Με λίγα λόγια

Αν ρωτήσουμε έναν έμπειρο κηπουρό τι του έρχεται το μυαλό όταν ακούει τη φράση “μαύρος χρυσός”, πιθανότατα δε θα μας απαντήσει το πετρέλαιο, αλλά το κομπόστ. Το κομπόστ είναι μια βιολογική ουσία που προκύπτει από τη διαδικασία της κομποστοποίησης και πραγματικά μεταμορφώνει το έδαφος του κήπου μας, δίνοντας επιπλέον θρεπτικά στοιχεία και γεύση στα φρούτα και λαχανικά που συλλέγουμε από τον κήπο μας.

Η κομποστοποίηση είναι μια άκρως φιλική προς το περιβάλλον διαδικασία με εξαιρετικά αποτελέσματα όσον αφορά στη θρέψη των φυτών στο σπίτι, προσφέροντας σημαντική εξοικονόμηση χρημάτων. Είναι μια διαδικασία κατά την οποία οργανικά υπολείμματα όπως για παράδειγμα φύλλα, χόρτα, κλαδιά, φλούδες και άλλα υπολείμματα τροφών (π.χ. τσόφλια αυγών) που μπορεί να υπάρχουν στην κουζίνα αλλά και τον κήπο μας, μετατρέπονται μέσω διαφόρων διαδικασιών και με τη βοήθεια μικροοργανισμών του εδάφους σε μια ουσία πλούσια σε θρεπτικά συστατικά που ονομάζεται κομπόστ. Με σωστή χρήση και προσθήκη του κομπόστ αντιμετωπίζεται η διάβρωση των εδαφών. Το έδαφος γίνεται πολύ πιο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, ενώ αυξάνεται η ικανότητά του να συγκρατεί το νερό. Παράλληλα, μειώνουμε αισθητά την ποσότητα των οικιακών μας απορριμάτων, καθώς ένα μέρος αυτών ανακυκλώνεται.

Μία συμβουλή πριν αρχίσουμε 

Η πιο σημαντική συμβουλή που μπορούμε να δώσουμε σε κάποιον που ενδιαφέρεται να ξεκινήσει την κομποστοποίηση είναι η εξής: Μην υπεραναλύετε τα πράγματα, καθώς η υπερανάλυση οδηγεί σε παράλυση. Δε χρειάζεται ούτε να κυκλοφορείτε με ένα θερμόμετρο στο χέρι για να θερμομετρείτε συνεχώς το σωρό σας ούτε να ζυγίζετε σχολαστικά τα επί μέρους υλικά με στόχο να φτάσετε στην τέλεια αναλογία άνθρακα προς αζώτου. Η κομποστοποίηση συμβαίνει εδώ και εκατομμύρια χρόνια στη γη, ακόμα και χωρίς τις τέλειες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας και αναλογίας υλικών.

Τι θα χρειαστούμε: Υλικά που είναι απολύτως απαραίτητα για την Κομποστοποίηση.

Τα υλικά που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στην κομποστοποίηση χωρίζονται σε πράσινα (χλωρά) και καφέ (ξερά).

Με τον όρο πράσινα εννοούμε τα περισσότερα υπολείμματα της κουζίνας μας. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε φλούδια από όλα τα φρούτα (π.χ. μήλα, μπανάνες, πορτοκάλια, ακτινίδια), υπολείμματα από σαλάτες (μαρούλι, λάχανο κτλ) καθώς και ολόκληρα φρούτα και λαχανικά που δεν προλάβαμε να καταναλώσουμε και βλέπουμε ότι είναι έτοιμα να σαπίσουν. Στην κατηγορία πράσινα (χλωρά) υλικά εντάσσονται επίσης όλα τα περιττά χλωρά υλικά από τον κήπο μας (λουλούδια που έχουν αρχίσει να μαραίνονται, χλωρά χόρτα που απομακρύνθηκαν από τον κήπο, πεσμένα φύλλα κτλ.) Όλα αυτά υλικά είναι πλούσια κυρίως σε άζωτο και είναι άκρως απαραίτητα για την κομποστοποίηση.

Με τον όρο ξερά εννοούμε υλικά όπως χώμα κήπου, ήδη υπάρχον κομπόστ, άχυρο, πριονίδια, σανό, τεμαχισμένα ξερά κλαδιά, ξερά χόρτα, ξερά φύλλα κτλ. Τα υλικά αυτά είναι πιο πλούσια σε άνθρακα.

Τέλος, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τσόφλια αυγών (πλούσια σε ασβέστιο), υπολείμματα από τα φίλτρα καφέ, καθώς και τεμαχισμένες εφημερίδες και χαρτόνια. Όσο πιο μεγάλη ποικιλία έχουμε στην πρώτη ύλη της κομποστοποίησης, τόσο πιο ποιοτικό και θρεπτικό το κομπόστ που θα δημιουργηθεί κάποιες εβδομάδες αργότερα.

Τι να μην χρησιμοποιήσουμε ως υλικά για την κομποστοποίηση

Δεν είναι όλα τα υλικά της κουζίνας και του κήπου κατάλληλα για κομποστοποίηση. Απαγορεύεται να χρησιμοποιήσουμε υπολείμματα γαλακτοκομικών προϊόντων και κρέατος, συμπεριλαμβανομένων των αλλαντικών. Εννοείται ότι δε μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε οτιδήποτε πλαστικό ή συνθετικό. Επίσης, είναι καλύτερα στα πρώτα μας βήματα να μην χρησιμοποιήσουμε κοπριά, καθώς χρειάζεται μια εμπειρία για το τι είδους κοπριά θα μας ωφελήσει.

Μέγεθος Υλικών και Αναλογίες 

Σαν ένα γενικό μέσο όρο, θα λέγαμε ότι οι δύο αυτές ομάδες υλικών θα πρέπει να είναι σε ίση αναλογία, περίπου 1 ξερό προς 1 χλωρό. Αυτές οι αναλογίες αναφέρονται σε τεμαχισμένα και όχι ολόκληρα υλικά. Πάντως δεν θα πρέπει να ανησυχείτε αν δεν πετύχετε την τέλεια αναλογία, καθώς η κομποστοποίηση θα ξεκινήσει έτσι και αλλιώς.

Έχει όμως τεράστια σημασία το μέγεθος των υλικών αυτών να είναι το κατάλληλο προτού τοποθετηθούν σε στρώσεις στο σιλό χώνευσης. Τα υλικά και των δύο ομάδων πρέπει να είναι τεμαχισμένα σε πολύ μικρά κομμάτια. Ο λόγος είναι ότι ο αέρας πρέπει να κυκλοφορεί άνετα ανάμεσα στα υλικά αυτά και να δίνει δύναμη στα αερόβια βακτήρια να προχωρήσουν στην αποσύνθεση όσο πιο γρήγορα γίνεται. Αν αφήσουμε ολόκληρα κομμάτια χωρίς να τα περάσουμε από έναν τεμαχιστή (π.χ. αν χρησιμοποιήσουμε μία ολόκληρη φλούδα μπανάνας ή μία ολόκληρη ντομάτα), η διαδικασία της κομποστοποίησης θα καθυστερήσει αρκετά, και μπορεί να χρειαστεί ένας ολόκληρος χρόνος για κάτι που μπορούμε να έχουμε σε 2,5 μήνες. Η εταιρία STIHL διαθέτει μια μεγάλη γκάμα ηλεκτρικών αλλά και βενζινοκίνητων τεμαχιστών. Με μια γκάμα που περιλαμβάνει επτά μοντέλα, οι αποδοτικοί ηλεκτρικοί τεμαχιστές της STIHL είναι κατάλληλοι για διαφορετικές ποσότητες υλικού κοπής: είτε για τον περιστασιακό τεμαχισμό μικρών ποσοτήτων κομμένου χόρτου είτε για τον συχνό θρυμματισμό πιο σκληρών κλαδιών.

Στη φωτογραφία βλέπουμε τα υλικά της πράσινης ομάδας που είχαμε συλλέξει, πριν και μετά τη χρήση του τεμαχιστή GHE 420.

Τώρα που τα υλικά μας έχουν το κατάλληλο μέγεθος, πάμε να τα τοποθετήσουμε στο σιλό χώνευσης. Ένας καλός κάδος κομποστοποίησης εμποδίζει το φως να εισέλθει και εξασφαλίζει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, καθώς η μικροβιακή δραστηριότητα αλλά και η θερμοκρασία θα πρέπει να αρχίσει να ανεβαίνει κατακόρυφα. Εδώ θα πρέπει να πούμε ότι φυσικά είναι δυνατόν κάποιος να φτιάξει με παλέτες έναν αυτοσχέδιο κάδο κομποστοποίησης, αλλά σίγουρα δεν θα έχει την ποιότητα και την ευκολία ενός κομποστοποιητή καλής κατασκευής.

Το Σιλό χώνευσης Aeroquick 690 διαθέτει ενεργό σύστημα αερισμού με ενσωματωμένους αεραγωγούς. Είναι σταθερό, και ανθεκτικό στη διάβρωση. Διαθέτει εξαιρετικά μεγάλο καπάκι με προστασία από τον άνεμο. Έχει κωνική μορφή για καλύτερη αποσύνθεση (γρήγορη μείωση του όγκου), καθώς και μεγάλες καταπακτές για την εξαγωγή του υλικού και από τις δύο πλευρές. Είναι φτιαγμένο από υψηλής ποιότητας ανακυκλώσιμο πλαστικό, ανθεκτικό στην υπεριώδη ακτινοβολία.

Έχοντας τοποθετήσει το σιλό χώνευσης σε κάποιο βολικό σκιερό σημείο του κήπου μας, πάμε να τοποθετήσουμε τα υλικά της πράσινης και καφέ ομάδας σε στρώσεις (1 στρώση χλωρά υλικά και 1 στρώση ξερά υλικά). Καλύτερα όμως στη βάση και την κορυφή του σωρού να τοποθετήσουμε ξερά υλικά, και μάλιστα χώμα του κήπου μας και κομπόστ. Η διαδικασία στρωματοποίησης είναι αρκετά σημαντική, καθώς έτσι θα επιταχυνθεί η δραστηριότητα των μικροοργανισμών, και θα χρειάζεται πολύ λιγότερο ανακάτεμα μέσα στο σιλό. Επίσης, η εταιρία STIHL διαθέτει φυσικό ενεργοποιητή κομποστοποίησης που μπορεί να προστεθεί στην αρχή. Το προϊόν αυτό περιέχει πλήθος φυσικών μικροοργανισμών που επιταχύνουν τη διαδικασία της φυσικής αποσύνθεσης και της μετατροπής των υλικών μας σε κομπόστ.

Υγρασία. Το κλειδί για την κομποστοποίηση.

Μόλις έχουμε φτιάξει ένα σωρό με μήκος, πλάτος και ύψος τουλάχιστον 70 εκατοστών και 4-5 στρώσεων, και πριν κλείσουμε τον κάδο κομποστοποίησης, πρέπει να βρέξουμε το σωρό μας. Η εξασφάλιση επαρκούς υγρασίας είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την κομποστοποίηση. Στη συνέχεια, θα πρέπει τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα να ελέγχουμε εμπειρικά την υγρασία προσθέτοντας λίγο νερό στην κορυφή του σωρού.

Διάρκεια Κομποστοποίησης και Προσθήκη νέων υλικών σε έναν ήδη υπάρχων σωρό. 

Εάν ακολουθήσετε όλα τα βήματα που αναφέραμε, είναι πιθανόν ήδη από τη 10η-12η εβδομάδα να έχει δημιουργηθεί το κομπόστ. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αν χρησιμοποιήσετε καλοτεμαχισμένα υλικά, η κομποστοποίηση θα έχει ολοκληρωθεί έως και σε 6 μήνες (26 εβδομάδες). Κατά τη διάρκεια όλων αυτών των εβδομάδων, εκτός από την εξασφάλιση της υγρασίας, μπορείτε αραιά και που να ανακατεύετε το σωρό, ελέγχοντας ότι στο κέντρο του η θερμοκρασία έχει ανέβει και υπάρχει όντως μικροβιακή δραστηριότητα. Η προσθήκη νέων υλικών σε έναν σωρό στον οποίο ήδη έχει αρχίσει η κομποστοποίηση θα πρέπει να γίνεται με σύνεση, και να μην ξεπερνά το 20% των συνολικών υλικών. Η προσθήκη των νέων υλικών μπορεί να γίνει ανοίγοντας μία τρύπα στην κορυφή του σωρού, όπου εκεί θα προστεθούν τα χλωρά υλικά. Μπορούμε στη συνέχεια να κλείσουμε την τρύπα προσθέτοντας ξηρά υλικά στην κορυφή.

Είμαστε σίγουροι ότι η διαδικασία της κομποστοποίησης έχει τελειώσει όταν το μίγμα μας έχει αποκτήσει χρώμα σκούρο καφέ, έχει έντονη μυρωδιά χώματος και παρατηρούμε ότι η θερμοκρασία εντός του σωρού είναι ίδια με τη θερμοκρασία περιβάλλοντος (δεν παρατηρούνται ατμοί όταν με ένα φτυάρι σκάβουμε προς το κέντρο του σωρού μας). Αρκετοί κηπουροί το αφήνουν έτσι για τουλάχιστον άλλες 2-3 εβδομάδες πριν το χρησιμοποιήσουν στο έδαφός τους.

πηγη

Το άρθρο Κομποστοποίηση – Τί είναι και πώς γίνεται εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Κάθε χρόνο λαχταράμε να γευτούμε τους νόστιμους καρπούς της βερικοκιάς και πολλές φορές δεν καταφέρνουμε να φάμε ούτε ένα βερίκοκο. Αυτό συμβαίνει, γιατί εμφανίζονται κάποια σκουλήκια στα βερίκοκα την περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού, τα οποία καταστρέφουν τους καρπούς.

Το “σκουλήκιασμα” των βερίκοκων, προκαλείται κυρίως από το έντομο της ανάρσια, ένα μικρό σκούρο-γκρι πεταλουδάκι που προσβάλλει το φύλλωμα και τους καρπούς.

Η ανάρσια αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα στην τόσο για τους επαγγελματίες καλλιεργητές, όσο και για τους ερασιτέχνες που έχουν μία βερικοκιά στο σπίτι τους.

Εκτός από την καλλιέργεια της βερικοκιάς προσβάλλει επίσης την , την και, δευτερευόντως, άλλα , όπως την , την , την και την .

Στο σημερινό άρθρο θα αναφερθούμε αναλυτικά στο έντομο της ανάρσια, τι ζημιές προκαλεί στα βερίκοκα και με ποιους τρόπους γίνεται η βιολογική αντιμετώπιση ώστε να απολαμβάνουμε υπέροχα βερίκοκα από τον κήπο μας χωρίς σκουλήκια.

Η ανάρσια εμφανίζεται κάθε χρόνο στην καλλιέργεια της βερικοκιάς. Η κάμπια, δηλαδή σκουλήκι του εντόμου της ανάρσια, έχει σοκολατένιο ή καστανέρυθρο χρώματος με ευδιάκριτους δακτύλιους.

Αρχικά, την περίοδο της άνοιξης, η ανάρσια προσβάλλει τους τρυφερούς νεαρούς βλαστούς της βερικοκιάς, δημιουργώντας στοές κατά μήκος των βλαστών, με αποτέλεσμα το κορυφαίο τμήμα των βλαστών να μαραίνεται και να πέφτει.

Στα τέλη της άνοιξης, η κάμπια του εντόμου προσβάλλει και τους πράσινους ανώριμους καρπούς κάνοντας ζημιά στο εξωτερικό του καρπού, κυρίως κοντά στον ποδίσκο του καρπού.

Η προσβολή της ανάρσια συνεχίζεται την περίοδο του καλοκαιριού εντός των προσβεβλημένων βλαστών, αλλά και στο εσωτερικό των ώριμων καρπών. Σε αυτό το στάδιο, γίνεται έντονα αντιληπτή κατατρώγοντας τη σάρκα των βερίκοκων, γεγονός που καθιστά ακατάλληλα τα βερίκοκα για φάγωμα, με αποτέλεσμα την καταστροφή της παραγωγής.

Για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε με οικολογικό τρόπο τα σκουλήκια της ανάρσια που εμφανίζονται στα βερίκοκα, θα χρειαστεί να κάνουμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ψεκασμών, σε τρεις φάσεις, αρχικά την περίοδο του χειμώνα, στη συνέχεια την περίοδο της άνοιξης και σε τρίτη φάση την περίοδο του καλοκαιριού.

Οι χειμερινοί ψεκασμοί αποσκοπούν στον περιορισμό των πληθυσμών του εντόμου της ανάρσια που παραμένουν την περίοδο του χειμώνα πάνω στο δέντρο της βερικοκιάς.

Για την αντιμετώπιση της ανάρσια σε προληπτικό επίπεδο, ψεκάζουμε τις βερικοκιές με οικολογικά σκευάσματα όπως το θειασβέστίο και ο , προκειμένου να μειώσουμε τον κίνδυνο προσβολών από την ανάρσια την περίοδο της άνοιξης.

Την περίοδο της άνοιξης, πραγματοποιούμε ψεκασμούς στις βερικοκιές, ανά τακτά διαστήματα, με όπως ο και η που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα.

Η εφαρμογή των ψεκασμών καλό είναι να γίνεται κάθε 2 εβδομάδες όταν παρατηρούνται υψηλοί πληθυσμοί του εντόμου που προσβάλλουν την κορυφαία βλάστηση της βερικοκιάς.

Την περίοδο του καλοκαιριού, είναι σημαντικό να γίνονται 1-2 τελευταίοι ψεκασμοί των δέντρων της βερικοκιάς με ή με , κατά τη διάρκεια του ευαίσθητου σταδίου που ωριμάζουν οι καρποί, ανάλογα την ποικιλία βερικοκιάς που καλλιεργούμε.

Με αυτούς τους τελευταίους ψεκασμούς, προστατεύουμε τα βερίκοκα από την είσοδο της κάμπιας στο εσωτερικό των καρπών για να μπορέσουμε να τα καταναλώσουμε.

Πρέπει να σημειώσουμε ότι σκουλήκια στους καρπούς της βερικοκιάς μπορεί να προκληθεί και από το έντομο της που προσβάλλει δευτερευόντως τις βερικοκιές και δημιουργεί αντίστοιχα προβλήματα. Η οικολογική αντιμετώπιση που προτείνουμε για την ανάρσια καλύπτει και την αντιμετώπιση της καρπόκαψας.

Το άρθρο Αντιμετώπιση του σκουληκιού στα βερίκοκα (ανάρσια) εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Κατάλληλη εποχή σποράς των λαχανικών, απευθείας στο χώμα ή σε σπορείο.

Για τη σπορά των λαχανικών χρησιμοποιούνται δύο τεχνικές. Η απευθείας σπορά στο χωράφι και η σπορά σε σπορείο. Μετά τη σπορά σε σπορείο ακολουθεί η μεταφύτευση του νεαρού σπορόφυτου στην τελική του θέση στο χωράφι. Στον οικιακό λαχανόκηπο, αν δεν υπάρχει μικρό θερμοκήπιο στον κήπο τότε ως σπορείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας μικρός εσωτερικός χώρος του σπιτιού ή κάποιας αποθήκης που να δέχεται όμως αρκετό ήλιο. Σε αυτή την περίπτωση οι σπόροι φυτεύονται σε παλέτες (μικρά γλαστράκια συνήθως ενωμένα) ή ακόμα και σε πλαστικά ποτηράκια.

Στην απευθείας σπορά στο λαχανόκηπο, συνήθως δεν βλαστάνουν όλοι οι σπόροι και καθώς μεγαλώνουν τα φυτά δημιουργούνται κενά στο χώρο. Για το λόγο αυτό, πολλές φορές σπέρνονται περισσότεροι σπόροι από όσους πρέπει και μετά τη βλάστηση αραιώνουμε τα φυτά, εξαιρώντας εκείνα με τη μικρότερη ανάπτυξη ή εκείνα που εμποδίζουν.

Η σπορά σε σπορείο γίνεται προκειμένου να έχουμε πιο πρώιμη παραγωγή, αλλά και τα φυτά που θα φυτευτούν στο λαχανόκηπο να είναι ήδη καλά και υγιή. Φυτεύουμε τους σπόρους σε εσωτερικό χώρο με την κατάλληλη θερμοκρασία (θερμοκήπιο), την περίοδο που στο χωράφι δε θα μπορούσαν να βλαστήσουν ή θα καθυστερούσαν πολύ. Έτσι την περίοδο που οι καιρικές συνθήκες είναι κατάλληλες για την καλλιέργεια των λαχανικών, τα φυτά είναι έτοιμα να φυτευτούν στο λαχανόκηπο. Με αυτή την τεχνική, μπορούμε να εκμεταλλευτούμε καλύτερα και το χώρο του λαχανόκηπου, αφού όσο μεγαλώνουν τα σπορόφυτα στο σπορείο, στο λαχανόκηπο μπορούν να καλλιεργούνται άλλα λαχανικά της εποχής.

Τα σπορόφυτα κατά τη μεταφύτευση, στρεσάρονται και τραυματίζονται. Οι τομάτες, οι πιπεριές, οι μελιτζάνες και το λάχανο, συνέρχονται γρήγορα. Το αγγούρι, το κολοκύθι, το πεπόνι και το καρπούζι είναι πιο ευαίσθητα.

Το κρεμμύδι, το καρότο, το παντζάρι και το ρεπάνι φυτεύονται απευθείας στο χωράφι γιατί δεν αντέχουν στη μεταφύτευση.

Για να πετύχουμε συνεχόμενη παραγωγή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σπέρνουμε διαδοχικά ανά 7-10 ημέρες. Έτσι τα φυτά θα αναπτύσσονται με διαφορά κάποιων εβδομάδων και η παραγωγή θα είναι διαδοχική για περισσότερο καιρό.

Κατάλληλη εποχή απευθείας σποράς στο χωράφι, για κάθε λαχανικό

Κατάλληλη εποχή σποράς για κάθε λαχανικό, όταν γίνεται σπορά σε σπορείο.

Το άρθρο Πότε σπέρνουμε κάθε λαχανικό. εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Σπορές & Φυτεύσεις Λαχανοκομικών τον Ιούνιο για Υπαίθριες Καλλιέργειες

Στο ημερολόγιο σποράς λαχανοκομικών του Ιουνίου παρουσιάζονται λαχανικά και κηπευτικά που φυτεύονται αυτήν την εποχή για υπαίθρια καλλιέργεια. Συγκεκριμένα, παρέχονται σύντομες πληροφορίες για τις συνθήκες σποράς όπως και για την κατάλληλη μέθοδο και τεχνική με την οποία πραγματοποιείται η σπορά κάθε είδους. 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΛΟΚΥΘΙ – ΛΑΧΑΝΟ – ΜΑΪΝΤΑΝΟΣ – ΜΠΑΜΙΑ – ΠΑΝΤΖΑΡΙ – ΡΑΠΑΝΙ – ΣΕΛΙΝΟ – ΦΑΣΟΛΙ

ΚΟΛΟΚΥΘΙ

Cucurbita pepo
Θερμοκρασία εδάφους: 16 – 40 °C
Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 5 – 10
Ημέρες συγκομιδής από σπορά:  50 – 60

Παρατηρήσεις:
Η μεταφύτευση πραγματοποιείται με ελάχιστη θερμοκρασία εδάφους 18 °C.

ΛΑΧΑΝΟ

Brassica oleracea var. capitata

Θερμοκρασία Εδάφους: 8 – 29 °C

Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 4 – 7

Ημέρες συγκομιδής από σπορά: 60 – 110

Παρατηρήσεις:

1. Η σπορά του λάχανου πραγματοποιείται σε σπορεία ή απευθείας στις οριστικές θέσεις.

2. Δεν συνιστάται η φύτευση σε εδάφη στα οποία έχουν ξανακαλλιεργηθεί λάχανα τα 4 τελευταία χρόνια.

ΜΑΪΝΤΑΝΟΣ 

Petroselinum Crispum

Θερμοκρασία Εδάφους: 10 – 29 °C
Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 14 – 21
Ημέρες συγκομιδής από σπορά: 70 – 85

Παρατηρήσεις:
Εμβάπτιση των σπόρων του μαϊντανού σε νερό για 24 ώρες προ της σποράς.

ΜΠΑΜΙΑ 

Abelmoschus esculentus
Θερμοκρασία Εδάφους: 16 – 35 °C
Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 6 – 27
Ημέρες συγκομιδής από σπορά: 60 – 70

Παρατηρήσεις:

1. Ο σπόρος αφήνεται για 24 ώρες σε ζεστό νερό.
2. Ελάχιστη θερμοκρασία σποράς 16 °C.
3. Στους 16 °C ο σπόρος φυτρώνει σε 25-30 ημέρες, στους 35 °C φυτρώνει σε 6 ημέρες.
4. Κατάλληλες θερμοκρασίες για την ανάπτυξη της μπάμιας είναι μεταξύ 20 – 30 και έδαφος γόνιμο με πολύ καλή αποστράγγιση και εδαφικό pH 5,5-8.
5. Ευδοκιμεί σε περιοχές με υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία.
6. Δεν φυτεύεται σε ανεμόπληκτες περιοχές.

ΠΑΝΤΖΑΡΙ

Beta vulgaris

Θερμοκρασία Εδάφους: 10 – 29 °C
Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 5 – 8
Ημέρες συγκομιδής από σπορά: 50 – 80

Παρατηρήσεις:
Για παρατεταμένη συγκομιδή του παντζαριού πραγματοποιούνται διαδοχικές σπορές ανά 10 – 20 ημέρες.

ΡΑΠΑΝΙ 

Raphanus sativus

Θερμοκρασία εδάφους: 13 – 29 °C
Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 3 – 4
Ημέρες συγκομιδής από σπορά: 30 – 50

Παρατηρήσεις:
Για παρατεταμένη συγκομιδή του ραπανιού πραγματοποιούνται διαδοχικές σπορές ανά 10 – 20 ημέρες. Εναλλακτικά φυτεύονται ποικιλίες ραπανιού με διαφορετικό αριθμό ημερών συγκομιδής από σπορά.

ΣΕΛΙΝΟ

Apium graveolens
Θερμοκρασία Εδάφους: 21 – 24 °C
Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 14 – 21
Ημέρες συγκομιδής από σπορά: 80 – 120

Παρατηρήσεις:
1. Η σπορά του σέλινου γίνεται σε σπορείο.

ΦΑΣΟΛΙ

Phaseolus vulgaris
Θερμοκρασία εδάφους: 21 – 26 °C
Βλάστηση σπόρων σε ημέρες: 8 – 10
Ημέρες συγκομιδής από σπορά: 30 – 50

Παρατηρήσεις:
Τα φασόλια σπέρνονται απευθείας στις οριστικές τους θέσεις με ελάχιστη θερμοκρασία 15 °C. Εάν η θερμοκρασία είναι μικρότερη καθυστερεί το φύτρωμα των σπόρων.

Το άρθρο Ιουνιος- Λαχανοκομικός Οδηγός Σποράς – Φύτευσης εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Η καλλιέργεια του κολοκυθιού έχει κοινά χαρακτηριστικά με την , την και την καθώς τα συγκεκριμένα λαχανικά ανήκουν στην ίδια οικογένεια φυτών.

Εκτός από νόστιμη γεύση, τα κολοκύθια έχουν σημαντική θρεπτική αξία καθώς διαθέτουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, βιταμίνες, αντιοξειδωτικά, κάλιο και ασβέστιο. Λόγω της μικρής ποσότητας θερμίδων που έχει το κολοκύθι, αποτελεί βασικό στοιχείο για προγράμματα διατροφής με στόχο την απώλεια βάρους.

Πρόκειται για μία αρκετά εύκολη καλλιέργεια που προτείνουμε ανεπιφύλακτα σε πρωτάρηδες καλλιεργητές, καθώς δίνει πλούσια παραγωγή και αρκετά γρήγορα. Ακόμη κι αν δε διαθέτουν κήπο, θα μπορέσουν να φυτέψουν στο μπαλκόνι.

Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά, τι φροντίδα χρειάζεται η καλλιέργεια της κολοκυθιάς καθώς και χρήσιμες συμβουλες για να απολαμβάνουμε τα πιο νόστιμα κολοκύθια από τον κήπο και το μπαλκόνι μας.

Υπάρχουν πολλές ποικιλίες κολοκυθιού ντόπιες, παραδοσιακές, καθώς και ξένες για να καλλιεργήσουμε στον κήπο μας. Είναι σημαντικό να διατηρούμε δικό μας σπόρο κολοκυθιού, ώστε να γνωρίζουμε τα χαρακτηριστικά της ποικιλίας που καλλιεργούμε.

Επιλέγουμε διαφορετικές ποικιλίες ανάλογα με την πρωιμότητα της φύτευσης του κολοκυθιού που έχουν δοκιμαστεί στις τοπικές συνθήκες και μας εξασφαλίζουν καλή ανάπτυξη και ποιοτική παραγωγή. Kαποιες ποικιλίες κολοκυθιού έχουν θαμνώδη ανάπτυξη, ενώ κάποιες άλλες ποικιλίες κολοκυθιού έρπουν στο έδαφος.

Αρκετοί παραγωγοί επιλέγουν υβρίδια κολοκυθιού που είναι ανθεκτικά σε ιώσεις την περίοδο του καλοκαιριού αν και δεν μπορούμε να κρατήσουν σπόρο για την επόμενη χρονιά.

Ανάλογα το σχήμα και το χρώμα, μπορούμε να καλλιεργήσουμε κολοκύθια κυλινδρικού σχήματος ή σε σχήμα μπουκάλι, με διαφορετικές διαβαθμίσεις του πράσινου από ανοιχτό μέχρι σκούρο χρώμα.

Μερικές ενδιαφέρουσες ποικιλίες κολοκυθιού που αξίζει να καλλιεργήσουμε είναι οι εξής:

Η πρώιμη φύτευση της κολοκυθιάς γίνεται στην αρχή της άνοιξης με έτοιμα φυτά που έχουμε προμηθευτεί από φυτώριο ή που ετοιμάζουμε μόνοι μας στα τέλη του χειμώνα σε ειδικό .

Για να καλλιεργήσουμε κολοκύθια στα τέλη της άνοιξης, μπορούμε να φυτέψουμε τον σπόρο του κολοκυθιού απευθείας στο έδαφος, καθώς την περίοδο αυτή η θερμοκρασία του εδάφους είναι κατάλληλη για να φυτρώσει ο σπόρος.

Πριν τη φύτευση των νεαρών φυτών κολοκυθιού, θα χρειαστεί να οργώσουμε ή να σκάψουμε τον κήπο μας για να εξασφαλίσουμε αφράτο χώμα, και να προσθέσουμε στις θέσεις φύτευσης , και βιολογικό λίπασμα για τον εμπλουτισμό του χώματος με θρεπτικά συστατικά και

Κατά τη φύτευση της κολοκυθιάς, πολύ σημαντικό πρόβλημα είναι τα ανεπιθύμητα αγριόχορτα, τα . Ένας πρακτικός τρόπος για να περιορίσουμε τα αγριόχορτα που φυτρώνουν στον κήπο είναι να τοποθετήσουμε , νάιλον εδαφοκάλυψης, ή κάποιο άλλο όπως προτείνουμε στο σχετικό άρθρο μας.

Αποφεύγουμε τις πυκνές φυτεύσεις κολοκυθιού για να έχουμε καλύτερο αερισμό και φωτισμό των φυτών, μειώνοντας με αυτό τον τρόπο την πιθανότητα προσβολής της καλλιέργειας κολοκυθιού από ασθένειες και έντομα.

Οι ιδανικές του κολοκυθιού είναι ανά 70-100 εκατοστά μεταξύ των θέσεων φύτευσης και 100-140 εκατοστά μεταξύ των γραμμών φύτευσης.

Αν διαθέτουμε πολύ μικρό κήπο, μπορούμε να συγκαλλιεργήσουμε τα κολοκύθια, με πεπονιές, με αναρριχώμενες ποικιλίες καθώς και με . Με τη , γίνεται πυκνότερη φύτευση των φυτών που συνυπάρχουν και αναπτύσσονται εξοικονομώντας χώρο, νερό και θρεπτικά στοιχεία.

Η κολοκυθιά αναπτύσσει πολλούς βλαστούς και πυκνό φύλλωμα και θα χρειαστεί αρκετά μεγάλη στρογγυλή γλάστρα, διαμέτρου 40-50 εκατοστά για να το φυτέψουμε. Η γλάστρα θα πρέπει να διαθέτει τρύπες για να απομακρύνεται το νερό που περισσεύει από το πότισμα.

Επιλέγουμε μια ηλιοφανή θέση στο μπαλκόνι για να τοποθετήσουμε τη γλάστρα της κολοκυθιάς, σχετικά προφυλαγμένη από ανέμους με νότιο ή δυτικό προσανατολισμό.

Για τη φύτευση του κολοκυθιού σε γλάστρα, επιλέγουμε ειδικό για λαχανικά, εμπλουτισμένο σε θρεπτικά συστατικά. Στη βάση της γλάστρας τοποθετούμε ένα λεπτό στρώμα από χαλίκια ή βότσαλα για να πετύχουμε καλύτερη αποστράγγιση.

Το φυτό του κολοκυθιού είναι σχετικά απαιτητικό σε νερό για να έχει καλή ανάπτυξη και πλούσια παραγωγή. Συγκεκριμένα, οι κολοκυθιές χρειάζονται πότισμα κάθε δυο μέρες την περίοδο της άνοιξης, ενώ τη ζεστή περίοδο του καλοκαιριού μπορεί να χρειαστούν πότισμα και κάθε μέρα, ώστε το χώμα να διατηρείται υγρό.

Κατάλληλο σύστημα άρδευσης για το πότισμα της κολοκυθιάς είναι το σύστημα άρδευσης με σταγόνες που είναι πιο αποτελεσματικό για ομοιόμορφο πότισμα και παράλληλα πιο ωφέλιμο περιβαλλοντικά καθώς κάνουμε εξοικονόμηση νερού.

Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η υπερβολική ποσότητα νερού, καθώς και η διαβροχή του φυλλώματος του φυτού τη, κατά το πότισμα, συντελεί στην εμφάνιση ασθενειών, με πιο συνηθισμένο το .

Η λίπανση είναι βασική καλλιεργητική εργασία για την κολοκυθιά, καθώς χρειάζεται αρκετά θρεπτικά στοιχεία και λίπασμα για να έχει καλή παραγωγή.

Προσθέτουμε πλήρες βιολογικό λίπασμα που περιέχει , και μία φορά το μήνα, στις κολοκυθιές μας για να βοηθήσουμε την ευρωστία, την βλαστική ανάπτυξη των φυτών, την ανθοφορία και την καρποφορία τους.

Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί καθώς η υπερβολική προσθήκη μπορεί συντελέσει αρνητικά στην καρποφορία της κολοκυθιάς και να προκαλέσει μειωμένη παραγωγή καρπών και ανάπτυξη μυκητολογικών ασθενειών.

Για την οικολογική του κολοκυθιού, σκονίζουμε με γύρω από τη ρίζα, καθώς και πάνω στα φύλλα για προστασία από μυκητολογικές ασθένειες, όπως το ωίδιο που προκαλεί άσπρισμα στα φύλλα και από τον , το μικρό αραχνάκι που ξεραίνει το φύλλωμα σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών.

Για να προστατέψουμε τις κολοκυθιές μας από έντομα όπως η (αφίδες) και ο που προσβάλλουν το φύλλωμα του κολοκυθιού και δημιουργούν χαρακτηριστικά μελιτώματα, χρησιμοποιούμε βιολογικό σκεύασμα που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα.

Εναλλακτικά, για την προληπτική αντιμετώπιση των εντόμων, ψεκάζουμε τα φυτά κάθε βδομάδα με αυτοσχέδιο σκεύασμα που φτιάχνουμε διαλύοντας μία κουταλιά της σούπας τριμμένο και μία κουταλιά του γλυκού οινόπνευμα σε ένα λίτρο νερό.

Πολλές φορές παρατηρούμε τα κολοκύθια να κιτρινίζουν, να μην μεγαλώνουν και να παραμένουν μικρά. Το κιτρίνισμα στα κολοκύθια μπορεί να οφείλεται σε υπερβολική υγρασία λόγω συχνού ποτίσματος και σε προσβολή από την ασθένεια του ωιδίου.

Βέβαια, τα κολοκύθια μπορεί να κιτρινίσουν και από άλλα αίτια όπως λόγω έλλειψης στο χώμα ή λόγω έλλειψης . Σε αυτή τις περιπτώσεις, προσθέτουμε στα φυτά μας βιολογικό λίπασμα ασβεστίου ή βιολογικό λίπασμα αζώτου για να διορθώσουμε το πρόβλημα.

Η συγκομιδή της καλλιέργειας του κολοκυθιού ξεκινά συνήθως 2 μήνες μετά τη φύτευση και διαρκεί 2-3 μήνες ανάλογα την ποικιλία του κολοκυθιού.

Το κολοκύθι είναι έτοιμο για να το κόψουμε όταν φθάσει σε μήκος 10-15 εκατοστών. Συγκομίζεται νωρίς το πρωί και κόβεται με τμήμα του ποδίσκου για να διατηρείται φρέσκο και δροσερό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Επειδή ο καρπός του κολοκυθιού μεγαλώνει πολύ γρήγορα, ειδικά την περίοδο του καλοκαιριού, η συγκομιδή πρέπει να γίνεται τουλάχιστον κάθε δυο μέρες. Αν αφήσουμε τα κολοκύθια χωρίς να τα κόψουμε γίνονται πολύ μεγάλα και είναι κατάλληλα περισσότερο για κολοκυθόπιτες και για τηγάνισμα.

Εκτός από τα κολοκύθια, μπορούμε να συγκομίσουμε και τα άνθη του φυτού της κολοκυθιάς, τα οποία αμέσως μετά το κόψιμο, πρέπει να μπαίνει ο ποδίσκος τους στο νερό για να διατηρούνται μέχρι να τους μαγειρέψουμε. Οι κολοκυθοανθοί έχουν ξεχωριστή γεύση και μπορούμε να τους απολαύσουμε σε μοναδικές συνταγές γεμιστούς με ρύζι ή τηγανητούς.

Εκτός όμως από τα κολοκύθια και τα άνθη της κολοκυθιάς, σε μερικές περιοχές της χώρας τρώγονται βραστοί ακόμα και οι τρυφεροί βλαστοί διάφορων ποικιλιών κολοκυθιάς που ονομάζονται κολοκυθοκορφάδες.

Το άρθρο 11 μυστικά για την καλλιέργεια του κολοκυθιού εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Πήρατε τη μεγάλη απόφαση να ξεκινήσετε ένα λαχανόκηπο. Το επόμενο ερώτημα είναι πού θα τον εγκαταστήσετε. Η απάντηση θα εξαρτηθεί από το πόσο εκτεθειμένος είναι στο φως του ήλιου ο χώρος που επιλέγετε, πόσο κοντά βρίσκεται στο σπίτι σας, πόσο επικλινής ή επίπεδος είναι και φυσικά αν έχει καλή ποιότητα χώματος. Ας τα δούμε όλα αυτά ένα ένα.

Κανόνας απαραβίαστος είναι ότι ο λαχανόκηπός σας πρέπει να λούζεται από το φως του ήλιου αρκετές ώρες τη μέρα – τουλάχιστον πέντε. Όλα τα λαχανικά χρειάζονται πολύ φως για να ευδοκιμήσουν και να δώσουν καρπούς. Προσέξτε λοιπόν πόσο εκτεθειμένος στο φως του ήλιου είναι ο χώρος – όχι μόνο τη στιγμή που τον επισκεφθήκατε, αλλά και τις άλλες εποχές του χρόνου, καθώς κτίρια ή δέντρα μπορεί να κόβουν το φως όταν αλλάζει η πορεία του ήλιου. Επίσης, η εγγύτητα του κήπου έχει ζωτική σημασία για την καθημερινή φροντίδα του. Αν χρειάζεστε πολύ ώρα για να φτάσετε στον λαχανόκηπό σας, σίγουρα αυτό θα αποβεί σε βάρος της φροντίδας του. Και αν το έδαφος του κήπου είναι επικλινές, θα χρειαστεί να φτιάξετε πεζούλες για να ελέγχετε τη ροή του νερού. Αν πάλι είναι επίπεδο, θα χρειαστεί ίσως να φτιάξετε αποστράγγιση. Επίσης είναι πολύ χρήσιμο να λάβετε υπ’ όψη σας την κατεύθυνση των επικρατούντων ανέμων και, αν χρειάζεται, να δημιουργήσετε ή να εκμεταλλευθείτε ανεμοφράκτες από δέντρα ή θάμνους.

Το χώμα προσφέρει θρεπτικές ουσίες στα φυτά και μερικά χώματα είναι καλύτερα από άλλα. Η άμμος, η άργιλος, οι πέτρες και οι οργανικές ύλες είναι αυτά που αποτελούν τη σύνθεση του χώματος. Μια καλή περιεκτικότητα σε οργανικές ύλες είναι περίπου 5–8%. Αυτό που τελικά δημιουργεί το χώμα, ιδίως όταν αυτό είναι πλούσιο και ζωντανό, είναι η βιολογική δραστηριότητα των μικρο- και μακροοργανισμών που βρίσκονται μέσα του. Καθώς οι οργανισμοί αυτοί πολλαπλασιάζονται, αφομοιώνουν πετρώματα, φυτά και άλλους μικροοργανισμούς και όταν αργότερα πεθαίνουν, συνεισφέρουν στις οργανικές ύλες που δημιουργούν το υγιές χώμα. Η υγεία του χώματος κρίνεται από τη γενική δομή του, την ικανότητά του να συγκρατεί θρεπτικές ουσίες και νερό και τη χαλαρότητά του σε σχέση με την ικανότητα των ριζών να διεισδύσουν αρκετά βαθιά.

Η βελτίωση του χώματος

Μετά την απόφασή σας για την επιλογή του χώρου όπου θα στήσετε τον λαχανόκηπό σας, το επόμενο βήμα είναι να βελτιώσετε το χώμα και να μειώσετε τον ανταγωνισμό για τα φυτά που θα καλλιεργήσετε. Εάν γίνεται, αφαιρέστε τις πέτρες για να διευκολύνετε την καλλιέργεια και να δώσετε περισσότερο χώρο στις ρίζες. Αυτό που ονομάζουμε γονιμότητα του εδάφους είναι η τροφή των φυτών και από αυτό εξαρτάται η επιτυχία του κήπου σας. Η γονιμότητα συνήθως βελτιώνεται με τη σπορά ψυχανθών, όπως βίκος και τριφύλλι, και το άπλωμα κοπριάς. Πάντως, η χρήση κομπόστ φαίνεται πώς είναι η λύση στη γονιμότητα του χώματος, καθώς προσφέρει ταυτόχρονα οργανικές ύλες και τροφή στα φυτά. Έτσι και η σύνθεση του χώματος βελτιώνεται και η γονιμότητα αυξάνεται.

Υπάρχουν βέβαια και μη οργανικά λιπάσματα που ενισχύουν την ανάπτυξη των φυτών. Είναι συνθετικά προϊόντα βασισμένα στο πετρέλαιο που δυστυχώς καταστρέφουν τους ζωντανούς οργανισμούς στο χώμα, ενώ προσφέρουν μη ισορροπημένη διατροφή στα φυτά. Με τα χημικά αυτά τα φυτά πράγματι μεγαλώνουν, αλλά συχνά δεν έχουν τη δύναμη να αποφύγουν κοινά παράσιτα και ασθένειες, ενώ και τα ζιζάνια μεγαλώνουν κι αυτά γρήγορα αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τροφή.

Η βελτίωση του χώματος έχει μεγάλη σημασία, αλλά εξίσου μεγάλη σημασία έχει και η μείωση του ανταγωνισμού από τα ζιζάνια. Τα ζιζάνια είναι φυτά που με το έτσι θέλω αφαιρούν θρεπτικές ουσίες και φως από τα φυτά που καλλιεργεί ο κηπουρός. Ένα ζιζάνιο μπορεί να είναι ένα χρήσιμο φυτό που φυτρώνει σε λάθος σημείο. Το ξεχορτάριασμα με το χέρι είναι πάντοτε αναγκαίο, αλλά υπάρχουν και τεχνικές που περιορίζουν αυτή την κουραστική δουλειά. Η εδαφοκάλυψη είναι μια από αυτές.

Εδαφοκάλυψη

Η εδαφοκάλυψη περιορίζει τον ανταγωνισμό για τροφή και φως κρύβοντας τον ήλιο από τα ζιζάνια. Στρώσεις από εφημερίδες, χαρτόνια, άχυρα, φύλλα, σανό, φύκια, κομμένο γρασίδι, κομπόστ και αποσαθρωμένα τρίμματα ξύλου μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν εδαφοκάλυψη. Όταν αποφασίζετε να εδαφοκαλύψετε, εξετάστε τι υλικά είναι διαθέσιμα και πόσο κατάλληλα είναι. Τα χημικά στο γυαλιστερό χαρτί περιοδικών πρέπει να αποφεύγονται, η τοξικότητα του μελανιού και της κόλλας στα χαρτόνια είναι πρόβλημα, τα φρέσκα τρίμματα ξύλου αφαιρούν άζωτο από το χώμα, το άχυρο είναι ακριβό, ο σανός είναι γεμάτος σπόρους ζιζανίων, τα φύλλα τα παίρνει ο αέρας, τα φύκια έχουν αλάτι και είναι δυσεύρετα, το κομμένο γρασίδι έχει πολύ άζωτο και μπορεί να κάψει κάποια φυτά και το κομπόστ είναι λίγο και χρειάζεται αλλού.

Έτσι σκεφθήτε τι είναι διαθέσιμο, πόσο κοστίζει και πώς επηρεάζει τα φυτά σας. Μια εδαφοκάλυψη με τρίμματα φλούδας δέντρων μπορεί να είναι ευνοϊκή για κάποια φυτά, αλλά ίσως να ανακόψει την ανάπτυξη των ετήσιων λαχανικών σας που διψάνε για άζωτο. Οι σωλήνες του άχυρου και του σανού επιτρέπουν στο χώμα να ανασαίνει, ενώ ένα παχύ στρώμα φύλων εμποδίζει την αναπνοή του χώματος. Αυτές οι μορφές εδαφοκάλυψης είναι τέχνη εμπειρική, σαν να φτιάχνει κανείς σούπα – εξαρτάται από το τι υπάρχει στο ντουλάπι. Τα καλά ριζωμένα ζιζάνια είναι δύσκολο να εξοντωθούν. Η μετατροπή ενός χορταριασμένου εδάφους σε πλούσιο χώμα απαιτεί 15–20 εκατοστά εδαφοκάλυψη, ένα παχύ στρώμα εφημερίδες, χαρτόνια ή τον συνδυασμό τους. Η εδαφοκάλυψη πρέπει να απλώνεται σε παχιά στρώση και να αφαιρείται όταν είναι ανάγκη. Το μαύρο πλαστικό είναι χρήσιμο για την προετοιμασία ενός κήπου, αλλά διασπάται πολύ γρήγορα και καταντά μόλυνση του περιβάλλοντος.

Σχεδιάστε τον λαχανόκηπό σας

Μέχρις εδώ όλα καλά. Επιλέξατε πού θα στήσετε τον λαχανόκηπό σας και κάνατε τις αναγκαίες ενέργειες για να βελτιώσετε το χώμα και να περιορίσετε τα ζιζάνια. Τώρα είναι η στιγμή να ξεκινήσετε τον σχεδιασμό του κήπου. Περπατήστε τον χώρο, φαντασθήτε πώς θέλετε να είναι, μετρήστε τα παρτέρια και τους διαδρόμους και σχεδιάστε τα όλα υπό κλίμακα σ’ ένα φύλλο καντριγιέ χαρτί. Μην ξεχάσετε να συμπεριλάβετε και ό,τι υπάρχει ήδη στον χώρο: Φράχτη, αποθήκη, φωτισμό κ.ά. Πέρα απ’ αυτά, κατά τον σχεδιασμό του κήπου σας σκεφθήτε και τα εξής:

• Αφήστε χώρο. Την ώρα που σχεδιάζετε τον κήπο, αφήστε μπόλικο χώρο για να μπορούν τα φυτά να αναπτυχθούν πλήρως. Τα αναρριχητικά φυτά, όπως η τοματιά και η πιπεριά, χρειάζονται περισσότερο χώρο και κρεβατωσιές, ενώ τα χαμηλά φυτά όπως το μαρούλι δεν χρειάζονται. Ερευνήστε λίγο αυτό το ζήτημα για τα φυτά που σκοπεύετε να φυτέψετε, την ώρα του σχεδιασμού και όχι αργότερα.
• Δεν είναι ανάγκη να φυτέψετε τα λαχανικά σας σε γραμμές. Αν και ιστορικά οι λαχανόκηποι έχουν γραμμές λαχανικών και ανάμεσά τους διαδρόμους για τους κηπουρούς, πολλοί σημερινοί κήποι έχουν εγκαταλείψει τη γραμμικότητα. Φυτέψτε όπως σας βολεύει σε μικρά παρτέρια και αφήστε διαδρόμους για να περνάτε δίπλα τους. Τα φυτά δεν αντιλαμβάνονται τη γεωμετρία. Αρκεί μονάχα να τηρείτε τις αναγκαίες ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ τους, για να αποφύγετε τον ανταγωνισμός για τροφή. Δείτε το άρθρο μας Εντατική κηπουρική για τις ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ φυτών.
• Τώρα είναι η στιγμή να αποφασίσετε για υψωμένα παρτέρια. Καλλιεργώντας σε παρτέρια ύψους 20 έως 30 εκατοστών, κερδίζετε αρκετά πλεονεκτήματα. Δείτε το σχετικό μας άρθρο Υψωμένα παρτέρια για λεπτομέρειες.
• Σκεφθήτε τις ζαρντινιέρες και τις γλάστρες. Μπορείτε να γλιτώσετε χώρο και χρήμα φυτεύοντας κάποια από τα φυτά σας σε ζαρντινιέρες και γλάστρες. Πολλά λαχανικά πραγματικά ευδοκιμούν στις γλάστρες – π.χ. τομάτες, μελιτζάνες, αγγούρια, παντζάρια, μαρούλια, φασόλια, καρότα, αρακάς, πιπεριές και αρωματικά φυτά.

Το φύτεμα του λαχανόκηπου

Τώρα φτάσατε στη μεγάλη στιγμή του κηπουρού: Έχετε ήδη ετοιμάσει το χώμα, έχετε αποφασίσει τα παρτέρια σας και είσθε έτοιμος/η να φυτέψετε. Μερικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε κατά το φύτεμα:

• Φυτεύετε τα λαχανικά σας κοντά στους φίλους τους! Μερικά λαχανικά αναπτύσσονται πολύ καλύτερα όταν βρίσκονται δίπλα σε ορισμένα άλλα, ενώ κάποιοι άλλοι συνδυασμοί εμποδίζουν την ανάπτυξη. Σε προσεχές άρθρο μας θα συζητήσουμε αναλυτικά για τα φυτά-συντρόφους, αλλά μέχρι τότε, να μερικοί συνδυασμοί που πρέπει να αποφεύγετε: Τομάτες και κολοκυθάκια. Καρότα και άνηθος. Μπρόκολα και τομάτες. Φυτέψτε αυτά τα φυτά σε χωριστά σημεία του κήπου.
• Φυτεύετε λίγα φυτά κάθε φορά. Για να απολαμβάνετε τους καρπούς των κόπων σας ολόκληρη την καλλιεργητική σαιζόν, μη φυτεύετε όλα τα λαχανικά σας μαζί. Αν φυτεύετε λίγα φυτά από κάθε είδος στη διάρκεια της σαιζόν, τότε θα έχετε συνεχώς όσα λαχανικά θέλετε.
• Μην ξεχνάτε να ποτίζετε τακτικά. Τα λαχανικά χρειάζονται πολύ νερό και γι’ αυτό πρέπει να έχετε αποφασίσει εξαρχής τι σύστημα ποτίσματος θα εγκαταστήσετε. Αν η εξοικονόμηση χρημάτων δεν είναι άμεση προτεραιότητά σας, το καλύτερο σύστημα είναι το στάγδην που ποτίζει λίγο λίγο τις ρίζες χωρίς να βρέχει και να βλάπτει τα φύλλα.
• Εναλλαγή καλλιεργειών. Η εναλλαγή της καλλιέργειας των φυτών σε διαφορετικά κάθε χρόνο σημεία του κήπου ίσως ακούγεται ως υπερβολή για ένα μικρό κηπάκο, αλλά ακόμα κι εκεί βοηθάει στην καλύτερη εξισορρόπηση των θρεπτικών ουσιών του χώματος. Ο σοβαρότερος λόγος της εναλλαγής των καλλιεργειών είναι η αποφυγή των παρασίτων και των ασθενειών. Υπάρχουν τέσσερες οικογένειες φυτών που πρέπει να φυτεύονται κάθε χρόνο σε διαφορετικά σημεία του κήπου:
  • Cucurbits: Κολοκύθι, αγγούρι, πεπόνι
  • Brassicas: Λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, σινάπι
  • Solanums: Πατάτα, τομάτα, πιπεριά, μελιτζάνα
  • Ψυχανθή: Αρακάς, φασόλι

Σπορά και μεταφύτευση

Υπάρχουν δύο βασικές μέθοδοι πολλαπλασιασμού των ετήσιων φυτών: H άμεση σπορά και η μεταφύτευση.

Μπορείτε να βρείτε άφθονες πληροφορίες για το πότε να φυτέψετε είτε σε βιβλία είτε στο Ίντερνετ είτε από πιο έμπειρους καλλιεργητές, αλλά ο πιο ασφαλής οδηγός είναι η ίδια η εμπειρία σας. Γι’ αυτό η πράξη και η τήρηση αρχείου είναι απαραίτητες προϋποθέσεις.

Το καλύτερο είναι να φυτέψετε σπόρους κατευθείαν στο ύπαιθρο για να έχετε υγιή φυτά και ικανοποιητική παραγωγή. Αν προσπαθήσετε να εκβιάσετε τις εποχές, ίσως απογοητευθείτε. Λόγου χάρη, τα πρώιμα λαχανικά της κρύας εποχής (ας πούμε το μπρόκολο και το σπανάκι) είναι πολύ ωραία νωρίς την άνοιξη, αλλά οι γυμνοσάλιαγκες και οι όλο και ζεστότερες θερμοκρασίες συνωμοτούν εναντίον τους όσο προχωράει το καλοκαίρι. Όταν χρησιμοποιείτε τη μέθοδο της άμεσης φύτευσης σπόρων, πρέπει να κάνετε εδαφοκάλυψη νωρίς το καλοκαίρι του προηγούμενου χρόνου, αλλιώς το χορταριασμένο χώμα δεν θα έχει αποσυντεθεί αρκετά. Οι σπόροι μπορούν να φυτευτούν παραμερίζοντας την εδαφοκάλυψη και σκαλίζοντας ελαφρά το σημείο της σποράς. Η άμεση φύτευση σπόρων σημαίνει ότι το χώμα είναι απαλλαγμένο από ζιζάνια. Για να μεταφυτέψετε φυντάνια, απλώς σκάψτε μια τρύπα στην εδαφοκάλυψη αρκετή για να χωρέσει το φυτόχωμα του φυντανιού.

Το άρθρο Η προετοιμασία του ερασιτεχνικού λαχανόκηπου εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Ένας από τα τους καλύτερους τρόπους για να καλλιεργήσετε λαχανικά είναι να τα φυτέψετε σε υψωμένα  παρτέρια.  Όταν το χώμα είναι υψωμένο, στεγνώνει πιο γρήγορα, ζεσταίνεται ευκολότερα και παρέχει βαθύτερο έδαφος για να αναπτυχθούν οι ρίζες των φυτών. Με τα παρτέρια αυτά μπορείτε να φυτέψετε νωρίτερα στη σαιζόν και να έχετε συγκομιδή αργότερα το φθινόπωρο.

Παρακάτω σας παρουσιάζουμε μερικές ακόμα ιδέες για παρτέρια που θα ανοίξουν πιθανώς τους ορίζοντες της δημιουργηκότητας σας.

Πηγή: kevio.gr

 

Το άρθρο Παρτέρια, ένας τρόπος για να καλλιεργείτε τα λαχανικά σας εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Κοντεύει ένας χρόνος από την ημέρα που στη ζωή μας επιβλήθηκαν περιοριστικοί όροι και κληθήκαμε να αρχίσουμε να ζούμε και να λειτουργούμε κάτω από ένα νέο, ιδιαίτερα στρεσογόνο πλαίσιο ζωής. Τόσο ο φόβος της αόρατης απειλής όσο κι εκείνος των προστίμων προσπαθούν με κάθε τρόπο όλο αυτό το διάστημα να επέμβουν αλλάζοντας ριζικά τον μέχρι πρότινος ελεύθερο τρόπο ζωής και να μας επιβάλλουν μια διαφορετική κοσμοθεωρία. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τον πολύμηνο υποχρεωτικό εγκλεισμό, την συνεχώς αυξανόμενη ανεργία και την αβεβαιότητα για το μέλλον, έχουν αρχίσει να επιδρούν φανερά στην ψυχική υγεία των ανθρώπων. Ραγδαία αύξηση των διαζυγίων, αλλά και εξίσου ραγδαία αύξηση της χρήσης ουσιών και αλκοόλ είναι μόνο μερικά από τα γεγονότα που υποδεικνύουν χωρίς καμία αμφιβολία το έντονο ψυχολογικό στρες που βαθμιαία εξελίσσεται σε απώλεια ψυχικής υγείας ή/και εμφάνιση ψυχοσωματικών διαταραχών.

Μέσα σε όλη αυτήν την κατάσταση γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη η αναγκαιότητα για τον καθένα από εμάς εύρεσης μιας ασχολίας που θα επιδρά θετικά στην διάθεση μας, πληρών τας παράλληλα και τις βασικές ανάγκες ενασχόλησης και δημιουργίας που κάθε άνθρωπος διαθέτει από τη φύση του.

Η κηπουρική έρχεται, λοιπόν, σε αυτήν την δύσκολη περίοδο, να αποτελέσει μία εξαιρετική διέξοδο για πολλούς. Κι αυτό γιατί, πέρα από όσα θα αναφέρουμε στην συνέχεια, έχει το τεράστιο πλεονέκτημα του να μην θέτει περιορισμούς στο ποιος μπορεί να ασχοληθεί με τον κήπο. Άνδρας ή γυναίκα, νεότερος ή γηραιότερος, ο καθένας μπορεί να ασχοληθεί με κάποιο τομέα της κηπουρικής. Ξεκινώντας από μια μικρή γλάστρα μέσα ή έξω από το σπίτι, στο μπαλκόνι, σε έναν μικρό ή μεγαλύτερο κήπο, όλοι μπορούν να φέρουν την κηπουρική στα μέτρα και τις προτιμήσεις τους. Το μόνο που χρειάζεται στην πραγματικότητα είναι ελάχιστος χρόνος καθημερινά και πολλή όρεξη για να δημιουργήσουμε. Τα αποτελέσματα που θα πάρουμε και τα συναισθήματα που θα αποκομίσουμε από την διαδικασία είναι εκπληκτικά και σίγουρα αδυνατούμε να τα φανταστούμε. Ας δούμε, λοιπόν, βήμα βήμα πώς μπορούμε να αρχίσουμε αυτήν την νέα ασχολία και να μυηθούμε σε έναν κόσμο μαγευτικό για μικρούς και μεγάλους!

Βασική κηπουρική

Ξεκινώντας το νέο μας χόμπι θα κληθούμε να κάνουμε μερικές επιλογές. Πρώτα πρώτα πρέπει να αποφασίσουμε εάν θα θέλαμε να ασχοληθούμε με φυτά που έχουν μόνο καλλωπιστική αξία, με βότανα ή αν επιθυμούμε να επιχειρήσουμε έναν μικρό ή μεγαλύτερο λαχανόκηπο. Θα μας δώσει μεγαλύτερη χαρά για παράδειγμα να γεμίσει το μπαλκόνι μας χρώματα, μήπως διαφορετικά αρώματα ή θα χαρούμε σε λίγους μήνες να στολίζει το τραπέζι μας μια σαλάτα από τα ολόφρεσκα δικά μας λαχανικά; Κι αφού επιλέξουμε το αποτέλεσμα που θα μας προσφέρει την μεγαλύτερη ψυχική ευφορία, ανάλογα με την εποχή που ξεκινάμε, διαλέγουμε τα κατάλληλα φυτά που θα πλαισιώσουν το project «Δημιουργία-Ψυχική Υγεία».

Εκτός από τα φυτά μας, θα χρειαστούμε λίγα βασικά εργαλεία κηπουρικής που θα κάνουν την δουλειά μας πιο εύκολη, τα κατάλληλα φυτοδοχεία και το μείγμα φυτοχώματος που ενδείκνυται για το είδος των φυτών που έχουμε επιλέξει. Σε αυτό το στάδιο προτείνεται να ξεκινήσει ο επίδοξος κηπουρός με έτοιμα φυτά, τα οποία θα μεταφυτεύσει και θα συνεχίσει να φροντίζει και να βλέπει να αναπτύσσονται περαιτέρω κι όχι με σπόρους φυτών. Η αναμονή μέχρι την έκπτυξη του σπόρου και την ανάπτυξη του νέου φυταρίου είναι πιθανόν να απογοητεύσει έναν αρχάριο κηπουρό, ενώ αποτελεί πρόκληση για έναν πιο έμπειρο.

Πράσινη θεραπεία

Πολλές έρευνες έχουν γίνει έως τώρα επάνω στην επίδραση της ενασχόλησης με την φύση στην ψυχολογία του ανθρώπου και όλες ανεξαιρέτως έχουν δείξει ότι αυτή η ενασχόληση μπορεί να λειτουργήσει είτε προλαμβάνοντας είτε ακόμα και βοηθώντας στην ταχύτερη θεραπεία από ψυχικές διαταραχές.

Τόσο το Χάρβαρντ, όσο και το πανεπιστήμιο City του Λονδίνου έχουν δημοσιεύσει έρευνες που δείχνουν ότι οι άνθρωποι που μένουν σε περιοχές με πολύ πράσινο έχουν πολύ καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία, ενώ η τακτική επαφή του ανθρώπου με τα φυτά, τα ζώα και το φυσικό περιβάλλον γενικότερα μπορεί να βελτιώσει φανερά την ψυχική και τη σωματική του υγεία. Μάλιστα τονίζονται οι ευεργετικές ιδιότητες της κηπουρικής για παιδιά και ενήλικες με σωματικά ή πνευματικά προβλήματα υγείας. Αυτές οι δραστηριότητες απαλύνουν τα συμπτώματα σοβαρών ασθενειών, προλαμβάνουν άλλες και φέρνουν τον ερασιτέχνη κηπουρό σε επαφή με τεχνικές που τον βοηθά να βελτιώσει τον τρόπο ζωής του. Ειδικά στο Λονδίνο η κηπουρική συνταγογραφείται κανονικά ως θεραπεία και υπάρχουν ειδικοί χώροι που υποδέχονται εκείνους που το έχουν ανάγκη συγκεκριμένες φορές σε εβδομαδιαία βάση για όσο χρονικό διάστημα κριθεί αναγκαίο για την πλήρη θεραπεία του εκάστοτε ασθενούς.

Η επαφή με το χώμα έχει αποδειχθεί ότι έχει τις ίδιες επιθυμητές ενέργειες στον εγκέφαλο, όπως τα αντικαταθλιπτικά! Έρευνα του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ σε συνεργασία με το Κολέγιο του Λονδίνου, ανακάλυψαν πως η επαφή με τα βακτήρια του χώματος άλλαζε την συμπεριφορά ποντικιών, όπως όταν έπαιρναν αντικαταθλιπτικά. Πιο συγκεκριμένα το Μυκοβακτηρίδιο vaccae ενεργοποιούσε μια ομάδα νευρώνων που με την σειρά της παρήγαγε, την «ορμόνη της ευτυχίας», γνωστή ως σεροτονίνη!  Οι κηπουροί προσλαμβάνουν το βακτήριο τόσο μέσω της αναπνοής όσο και με την επαφή με τα χέρια. Αν τα πειράματα με τα ποντίκια έχουν (χρονικά) εφαρμογή στον άνθρωπο, οι «παρενέργειες» του μυκοβακτηριδίου διαρκούν για 3 εβδομάδες. Τα ίδια μικρόβια του vaccae ερευνώνται αν τυχόν βελτιώνουν την γνωσιακή λειτουργία, την Νόσο του Κρον και την ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Επιπλέον η κηπουρική μειώνει το άγχος, τις πιθανότητες κατάθλιψης, χαλαρώνει την αϋπνία και ενισχύει την αίσθηση δημιουργίας και την παραγωγικότητα. Μπορεί να μας βοηθήσει να πάρουμε καλύτερες αποφάσεις καθώς ενισχύει την συνειδητότητα, ενώ προτείνεται σε ασθενείς με σημάδια άνοιας ή Αλτσχάιμερ γιατί μας υποχρεώνει να χρησιμοποιήσουμε δεκάδες περιοχές του εγκεφάλου μας μαθαίνοντας, λύνοντας προβλήματα και αποκτώντας αισθητηριακή συνείδηση, κρατώντας τον εγκέφαλό μας ενεργό.

Ακόμα και για τα παιδιά η ενασχόληση με τον κήπο είναι μεγίστης σημασίας. Ενισχύει την ανάπτυξη ενός υγιούς και δυνατού ανοσοποιητικού συστήματος. Ενισχύει την διαδικασία της μάθησης δίνοντας πληθώρα ερεθισμάτων σε υφές, μυρωδιές, χρώματα. Ενισχύει την διαδικασία εξερεύνησης, την δημιουργικότητα και ενεργοποιεί πολλές περιοχές του εγκεφάλου στις μικρές ηλικίες, ενώ σε μεγαλύτερες αυξάνει το αίσθημα της υπευθυνότητας, της φροντίδας και της ανάληψης πρωτοβουλιών.

Συμπεράσματα

Κλείνοντας αυτήν την μικρή ανασκόπηση στην έννοια και τα οφέλη της κηπουρικής, μπορούμε σίγουρα να πούμε ότι είναι ένα χόμπι για όλα τα γούστα και όλα τα βαλάντια. Μόνοι μας καθορίζουμε με ποιον τομέα της κηπουρικής θα ασχοληθούμε, σε ποια έκταση και πόσα χρήματα θέλουμε να δαπανήσουμε για τον σκοπό αυτό. Σε αντιδιαστολή με το κόστος που είναι πραγματικά μικρό, τα κάθε λογής οφέλη από την ενασχόληση μας αυτή είναι πολυάριθμα στην διάθεση μας, την διατήρηση της υγείας μας, την ανάπτυξη των παιδιών μας και τη διαμόρφωση του οργανισμού και του χαρακτήρα τους.

Τι περιμένουμε, λοιπόν; Ώρα να ξεκινήσουμε όλοι την προσωπική, εξαιρετικά οικονομική ψυχοθεραπεία μας και να γεμίσουμε τα μπαλκόνια, τις αυλές μας, τις ζωές μας ολόκληρες με φωτεινά χρώματα, υπέροχα αρώματα, εγκάρδια χαμόγελα κι ένα αύριο με περισσότερο οξυγόνο και μεγαλύτερη επαφή με τη φύση για εμάς και τα παιδιά μας!

Το άρθρο Η κηπουρική παράγοντας διατήρησης της ψυχικής υγείας εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Καλλιέργεια ντομάτας (Solanaceae). Γενικές πληροφορίες

Η τομάτα ανήκει στην οικογένεια Solanaceae. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν οι πιπεριές και οι μελιτζάνες.

Η τομάτα κατάγεται από την τροπική Αμερική (Περού, Ισημερινό) και είναι φυτό διετές.

Στη χώρα μας αναγκάζεται να γίνει ετήσιο αφού δεν αντέχει τις χαμηλές χειμωνιάτικες θερμοκρασίες της ηπειρωτικής, κυρίως, Ελλάδας.

Στην Ευρώπη άρχισε να καλλιεργείται από τα τέλη του 18ου αιώνα και στην Ελλάδα από το 1918.

Αν η θερμοκρασία πέσει κάτω από τους 12°C, παθαίνει σοβαρές ζημιές, ενώ το ιδανικό εύρος θερμοκρασιών για να αναπτυχθεί και να καρποδέσει είναι μεταξύ 16°C-28°C.

Πρακτικά, ευδοκιμεί σε ηλιόλουστες, προφυλαγμένες από το κρύο, θέσεις του κήπου.

Που οφείλεται το κόκκινο χρώμα της ντομάτας;

Το χρώμα του καρπού είναι συνήθως κόκκινο, υπάρχουν όμως και ποικιλίες που έχουν χρώμα πορτοκαλί, κίτρινο, ροζ ή λευκό.

Το κόκκινο χρώμα οφείλεται στο καροτινοειδές Λυκοπίνιο (είναι η κύρια χρωστική ουσία της τομάτας) ενώ το πορτοκαλί στο β-καροτίνιο (προβιταμίνη Α).

Σε μικρότερες ποσότητες υπάρχουν επίσης άλλα καροτινοειδή και ξανθοφύλλες. Το λυκοπίνιο δε χρειάζεται φως για να σχηματισθεί.

Οι καρποί μετά τη συγκομιδή κοκκινίζουν και στο σκοτάδι.

Θερμοκρασίες άνω των 32 βαθμών Κελσίου εμποδίζουν τη σύνθεση λυκοπινίου, όχι όμως του β-καροτινίου, γι’ αυτό και όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες οι καρποί δεν έχουν βαθύ κόκκινο χρώμα αλλά πορτοκαλί.

Καλλιέργεια ντομάτας, σπορά – φύτευση, λίπανση, συγκομιδή

Oι τομάτες θέλουν ένα έδαφος ζεστό και πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά.  Πριν από τη φύτευση ή σπορά, σκαλίστε σχολαστικά το χώμα σε βάθος περίπου 30-40 εκατοστά.

Προσθέστε άφθονη και καλά χωνεμένη κοπριά και μικρή ποσότητα λιπάσματος με φώσφορο και κάλιο.

Αν επιλέξετε να αγοράσετε έτοιμα σπορόφυτα, προσέξτε ώστε να είναι υγιή, να μην είναι ταλαιπωρημένα, να έχουν ύψος τουλάχιστον 15-20 εκ. και πάχος βλαστού όσο ένα μολύβι.

Μπορείτε επίσης να σπείρετε σπόρους που πωλούνται σε φακελάκια ή να βρείτε από παλιούς αγρότες σπόρους παραδοσιακών ποικιλιών.

Οι φυτεύσεις γίνονται από αρχές Απριλίου έως και αρχές Αυγούστου, έχοντας πάντα κατά νου ότι θα πρέπει να ξεκινήσουν όσο ο καιρός στην περιοχή φύτευσης είναι ακόμη κρύος.

Οι σπορές μπορούν να ξεκινήσουν έναν μήνα πριν από τις φυτεύσεις (μέσα Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου).

Τα φυτά πρέπει να αναπτύσσονται ανά 50 με 70 εκατοστά κατά μήκος γραμμών που απέχουν μεταξύ τους 80 με 150 εκατοστά.

Αποστάσεις σποράς της τομάτας και πότισμα καλλιέργειας

Αποστάσεις σποράς της τομάτας

Η τομάτα σπέρνεται σε παράλληλες γραμμές. Έχουμε δύο αποστάσεις. Την απόσταση γραμμής από γραμμή και την απόσταση των φυτών επάνω στη γραμμή.

Οι αποστάσεις γραμμής από γραμμή είναι μεταξύ 80 και 120 εκατοστών.

Η απόσταση ανάμεσα στα φυτά στην ίδια γραμμή είναι από 30 έως 90 εκατοστά. Όσο πιο πυκνές είναι οι αποστάσεις σποράς τόσο πιο πολλά φυτά θα μπορέσετε να βάλετε ανά μονάδα επιφάνειας. Ταυτόχρονα όμως χρειάζεται περισσότερη περιποίηση, λίπανση και φροντίδα.

Επίσης, όπως είναι κατανοητό, αν επιλέξετε να καλλιεργήσετε ποικιλίες τομάτας με ζωηρή βλάστηση, τότε οι αποστάσεις σποράς στην ίδια γραμμή πρέπει να είναι μεγαλύτερες.

Καλλιέργεια ντομάτας – Τι να αποφύγετε

Αποφύγετε τη συγκαλλιέργεια ντομάτας με:

Πότισμα της ντοματιάς

Για την ομαλή ανάπτυξη των ντοματιών σας απαιτείται τακτικό και ισορροπημένο πότισμα.

Προτείνεται να εγκαταστήσετε εξαρχής σύστημα αυτόματου ποτίσματος με τη μέθοδο της σταγόνας (στάγδην άρδευση).

Πρόκειται για ένα λάστιχο κατά μήκος του οποίου υπάρχουν ενσωματωμένα ανοίγματα ανά 30 εκατοστά.

Θα πρέπει να ποτίζετε τόσο ώστε το νερό να φτάνει στις ρίζες και να μη μένει μόνο στην επιφάνεια.

Το ακανόνιστο ή λίγο πότισμα, στρεσάρει τη τοματιά και δημιουργεί ασθένειες όπως η ξερή ή μαύρη κορυφή των καρπών (blossom end rot) ή το σκάσιμο των καρπών της τομάτας.

Λίπανση της ντοματιάς | Άζωτο, Φωσφόρος, Κάλιο

Η σπουδαιότερη αντίδραση της τομάτας στη χορήγηση λιπασμάτων είναι η αύξηση της βλάστησης.

Πιο συγκεκριμένα, το ύψος των φυτών, η φυλλική επιφάνεια και ο αριθμός των ανθέων (και καρπών) είναι πιο ευαίσθητα στην επίδραση του αζώτου.

Άζωτο

Μεγάλες αποδόσεις καρπών επιτυγχάνονται με σχετικά μεσαίες δόσεις αζώτου. Υπερβολική δόση αζώτου οδηγεί σε οψίμιση της ωρίμανσης, μειωμένη και κακής ποιότητας παραγωγή.

Η χρησιμοποίηση αμμωνιακού αζώτου μειώνει την περιεκτικότητα σε κάλιο σε νεαρά σπορόφυτα και την περιεκτικότητα ώριμων φύλλων τομάτας σε Ca και Mg.

Πιθανότατα λόγω ανταγωνισμού και αυξάνει το ποσοστό των καρπών που παρουσιάζουν συμπτώματα «ξηρής κορυφής» (blossom end rot) .

Φωσφόρος

Η βλάστηση και η καρποφορία φυτών τομάτας μπορεί να περιορισθούν σε εδάφη ανεπαρκώς εφοδιασμένα με φωσφόρο.

Ο φωσφόρος επιταχύνει την αύξηση του ριζικού συστήματος, γι’ αυτό τα νεαρά σπορόφυτα κατά τη μεταφύτευση θα πρέπει να είναι καλά εφοδιασμένα με φωσφόρο.

Αν το χώμα έχει ήδη επαρκείς ποσότητες φωσφόρου, τότε η επιπλέον προσθήκη δεν έχει ορατά αποτελέσματα.

Κάλιο

Μέγιστη παραγωγή τομάτας μπορεί να επιτευχθεί με σχετικά μέσα επίπεδα καλίου.

Χορήγηση καλίου μόνο για την επίτευξη μέγιστης παραγωγής έχει σαν αποτέλεσμα οι καρποί να είναι τουλάχιστον μέτριοι ποιοτικά (τόσο στο χρώμα όσο και στην γεύση).

Η αντίδραση των φυτών τομάτας στην προσθήκη καλίου είναι πιο έντονη στα αμμώδη και αμμοπηλώδη εδάφη και σχετικά μικρή στα εδάφη με μεγάλα αποθέματα ανταλλάξιμου καλίου.

Το ύψος των φυτών και η παραγωγή μπορούν να αυξηθούν σημαντικά σε εδάφη με μικρή ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων.

Ουδεμία αντίδραση έχει παρατηρηθεί στη φυλλική επιφάνεια, τον αριθμό και το μέγεθος των καρπών (δηλαδή την παραγωγή), σε εδάφη εφοδιασμένα με εναλλακτικό κάλιο και μεγάλη ρυθμιστική ικανότητα.

Η αυξημένη χορήγηση καλίου μειώνει το ποσοστό των «κούφιων» καρπών και των καρπών με ανομοιόμορφο χρωματισμό, καλυτερεύει το σχήμα και τη συνεκτικότητα των καρπών και αυξάνει την ολική οξύτητα του χυμού της τομάτας.

Καλλιεργητική φροντίδα τοματιάς | Κλάδεμα και κορφολόγημα τοματιάς

Κλάδεμα τοματιάς

Το κλάδεμα είναι συνδυασμένο με την υποστύλωση – στήριξη της ντοματιάς. Η τομάτα με το κλάδεμα διαμορφώνεται σε μονοστέλεχο φυτό.

Αφαιρούνται όλοι οι πλάγιοι βλαστοί όταν το μήκος τους φτάσει τα 5 με 10 εκατοστά.

Η αφαίρεση των νεαρών πλάγιων βλαστών γίνεται με το χέρι, επειδή είναι τρυφεροί και εύθραυστοι.

Αφαιρώντας τους βλαστούς όσο ακόμη είναι μικροί, αποφεύγονται οι μεγάλες πληγές που επουλώνονται δύσκολα και αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης παθογόνων και μυκητιάσεων δια των πληγών.

Το κλάδεμα πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε εβδομάδα ώστε να αφαιρούνται οι πλευρικοί βλαστοί που παράγει συνεχώς το φυτό, ενώ παράλληλα το στέλεχος του φυτού πρέπει να υποστυλώνεται.

Οι τομάτες που κλαδεύονται, μπορούν να φυτευτούν σε κοντινές αποστάσεις.

Κορφολόγημα τοματιάς

Αν θέλετε να επιταχύνεται την παραγωγή τομάτας, μπορείτε να προχωρήσετε στο κορφολόγημα (αφαίρεση της κορυφής του φυτού), 1,5 με 2 μήνες πριν το τέλος της συγκομιδής.

Το κορφολόγημα εφαρμόζεται για να σταματήσει το φυτό να παράγει νέα φύλλα και ταξικαρπίες που δε θα προλάβουν να ωριμάσουν και παράλληλα για να αναγκαστεί να επιταχύνει την ωρίμανση των καρπών που ήδη έχει.

Η κορυφή αφαιρείται μετά από 2-3 τουλάχιστον φύλλα από την τελευταία ταξιανθία του φυτού

Αποφύλλωση και υποστύλωση της τοματιάς

Αποφύλλωση τοματιάς

Καθώς τα φυτά μεγαλώνουν και όταν αρχίζει να ωριμάζει η πρώτη ταξικαρπία, αρχίζει και η διαδικασία της αποφύλλωσης, δηλαδή της αφαίρεσης των φύλλων που βρίσκονται κάτω από αυτήν.

Η αποφύλλωση γίνεται για να επιτραπεί ο καλύτερος φωτισμός των καρπών που βρίσκονται κοντά στο στάδιο της ωρίμανσης, γιατί το άμεσο φως βελτιώνει την ποιότητα των καρπών.

Τα φύλλα στο στάδιο αυτό αφαιρούνται γιατί, καθώς αρχίζουν ή ήδη έχουν «γεράσει», δε δέχονται αρκετό φωτισμό για φωτοσύνθεση και δε συνεισφέρουν στην παραγωγή.

Η αποφύλλωση συνεχίζεται μετά τη συγκομιδή των καρπών της κατώτερης ταξικαρπίας και όταν αρχίζει να ωριμάζει η αμέσως επόμενη ταξικαρπία, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.

Yποστύλωση τοματιάς

Ο απλούστερος τρόπος στήριξης είναι χρησιμοποιώντας ένα στύλο. Ο στύλος μπορεί να είναι ξύλινος ή πλαστικός.

Αποφύγετε τη χρήση μεταλλικών στύλων (εκτός και αν είναι καλυμμένοι με ουδέτερο υλικό), γιατί θερμαίνονται πολύ από τον ήλιο και το φυτό θέλει να τους αποφύγει.

Αντί για στύλους μπορείτε να αναπτύξετε ένα σύστημα από οριζόντια σύρματα και κατακόρυφους σπάγκους.

Τα οριζόντια σύρματα τοποθετούνται σε ύψος 1,80 με 2,00 μέτρα πάνω από τη γραμμή φύτεψης των ντοματιών.

Από το σύρμα και πάνω από κάθε φυτό, ξεκινούν κατακόρυφοι σπάγκοι οι οποίοι καταλήγουν στο χώμα.

Καλλιέργεια και προβλήματα ντοματιάς – Συγκομιδή και ποικιλίες

Μπορείτε να αρχίσετε να μαζεύετε ώριμες ντομάτες περίπου δύο (2) μήνες μετά τη φύτευση των σπορόφυτων ή τρεις (3) μήνες μετά τη σπορά, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κάθε περιοχής.

Οι ποικιλίες της ντομάτας

Χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

1

Οι ποικιλίες «απεριόριστης ανάπτυξης» στις οποίες ο κεντρικός βλαστός αναπτύσσεται συνεχώς και

2

Οι ποικιλίες «περιορισμένης ανάπτυξης» όπου η ανάπτυξη του κεντρικού βλαστού σταματά όταν σχηματιστεί κάποιος αριθμός ταξιανθιών.

Οι καταλληλότερες για ερασιτεχνική καλλιέργεια είναι οι ποικιλίες «απεριόριστης ανάπτυξης» αφού το φυτό καρποφορεί ασταμάτητα για μήνες και έτσι μπορείτε να έχετε σχεδόν καθημερινά φρέσκες ντομάτες.

Οι  πιο διαδεδομένες ποικιλίες που κυκλοφορούν είναι οι Carmello, Bob cat, Mountain spring, Καλλίστη, Ναυσικά και Ελπίδα καθώς και οι παραδοσιακές ποικιλίες Καρδιά του βούβαλου, ντοματάκι Σαντορίνης και Μπατάλα ή Βραυρώνας.

Προβλήματα στην καλλιέργεια | Ντομάτες σε γλάστρα ή μπαλκόνι

Προβλήματα στην καλλιέργεια

Καλλιέργεια ντομάτας στη γλάστρα ή στο μπαλκόνι

Ακολουθείτε όσα έχουν προαναφερθεί για τη φύτευση με τη διαφορά ότι θα πρέπει να παρέχετε στο φυτό μία φορά κάθε 15 με 20 ημέρες υδατοδιαλυτό λίπασμα (αφομοιώνεται καλύτερα από το φυτό) και να προσέχετε το πότισμα.

Οι καταλληλότερες και πιο αποδοτικές ποικιλίες ντομάτας για καλλιέργεια σε γλάστρα είναι τα μικρά ντοματίνια ή οι ντομάτες – τσέρι (μικρές και σφαιρικές).

Το άρθρο Καλλιέργεια ντομάτας – Οδηγίες και Συμβουλές εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Το άρθρο Βιβλίο «Ο λαχανόκηπος της κρίσης και του σπιτιού» εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.