βάσης παρατηρείται τα τελευταία 30 χρόνια σε όλες σχεδόν τις σημαντικές καλλιέργειες. Για πολλές από αυτές δεν χρησιμοποιούνται στη βελτίωση περισσότερο από το 5-10% της διαθέσιμης παραλλακτικότητας. Και όμως, στην Ελλάδα μόνο, καλλιεργούνταν μέχρι πρόσφατα 111 ντόπιες ποικιλίες και πληθυσμοί μαλακού σιταριού, 139 ντόπιες ποικιλίες και πληθυσμοί σκληρού, 99 ντόπιες ποικιλίες και πληθυσμοί κριθαριού, 294 καλαμποκιού και 39 ντόπιες ποικιλίες και πληθυσμοί βρώμης και 605 ποικιλίες φασουλιού, που έπαψαν πλέον να καλλιεργούνται.

Επίσης, χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το 1927, η καλλιέργεια του σιταριού περιελάμβανε 100% ντόπιες ποικιλίες, το 1969 μόνο 10%, ενώ σήμερα κυριολεκτικά έχει εκτοπιστεί από την καλλιέργεια το σύνολο των παλιών ποικιλιών.

Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι μόνο το 1% των ντόπιων ποικιλιών σταριού και το 2-3% των ποικιλιών λαχανικών που υπήρχαν πριν 50 χρόνια στην Ελλάδα έχει διασωθεί υπό καλλιέργεια μέχρι τις μέρες μας.Όλα αυτά και χιλιάδες άλλα γίνονται όχι μόνο γιατί τα αποφάσισαν τα “κέντρα εξουσίας”, ή γιατί είναι η πολιτική των κρατών. Έγιναν και γιατί ο καθένας μας τα στήριξε και συνεχίζουμε να τα στηρίζουμε. Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς σε αυτό το πρωτοφανές ολοκαύτωμα; Θα μείνουμε απαθείς ή θα πάρουμε την ευθύνη που μας αναλογεί; Οι ντόπιες ποικιλίες είναι η ελπίδα μας και η πρότασή μας.

Τα παραπάνω συνέβαιναν στον 20ο αιώνα, τον 21ο αιώνα όμως συντελείται μια πρωτοφανής αφύπνιση της ανθρωπότητας και αυτή η αρνητική κατάσταση τείνει να ανατραπεί.

Για όλα τα παραπάνω μιλήσαμε με τον Δρ. Κώστα K. Δελή MSc, PhD, Καθηγητής Εφαρμογών Γενετικής Φυτών και Βιοτεχνολογίας, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής, Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων ΤΕΙ Πελοποννήσου.

Οι παραδοσιακές ποικιλίες υπερέχουν των εμπορικών υβριδίων

Τα όσα ακολουθούν φιλοδοξούν να δώσουν στον αναγνώστη να καταλάβει αυτό που ήδη υποσυνείδητα γνωρίζει, ότι οι παραδοσιακά καλλιεργούμενες ποικιλίες υπερέχουν σε ποιοτικά χαρακτηριστικά (άρωμα, γεύση) των εμπορικών υβριδίων.

Για να καταλάβει κανείς όμως τι είναι παραδοσιακή ποικιλία, καλό θα ήταν να γνωρίζει τι είναι στην πραγματικότητα το υβρίδιο. Yβρίδιο, όπως το μαρτυρά και η λέξη, είναι ο συνδυασμός δύο ποικιλιών. Mε άλλα λόγια αν καταφέρω να διασταυρώσω δύο ποικιλίες, στη φύση ή στο εργαστήριο, ο απόγονός τους αποτελεί το υβρίδιο.

Oι αρχαίοι ακόμη γνώριζαν ότι οι διασταυρώσεις δύο ποικιλιών στα φυτά ή ακόμη και η διασταύρωση ανάμεσα σε δύο ράτσες σε ζώα οδηγούσε σε απογόνους που έδιναν εξαιρετικά εύρωστα άτομα. Είναι σε όλους γνωστό το παράδειγμα της διασταύρωσης του αλόγου με το γαϊδούρι, οπού ο απόγονός τους το μουλάρι είναι ένα εξαιρετικά ανθεκτικό υποζύγιο.

Mε τον ίδιο ακριβώς τρόπο αν μπορούσαμε να απλοποιήσουμε τα πράγματα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αν έχουμε μία ποικιλία με εξαιρετική απόδοση και χαμηλή ανθεκτικότητα σε ασθένειες η οποία διασταυρωθεί με μία ποικιλία με χαμηλή απόδοση αλλά ανθεκτική σε ασθένειες, τότε οι απόγονοί τους ιδανικά θα είναι και ανθεκτικοί στις ασθένειες και με υψηλές αποδόσεις.

Στην γεωργική πραγματικότητα τα υβρίδια λειτούργησαν εξαιρετικά για ορισμένα φυτά μεγάλης καλλιέργειας όπως το καλαμπόκι, τριπλασιάζοντας τις αποδόσεις, αλλά την ίδια στιγμή παρουσίαζαν βασικά μειονεκτήματα. Πρώτο βασικό μειονέκτημα ήταν οι μεγάλες απαιτήσεις σε νερό, λιπάσματα και φυτοπροστασία.

Tα υβρίδια ήταν αποδοτικά, αλλά για να δώσουν τις βελτιωμένες αποδόσεις τους απαιτούσαν ιδανικές συνθήκες και αρκετή επένδυση σε κεφάλαιο από τους παραγωγούς. Δεύτερο μειονέκτημα των υβριδίων αποτελεί η αδυναμία τους να παράξουν σταθερούς απογόνους. Tι σημαίνει αυτό; Σημαίνει με απλά λόγια ότι ενώ τα υβρίδια είναι σταθερά φυτά στο σύνολο σχεδόν των χαρακτηριστικών τους, οι απόγονοί τους είναι «AΣTAΘEΣTATOI». Άρα η παλιά γεωργική πρακτική της φύλαξης σπόρων από τους γεωργούς, πρακτικά με τη χρήση των υβριδίων ακυρώνεται. Aν, δηλαδή, ένας γεωργός κρατούσε σπόρο από ένα υβρίδιο και το καλλιεργούσε, τότε θα έπαιρνε φυτά διαφόρων υψών, αποδόσεων και ανθεκτικότητας σε ασθένειες. Eπομένως, τα υβρίδια που εισαγάγαμε στη γεωργική πρακτική έδωσαν ώθηση στην απόδοση, αλλά ταυτόχρονα δημιούργησαν και αρκετά προβλήματα.

Aς δούμε ένα γεωργό στην πρακτική του. O μέσος γεωργός πριν 40 περίπου χρόνια παράτησε τις παραδοσιακές ποικιλίες, για να τις αντικαταστήσει με υβρίδια. Από τη στιγμή που έγινε η μετάβαση αυτή, ο γεωργός είναι υποχρεωμένος κάθε χρόνο να αγοράζει σπόρους σποράς από εταιρίες, κυρίως Oλλανδικές και Iσραηλίτικες. Άρα η αύξηση της απόδοσης (και η σύνδεσή της με την επιδότηση κυρίως στη δεκαετία του ‘80 και ‘90) τον κατέστησε εξαρτημένο. Σκεφτείτε απλά τι θα συνέβαινε αν μία και μόνο χρονιά δε μπορούσαμε να εισαγάγουμε σπόρους σποράς.

H γεωργική παραγωγή θα μειωνόταν ραγδαία, καθώς δε θα μπορούσαν να καλλιεργήσουν αρκετές γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Φυσικά δεν είναι η μόνη μετάβαση που έγινε χωρίς μελέτη στην Eλλάδα, αλλά σε αυτή την περίπτωση ακόμη και εμείς σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μία τεράστια έκπληξη. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία που παρακολουθώ, αρκετά συστηματικά, ουδέποτε στη χώρα μας πραγματοποιήθηκε μία συστηματική μελέτη για τη σύγκριση της απόδοσης υβριδίων και παραδοσιακών ποικιλιών.

Όλοι και κυρίως οι γεωπόνοι δεχόμασταν a priori την υπεροχή των υβριδίων, ενώ υποτίθεται ότι παραβλέπαμε την υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων για χάρη της αύξησης της απόδοσης.Στην πραγματικότητα τα υβρίδια μπήκαν στη γεωργική πρακτική στη χώρα μας μαζί με τον εκσυγχρονισμό της γεωργικής εφαρμογής (μηχανήματα, αρδεύσεις, φυτοφάρμακα και λιπάσματα).Όσο και αν μοιάζει παράλογο, κανείς δε δοκίμασε τις παραδοσιακές ποικιλίες σε ιδανικές συνθήκες. Έτσι σιγά σιγά, ως καταναλωτές εξοικειωθήκαμε με τομάτες υβριδίων, οι οποίες είναι πρακτικά άγευστες, ωστόσο μπορούν να διατηρηθούν ένα μήνα στο ψυγείο. Σήμερα, που όλο και περισσότεροι καταναλωτές ζητούν την ολική επαναφορά της γεύσης στο καθημερινό τραπέζι, είναι ξανά η ώρα των παραδοσιακών ποικιλιών.

Mε αυτή την προοπτική το ξεχασμένο γενετικό υλικό που αντικαταστάθηκε τόσο βίαια, σήμερα μοιάζει πραγματικός θησαυρός για τον κάθε ερευνητή. Tα φυτά των παραδοσιακών ποικιλιών καλά προσαρμοσμένα στο περιβάλλον που καλλιεργήθηκαν για σειρά χρόνων και για πολλές γενεές, έφεραν γενετικό φορτίο που τους επέτρεψε να επιζήσουν στη δοκιμασία του πιο σκληρού κριτή. Tης φύσης. Αυτός ο σκληρός κριτής πετάει έξω οτιδήποτε δε μπορεί να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις του. Oι παραδοσιακές ποικιλίες, με αυτή την έννοια, κρύβουν στο γενετικό τους υλικό απαντήσεις στις περιβαλλοντολογικές προκλήσεις, στις οποίες σήμερα απαντάμε με τη χρήση φυτοφαρμάκων.

Πρόσφατα, το TEI Πελοποννήσου και τα εργαστήρια γενετικής-βιοτεχνολογίας και χημείας με επιστημονικούς υπεύθυνους τον υπογράφοντα το άρθρο και τον Δρ. I. Σπηλιώπουλο αντίστοιχα, χρηματοδοτήθηκαν για τη μελέτη της παραδοσιακής ποικιλίας τομάτας «Xοντροκατσαρή» από το Ίδρυμα Kαπετάν Bασίλης.

O απώτερος σκοπός της έρευνας είναι να εισαγάγουν τη συγκεκριμένη ποικιλία στη γεωργική πρακτική ξανά, ακόμη και σε συνθήκες υπερεντατικής καλλιέργειας όπως η υδροπονία, αλλά και να αποδείξουν την υψηλή θρεπτική της αξία. Eίναι ευτυχής συγκυρία ότι ένα τόσο σημαντικό Ίδρυμα μπορεί να χρηματοδοτεί έρευνα στο νομό Mεσσηνίας και πιστεύω πως είναι πια σειρά του καταναλωτή να μάθει να αγοράζει όχι μόνο με την όραση αλλά και με τη γεύση και την όσφρηση.

Eίναι επομένως σημαντικό να ξεφύγουμε από τα τυποποιημένα ομοιόμορφης εμφάνισης προϊόντα, αλλά ταυτόχρονα να δώσουμε την ευκαιρία στους παραγωγούς να καλλιεργήσουν ξανά τα δικά τους σπόρια, σπάζοντας τον κύκλο της εξάρτησής τους από μεγάλες εταιρίες.

Ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένα πράγματα: Παραδοσιακές ποικιλίες vs Υβρίδια
Οι παραδοσιακές ποικιλίες είναι αυτές που έρχονται από τα βάθη των αιώνων, αυτές που μεταφέρουν ένα γενετικό φορτίο αναλλοίωτο σε όλα τα επίπεδα είτε γεύση, είτε άρωμα, είτε διατροφική αξία είτε παραγωγική ικανότητα, αυτές από τις οποίες προέκυψαν τα υβρίδια ύστερα από ανθρώπινη παρέμβαση. Ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένα πράγματα: Παραδοσιακές ποικιλίες vs Υβρίδια

Συνεπώς είναι… Η ΑΡΧΗ!
Δεν θα ισχυριστώ ότι όλες οι παραδοσιακές ποικιλίες στο σύνολό τους έχουν ικανοποιητική παραγωγή γιατί δεν είναι αλήθεια, θα υπερασπιστώ όμως την άποψη ότι μέσα στις εκατοντάδες των παραδοσιακών ποικιλιών υπάρχουν πολλές οι οποίες έχουν την ικανότητα μεγάλης παραγωγής και ίσως και μεγαλύτερης των υβριδίων.

Από πλευράς ανθεκτικότητας σε ασθένειες κι εδώ θα υποστηρίξω ότι επειδή έχουν για πάρα πολλές δεκαετίες εγκλιματιστεί στις συνθήκες του κάθε τόπου, έχοντας από πάνω τους τον αυστηρότερο κριτή…ΤΗΝ ΦΥΣΗ, η αντίστασή τους είναι μεγαλύτερη από αυτή των υβριδίων και μάλιστα με ελάχιστη η καθόλου φυτοπροστασία, σε αντίθεση με τα υβρίδια που αν δεν τους παρέχεις τις ιδανικές συνθήκες σε αυτούς τους τομείς (λίπανση, φυτοπροστασία, περισσότερη άρδευση), δεν θα αποδώσουν τις υποσχόμενες παραγωγές τους.

Γενικότερα, οτιδήποτε φύεται στην ελληνική γη τυγχάνει να λαμβάνει ιδιαίτερες ιδιότητες κι αυτό δεν είναι τυχαίο καθώς Χαρακτηριστικά του ελληνικού οικοσυστήματος τα «αναγκάζουν» να αποκτούν φαρμακευτικές ιδιότητες

Και εδώ γεννάται ένα ερώτημα.
ΓΙΑΤΙ ΑΠΕΜΠΟΛΗΣΑΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΑΜΕ ΜΕ ΤΑ ΥΒΡΙΔΙΑ;

Αν ρίξουμε μια ματιά στην ιστορική διαδρομή θα διακρίνουμε ότι στην γεωργική πραγματικότητα τα υβρίδια εμφανίστηκαν μαζί με την εφαρμογή της εκσυγχρονισμένης μηχανοποίησης στα καλλιεργούμενα χωράφια, αλλά και την ανάπτυξη των λιπασμάτων, προϊόντων φυτοπροστασίας, ζιζανιοκτονίας κ.λπ.

Αυτά τα τρία συνδέονται άμεσα καθώς τα υβρίδια απαιτούσαν τις λεγόμενες «ιδανικές συνθήκες» για την ανάπτυξή τους και κατά συνέπεια στην γεωργική οικονομία η παραγωγή πολλών και εξειδικευμένων μηχανημάτων καθώς και η παραγωγή λιπασμάτων και φαρμάκων πήραν μία αξιόλογη θέση… με ένα σμπάρο τρία τρυγόνια.

και τέταρτο η υγεία μας: Η χρήση γεωργικών φαρμάκων είναι πιο επικίνδυνη από την ραδιενέργεια Και πέμπτο; Ανοίξαν την κερκόπορτα σε περαιτέρω “πρόοδο”: Οι κίνδυνοι των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων που τα καθιστούν απαγορευτικά

Ταυτόχρονα η καμπάνια για την υπεροχή των υβριδίων σαν την απάντηση μπροστά στην παγκόσμια πρόκληση της επερχόμενης διατροφικής ανεπάρκειας λειτούργησε και λειτουργεί πολύ καλά. Και σιγά σιγά οι άνθρωποι συνήθισαν στα υβρίδια που σε καμμία περίπτωση δεν άγγιζαν παλιές γεύσεις και αρώματα…

Δεν υπάρχει χαρακτηριστικότερο παράδειγμα: «Βελτιώσαμε» τόσο τη ντομάτα που τώρα χρειάζεται… γεύση και άρωμα!

Και εδώ πάλι γεννάται άλλο ένα ερώτημα…
ΈΧΕΙ ΓΊΝΕΙ ΆΡΑΓΕ ΠΟΤΕ ΜΙΑ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟ ΣΟΒΑΡΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΥΒΡΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ «ΥΠΟ ΙΔΑΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ» ΩΣΤΕ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΤΕΤΟΙΟ MPRANTIFER??

“Τροφή-Φάρμακο”:

Ζούμε, λοιπόν, την εποχή της λογικής του… παραλόγου κατά την οποία έχει χρησιμοποιηθεί το οτιδήποτε για να “βελτιώσει” όχι τον ίδιο τον καρπό θρεπτικά, αλλά την απόδοση του οικονομικά, ανεξαρτήτου εάν όλες αυτές οι παρεμβάσεις είναι ωφέλιμες για την υγιεία μας.

Έτσι καταλήγει στο πιάτο μας κάτι ανοίκειο, κάτι που ίσως να μην αναγνωρίζει ο οργανισμός, κάτι που μόνο οπτικά παραπέμπει στον οποιονδήποτε καρπό ή φυτό και το οποίο εάν κλείσεις τα μάτια σου, θα μπορούσε να είναι ένα οποιοδήποτε τρόφιμο (στην Ελλάδα δεν είμαστε ακόμη εκεί… προς το παρόν!)

Και δεν μπορώ παρά να αναρωτηθώ, εφόσον για την υγιεία μας, δεν έγινε κάτι καλλίτερο (ίσως μάλιστα να έχει γίνει και κάτι χειρότερο) και εφόσον δεν ικανοποιούνται αρκούντως οι αισθήσεις μας, πως τολμάνε να μιλάνε για ΒΕΛΤΊΩΣΗ;

Το ότι βελτιώθηκε η οικονομική της απόδοση, πως μπορεί να είναι ωφέλιμο και για εμάς, που θεωρητικά εμάς έχει στόχο η όποια βελτίωση;

Μήπως να το ξανά σκεφτούμε;

Το στοίχημα εν τέλει, είναι καθαρά ΔΙΚΌ ΜΑΣ, διότι εμείς θέλουμε να ψωνίζουμε π.χ. ντομάτα τον Χειμώνα και πορτοκάλια το Καλοκαίρι

Το άρθρο Παραδοσιακές ποικιλίες vs Υβρίδια εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Η χαρουπιά ήταν γνωστή στους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι την καλλιεργούσαν για τους καρπούς της. Ο Πλίνιος περιγράφει τα γλυκά φασόλια της χαρουπιάς σαν τροφή για τα γουρούνια. Από τον Θεόφραστο μαθαίνουμε ότι το δέντρο, οι Ίωνες το αποκαλούσαν κερωνία ενώ ο καρπός ονομάζονταν και αιγυπτιακό σύκο. Ο Θεόφραστος περιέγραψε σωστά πως οι καρποί της βγαίνουν από τον κορμό του δένδρου, κι αυτό γιατί τα λουλούδια φυτρώνουν πάντοτε στις μασχάλες των φύλλων ή απευθείας από τα παλιά κλαδιά.

Το δένδρο αναφέρεται και στην παραβολή του Ασώτου. Το χαρούπι το έτρωγαν στην Αρχαία Αίγυπτο και το χρησιμοποιούσαν ως γλυκαντική ουσία για το γλυκό «νεντζέμ». Οι Ισραηλινοί έτρωγαν τα χαρούπια κατά τη διάρκεια των εβραϊκών διακοπών του «Του Μπισβάτ» ενώ οι μουσουλμάνοι κατά τη διάρκεια του Ραμαζάν έπιναν χυμό χαρουπιού. Στην Αίγυπτο σήμερα το τρώνε σαν σνακ, ενώ με τους συντριμμένους λοβούς φτιάχνουν ένα αναζωογονητικό ποτό. Χρησιμοποιείται επίσης σε ηδύποτα που φτιάχνονται σε Τουρκία, Μάλτα, Πορτογαλία και Σικελία. Στη Λιβύη και στο Περού χρησιμοποιούν το σιρόπι του χαρουπιού σε ποτό.

Τα άνθη βγαίνουν αρχές φθινοπώρου όπου και συλλέγονται μαζί με τα φύλλα, και οι λοβοί στα τέλη Ιουλίου. Πριν ωριμάσει ο καρπός της μοιάζει με πράσινο φασόλι, ενώ όταν ωριμάσει γίνεται καφετί και είναι σκληρός και γλυκός (κατατάσσεται στα όσπρια).

Μέσα στο «φασόλι» υπάρχουν 5-15 μικρά σκληρά κουκούτσια, τα κεράτια, τα οποία έχουν το χαρακτηριστικό ότι έχουν όμοιο βάρος (189 – 205 χιλιοστά του γραμμαρίου). Γι’ αυτό το λόγο το βάρος των σπερμάτων αυτών, των κερατίων, πρωτοχρησιμοποιήθηκε πριν 1500 χρόνια για τον ορισμό του καρατίου (0.2 γραμμάρια), δηλαδή της μονάδας μέτρησης του βάρους των πολύτιμων λίθων.

Το αλεσμένο περικάρπιο δίνει αλεύρι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά για ζωοτροφές αλλά και τους ανθρώπους, ενώ το ξύλο της είναι σκληρό και βαρύ, κατάλληλο για πολλές χρήσεις και χρησιμοποιείται σε ξύλινες διακοσμήσεις.

Η χαρουπιά ή Κερωνία η έλλοβος, είναι δέντρο μεγάλο που μπορεί να φτάσει σε ύψος και τα 13 μέτρα. Βρίσκεται αυτοφυής σε πολλές περιοχές της Μεσογείου και στην Ελλάδα, αλλά και καλλιεργείται σε φυτώρια για τον καλλωπισμό δρόμων και πάρκων.

Στο λεκανοπέδιο της Αττικής έχουν απομείνει πολλά δέντρα κυρίως για διακοσμητικούς λόγους. Περπατώντας πριν τα Χριστούγεννα επί της Θηβών, σκόνταψα σε αμάζευτα χαρουποκέρατα, και αυτό με έκανε να προσέξω τα πανύψηλα ξεχασμένα δέντρα, αμάζευτα και φορτωμένα με καρπούς.

Τα χαρούπια, οι καρποί του δέντρου είναι μακριά και στριφτά«φασόλια» πράσινου χρώματος όταν είναι άγουρα, που γίνονται καφέ και ξυλώδη όταν είναι ώριμα. Το εσωτερικό τους έχει ευχάριστη γλυκιά γεύση και περιέχει πολλά σκληρά σπόρια.

Οι καλλιεργούμενες ποικιλίες κατατάσσονται σε δύο μεγάλες ομάδες: τα κοντοχάρουπα και τα μακροχάρουπα. Σημαντική όμως είναι η άγρια χαρουπιά (η κερωνία η έλλοβος), όπου οι καρποί της είναι πλούσιοι σε ζάχαρη.

Στη λαϊκή ιατρική χρησιμοποιείται το αφέψημα από κοπανισμένα χαρούπια για τα παιδιά που πάσχουν από βρογχίτιδα ή κοκίτη, ενώ άλλοι το βράζουν μαζί με ξερά σύκα και σταφίδες και το πίνουν ως αντιβηχικό φάρμακο.

Επίσης, από τα σπόρια τους εξάγεται μία κολλώδης ουσία (κόμμι) χρήσιμη στη χαρτοβιομηχανία καθώς και σαν στερεωτικό σε διάφορα τρόφιμα. Τέλος, ο σπόρος της χαρουπιάς αντικατέστησε στο παρελθόν ακόμα και τον καφέ, καβουρντιζόμενος με αμύγδαλα και ρεβίθια.

Από το δέντρο εξάγονται βαφικές και κολλητικές ουσίες κατάλληλες για την βυρσοδεψία, την υφαντουργία και τη βιομηχανία χαρτιού, το έλαιο των καρπών χρησιμοποιείται στη σαπωνοποιία. Το ξύλο της δίνει ξυλάνθρακες αρίστης ποιότητας, ενώ ο φλοιός και τα φύλλα της χρησιμεύουν στη βαφική.

Στην Κύπρο που καλλιεργείται αδιάλειπτα, το 90% της παραγωγής εξάγεται σε διάφορες μορφές (χαρουπάλευρο, ολόκληρος καρπός, χαρουποπυρήνας, αλεσμένα, γόμα). Εκεί σήμερα κυριαρχούν τρεις ποικιλίες της χαρουπιάς, η Τηλλυρίας, τα κουντούρκα και τα κουμπωτά. Στην Ανώγυρα λειτουργεί Μουσείο Παστελιού, με στόχο την παρουσίαση του παραδοσιακού παστελιού με βασικό συστατικό του το χυμό των χαρουπιών.

Η χαρουπιά καλλιεργείται εύκολα και ευδοκιμεί σε όλα τα εδάφη εκτός από τα υγρά. Δεν αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες, προτιμά τις ηλιόλουστες θέσεις γι’ αυτό καλλιεργείται συχνότερα σε θερμές εύκρατες ζώνες. Ένα ώριμο δέντρο που καλλιεργείται σε ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες και γόνιμο έδαφος μπορεί να αποδώσει έως και 400 κιλά “φασόλια”. Η καρποφορία της αρχίζει συνήθως το 6-7 έτος και συνεχίζεται για πολλά χρόνια.

Η χαρουπιά φυτεύεται παντού, ακόμη και στα πεζοδρόμια, λόγω του πυκνού ίσκιου της και της μηδενικής φροντίδας που απαιτεί. Στην Κρήτη υπάρχει και το μεγαλύτερο φυσικό δάσος με χαρουπιές στην Ευρώπη, το χαρουπόδασος των Τριών Εκκλησιών.

Άλλες ονομασίες: Κερωνιά, Ξυλοκερατιά, Κουντουριδιά, Ψωμί του Άγιου Ιωάννη,κ.ά.
Λατινικό όνομα: Ceratonia siliqua.
Οικογένεια: Φαβίδες ή Χεδρωπά (Leguminosae).

Άνθιση-συλλογή-χρησιμοποιούμενα μέρη:

Τα άνθη βγαίνουν στα μέσα του φθινοπώρου όπου και συλλέγονται μαζί με τα φύλλα, και οι λοβοί στα τέλη Ιουλίου. Η συγκομιδή των καρπών της προηγούμενης χρονιάς στην αρχαιότητα ξεκινούσε με την εμφάνιση του αστερισμού του Κυνός, στα τέλη Ιουλίου. Το αλεσμένο περικάρπιο δίνει αλεύρι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά για ζωοτροφές αλλά και τους ανθρώπους, ενώ το ξύλο της είναι σκληρό και βαρύ, κατάλληλο για πολλές χρήσεις.

Τα πλούσια σε σάκχαρα χαρούπια σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως σαν ζωοτροφή και στη βιομηχανία. Οι καρποί της όμως υπήρξαν κάποτε πολύτιμοι και για τη διατροφή των ανθρώπων.

Διατροφική αξία

Τα χαρούπια είναι γλυκά, εύγευστα και θρεπτικά, και τάισαν πολύ κόσμο κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Κι αυτό γιατί παρά την σκουρόχρωμη και ζαρωμένη σάρκα τους, περιέχουν πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα όπως ασβέστιο και σίδηρο, κ.ά.

Δέντρο εργοστάσιο, που θυμόμαστε σε περιόδους πολέμων και λιμών, που η τροφή είναι δυσεύρετη. Περιέχουν σάκχαρο σε μεγάλη αναλογία (50%) από το οποίο το 30% είναι σταφυλοσάκχαρο, 10% πρωτεΐνη, και 6% λίπος.

Επίσης περιέχουν βιταμίνες Α, και D, βιταμίνες της ομάδας Β και καροτίνη, κάλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο, μαγγάνιο, χαλκό, χρώμιο, νικέλιο, λίγο ισοβουτυρικό οξύ (που ευθύνεται για την ελαφρώς δυσάρεστη μυρωδιά), ταννίνες, ινώδεις ουσίες όπως λιγνίνη (επιδρά κατασταλτικά στη χοληστερίνη, έχει θετικά αποτελέσματα κατά του διαβήτη και της παχυσαρκίας), βλέννα, κυτταρίνη και τουλάχιστον ακόμη 6 αντιοξειδωτικές ουσίες.

Είναι εύπεπτα και δεν προκαλούν αλλεργίες. Τα χαρούπια είναι και σήμερα χρήσιμα καθώς δεν περιέχουν γλουτένη, στην οποία πολλά άτομα είναι αλλεργικά. Επίσης μπορούν να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία γλυκών.

Άλλες χρήσεις:

Σαν σακχαρούχος καρπός μετά από ζύμωση και απόσταξη παρέχουν αλκοόλη σε ποσοστό 25%. Οι άγουροι λοβοί περιέχουν δεψικές και χρωστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη βαφή υφασμάτων. Οι σπόροι των χαρουπιών αποτελούν πολύτιμο βιομηχανικό υλικό. Από αυτούς εξάγεται κυτταρίνη που χρησιμοποιείται στην κατασκευή φωτογραφικών πλακών, στη χαρτοβιομηχανία και αλλού.

Επίσης εξάγεται κόμμι χρήσιμο και τη βιομηχανία τροφίμων, και τη φαρμακευτική. Το κόμμι κυκλοφορεί σαν πρόσθετη ουσία για τα τρόφιμα με την επισήμανση (Ε 410) και χρησιμεύει σαν μέσο πήξης. Από το δέντρο εξάγονται βαφικές και κολλητικές ουσίες κατάλληλες για την βυρσοδεψία, την υφαντουργία και τη βιομηχανία χαρτιού, το έλαιο των καρπών χρησιμοποιείται στη σαπωνοποιία.

Η χαρουπιά είναι είδος δασικό, γεωργικό, βιομηχανικό και καλωπιστικό. Το ξύλο της χρησιμοποιείται σε ξύλινες διακοσμήσεις, το καρδιόξυλό της στην επιπλοποιεία, και τη βαρελοποιεία, δίνει ξυλάνθρακες αρίστης ποιότητας, ο φλοιός και τα φύλλα της χρησιμεύουν στη βαφική.

Στην Κύπρο που καλλιεργείται αδιάλειπτα,

το 90% της παραγωγής εξάγεται σε διάφορες μορφές (χαρουπάλευρο, ολόκληρος καρπός, χαρουποπυρήνας, αλεσμένα, γόμα). Η χαρουπιά καλλιεργείται εύκολα και ευδοκιμεί σε όλα τα εδάφη εκτός από τα υγρά και τα άπορα, και μπορεί να αντέξει σε έκτακτες χαμηλές θερμοκρασίες 2o-3ο C κάτω από το μηδέν.

Το δέντρο προτιμά τις ηλιόλουστες θέσεις γι’αυτό καλλιεργείται συχνότερα σε θερμές εύκρατες ζώνες. Οι σπόροι συγκομίζονται κατά τη θερινή περίοδο. Ένα ώριμο δέντρο που καλλιεργείται σε ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες και γόνιμο έδαφος μπορεί να αποδώσει έως και 400 κιλά φασόλια. Η καρποφορία της αρχίζει συνήθως το 6-7 έτος και συνεχίζεται για πολλά χρόνια.

Στην Κύπρο σήμερα κυριαρχούν τρεις ποικιλίες της χαρουπιάς, η Τηλλυρίας, τα κουντούρκα και τα κουμπωτά. Στην Ανώγυρα λειτουργεί Μουσείο Παστελιού, με στόχο την παρουσίαση του παραδοσιακού παστελιού με βασικό συστατικό του το χυμό των χαρουπιών.

Η Χαρουπιά ήταν γνωστή στους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι την καλλιεργούσαν για τους καρπούς της.

Στη λαϊκή ιατρική χρησιμοποιούσαν το τσάι από κοπανισμένα χαρούπια για τα παιδιά που έπασχαν από βρογχίτιδα ή κοκκίτη. Στους δύσκολους καιρούς πολύς κόσμος φούρνιζε τους σπόρους, τους άλεθαν και ανακάτευαν τη σκόνη με το λιγοστό αλεύρι για την παρασκευή του απαραίτητου για την οικογένεια ψωμιού, και ακόμη μ’αυτό το αλεύρι αντικαθιστούσαν τον καφέ.

Βράζοντας τα χαρούπια παρασκεύαζαν “χαρουπόμελο” το οποίο και χρησιμοποιούσαν σαν κύρια γλυκαντική ουσία.
Ο φλοιός του δέντρου έχει ισχυρή στυπτική δράση, και χρησιμοποιήθηκε πολύ στο παρελθόν για την αντιμετώπιση πολλών παθήσεων του πεπτικού όπως διάρροια, δυσεντερία, στον ερεθισμό του στομάχου και στις αλλεργίες, τον επίμονο βήχα, τα κρυώματα και τον πονόλαιμο.

Οι χαρουπιές έχουν ιδιότητες που υποστηρίζουν με πολλούς τρόπους την υγεία.
Τα χαρούπια αποσπώνται με τα χέρια ή με ραβδισμό από τα δέντρα και συγκεντρώνονται σε υπόστεγα ή σε ειδικούς κλιβάνους για να ξεραθούν και αποθηκεύονται. Η χαρουπιά προσβάλλεται από πολλά φυτικά παράσιτα και έντομα που η καταπολέμησή τους είναι αρκετά δύσκολη.

Οφέλη για την υγεία:

Δρα ως στυπτικό, καταπραϋντικό, μαλακτικό και καθαρτικό. Βοηθά σε προβλήματα μειωμένης λίμπιντο και δρα κατά της μείωσης του αριθμού των σπερματοζωαρίων. Βοηθά σε προβλήματα βρογχικού άσθματος. Ο πολτός του φρέσκου λοβού είναι ελαφρά ευκοίλιος, ενώ το αλεύρι από τους λοβούς θεραπεύει τη διάρροια, και ανακουφίζει σε ερεθισμούς της κοιλιάς.

Σαν τσάι είναι καταπραϋντικό και μαλακτικό, επίσης στυπτικό. Αυτές οι δράσεις μοιάζουν αντιφατικές. Είναι όμως κλασικό χαρακτηριστικό της δράσης των φυτών όπου, τα μέρη τους επιδρούν διαφορετικά ανάλογα με το σημείο του φυτού και τον τρόπο παρασκευής τους.

Οι σπόροι είναι στυπτικοί και καθαρτικοί. Ο φλοιός είναι έντονα στυπτικός. Χρήσιμα ακόμη θεωρούνται τα φύλλα και τα άνθη του φυτού, σε παθήσεις του φάρυγγα. Το αλεύρι χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία καλλυντικών για τη σύσφιξη και την ανάπλαση του δέρματος.

Ιδέες

Περιποίηση του δέρματος: Κάνει το δέρμα σφιχτό και στιλπνό, βοηθά στην ανόρθωση του γυναικείου στήθους. Βράζουμε ίση ποσότητα νερού και χαρουπιών (ποσότητα νερού που να σκεπάζει τα χαρούπια) για 30 λεπτά. Το φιλτράρουμε και κρατάμε το νερό. Πλενόμαστε, και λουζόμαστε με αυτό το νερό.

Χαρουπόμελο: Λέγεται το σιρόπι από χαρούπια. Χρησιμοποιείται εκτός από τα γλυκά, και σε προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος. Οι διαβητικοί δεν πρέπει να το χρησιμοποιούν, αν και τα προϊόντα από το υπόλοιπο δέντρο τους ωφελούν.

Προοπτικές 

Αναδασώσεις: Η χαρουπιά είναι σπουδαίο διακοσμητικό φυτό. Είναι όμως ακόμη σπουδαιότερη σαν δασικό δέντρο. Εμποδίζει την εξάπλωση της φωτιάς, αντίθετα απ’ ό,τι συμβαίνει με το πεύκο και είναι κατάλληλη για αναδασώσεις.

Και όσο και αν ο εμπορικός ρόλος της χαρουπιάς στις μέρες μας έχει υποβαθμιστεί, ο περιβαλλοντικός της ρόλος είναι σπουδαίος γιατί μπορεί να επιβιώνει σε άγονα και ξηρικά ασβεστολιθικά εδάφη. Πολλές περιοχές οφείλουν στη χαρουπιά το πράσινο χρώμα τους, ενώ συγχρόνως το πλούσιο ριζικό της σύστημα συγκρατεί και προστατεύει το έδαφος από τη διάβρωση.

Η χαρουπιά μπορεί να καλύψει εγκαταλελειμμένες ή άγονες και θαμνώδεις εκτάσεις, ακόμη και βραχώδη εδάφη. Οι αναδασώσεις στις εκτάσεις αυτές, μπορούν να σταματήσουν τις διαβρώσεις, να αλλάξουν τη φυσιογνωμία των περιοχών,να δώσουν νέες δυνατότητες και να κάνουν τα μέρη πιο ελκυστικά για τους επισκέπτες.

Το μεγαλύτερο μέρος της ψίχας των χαρουπιών που παράγονται σήμερα, χρησιμοποιείται για ζωοτροφή. Η αξία του σε αμυλαξία είναι μικρότερη όταν συγκριθεί με άλλες κτηνοτροφές (καλαμπόκι 780 μονάδες, κριθάρι 689 μονάδες και χαρούπι 500 μονάδες).

Όμως η τιμή του το κάνει οικονομικότερη κτηνοτροφή, και όταν αναμιγνύεται με άλλες ζωοτροφές βελτιώνει τη γεύση τους με αποτέλεσμα να καταναλώνονται πιο ευχάριστα από τα ζώα.

Διάφορα Εθνικά και Ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδοτούν και προωθούν κατά καιρούς την επέκταση των φυτειών της χαρουπιάς.

Τα χαρούπια είναι τροφή ικανοποιητικά θρεπτική αφού περιέχει μεγάλο αριθμό μετάλλων, ιχνοστοιχείων, βιταμινών και πρωτεϊνών. Περιέχει ασβέστιο σε τριπλάσια αναλογία από το γάλα, (350 mg ανά 100 gr) σε σύγκριση με το γάλα (120 mg Ca ανά 100 gr), επίσης φώσφορο, σίδηρο, μαγνήσιο, κάλιο, πυρίτιο κ.ά.)

Το παραδοσιακό κρητικό χαρούπι αξιοποιείται ξανά από τη μονάδα *”Creta Carob” που αναπτύσσεται στην περιοχή του Ρεθύμνου. Η επιχείρηση παίρνει τα χαρούπια από τους παραγωγούς της περιοχής και παράγει μια μεγάλη σειρά προϊόντων για την ανθρώπινη διατροφή:

Χαρουπάλευρο, σιρόπι χαρουπιού, αλεσμένο χαρούπι για τσάι, υποκατάστατο του καφέ και του κακάο από επεξεργασμένη σκόνη χαρουπιού, παξιμάδια από χαρουπάλευρο. Τα προϊόντα κυκλοφορούν τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η τιμή τους για τον καταναλωτή είναι εξαιρετικά προσιτή.

Που τα βρίσκουμε;

Στο εμπόριο, θα βρούμε τα χαρούπια σε μορφή πλάκας, σκόνης ή σαν σιρόπι, και λόγω των χαμηλών θερμίδων, σε γλυκά να αντικαθιστούν τη σοκολάτα ή τη ζάχαρη. Τα τελευταία χρόνια στα καταστήματα με είδη φυσικής διατροφής έχουν κάνει ξανά την εμφάνισή τους παράγωγα του χαρουπιού όπως το χαρουπόμελο και το χαρουπάλευρο.

Το άρθρο Χαρουπιά : Ο χαμένος ελληνικός θησαυρός εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

1. Γενικά για το φυτό
Η αρώνια η μελανόκαρπη (Aronia melanocarpa), (Black Chokeberry) ανήκει
στην οικογένεια των ροδοειδών (Rosaceae) και είναι ένα πολύτιμο
φαρμακευτικό είδος, το οποίο απαντάται φυσικά στην Βορειοανατολική
Αμερική και στον Νότιο Καναδά, σε ευρεία έκταση σε ξηρές έως υγρές
περιοχές. Είναι φυλλοβόλος θάμνος ύψους 1-3 μέτρων. Η αρώνια είναι ένα
θαμνόμορφο φυτό που η συστηματική του καλλιέργεια, στην Ευρώπη και
Ρωσία, άρχισε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αφού προηγουμένως
αναγνωρίστηκε η πολύτιμη φαρμακευτική και υγιεινή αξία των καρπών της.
Η αρώνια στην διεθνή κλίμακα των φαρμακευτικών φυτών (1-5) κατέχει τις
πρώτες θέσεις (κλίμακα 1).

2. Μορφολογία-Οικολογία
Η αρώνια είναι μακρόβιος και μειωμένων γενικώς απαιτήσεων θάμνος, διότι
αναπτύσσει ευρύ ριζικό σύστημα και αντέχει σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες
(<-25 °C), με αποτέλεσμα να μπορεί να καλλιεργηθεί χωρίς πρόβλημα
σχεδόν σε όλες περιοχές της Ελλάδας με εξαίρεση τις πολύ θερμές περιοχές
όπου έχουμε συχνούς καύσωνες (>42 °C). Η ταχύτητα ανάπτυξης των φυτών
είναι αργή (30-40εκ. ανά έτος), όμως η διάρκεια ζωής είναι μεγάλη (έως 100
έτη). Οι ρίζες (εκτός από την κεντρική/πασσαλόριζα) είναι επιφανειακές και
λεπτές. Αναπτύσσει πολλές παραφυάδες και μεταφυτεύεται εύκολα. Τα
φύλλα είναι ελλειπτικά (2-6εκ. μήκος και 1-4εκ. πλάτος).Το χρώμα των
φύλλων το θέρος είναι ανοικτό έως σκούρο πράσινο, και το φθινόπωρο
αλλάζει σε διάφορα χρώματα (πορτοκαλί, ροδοκόκκινο, απαλό ροζ).Το φυτό
ανθίζει τον Ιούλιο ή Αύγουστο, τα άνθη είναι άσπρα και φύονται σε μικρές
ταξιανθίες. Το χρώμα του φλοιού κυμαίνεται (καφέ έως ανοικτό μαύρο). Ο
καρπός είναι μικρός (7-10 χιλιοστά), στρογγυλός, απαλός μαύρος στην αρχή
και μαύρος, όταν ωριμάζει. ΢την Ελλάδα ωριμάζει νωρίτερα (Αύγουστος –
αρχές Σεπτεμβρίου, ανάλογα με το κλίμα). Η παραγωγή καρπών αρχίζει από
το τρίτο έτος και σταδιακά αυξάνεται.

3. Εξάπλωση-οικονομική σημασία
Στην Ευρώπη, η αρώνια καλλιεργείται σε διάφορες χώρες (Ρωσία, Λιθουανία,
Βουλγαρία, Σουηδία, Δημοκρατία της Τσεχίας), και σε ευρεία έκταση στην
Πολωνία. ΢την Λιθουανία, μία εταιρεία παρασκευάζει κρασί (από τους
καρπούς της αρώνιας) που ονομάζεται “Aronijos” που συνιστάται για
πρόληψη από καρδιοπάθειες. Η αρώνια εισάχθηκε από την Αμερική στην
Ανατολική Ευρώπη, πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, και αρχικά
χρησιμοποιήθηκε ως καλλωπιστικό φυτό. Όμως, μετά τον πόλεμο,
χρησιμοποιήθηκε σαν φαρμακευτικό φυτό από τις χώρες της πρώην
Σοβιετικής Ένωσης. Το 1974, 54.000 στρέμματα φυτεύτηκαν στην Ανατολική
Ευρώπη, από τα οποία τα 40.000 στρέμματα σε περιοχές με ψυχρό κλίμα
(Σιβηρία). Ο σκοπός των φυτειών ήταν η παραγωγή χυμού και
φαρμακευτικών σκευασμάτων, διότι οι καρποί της αρώνιας είναι πλούσιοι σε
ουσίες (ανθοκυανίνες, φαινόλες, κατεχίνες, φλαβονόλες, κ.α.).
Η οικονομική σημασία της καλλιέργειας της αρώνιας είναι μεγάλη, διότι το
κόστος καλλιέργειας είναι χαμηλό (τιμές γυμνόριζων τριετών φυταρίων 2-4
ευρώ), αποδίδει εισόδημα σε μικρό διάστημα (δύο έως τρία έτη μετά την
φύτευση), η φυτεία διαρκεί μεγάλο διάστημα (έως 100 έτη), η καλλιέργεια
θεωρείται βιολογική (δεν χρειάζονται λιπάνσεις, ραντίσματα, διότι δεν έχουν
αναφερθεί μέχρι σήμερα ασθένειες).

4. Xρήσεις-Προϊόντα
Ο καρπός της αρώνιας είναι βρώσιμος και εύγευστος (ιδιαίτερα μετά από
επεξεργασία), και δύναται να χρησιμοποιηθεί ευρύτατα σε μαρμελάδες, διότι
περιέχει μία πολύτιμη ουσία, την πηκτίνη. O καρπός μπορεί να
χρησιμοποιηθεί και στην φαρμακοβιομηχανία, διότι περιέχει και βιταμίνη C
σε υψηλά επίπεδα (15-30 mg στα 100 γραμμάρια), καθώς και πολλές άλλες
βιταμίνες και ιχνοστοιχεία (Α, Β1, Β2, Β3, Β6, Β9, Ε, Κ, P). Επίσης, ο
καρπός μας προστατεύει και από την ραδιενέργεια.
Το κυριότερο προϊόν της αρώνιας για πώληση είναι οι καρποί (νωποί,
κατεψυγμένοι και αποξηραμένοι σε μορφή σταφίδας). Επιπλέον, οι καρποί
επεξεργαζόμενοι παρέχουν μεταποιημένα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης
αξίας, όπως μαρμελάδες, χυμούς, σιρόπι, λικέρ ή κρασί. ΢την Λιθουανία,
μία εταιρεία παρασκευάζει κρασί (από τους καρπούς της αρώνιας) που
ονομάζεται “Aronijos” που συνιστάται για αναζωογόνηση και πρόληψη από
καρδιοπάθειες.
Η αρώνια θεωρείται είδος πολύτιμο για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, λόγω
υψηλής περιεκτικότητας σε ζωτικές πολυφαινόλες (πέντε φορές περισσότερο
από τα σταφύλια). Τα εκχυλίσματα των καρπών και φύλλων της αρώνιας
έχουν χρήσιμες αντιοξειδωτικές ιδιότητες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν
από τις φαρμακοβιομηχανίες, διότι εμπεριέχουν ουσίες με χρήσιμες
θεραπευτικές ιδιότητες (ανθοκυανίνες, πολυφαινόλες, βιοφλαβονόλες,
ταννίνες, ισταμίνες, σεροτονίνες, κ.α.). Στα φαρμακεία του εξωτερικού
διατίθενται σκευάσματα της αρώνιας, σε κάψουλες, σταγόνες, κ.α.

5. Καλλιεργητικές τεχνικές
Γενικά, η αρώνια μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλους σχεδόν τους τύπους
εδαφών, με την προϋπόθεση ότι τα εδάφη πρέπει να αποστραγγίζονται, διότι
το φυτό είναι ευαίσθητο στην περίσσεια νερού.
Δεν απαιτεί παρά ελάχιστο κλάδεμα. Πρέπει να κλαδεύονται τα ξερά κλαδιά,
ώστε το φυτό να αναπτύσσεται σε φωτεινότερες συνθήκες.
Η αρώνια είναι μία βιολογική καλλιέργεια, καθώς δεν προσβάλλεται από
ασθένειες και για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται ραντίσματα και λιπάνσεις
(παρά μόνο με ζωικά ή φυτικά υπολείμματα, κοπριά).

6. Πολλαπλασιασμός
Ο πολλαπλασιασμός γίνεται με εύκολο τρόπο, είτε από τους καρπούς, είτε
από μοσχεύματα (από νεαρά κλαδιά).
Ο ταχύτερος και αποτελεσματικότερος τρόπος πολλαπλασιασμού είναι με
σπόρους. Οι σπόροι των καρπών μπορούν να αποθηκευτούν σε υγρό και
ψυχρό περιβάλλον (2 °C) για διάστημα τριών μηνών. Η σπορά γίνεται στη
διάρκεια των χειμερινών μηνών και η βλάστηση αρχίζει σε διάστημα 1-3
μηνών μετά την σπορά, όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 15 °C (Απρίλιος).
Ο πολλαπλασιασμός των φυτών μπορεί να γίνει και με μοσχεύματα, διότι
επιτυγχάνεται εύκολα, είτε σε εξωτερικές συνθήκες (από νεαρά κλαδιά την
θερινή περίοδο, Ιούλιος-Αύγουστος), είτε σε συνθήκες θερμοκηπίου με
σταθερή θερμοκρασία και υγρασία/υδρονέφωση (από νεαρά κλαδιά την
χειμερινή περίοδο).

7. Απαιτήσεις σε κλίμα-έδαφος
Είναι είδος λιτοδίαιτο, και μπορεί να καλλιεργηθεί ευρύτατα σε διαφορετικά
κλίματα (ξηρά ή υγρά) και εδάφη (αμμώδη έως πηλώδη, όξινα, ουδέτερα,
αλκαλικά). Ευδοκιμεί και αναπτύσσεται ταχύτερα σε υγρά, ελαφρά και
τυρφώδη εδάφη. Απαιτεί ηλιοφάνεια, αλλά δύναται να ευδοκιμήσει και σε
ημίσκια περιβάλλοντα. Η αρώνια αντέχει σε παγετούς (-25 °C), όμως
επηρεάζεται από υψηλές θερμοκρασίες (καύσωνες >42 °C).Τέλος, πρέπει να
ποτίζεται το καλοκαίρι, ιδιαίτερα στα πρώτα τρία έτη μετά την φύτευση (κατά
προτίμηση με στάγδην άρδευση).

8. Προετοιμασία του εδάφους-Αποστάσεις φύτευσης
Πριν την φύτευση γίνεται μια αναμόχλευση του εδάφους με φρέζα και στη
συνέχεια διανοίγονται οπές βάθους 50 εκ. (όταν τα φυτάρια είναι τριετή),
ανάλογα με την απόσταση φύτευσης (φυτευτικός σύνδεσμος). Οι κατάλληλες
αποστάσεις φύτευσης, σε μέτρα, είναι 3 x 3, 3 x 2,5 ή 3 x 2 μ. Ακολουθούν
1-2 κατεργασίες με φρέζα και ισοπέδωση του εδάφους. Στην συνέχεια
μπορούν να δημιουργηθούν αναχώματα με διαστάσεις που ποικίλουν
ανάλογα με το αρδευτικό σύστημα που έχει εγκατασταθεί στην φυτεία, την
κλίση του εδάφους κ.α.

9. Λίπανση
Δεν χρειάζονται χημικά λιπάσματα, διότι η καλλιέργεια της αρώνιας γίνεται
κατά κανόνα βιολογικά. Όμως η παραγωγή αυξάνεται με την εμπλουτισμό
του εδάφους με οργανική ουσία (κοπριά), διότι βελτιώνεται η δομή και η
σύσταση του εδάφους.

10. Άρδευση
Το φυτό είναι ευαίσθητο σε συνθήκες μακράς ξηρασίας και για τον λόγο αυτό
χρειάζεται άρδευση (κατά προτίμηση σε στάγδην), ιδιαίτερα στα πρώτα έτη
μετά τη φύτευση, διότι η άρδευση της φυτείας βελτιώνει κατά πολύ τις
τελικές αποδόσεις

11. Ασθένειες-Εχθροί
Η φυτοπροστασία της αρώνιας δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα, διότι η
σκληρή και παχιά επιδερμίδα των φύλλων, καθώς και η μεγάλη
περιεκτικότητα των φύλλων και των καρπών σε πολυφαινόλες αποτελούν
σημαντική φυσική άμυνα για το φυτό. Επίσης, στην διεθνή βιβλιογραφία δεν
έχουν αναφερθεί μέχρι σήμερα ασθένειες από μύκητες ή έντομα.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι τα άγρια πουλιά, διότι προκαλούν ζημιές, όταν
οι καρποί ωριμάσουν. Για την προστασία από τα πουλιά χρησιμοποιούνται
διάφοροι μέθοδοι (ηχητικές μέθοδοι, δίχτυα, σκιάχτρα, κ.α.).

12. Συγκομιδή – επεξεργασία
Η συγκομιδή των καρπών της αρώνιας για την Ελλάδα γίνεται χειρωνακτικά
από τον Αύγουστο έως τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Οι καρποί διατηρούνται νωποί σε ψυγεία (2 °C) για διάστημα τριών μηνών και
πωλούνται ως νωποί ή διατηρούνται σε καταψύκτες για μεγάλα χρονικά
διαστήματα και πωλούνται ως κατεψυγμένοι. Επιπλέον, οι καρποί αφού
αποξηραθούν, μπορούν να πωληθούν σε μορφή σταφίδας.
Επίσης, οι καρποί μπορούν να μεταποιηθούν σε εμπορεύσιμα προϊόντα
υψηλής προστιθέμενης αξίας και οικονομικής σημασίας, όπως μαρμελάδες,
χυμούς, σιρόπι ή κρασί.
Σημαντικό οικονομικό όφελος μπορεί προκύψει με την μετατροπή των
εκχυλισμάτων των καρπών αρώνιας σε φαρμακευτικές ουσίες για την
καταπολέμηση πολλών ασθενειών. Επισημαίνεται ότι ο πρώτος Ρώσος
αστροναύτης Γκαγκάριν χρησιμοποίησε σκευάσματα της αρώνιας για
προστασία από την κοσμική και ραδιενεργό ακτινοβολία του σύμπαντος.

Πληροφορίες:

Δρ. Ιωάννης Σπανός-Τακτικός Ερευνητής

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

https://giorgoskatsadonis.blogspot.com/2020/06/blog-post_89.html

Το άρθρο Αρώνια: πολύτιμη φαρμακευτική αξία εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Συνοπτικός οδηγός για τις βασικές καλλιέργειες, με τις αναγκαίες επεμβάσεις ανά μήνα ”

Οι γεωπόνοι του Α.Σ ΕΝΩΣΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ συνέταξαν τον παρακάτω σύντομο οδηγό, με χρήσιμες συμβουλές προς τους παραγωγούς. Πρόκειται για μια πλήρη καταγραφή των εργασιών που οι αγρότες οφείλουν να προγραμματίσουν, κάθε μήνα ξεχωριστά, ανάλογα με την καλλιέργειά τους.
Φυσικά, σε ότι έχει να κάνει με τη φυτοπροστασία, τη θρέψη και άλλες επεμβάσεις, απαραίτητο είναι οι παραγωγοί να απευθύνονται πρώτα στους γεωπόνους. Και, εννοείται, να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες τους, όπως και τις οδηγίες της ετικέτας, πριν την εφαρμογή κάποιου σκευάσματος.

Ιανουάριος
Ελιά: Συνέχιση μαζέματος, Κλάδεμα. Καθάρισμα των ξερών κλάδων και κάψιμό τους.

Εσπεριδοειδή: Ανάλυση εδάφους, καταστροφή ζιζανίων, ψεκασμός στις ποδιές των δέντρων με χαλκούχα σκευάσματα, ψεκασμός για μύγα μεσογείου σε περιοχές με ευνοϊκή θερμοκρασία (μεγαλύτερη των 15 βαθμών).

Ακτινίδιο: Κλάδεμα 18-20 βέργες/δέντρο. Ψεκασμός με χαλκό.

Σιτηρά: Λίπανση επιφάνειας – στα ψυχρότερα – με νιτρικά (σε δύο δόσεις, σε διάστημα 15-20 ημερών) σε κάθε δόση. Καθάρισμα χαντακιών για να στραγγίζουν τα νερά, που γίνονται αιτία κιτρινίσματος. Η λίπανση επιφάνειας πρέπει να έχει τελειώσει ως τα τέλη του Ιανουαρίου το αργότερο. Όψιμες καλλιέργειες: Οργώματα χωραφιών.

Αμπέλι – Σταφίδα: Κλαδέματα. Άλειμμα των πληγών του κλαδέματος για τα κιτρινισμένα κλήματα με θειικό σίδηρο 15 μέρες μετά το κλάδεμα. Ψέκασμα των κλημάτων, που παρουσίασαν ίσκα. Λίπανση, αν δεν έγινε νωρίτερα. Σκαψίματα. Καταβολάδες.

Καρποφόρα: Κλάδεμα των πρώιμων. Ψεκάσματα κατά της ψώρας και του σκόρου της φιστικιάς. Φύτεμα δέντρων που ρίχνουν τα φύλλα τους το χειμώνα (Φυλλοβόλα). Καθάρισμα ξερών και αρρωστημένων μερών (φλούδες, κλαδιά κλπ.) και κάψιμό τους. Άσπρισμα των κορμών και χονδρών κλαδιών με άσβεστη. Ψέκασμα με γαλαζόπετρα και ασβέστη (βορδιγάλειο) ενάντια διάφορων ασθενειών.

Πατάτα: Σβάρνισμα χωραφιών με σβάρνα οδοντωτή, όπου μπορεί να εφαρμοστεί. Σπορά πατάτας.

Λαχανοκομία: Σπορά θερμοσπορείων. Βαθιά σκαψίματα χωραφιών. Φύτεμα αγκινάρας, σπαραγγιού, φράουλας. Συγκομιδή χειμωνιάτικων. Σπορά ανοιξιάτικων στα θερμότερα επί τόπου. Σπορά κρεμμυδόσπορου για κροκάρι. Κορυφολόγημα κουκιών κ. ά.

Ανθοκομία: Κλαδέματα θαμνωδών. Φύτεμα μοσχευμάτων (Φούξιας, γερανίων κ.ά.). Κλάδεμα τριανταφυλλιάς.

Φεβρουάριος
Ελιά: Κλαδέματα, κάψιμο κλάδων, λίπανση, νέες φυτεύσεις.

Εσπεριδοειδή: Άρδευση όπου χρειάζεται, βασική λίπανση, καταστροφή ζιζανίων, καταπολέμηση άκαρι οφθαλμών και μύγας μεσογείου όπου οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, κλάδεμα στα δέντρα όπου έγινε συγκομιδή και εφαρμογή χαλκούχων σκευασμάτων. δημιουργία νέων δενδρωδών.

Ακτινίδιο: Ψεκασμός με χαλκό.Σιτηρά: Λίπανση επιφάνειας αν δεν εφαρμόστηκε η τρίτη δόση λιπάσματος. Σκαλίσματα των γραμμικών. Σπορά ανοιξιάτικων σιτηρών.Όψιμες καλλιέργειες: Σπορά ρόβης.Αμπέλι-σταφίδα: Κλαδέματα, αν δεν έγιναν. Ψεκάσματα κατά της ίσκας, αν δεν έγιναν. Σκαψίματα. Φύτεμα αμπελιών με ριζωμένες βέργες.Καρποφόρα: Κλάδεμα και ψέκασμα κατά της ψώρας. ψέκασμα με γαλαζόπετρα και ασβέστη. Μπολιάσματα με κεντράδι. Φυτέματα (Δεντράκια, παραφυάδες, βέργες). ψέκασμα κατά της κορυφοξήρας.Πατάτα: Ελαφρά οργώματα προετοιμασίας για τη σπορά.Βαμβάκι: Μηνιαίο ημερολόγιο για τις καλλιέργειες των φυτών μέσα στο έτος.

Μάρτιος
Ελιά: Κλάδεμα κάψιμο κλάδων, καταστροφή ζιζανίων, λίπανση, ψέκασμα με χαλκούχα σκευάσματα για την καταπολέμηση του κυκλοκόνιου.Εσπεριδοειδή: Άρδευση, λίπανση αν δεν έγινε τον Φεβρουάριο, καταστροφή ζιζανίων, κλάδεμα όπου ολοκληρώθηκε η συγκομιδή και εφαρμογή χαλκούχου σκευάσματος. καταπολέμηση άκαρι οφθαλμών, καταπολέμηση ανθοτρήτη λεμονιάς, καταπολέμηση φυλλοκνίστη, συνέχεια συγκομιδής, εγκατάσταση νέου δενδρώνα.Ακτινίδιο: Εφαρμογή βασικής λίπανσης 1η δόση 40 κιλά/στρέμμα 12-12-17, 13-10-20, 11-15-15Σιτηρά: Σκαλίσματα – Βοτανίσματα. Σπορά καλαμποκιού στα θερμά και Σόργου.Οσπριώδη: Σπορά ρεβιθιών, φασολιών.Όψιμες καλλιέργειες: Σπορά σησαμιού στα θερμότερα.Αμπέλι-Σταφίδα: Σκάψιμο – Σκάλισμα. Θειάφισμα, ψέκασμα πρωιμότερων. Καταβολάδες.Καρποφόρα: Κλάδεμα οψιμότερων και ξυνόδεντρων. ψέκασμα κατά της ψώρας. Ξελάκκωμα λίπανση οψιμότερων και ποτιστικών. Ψέκασμα πρώιμων κατά του σκουληκιού. Άσπρισμα με ασβέστη. Φύτεμα δέντρων που δεν ρίχνουν τα φύλλα τους (Αειθαλή). Φύτεμα παραφυάδων (Βυσσινιά, μηλιά, δαμασκηνιά, φουντούκια). Σκαλίσματα. Βούρτσισμα με γαλαζόπετρα και άσβεστη των κορμών των ξυνόδενδρων.Πατάτα: Συνέχιση οργωμάτων (τρίτο ή τέταρτο). Σπορά στα θερμότερα. Λίπανση καλοκαιρινών.Βαμβάκι: Ελαφρύ όργωμα και σβάρνισμα χωραφιών. Λίπανση. Απολύμανση σπόρου πριν τη σπορά κατά του κόκκινου σκουληκιού (Σπορά στα θερμά μέρη).Λαχανοκομία: Σπορά καλοκαιρινών επί τόπου και σε σπορεία. Φύτεμα (τομάτα, μελιτζάνα, κολοκύθια – μποστανικά – μπάμιες, πιπεριές στα θερμά). Σπορά μαρουλιών, κρεμμυδόσπορου, κοκκαριού – φασόλια, μπιζέλια.Ανθοκομία: Σπορά καλοκαιρινών σε σπορεία και επί τόπου. Ετοιμασία με σκάψιμο. Φύτεμα φυτών που χωρίζονται από τις ρίζες (Μενεξές, βιγκώνια, ορτανσία κλπ.). Φύτεμα μοσχευμάτων χρυσανθέμων. Σπορά ετησίων (τζίνια, αστράκια, βαλσαμίνη κλπ.). Λίπανση. Σπορά καλλωπιστικών δέντρων (πεύκο, κυπαρίσσι, ευκάλυπτος, μουριά κλπ.).

Απρίλιος
Ελιά: Καθαρισμός ζιζανίων, κέντρωμα, ψέκασμα κατά του Πυρηνοτρήτη.Εσπεριδοειδή: Άρδευση, έλεγχος τροφοπενιών και συμπλήρωση απαραίτητων θρεπτικών στοιχείων, καταστροφή ζιζανίων, καταπολέμιση ανθοτρήτη φυλλοκνίστη. Εφαρμογή νηματοδοκτόνων σε δέντρα που δεν έχουν καρπούς.Ακτινίδιο: Εφαρμογή βασικής λίπανσης 2η δόση 40 κιλά/στρέμμα 12-12-17, 13-10-20, 11-15-15. Εφαρμογή ιχνοστοιχείων και αμινοξέων.Σιτηρά: Σκάλισμα – βοτάνισμα, (δεύτερο) – αν δεν έγιναν το Μάρτη και αν το επιτρέπει η ανάπτυξη των φυτών.Αμπέλι-Σταφίδα: Σκάλισμα. Θειάφισμα. Ψέκασμα με γαλαζόπετρα και άσβεστη (βορδιγάλειο πολτό) κατά του περονόσπορου (τα πρώτα για τα οψιμότερα και το δεύτερο ψέκασμα για τα πρωϊμότερα). Ψέκασμα κατά του σκουληκιού. Κορυφολόγημα (άμα δέσει το άνθος). Καθάρισμα βλασταριών παλιού ξύλου. Μπολιάσματα.Όψιμες καλλιέργειες: Σπορά σουσαμιού.Καρποφόρα: Ψεκασμός κατά της μελίγκρας. Ψέκασμα κατά του σκουληκιού. Ψέκασμα κατά του Ανθοτρήτη . Μπόλιασμα ξυνοδέντρων. Κορυφολόγημα (μηλιές, αχλαδιές, ροδακινιές).Πατάτα: Σπορά οψιμότερων. Ψέκασμα κατά του περονόσπορου.
Λαχανοκομία: Σπορά καλοκαιρινών επί τόπου. Φύτεμα καλοκαιρινών από σπορεία. Βοτανίσματα, σκαλίσματα. Λίπανση ποτιστικών. Καταπολέμηση κρεμμυδοφάγου με δολώματα. Ψέκασμα κρεμμυδιών με γαλαζόπετρα και ασβέστη.Ανθοκομία: Σπορά επί τόπου καλοκαιρινών (Δελφίνια, τροπαίολα, ωραιόφυλλο, αθάνατο, βίγγα κλπ.). Σκαλίσματα – Βοτανίσματα.

Μάιος 
Ελιά: Πότισμα εάν χρειάζεται, Ψέκασμα κατά του σκαθαριού (ρυγχίτη), βαμβακούλα. Εσπεριδοειδή: Άρδευση (επιβάλλεται), καταστροφή ζιζανίων, καταπολέμηση αφίδων,φυλλοκνίστη, αλευρώδη, ψευδόκοκων, ακάρεων και κόκκινης ψώρας. Εφαρμογή αζωτούχας λίπανσης.Ακτινίδιο: Τοποθέτηση μελισσών και βομβίνων πριν την έναρξη της ανθοφορίας. 2η εφαρμογή ιχνοστοιχείων και αμινοξέων για ενίσχυση της ανθοφορίας. Ψεκασμός για βοτρύτη. Αραίωμα στο στάδιο του άνθους.Σιτηρά: Θέρισμα σανών. Θέρισμα πρώιμων και κριθαριού. Σκάλισμα όψιμων.Αμπέλι-Σταφίδα: Σκαλίσματα-βοτανίσματα. Κορυφολόγημα, βλαστολόγημα, θειάφισμα δεύτερο, ψέκασμα. Ψέκασμα κατά του σκουληκιού.Καρποφόρα: Ψέκασμα κατά του σκουληκιού, άσπρισμα κατά μυρμηγκιών. Ψέκασμα κατά του σκόρου των ξυνοδέντρων. θειαφίσματα κατά του ωιδίου. Ραντίσματα κατά της μύγας Μεσογείου (Σκουλήκιασμα). Ποτίσματα ξυνόδεντρων και σαμάρια γύρω στον κορμό. Ψέκασμα κατά του ανθοτρήτη (σκόρου) των ξυνόδεντρων.Πατάτα: Ψέκασμα κατά περονόσπορου.Βαμβάκι: Σπορά στα υγρότερα και ψυχρότερα. Σκαλίσματα.Λαχανοκομία: Λίπανση ποτιστικών. Σπορά όψιμων κολοκυθιών, αγγουριών, φασολιών, τομάτας. Κορυφολόγημα ανθισμένης τομάτας. Σπορά κουνουπιδιού, ψέκασμα κατά του περονοσπόρου. Αρχή συγκομιδής των περισσότερων καλοκαιρινών στα θερμότερα μέρη. Ψεκάσματα κατά του περονοσπόρου των λαχανικών και μποστανικών.Ανθοκομία: Μπογιάτισμα καλλωπιστικών θάμνων και τριανταφυλλιάς. Συγκομιδή των περισσότερων ανοιξιάτικων.

Ιούνιος
Ελιά: Καταπολέμηση του πυρηνοτρήτη, λεκανίου και ρυγχίτη με ψεκασμό. Πότισμα.Εσπεριδοειδή: Άρδευση, λίπανση με διαφυλλικούς ψεκασμούς όπου χρειάζεται. καταστροφή ζιζανίων. Καταπολέμηση κόκκινης ψώρας, φυλλοκνίστη, ισέριας, τετράνυχου. αφαίρεση κλάδων που ακουμπούν στο έδαφος.Ακτινίδιο: Αραίωμα στο στάδιο του καρπιδίου. Πράσινο κλάδεμα αν χρειάζεται. Εφαρμογή ασβεστίου διαφυλλικά. Χαράκωμα του δέντρου για αύξηση μεγέθους των καρπών. Εφαρμογή καρποδετικών.Σιτηρά: Γενίκευση θερισμού. Αλώνισμα πρωιμότερων. Απολύμανση του σπόρου ενάντια στο σκόρο (αλουκίτη).Αμπέλι-Σταφίδα: Συνέχιση ψεκασμάτων. Γίνεται πάντοτε το ψέκασμα με αρκετά πυκνό βορδιγάλειο πολτό ύστερα από βροχή. Χαράκωμα στα ψυχρότερα. Θειάφισμα τρίτο. Ξεφύλλισμα των δυνατών κλημάτων. τα κιτρινισμένα κλίματα (χλωρωτικά) ψεκάζονται με καραμπογιά (Θειικό σίδερο 1 στα εκατό). Ψέκασμα κατά του σκουληκιού.Καρποφόρα: Ράντισμα κατά του σκουληκιού (μύγας Μεσογείου). Θειάφισμα κατά της στάχτης (ωίδιο). ψέκασμα κατά της ψώρας και κατά του σκόρου (ανθοτρήτη). Πότισμα – Σκάλισμα των δέντρων. Συγκομιδή των περισσότερων καρποφόρων.Πατάτα: Σπορά διφοριών. Συγκομιδή πρωιμότερων.Βαμβάκι: Σκαλίσματα – Βοτανίσματα. Λαχανοκομία: Ποτίσματα, Σκαλίσματα, Βοτανίσματα. Ψεκάσματα με γαλαζόπετρα και θειαφίσματα ενάντια σε διάφορες «Στάχτες». Μεταφύτευση στον οριστικό τόπο, πρώιμων λάχανων και κουνουπιδιών.Ανθοκομία: Σπορά πρωιμότερων φθινοπωρινών.

Ιούλιος
Ελιά: Καταπολέμηση πυρηνοτρήτη, φλοιοτρίβη και πότισμα.Εσπεριδοειδή: Άρδευση, καταπολέμηση Καταπολέμηση κόκκινης ψώρας, αραχνών, φυλλοκνίστη, ισέριας, τετράνυχου.Ακτινίδιο: Εφαρμογή καλιούχων λιπασμάτων. Σιτηρά: Αλωνισμός. Απολύμανση σπόρων κατά του δαυλίτη. Απολύμανση σπόρου και αποθήκης κατά του σκόρου και της ψείρας. Καλοκαιρινά οργώματα καλαμιάς.Αμπέλι- Σταφίδα: Συνέχιση ψεκασμάτων και θειαφισμάτων αν είναι ανάγκη. Απαραίτητα όμως με καιρό υγρό ενάντια στο σάπισμα. Ψέκασμα κατά του σκουληκιού. Ξεφύλλισμα των πυκνόφυλλων. Τρύγος φαγουλάρικων.Καρποφόρα: Ψέκασμα κατά της ψώρας. Μυγοπαγίδες κατά του σκουληκιού και του σκουληκιού των ξυνόδεντρων. Κάψιμο των πεσμένων καρπών.Πατάτα: Σπορά οψιμότερων. Καταπολέμηση του σκουληκιού (φθοριμαία). Συνέχιση συγκομιδής πρώιμων.Βαμβάκι: Σκάλισμα οψιμότερων (δεύτερο ή τρίτο). Παράχωμα εκείνων που κοντεύουν να ωριμάσουν τα καρύδια τους.Λαχανοκομία: Ποτίσματα, σκαλίσματα, βοτανίσματα οψιμότερων. Σπορά ραδικιού, σέλινου, αντιδιού. Σπορά όψιμων κολοκυθιών, αγγουριών, κουκιών. Μεταφύτευση (Σέλινα, πράσα, κουνουπίδια). Συνέχιση συγκομιδής καλοκαιρινών.Ανθοκομία: Σπορά πρωιμότερων φθινοπωρινών. Μπολιάσματα τριανταφυλλιάς με μάτι «κοιμώμενος». Μάζεμα διαφόρων σπόρων.

Αύγουστος
Ελιά: Ξελακκώματα. Καταπολέμηση δάκου. Πότισμα, καθάρισμα πολύ πυκνών κλαδιών. Κόψιμο πεσμένων ελιών.Εσπεριδοειδή: Άρδευση, αζωτούχος λίπανση. καταπολέμηση κόκκινης ψώρας, ψευδόκοκου, ισέριας, τετράνυχου. Καταστροφή ζιζανίων.Ακτινίδιο: Εντατική άρδευση. Εφαρμογή δεύτερου χαρακώματος.Σιτηρά: Γενίκευση αλωνισμού. Απολύμανση σπόρου σποράς και αποθήκης. Οργώματα καλαμιάς. (κορυφολόγημα καλαμποκιού).Αμπέλι-Σταφίδα: Τρύγος. Θειαφίσματα στα οψιμότερα.Καρποφόρα: Μπολιάσματα με μάτι ή κεντράδι. Μυγοπαγίδες κατά του σκουληκιού – μύγας. Ψέκασμα κατά της ψείρας των ξυνόδεντρων. Ψέκασμα κατά του σκουληκιού αχλαδιάς και μηλιάς (δεύτερης γενεάς). Ξελάκκωμα για αερισμό και για καταπολέμηση σκαθαριού (Καπνώδη) της βάσης. Καθάρισμα από «παραμορφωμένους» καρπούς και κάψιμο ή ρίξιμο σε βαθύ λάκκο με ασβέστη.Πατάτα: Σπορά οψιμότερων. Ψέκασμα κατά του περονόσπορου των καλοκαιρινών, αν είναι ανάγκη (μέτρια θερμοκρασία, υγρασία). Καταπολέμηση του σκουληκιού (φθοριμαία). Βαμβάκι: Συγκομιδή. Παράχωμα οψιμότερων.Λαχανοκομία: Σπορά χειμερινών. Μεταφυτεύσεις (πράσα, λάχανα, κουνουπίδια, σέλινο).Σπορά: σπανάκι, μαϊντανός, μπιζέλια, φασόλια, κωνικά ραδίκια. Καταπολέμηση κρεμμυδοφάγου. Ποτίσματα, σκαλίσματα.Ανθοκομία: Σπορά φθινοπωρινών. Φύτεμα μοσχευμάτων (βεργών). Σπορά : Δελφίνια, πανσέδες, καπουτσίνοι, κορέοψις, φλόγα, ρεζεντά, μοσχομπίζελα κλπ. Λιπάνσεις. Απολύμανση σπόρων και αποθήκης κατά του σκαθαριού (βρούχου) αν δεν έγινε.

Σεπτέμβριος
Ελιά: Ξελάκκωμα και καθαρισμός κλάδων. Λίπανση. Καταπολέμηση δάκου. Ψεκάσματα κατά της ψώρας. Μπολιάσματα. Εφαρμογή χαλκούχων σκευασμάτων.Εσπεριδοειδή: Συνέχιση άρδευσης αν οι βροχοπτώσεις δεν επαρκούν. Καταστροφή ζιζανίων. Καταπολέμηση μύγας μεσογείου.Ακτινίδιο: Εφαρμογή ασβεστίου σε 2 δόσεις.Σιτηρά: Απολύμανση του σπόρου σποράς που δεν απολυμάνθηκε κατά του δαυλίτη. Οργώματα καλαμιάς. Λίπανση χωραφιών με βαθύ όργωμα όπου μπορεί να γίνει. Σπορά πρώιμη σίκαλης στα υψηλά μέρη. Θέρισμα σόργου.Οσπριώδη: Σπορά λούπινων όπου μπορεί να οργωθεί το χωράφι.
Αμπέλι-Σταφίδα: Θειαφίσματα οψιμότερων. Τρύγος όψιμων και κρασαμπέλου.Καρποφόρα: Ξελάκκωμα. Λίπανση πρώιμων. Καθαρός. Ψέκασμα κατά της ψώρας. Μυγοπαγίδες κατά του σκουληκιού – μύγας των οψιμοτέρων. Μπολιάσματα :Βερικοκιάς, ροδακινιάς, κερασιάς. Καταπολέμηση σκουληκιού ρίζας (Σπορά δασικών)- Προβλάστηση σπόρων για πρώιμη σπορά.Πατάτα: Συγκομιδή πρώιμων. Ψέκασμα κατά περονόσπορου όψιμη καταπολέμηση σκουληκιού (Φθοριμαία).Βαμβάκι: Συνέχιση συγκομιδής. Συμπλήρωση κατά το περισσότερο.Κτηνοτροφία: Σπορά γρασιδιών, σανών και πρώιμων κτηνοτροφικών φυτών. Βαθύ όργωμα και λίπανση χωραφιών, που θα σπαρθούν με τριφύλλι το φθινόπωρο. Πάχυνση βοδιών και χοίρων. Λίπανση χωραφιών ανοιξιάτικων ξερικών.Λαχανοκομία: Συνέχιση σποράς χειμερινών. Φύτεμα χειμερινών Λιπάνσεις. Κοπρίσματα. Σπορά πρώιμων μπιζελιών, κουκιών, σπανακιού, φασολιών, παντζαριών, κρεμμυδιών κλπ. Μεταφύτευση αγκινάρας. Συγκομιδή οψιμότερων.Ανθοκομία: Καθαρισμός θαμνωδών. Φύτεμα μοσχευμάτων (ζουμπούλια κλπ.). Φύτεμα βιολέτας, πριμούλας, νάρκισσου κλπ.

Οκτώβριος
Ελιά: Συνέχιση ξελακκώματος. Λίπανση. Συνέχιση καταπολέμησης δάκου και σκαθαριού (Φλοιοτρίβη) με ξυλοπαγίδες. Συγκομιδή πρωιμότερων.Εσπεριδοειδή: Συνέχιση άρδευσης αν οι βροχοπτώσεις δεν επαρκούν. Καταστροφή ζιζανίων. Καταπολέμηση μύγας μεσογείου. Συγκομιδή πρώιμων ποικιλιών.Ακτινίδιο: Συγκομιδή.Σιτηρά: Οργώματα χωραφιών ύστερα από βροχή. Σπορά πρώιμων. Λιπάνσεις με βαθιά οργώματα. Άνοιγμα αυλακιών για στράγγιση των περίσσιων νερών.Οσπριώδη: Σπορά βίκου, φακής.Αμπέλι-Σταφίδα: Τρύγος κληματαριάς και όψιμων. Καθαρισμός κλημάτων. Ξελάκκωμα – Λίπανση.Καρποφόρα: Ξελακκώματα – Λιπάνσεις. Συνέχιση καταπολέμησης του σκουληκιού – μύγας στα ξυνόδεντρα. Ψεκάσματα κατά της κορυφοξήρας. Καταπολέμηση σκουληκιών ρίζας.Πατάτα: Συγκομιδή ανοιξιάτικων καλλιεργειών. Λίπανση χωραφιών που θα σπαρθούν την άνοιξη.Βαμβάκι: Συμπλήρωση συγκομιδής. Φθινοπωρινά οργώματα χωραφιών.Λαχανοκομία: Συνέχιση φύτευσης χειμερινών Λίπανση χειμερινών.Σπορά: παντζάρια, ρεπάνια, μαρούλια, σκόρδα, κρεμμύδια, αρακάς, μπιζέλια, σπανάκι, κουκιά, άνηθος.Ανθοκομία: Φύτεμα χειμωνιάτικων. Φύτεμα μοσχευμάτων και βολβωδών. Συγκομιδή φθινοπωρινών. Σπορά βιολέττας, πανσέ, βερβένας, μπέλλας κλπ.

Νοέμβριος
Ελιά: Συμπλήρωση καταπολέμησης δάκου. Συμπλήρωση λίπανσης. Συγκομιδή συμπληρώνεται κατά το περισσότερο.Εσπεριδοειδή: Συνέχιση άρδευσης αν οι βροχοπτώσεις δεν επαρκούν. Καταπολέμηση μύγας μεσογείου αν οι θερμοκρασία είναι μεγαλύτερη από 15 °C . Καταπολέμηση φυτόφθορας με χαλκούχα ή μυκητοκτόνα στις ποδιές των δένδρων. Συγκομιδή.Ακτινίδιο: Ψεκασμός με χαλκό ή χαλκό-θειασβέστιο.Σιτηρά: Συνέχιση – Γενίκευση σποράς. Λιπάνσεις με οργώματα βαθιά. Έναρξη της επιφανειακής λίπανσης στα πρώιμα σιτηρά σε 2 δόσεις. Κάθε δόση 7-8 κιλά στο στρέμμα.Οσπριώδη: Σπορά φακής, κουκιών, λούπινων, βίκου. Αμπέλι – Σταφίδα: Συνέχιση καθαρού, ξελακκώματος, λίπανσης. Καρποφόρα: Καθαρισμός από ξερά μέρη και καρπούς. Συνέχιση λίπανσης. Πρώτα κλαδέματα. Ψέκασμα με βορδιγάλειο ενάντια σε διάφορες ασθένειες. Ξελακκώματα.Πατάτα: Συγκομιδή όψιμων. Συνέχιση καταπολέμησης σκουληκιού.Βαμβάκι: Συνέχιση οργωμάτων προετοιμασίας των χωραφιών.Λαχανοκομία: Μεταφυτεύσεις: αντίδια, σέλινα κλπ. Συγκομιδή πρώιμων χειμωνιάτικων.Ανθοκομία: Φύτεμα οψιμότερων. Συνέχιση συγκομιδής φθινοπωρινών.

Δεκέμβριος
Ελιά: Λιπάνσεις στα οψιμότερα. Αρχή κλαδέματος. Φύτεμα μοσχευμάτων κλπ.Εσπεριδοειδή: Συνέχιση άρδευσης αν οι βροχοπτώσεις δεν επαρκούν. Εφαρμογή σκευασμάτων για φυτόφθορα όπου χρειάζεται. Συγκομιδή.Ακτινίδιο: Κλάδεμα 18-20 βέργες/δέντρο (αν δεν εφαρμοστεί τον Ιανουάριο). Ψεκασμός με χαλκό.Σιτηρά: Σπορά οψιμότερων και στα θερμότερα. Καθάρισμα, διόρθωμα αυλακιών στράγγισης. Να σκορπισθεί ή 2η δόση του νίτρου για επιφανειακή λίπανση από 7-8 κιλά το στρέμμα.Αμπέλι-Σταφίδα: Ξελάκκωμα, λίπανση στα θερμότερα. Φύτεμα μοσχευμάτων.Καρποφόρα: Κλάδεμα των πολύ πρώιμων (Αμυγδαλιά). Φύτεμα δέντρων. Φύτεμα μοσχευμάτων (Συκιάς, Κυδωνιάς κλπ.) και κωλορίζων (Μηλιάς, Δαμασκηνιάς) σε φυτώρια. Σκάψιμο δέντρων, λιπάνσεις. Χειμερινά ραντίσματα.Πατάτα: Συγκομιδή όψιμων. Βαμβάκι: Οργώματα του χειμώνα στα θερμότερα.Λαχανοκομία: Συνέχιση σποράς και μεταφύτευσης (μαρούλια, σπαράγγια). Σπορά σε σπορεία για πολύ πρώιμα. Φύτευση καλλωπιστικών δέντρων και κυρίως δασικών.Ανθοκομία: Κλαδέματα, φυτέματα, μοσχεύματα.
Πηγή – neapaseges.gr

Το άρθρο Ημερολόγιο καλλιεργειών 2020 εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Το άρθρο Ανθράκωση Καρυδιάς: Αντιμετώπιση με Καλλιεργητικά μέτρα & εργασίες κλαδέματος εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Το άρθρο Αλληλέγγυο εμπόριο εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.