Αγριόχορτο θεωρείται οποιοδήποτε φυτό φυτρώνει σε σημείο όπου δεν το επιθυμούμε! Ακόμη και το γκαζόν μπορεί θεωρείται ενοχλητικό αγριόχορτο όταν εισβάλλει στους διαδρόμους ή περιπλέκεται στα φυτά των παρτεριών. Κάθε φορά που σκαλίζετε το χώμα για να τα ξεχορταριάσετε δίνεται την ευκαιρία να αναπτυχθούν τα άγρια! Αυτό βασίζεται στο φυσιολογικό φαινόμενο της φυσικής επιλογής. Οι ισχυροί υπερτερούν. Τα αγριόχορτα επιβιώνουν παντού!

Επιβιώνουν ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες όπως στην έλλειψη νερού, φωτός και θρεπτικών συστατικών. Αυτό το καταφέρνουν γιατί μπορούν και επωφελούνται ακόμη και απ’ αυτές τις συνθήκες.

Πως να ξεφορτωθείτε τα αγριόχορτα

Τα αγριόχορτα στον κήπο, στις γλάστρες και στις ζαρντινιέρες δεν τα θέλει κανείς και δεν ωφελούν τα φυτά μας. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως πρέπει να χρησιμοποιήσετε χημικά προϊόντα τα οποία είναι βλαβερά και για την υγεία μας και για το περιβάλλον.Μπορείτε να αντιμετωπίσετε τα αγριόχορτα αποτελεσματικά με προϊόντα που υπάρχουν σε κάθε σπίτι!

• Ξύδι – Το ξύδι για να είναι αποτελεσματικό θα χρειαστεί να το ρίξετε στα αγριόχορτα πάνω από μια φορά. Συνιστώ να το χρησιμοποιήσετε μόνο αν ο καιρός δεν είναι βροχερός και υπάρχει ηλιοφάνεια ώστε να δράσει.
• Καλαμποκάλευρο – Αν έχετε φυτέψει σπόρους και δεν θέλετε να φυτρώσουν αγριόχορτα θα πρέπει να περιμένετε να αναπτυχθούν και μετά να το ρίξετε. Αν ρίξετε το καλαμποκάλευρο πάνω από τους σπόρους, αυτό θα τους εμποδίσει να αναπτυχθούν. Το καλαμποκάλευρο όχι μόνο θα εμποδίσει τα αγριόχορτα να φυτρώσουν, αλλά θα προσελκύσει και ωφέλιμα σκουλήκια που αρέσκονται σε αυτό και θα μαλακώσουν το χώμα γύρω από τα φυτά, κάτι το οποίο είναι αρκετά ωφέλιμο για τα φυτά.
• Καυτό νερό – Ο πιο απλός τρόπος για να ξεφορτωθείτε τα αγριόχορτα. Θα πρέπει να προσέξετε όμως να μην ρίξετε καθόλου στα φυτά σας, και κυρίως να μην καείτε!
• Αλάτι – Εδώ θα χρειαστεί προσοχή καθώς το αλάτι δηλητηριάζει το έδαφος οπότε καλό είναι να αποφεύγεται να το ρίχνετε δίπλα σε φυτά. Και εφόσον είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί ρίξτε το πολύ μια κουταλιά. Το αλάτι είναι καλό για αγριόχορτα που φυτρώνουν ανάμεσα σε χαραμάδες, πλάκες, πλακάκια κλπ. Μπορεί να καταστρέψει όλες τις κακές ρίζες και μύκητες.

H άνοιξη και οι αρχές καλοκαιριού, είναι οι εποχή που αναπτύσσονται αρκετά τα χόρτα και τα ζιζάνια στα χωράφια. Ειδικά αν βρίσκετε σε μία σχετικά εύφορη περιοχή με αρκετά νερά, τα ανοιξιάτικα χόρτα, μπορεί να ξεπεράσουν ακόμα και τα δύο μέτρα ύψος. Εκτός από το αισθητικό κομμάτι, τα χόρτα και τα ζιζάνια, αν αφεθούν μπορεί να κάνουν απροσπέλαστο ένα χωράφι ή και να ανταγωνισθούν έντονα ακόμα και μεγάλα δέντρα. Μάλιστα κάποια είναι τόσο επικίνδυνα, που αν αφεθούν μπορεί να καταστρέψουν ακόμα και ολόκληρες καλλιέργειες ή και δέντρα. Τι μπορούμε να κάνουμε για να απαλλαγούμε από τα χόρτα και τα ζιζάνια λοιπόν;

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να το κάνετε αυτό. Ο καθένας έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, οπότε σίγουρα δεν υπάρχει κάποια ιδανική λύση για όλες τις περιπτώσεις. Ας τους δούμε όμως όλους αναλυτικά.

---

Μηχανικές λύσεις για καθαρισμό χόρτων και ζιζανιοκτονία

---

Καθαρισμός ζιζανίων με χορτοκοπτικό

---

Ο πρώτος τρόπος είναι ίσως και ο πιο διαδεδομένος. Το κλασσικό χορτοκοπτικό-θαμνοκοπτικό. Τα χορτοκοπτικά είναι είτε βενζινοκίνητα ή ηλεκτρικά. Σίγουρα τα βενζινοκίνητα προσφέρουν μεγαλύτερη αυτονομία και είναι και πολύ πιο ισχυρά, αλλά τα ηλεκτρικά είναι αρκετά πιο οικονομικά. 

Το πλεονέκτημα των χορτοκοπτικών, είναι ότι μπορείτε να κάνετε επιλεκτικό καθαρισμό. Προσαρμόζοντας την μεσινέζα ή τον δίσκο, αν είστε προσεκτικοί, μπορείτε να κόβετε και με ακρίβεια εκατοστού, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό όταν θέλετε να καθαρίσετε τα χόρτα γύρω από μικρά δέντρα.

Φυσικά το χορτοκοπτικό, εκτός από αυξημένο κόστος αγοράς, είναι και λίγο κουραστικό, ειδικά για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ αν χρησιμοποιήσετε και δίσκο μπορεί να γίνει και τρομερά επικίνδυνο αν δεν είστε προσεκτικοί.

Θετικά

• Επιλεκτικός καθαρισμός
• Οικονομικό στην χρήση
• Κόβει τα πάντα

Θετικά

• Ακριβό σαν αγορά
• Κουραστικό
• Αργός τρόπος
• Επικίνδυνο
• Τα χόρτα ξαναβγαίνουν αμέσως

Ιδανική λύση : Για μικρές εκτάσεις και χωράφια με μικρά δέντρα

Καθαρισμός ζιζανίων με καταστροφέα

---

Ο καταστροφέας είναι ένα ειδικό εργαλείο, το οποίο προσαρμόζεται πίσω από τα τρακτέρ, και το οποίο καταστρέφει τα χόρτα και τα κλαδιά από ένα ύψος και πάνω. Υπάρχουν διάφοροι τύποι στην αγορά, ενώ δεν είναι και ιδιαίτερα ακριβό σαν εξάρτημα τρακτέρ (σε σύγκριση φυσικά με άλλα εξαρτήματα). Φυσικά, για να το χρησιμοποιήσετε θα πρέπει να έχετε δικό σας τρακτέρ ή να πληρώσετε κάποιον άλλον.

To τελευταίο δεν είναι και τόσο δύσκολο όσο νομίζεται, καθώς σχεδόν όλοι όσοι έχουν τρακτέρ με καταστροφέα, κάνουν μεροκάματα καθαρίζοντας και χωράφια άλλων. Η τιμή συνήθως πάει με το στρέμμα και εξαρτάται από την περιοχή και τον ανταγωνισμό. Συνήθως μία λογική τιμή είναι 15-20 ευρώ το στρέμμα.

Φυσικά αυτή η μέθοδος είναι ιδανική για καθαρισμό μεγάλων χωραφιών (1 στρέμμα και πάνω), στα οποία δεν υπάρχει πυκνή φύτευση δέντρων ή γενικότερα άλλων εμποδίων.

Θετικά

• Πολύ γρήγορη λύση
• Εμπλουτισμός εδάφους με τα κομμένα χόρτα
• Εκτός από χόρτα, κόβει και μικρά κλαδιά
• Καθαρίζει ακόμα και θάμνους ή βάτα

Αρνητικά

• Ακριβό σαν αγορά
• Δεν βολεύει σε μικρές εκτάσεις
• Δεν βολεύει όταν υπάρχουν εμπόδια
• Τα χόρτα μεγαλώνουν ξανά

Ιδανική λύση : Για μεγάλες επίπεδες εκτάσεις χωρίς εμπόδια 

Φρεζάρισμα ή σκάλισμα

---

Το φρεζάρισμα είναι σίγουρα μία ιδανική λύση για να απαλλαγείτε λίγο πιο μόνιμα από τα ζιζάνια. Σε αντίθεση με το χορτοκοπτικό και τον καταστροφέα, που απλώς «κουρεύουν» τα χόρτα, το φρεζάρισμα τα καταστρέφει εντελώς, και έτσι αν γίνει στην σωστή εποχή, θα απαλλαγείτε από τα χόρτα για μία ολόκληρη σεζόν.

Σίγουρα δεν είναι μία λύση, την οποία μπορεί να κάνει ο καθένας, αλλά είναι πιο οικονομική από τον καταστροφέα, καθώς υπάρχουν και μικρές φρέζες, οι οποίες κοστίζουν 200-500 ευρώ. Φυσικά πρόκειται για μικρές βενζινοκίνητες, αλλά για μικρά χωραφάκια με μαλακό χώμα, είναι μία χαρά. Αν δεν έχετε ή δεν θέλετε να αγοράσετε, μπορείτε και εδώ να πληρώσετε έναν επαγγελματία με τρακτέρ να το κάνει για εσάς. Και εδώ ισχύει ότι με τον καταστροφέα, με την μόνη διαφορά ότι η τιμή ανεβαίνει αρκετά.

Το μόνο μειονέκτημα τις φρέζας, είναι ότι το χωράφι θα πρέπει να είναι σχετικά καθαρό, με τα χόρτα να μην ξεπερνούν τους 10-20 πόντους. Αν είναι μεγαλύτερα, τότε απλώς θα μπλεχτούν στα μαχαίρια τις φρέζας και δεν θα μπορεί να φρεζάρει το χώμα.

Θετικά

• Λύση για σχεδόν 1 σεζόν
• Με μικρή φρέζα, κάνετε επιλεκτικό καθαρισμό
• Εκτός από απαλλαγή από ζιζάνια, έχετε και τα θετικά του φρεζαρίσματος

Αρνητικά

• Ακριβό σαν αγορά
• Κουραστικό
• Θέλει σχετικά καθαρό χωράφι
• Δεν γίνεται σε πετρώδες έδαφος

Ιδανική λύση : Για χωράφια με δενδρώδη καλλιέργεια

---

Χημικές λύσεις για ζιζανιοκτονία

---

Ψεκασμός με εμπορικό ζιζανιοκτόνο με δραστική ουσία το glyphosate

To glyphosate είναι μία χημική ουσία η οποία ανακαλύφθηκε στις αρχές του 1970 από την γνωστή εταιρία Monsanto. Αρχικά κυκλοφορούσε μόνο με την εμπορική ονομασία Roundup, αλλά εδώ και μερικά χρόνια που έληξε η πατέντα χρήσης, κυκλοφορεί και από δεκάδες άλλες εταιρίες.

Το Glyphosate είναι εξαιρετικά αποτελεσματική ουσία, ειδικά έναντι των πλατύφυλλων ζιζανίων. Μετά τον ψεκασμό, απαιτούνται μερικές μέρες για να δράσει, αλλά συνήθως εντός 2 εβδομάδων έχουν αρχίσει να φαίνονται τα πρώτα σημάδια από τις επιδράσεις του. Αν η δοσολογία είναι σωστή και το ζιζάνιο είναι εντός της δράσης του, θα το ξεράνει εντελώς και δεν θα ξαναπετάξει.

Βέβαια η εκτεταμένη χρήση του Glyphosate κατηγορείται για πιθανές καρκινογεννέσεις και έτσι τα τελευταία χρόνια γίνεται μεγάλη προσπάθεια από τις οικολογικές οργανώσεις, ώστε να απαγορευτεί (έχει ήδη γίνει σε μερικές χώρες) ή τουλάχιστον να ελεγχθεί η μαζική χρήση του σε αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες. Περισσότερα για αυτό μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Εκτός από αυτό, έχει και μερικά άλλα μειονεκτήματα, όπως ότι ο ψεκασμός θα πρέπει να γίνεται σε συγκεκριμένες ώρες, αν πρόκειται για ζιζάνια με άνθη, ώστε να μην επηρεαστούν τα επωφελή έντομα που τρέφονται από το νέκταρ. Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η δράση του είναι σχεδόν καθολική, με μόνες εξαιρέσεις μερικά αγρωστώδη, τα θαμνώδη και τα δενδρώδη, τα οποία επηρεάζονται αλλά συνήθως επιβιώνουν αν η δόση δεν είναι πολύ ισχυρή και φυσικά τις γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες (πχ καλαμπόκι, βαμβάκι), οι οποίες είναι ανθεκτικές στην δράση του.

Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, καλό είναι ο ψεκασμός ζιζανιοκτονίας να γίνεται με ειδικές ψεκαστήρες, που συνήθως ψεκάζουν από πολύ χαμηλό ύψος.

Θετικά

• Μόνιμη λύση για την σεζόν
• Πολύ γρήγορη λύση
• Σχετικά οικονομική λύση (χρειάζεται μόνο μία ψεκαστήρα)

Αρνητικά

• Δεν είναι εκλεκτικό
• Δεν επιτρέπεται στη βιολογική γεωργία
• Έχει επιπτώσεις στις μέλισσες
• Μπορεί να επηρεάσει και δέντρα
• Πρέπει να επικρατεί άπνοια

Ιδανική λύση: Για άδεια οικόπεδα και χόρτα

Χημικά ζιζανιοκτόνα με άλλες δραστικές ουσίες

---

Μπορεί το glyphosate, να είναι η πιο γνωστή δραστική ουσία στα χημικά ζιζανιοκτόνα, δεν είναι όμως η μόνη. Υπάρχουν αρκετά εκλεκτικά καθώς και μη εκλεκτικά ζιζανιοκτόνα, τα οποία χρησιμοποιούν άλλες δραστικές ουσίες, μερικές από τις οποίες είναι πολύ πιο ισχυρές από το glyphosate (με ότι αυτό συνεπάγεται), ενώ άλλες λιγότερο ισχυρές με μικρή υπολειμματική δράση.

Μερικές από τις πιο γνωστές είναι το

• triclopyr, που αντιμετωπίζει κυρίως τα πλατύφυλλα φυτά και ξυλώδεις θάμνους (και δέντρα), αφήνοντας ανέπαφα τα χορτάρια
• clopyralid, άλλη μία σχετικά γνωστή δραστική ουσία, με επιλεκτική δράση κυρίως έναντι των πλατύφυλλων ζιζανίων αλλά και των αγκαθωτών. Χρησιμοποιείται κυρίως για την ζιζανιοκτονία σε γκαζόν και γρασίδι. Έχει μεγάλη υπολειμματικότητα και έχει απαγορευθεί σε αρκετές περιοχές των ΗΠΑ. 
• FLUAZIFOP-P-BUTYL, που είναι δραστική ουσία κυρίως για τα αγρωστώδη φυτά, με μικρή ή και μηδενική δράση στα πλατύφυλλα
• Dicamba, είναι μια δραστική ουσία που χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση πλατύφυλλων φυτών και θάμνων, κυρίως σε βοσκότοπους.
• Gluphosinate, είναι μια δραστική ουσία η οποία παράγεται από βακτήρια του εδάφους. Έχει συστημική δράση.
• Metsulferon, είναι μία δραστική ουσία που χρησιμοποιείται κυρίως για μεταφυτρωτικό ψεκασμό σε συγκεκριμένες καλλιέργειες (συνήθως σιτηρά, κριθάρι), για τον έλεγχο των πλατύφυλλων ζιζανίων.

Εμπορικά βιολογικά ζιζανιοκτόνα

---

Στην αγορά, εκτός από τα χημικά ζιζανιοκτόνα, κυκλοφορούν και αρκετές βιολογικές συσκευασίες. Σίγουρα η δράση τους δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή των χημικών σκευασμάτων, αλλά μερικά από αυτά φαίνεται να έχουν σχετικά καλά αποτελέσματα.

Τα περισσότερα από αυτά χρησιμοποιούν κοινές ουσίες (πχ αλάτι, έλαια, οξέα) με κάποια άλλα βελτιωτικά.

Θετικά

• Βιολογική λύση
• Καμία τοξικότητα σε ζώα

Αρνητικά

• Δεν είναι τόσο αποτελεσματικά όσο τα μη βιολογικά
• Είναι συνήθως πιο ακριβά
• Δεν είναι εκλεκτικά

Ιδανική λύση : Για επαγγελματικές βιολογικές καλλιέργειες

---

Εναλλακτικές οικολογικές λύσεις για ζιζανιοκτονία

---

Ψεκασμός με ξύδι

---

Κάτι που δεν γνωρίζουν αρκετοί, είναι ότι το ξύδι είναι ένα φυσικό ζιζανιοκτόνο. Το οξύ που περιέχει, είναι ικανό να «γονατίσει» και να ξεράνει σχεδόν οποιοδήποτε φυτό. Φυσικά για να γίνει αυτό, δεν θα πρέπει να είναι αραιωμένο αρκετά και δεδομένου ότι κοστίζει 1-2 ευρώ το κιλό, είναι εύκολα κατανοητό ότι αν δεν το αραιώσετε, μία ψεκαστήρα πλάτης 15 λίτρων, θα περιέχει ξύδι αξίας 20-30 ευρώ.

Τώρα το ποσοστό της αραίωσης εξαρτάται αποκλειστικά από σας. Σίγουρα όσο μεγαλύτερο το ποσοστό του ξυδιού τόσο καλύτερα.

Θα χρειαστείτε:

• 2 κιλά λευκό ξύδι
• ½ μιας κούπας αλάτι
• 1 κουταλιά της σούπας απορρυπαντικό πιάτων

Ανακατεύουμε καλά όλα τα υλικά μέσα σε ένα ποτιστήρι,, μέχρις ότου να λιώσει καλά το αλάτι. Ποτίζουμε με αυτό το μείγμα τα αγριόχορτα σε μια ηλιόλουστη μέρα, ή μια μέρα που δεν προβλέπεται βροχερή, και περιμένουμε να εξοντωθούν τα αγριόχορτα. Το οποίο θα γίνει άμεσα και πολύ αποτελεσματικά!

Κάτι το οποίο δεν θα πρέπει να ξεχάσετε, είναι ότι το ξύδι είναι όξινο, οπότε αν ψεκάζετε συνεχώς με ξύδι συγκεκριμένες εκτάσεις, μπορεί να αλλάξετε το pH του εδάφους.

Θετικά

• Οικολογική λύση
• Άμεσα διαθέσιμη
• Σχετικά οικονομική λύση (χρειάζεται μόνο μία ψεκαστήρα)

Αρνητικά

• Δεν είναι επιλεκτικό
• Δεν έχει τα ίδια καλά αποτελέσματα με τη γλυφοσάτη
• Μπορεί να επηρεάσει το pH του εδάφους

Ιδανική λύση : Για βιολογικές καλλιέργειες, για κήπο, για ευαίσθητες περιοχές

Ψεκασμός με αλατόνερο

---

Μία ακόμα εναλλακτική οικολογική λύση, η οποία έχει πολύ πιο μόνιμα αποτελέσματα είναι το αλάτι ή το αλατόνερο. Αν είχατε ποτέ την απορία γιατί δεν φυτρώνουν ή γιατί φυτρώνουν τόσα λίγα φυτά κοντά στην θάλασσα , η απάντηση είναι το αλάτι. 

Το αλάτι είναι φυσικός εχθρός των πιο πολλών πεδινών ζιζανίων. Έτσι αν υπάρχει αλάτι σε ικανή περιεκτικότητα στο έδαφος, τότε το έδαφος θα γίνει άγονο και έτσι θα σταματήσουν να αναπτύσσονται χόρτα, ζιζάνια και γενικότερα οποιοδήποτε φυτό ή δέντρο (με μόνη εξαίρεση μερικούς θάμνους και λιγοστά μικρά φυτά). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αλμυρή έρημος, στην οποία -κυριολεκτικά- δεν φυτρώνει ποτέ τίποτα.

Το φαινόμενο αυτό, ονομάζεται αλάττωση του εδάφους και απασχολεί αρκετές περιοχές της Ελλάδος, καθώς λόγω της υπεράντλησης των υπόγειων υδάτινων πόρων από τις γεωτρήσεις στις παράκτιες περιοχές, έχει υποχωρήσει αρκετά ο υδάτινος ορίζοντας.

Όμως εκτός από μόνιμη λύση έναντι των ζιζανίων, αν θέλετε μία πιο προσωρινή λύση χωρίς να επηρεάσετε το έδαφος, μπορείτε να ψεκάζετε με αλατόνερο απευθείας στα φύλλα και όχι στο χώμα. Με μακροχρόνια χρήση, πάλι θα έχετε πρόβλημα κάποια στιγμή, αλλά σίγουρα είναι πιο ασφαλές από το να ψεκάζετε απευθείας στο έδαφος.

Κάτι το οποίο θα πρέπει να τονιστεί, είναι ότι και αρκετά βιολογικά ζιζανιοκτόνα του εμπορίου, περιέχουν κοινό αλάτι (μαζί με άλλες βοηθητικές ουσίες) σε ποσοστό άνω του 90%.

Θετικά

• Σχεδόν μόνιμη λύση
• Πολύ οικονομική
• Καθολικό αποτέλεσμα

Αρνητικά

• Δεν είναι εύκολα αναστρέψιμη η αλάττωση του εδάφους
• Μπορεί να επηρεάσει ακόμα και δέντρα

Ιδανική λύση : Για μέρη που δεν θέλουμε καθόλου βλάστηση (πχ πλακοστρώσεις)

Ψεκασμός με καυτό νερό

---

Ο ψεκασμός με καυτό νερό είναι μία ακόμα οικολογική λύση, η οποία δεν έχει τα μειονεκτήματα του ξυδιού ή του αλατιού. Βέβαια αυτή η λύση δεν είναι καθόλου πρακτική για μεγάλες εκτάσεις, αν και μπορεί να γίνει.

Το καυτό νερό καταστρέφει και το ριζικό σύστημα αλλά και τα φύλλα του φυτού, έτσι αν ψεκάσετε απευθείας καυτό νερό πάνω σε ένα ζιζάνιο, τότε αυτό μέσα σε λίγες μέρες θα ξεραθεί. Αν και δεν υπάρχει κάποια ιδανική θερμοκρασία, συνήθως οποιαδήποτε θερμοκρασία πάνω από 50-55 βαθμούς Κελσίου, είναι συνήθως αρκετή. 

Οπότε αν θέλετε να απαλλαγείτε γρήγορα, οικονομικά και οικολογικά από χόρτα και ζιζάνια στον κήπο, ρίξτε λίγο καυτό νερό από τον θερμοσίφωνα και μέσα σε λίγες μέρες θα δείτε θεαματικά αποτελέσματα. 

Θετικά

• Απλή και γρήγορη λύση
• Οικολογικός τρόπος
• Δεν έχει κανένα αντίκτυπο στο έδαφος

Αρνητικά

• Δεν είναι πρακτικό για μεγάλη έκταση
• Δεν είναι επιλεκτικό

Ιδανική λύση : Για ζιζάνια περιμετρικά του σπιτιού

Επικάλυψη με νάιλον ή πανί

---

Μία ακόμα εναλλακτική λύση, που χρησιμοποιείτε και από τους επαγγελματίες, είναι η επικάλυψη του εδάφους με νάιλον ή πανί. Όπως είναι γνωστό, ο ήλιος είναι απαραίτητος στα φυτά για να γίνει η φωτοσύνθεση. 

Έτσι αν κρύψετε για μερικές εβδομάδες τον ήλιο με κάποιο νάιλον ή κάποιο πανί, τότε τα φυτά που βρίσκονται από κάτω θα ξεραθούν. Το νάιλον και το γεωύφασμα χρησιμοποιείται για τον περιορισμό των ζιζανίων σε αρκετές καλλιέργειες.

Φυσικά, από την στιγμή που θα το αφαιρέσετε, θα έχετε πάλι το ίδιο πρόβλημα μετά από μερικές εβδομάδες, αν φυσικά υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος. Όμως, παραμένει μία αρκετά απλή και οικονομική λύση, ειδικά για περιοχές δίπλα ή μέσα σε κήπο.

Θετικά

• Επιλεκτική λύση
• Σχετικά οικονομική

Αρνητικά

• Έχει συνήθως προληπτική χρήση
• Δεν είναι αποτελεσματικό έναντι καλαμιών και θάμνων

Ιδανική λύση : Για τα κομμάτια ανάμεσα στις αράδες του κήπου

Άλλες λύσεις και ιδέες

---

Φυσικά αυτές δεν είναι οι μόνες λύσεις για να απαλλαγείτε από τα ζιζάνια, αλλά σίγουρα είναι οι πιο διαδεδομένες. Στον τομέα των εναλλακτικών λύσεων, υπάρχουν αρκετά ακόμα «γιατροσόφια» τα οποία έχουν κάποια αποτελέσματα έναντι των ζιζανίων. Στα πιο σημαντικά συγκαταλέγεται ο βόρακας, διάφορα άλλα οξέα και μερικά φυσικά εκχυλίσματα ελαίου.

Το άρθρο Ξεφορτωθείτε τα αγριόχορτα με φυσικό τρόπο εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Οι τσουκνίδες θεωρούνται αγριόχορτα, ζιζάνια. Τις συναντάμε στους αγρούς αλλά και στους κήπους μας. Λίγο πολύ όλοι μας έχουμε δεχθεί το τσίμπημα της τσουκνίδας, ειδικά όταν ήμασταν παιδιά, και θυμόμαστε τη φαγούρα που προκαλεί. Για αυτό και οι περισσότεροι από εμάς τις αποφεύγουμε και τις θεωρούμε επιζήμιες. Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Πρέπει να σας ομολογήσω ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν έδειχνα κανένα σεβασμό στις τσουκνίδες. Οι τσουκνίδες ήταν ένα ακόμη ζιζάνιο που φύτρωνε εκεί που δεν ήθελα και μου δημιουργούσε προβλήματα. Τις έβγαζα από τον κήπο, τις ξερίζωνα, τις πολεμούσα.

Σήμερα όμως, η στάση μου απέναντι στη τσουκνίδα έχει αλλάξει εντελώς. Τις σέβομαι, δεν τις ξεριζώνω και προσπαθώ να έχω όσο το δυνατόν περισσότερες μέσα στο κτήμα μας. Διαβάστε τη συνέχεια για να μάθετε το γιατί.

Λίγες επιστημονικές πληροφορίες για τη τσουκνίδα

Η τσουκνίδα είναι ένα φυτό που ανήκει στην οικογένεια των Κνιδοειδών.

Πρόκειται για μονοετές ή πολυετές, ποώδες, αυτοφυές φυτό, με 40 περίπου είδη παγκοσμίως. Ο βλαστός της φτάνει σε ύψος το 1 μέτρο ενώ τα άνθη της είναι μικρά και άοσμα. Ολόκληρο το φυτό καλύπτεται από αδενόδεις τρίχες που κατά την επαφή τους με το δέρμα προκαλούν φαγούρα, πολλές φορές έντονη, τσούξιμο και κοκκινίλα σαν τσίμπημα κουνουπιού, ενώ σπανιότερα αλλεργικές διαταραχές. Αυτό οφείλεται σε ένα δηλητηριώδες υγρό, που περιέχουν οι λεπτές βελόνες του φυτού στη σύσταση του οποίου υπάρχει μυρμηκικό οξύ, ακετυλοχολίνες και ισταμίνες, οι οποίες όμως βελόνες καταστρέφονται με το βράσιμο ή το ψήσιμο.

Το αγγλικό όνομα του φυτού είναι nettle.

Το πιο δηλητηριώδες είδος τσουκνίδας είναι το γνωστό με την ονομασία τσουκνίδα του διαβόλου (Devil’s Nettle ή Achillea millefolium ή yarrow).

Τσουκνίδα του διαβόλου (Devil’s Nettle)

Είδη τσουκνίδας

Τα γνωστά είδη τσουκνίδας είναι τα ακόλουθα:

• Urtica angustifolia Fisch., Κίνα, Ιαπωνία, Κορέα
• Urtica ardens, Κίνα
• Urtica atrichocaulis Himalaya, Νοτιοδυτική Κίνα
• Urtica atrovirens, δυτική περιοχή της Μεσογείου
• Urtica cannabina L. 1753, δυτική Ασία, από τη Σιβηρία έως το Ιράν
• Urtica chamaedryoides (heartleaf nettle), νότιοανατολική βόρεια Αμερική
• Urtica dioica L. 1753 (stinging nettle or bull nettle), Ευρώπη, Ελλάδα, Ασία, βόρεια Αμερική
• Urtica dubia (large-leaved nettle), Καναδάς
• Urtica ferox (ongaonga or tree nettle), Νέα Ζηλανδία
• Urtica fissa, Κίνα
• Urtica galeopsifolia Wierzb. ex Opiz, 1825, (fen nettle ή stingless nettle), Ευρώπη (συχνά θεωρείτε ως υπο-είδος της Urtica dioica)
• Urtica gracilenta (mountain nettle), Αριζόνα, Νέο Μεξικό, δυτικό Τέχας, βόρειο Μεξικό
• Urtica hyperborea Himalaya, Πακιστάν έως Μπουτάν, Μογκολία και Θιβέτ σε υψηλό υψόμετρο
• Urtica incisa (scrub nettle), ΑυστραλίαUrtica kioviensis Rogow. 1843, ανατολική Αυρώπη
• Urtica laetivirens Maxim. 1877, Ιαπωνία, Ματζουρία
• Urtica linearifolia (creeping ή swamp nettle), Νέα Ζηλανδία
• Urtica mairei Himalaya, νοτιοδυτική Κίνα, βορειοανατολική Ινδία, Μιαμάρ
• Urtica membranacea, περιοχές της Μεσογείου, Αζόρες
• Urtica morifolia, Κανάρια Νησία (ενδειμική)
• Urtica parviflora, Ιμαλαΐα (χαμηλό υψόμετρο)
• Urtica pilulifera (Roman nettle), νότια Ευρώπη
• Urtica platyphylla Wedd. 1856-1857, Κίνα, Ιαπωνία
• Urtica procera Mühlenberg (tall nettle), βόρεια Αμερική
• Urtica pubescens Ledeb. 1833, νοτιοδυτική Ρωσία, από ανατολική έως κεντρική Ασία
• Urtica rupestris, Σικελία (ενδειμική)
• Urtica sondenii (Simmons) Avrorin ex Geltman, 1988, βορειοανατολική Ευρώπη, βόρεια Ασία
• Urtica taiwaniana, Ταϊβάν
• Urtica thunbergiana, Ιαπωνία, Ταϊβάν
• Urtica triangularisa
• Urtica urens L. 1753 (τσουκνίδα νάνος ή ετήσια τσουκνίδα), Ευρώπη, βόρεια Αμερική, Ελλάδα

Η τσουκνίδα ως μέσο οργανικής φυτοπροστασίας

Από τα φύλλα της τσουκνίδα μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα φυσικό και οργανικό μέσο προστασίας ενάντια στις αφίδες και το φυλλοκνίστη του σέλινου.

• Βάλτε σε ένα κουβά νερό 250 γραμμάρια φύλλα τσουκνίδας και αφήστε τα για μία εβδομάδα. (Για καλύτερα αποτελέσματα, χρησιμοποιείστε βρόχινο νερό που δεν περιέχει χλώριο).
• Στραγγίξτε το νερό.
• Χρησιμοποιήστε το υγρό διάλυμα για να ψεκάσετε τις τριανταφυλιές και τα σέλινα.
• Επαναλάβετε μετά από μία εβδομάδα.

Θα δείτε ότι οι αφίδες θα μειωθούν δραματικά ή θα εξαφανιστούν εντελώς.

Τα φύλλα της τσουκνίδας που δημιούργησαν το διάλυμα, μπορείτε να τα προσθέσετε στο κομπόστ σας. Τίποτα δεν πάει χαμένο.

Η τσουκνίδα ως ενεργοποιητής στο κομπόστ

• Βάλτε σε έναν κουβά που περιέχει βρόχινο νερό (ή νερό χωρίς χλώριο), τσουκνίδες.
• Αφήστε τις για μία εβδομάδα.
• Ρίξτε το νερό και τα φύλλα της τσουκνίδας μέσα στο κομπόστ και ανακατέψτε.

Θα λειτουργήσει ως ενεργοποιητής και θα επιταχύνει τη διαδικασία της κομποστοποίησης.

Η τσουκνίδα στην παραδοσιακή ιατρική

Πριν προχωρήσω, θα πρέπει να σας πω ότι η τσουκνίδα και τα διάφορα παράγωγά της δεν έχουν αξιολογηθεί από το FDA (Food & Drugs Administration), σχετικά με την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Επίσης θα πρέπει να γνωρίζετε ότι δεν έχουν τις ίδιες ιδιότητες και αποτελεσματικότητα όλα τα είδη τσουκνίδας. Οι πιο αποτελεσματικές τσουκνίδες είναι οι Urtica dioica, και Urtica urens, επειδή έχουν μεγάλο αριθμό από  αδενώδεις τρίχες στα φύλλα τους.

Η τσουκνίδα είναι πλούσια σε μεταλλικά άλατα: ασβέστιο, χαλκό, χλώριο, κάλιο, πυρίτιο, νάτριο, σίδερο. Το αφέψημα του είδους Urtica urens, που βρίσκεται και στην Ελλάδα είναι εξαιρετικό διουρητικό και κατά της πέτρας της χολής, ενώ ο χυμός των σπόρων του σταματά την αιμορραγία. Σύμφωνα με ορισμένους βοτανολόγους βοηθά στην αντιμετώπιση δερματικών εκζεμάτων, συμβάλλει στην μείωση του ουρικού οξέος και γενικώς συμβάλλει στην καλή κυκλοφορία του αίματος.

Δείτε πως να μαζεύετε και να τρώτε ωμές τσουκνίδες

Το δοκίμασα.

Κανένα κάψιμο στα χέρια ή στο στόμα.

Έφαγα το κομμάτι που έκοψα. Η γεύση της τσουκνίδας μοιάζει με βατόμουρο και είναι ευχάριστη.

Το άρθρο Τσουκνίδα…. Ένα Χρήσιμο Αγριόχορτο…. εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.

Τα άγρια χόρτα είναι ένα από τα βασικά συστατικά της μεσογειακής διατροφής. Τα άγρια χόρτα περιέχουν πολύτιμα για τον οργανισμό, θρεπτικά συστατικά όπως ασβέστιο, κάλιο, νάτριο, σίδηρο, μαγνήσιο, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη C. Επίσης περιέχουν φυτικές ίνες που είναι απαραίτητες για την ομαλή λειτουργία του εντέρου. Δεν περιέχουν λίπη.

Τα φαγώσιμα αγριόχορτα φυτρώνουν σχεδόν παντού στην Ελλάδα και αυτό είναι ευλογία. Ακόμη και λίγα χιλιόμετρα έξω από τις πόλεις μπορούμε να βρούμε περιοχές από τις οποίες μπορούμε να μαζέψουμε φαγώσιμα αγριόχορτα. Παλιότερα θυμάμαι τη μητέρα μου μαζί με τις φίλες της, που σε κάθε εκδρομή που κάναμε, έπαιρναν μαζί τους σακούλες και μαχαίρια για να μαζέψουν χόρτα. Το μάζεμα των χόρτων ήταν κάτι σαν κοινωνική εκδήλωση. Περπατούσαν στην ύπαιθρο, μιλούσαν, σχολίαζαν, γελούσαν και ξαφνικά έσκυβαν έκοβαν ένα χόρτο και το έβαζαν στη σακούλα. Στο τέλος έκαναν τη βόλτα τους, τη γυμναστική τους και πρόσφεραν στην οικογένεια μία φρέσκια και ωφέλιμη τροφή. Θυμάμαι επίσης που μας έβαζαν να πίνουμε για δύναμη, το ζουμί από τα χόρτα μαζί με χυμό λεμόνι.

Πότε μαζεύουμε χόρτα;

Η εποχή του μαζέματος των άγριων χόρτων γίνεται νωρίς ή αργά την άνοιξη και το φθινόπωρο ή το χειμώνα. Σε κάθε περίοδο υπάρχουν διαθέσιμα διαφορετικά χόρτα. Το χειμώνα, συνήθως μαζεύονται μετά από βροχή και την άνοιξη πριν ανθίσουν.

Από που μαζεύουμε χόρτα;

Θα πρέπει να μαζεύουμε άγρια χόρτα από όσο το δυνατόν πιο απόμερα μέρη. Μέρη μακριά από ανθρώπινες δραστηριότητες. Αποφεύγουμε να μαζέψουμε χόρτα από μέρη κοντά σε δρόμους, από καλλιεργήσιμα χωράφια, από μέρη κοντά σε βιομηχανικές περιοχές.

Προσπαθούμε να βρούμε μέρη όπου δεν υπάρχει μόλυνση από καυσαέρια, φυτοφάρμακα, λιπάσματα.

Ποιές ώρες είναι οι καλύτερες για να μαζέψουμε τα χόρτα;

Η καλύτερη ώρα για να μαζέψουμε τα φύλλα και τα βλαστάρια των αγριόχορτων είναι το απόγευμα. Η καλύτερη ώρα για να μαζέψουμε τα άνθη και τους καρπούς των αγριόχορτων είναι το απόγευμα.

Πώς μαζεύουμε τα χόρτα;

Ο ιδανικός εξοπλισμός για να μαζέψετε χόρτα είναι ένα κοφτερό μαχαίρι και μία σακούλα.

Αν και σχεδόν όλοι μας σήμερα χρησιμοποιούμε πλαστικές σακούλες, δεν είναι η καλύτερη επιλογή. Τα χόρτα ανάβουν μέσα στις πλαστικές σακούλες. Επίσης δεν αερίζονται τα χόρτα με αποτέλεσμα να διατηρούν την υγρασία τους. Και οι δύο συνθήκες – θερμοκρασία και υγρασία – ευνοούν την ανάπτυξη μικροοργανισμών και το γρήγορο σάπισμα. Το ιδανικό, είναι να χρησιμοποιούμε μία θήκη ή ποδιά από βαμβακερό ύφασμα.

Δε θα πρέπει να ξεριζώνουμε τα χόρτα ή να τα κόβουμε από τη ρίζα. Θα πρέπει να κόβουμε μόνο τα φύλλα και τα βλαστάρια και πολλές φορές όχι όλα ώστε να δώσουμε την ευκαιρία να ξαναβλαστήσει. Αν ξεριζώσουμε το φυτό θα έχουμε κάνει μεγάλη ζημιά. Τη ρίζα κατά το καθάρισμα των χόρτων συνήθως την πετάμε. Αν όμως έχουμε φροντίσει να την αφήσουμε μέσα στη γη και κόψουμε μόνο τα φύλλα ή τα βλαστάρια, το φυτό θα ξαναβλαστήσει.

Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι τα μεγαλύτερα σε ηλικία χόρτα (μεγαλύτερα φύλλα και παχύτεροι βλαστοί), έχουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά, αλλά είναι σκληρότερα και θέλουν περισσότερη ώρα βράσιμο.

Θα πρέπει να επιλέξουμε τα χόρτα που μοιάζουν να είναι υγιή. Δε μαζεύουμε χόρτα που τα φύλλα τους είναι κιτρινισμένα ή εμφανώς ταλαιπωρημένα. Καθώς δε γνωρίζουμε το λόγο που το φυτό έχει αυτή την εικόνα, καλό είναι να το αποφύγουμε.

Δε μαζεύουμε όλα τα χόρτα που βρίσκουμε. Θα πρέπει πάντα να αφήνουμε απείραχτα χόρτα, ώστε να δώσουμε στη φύση την ευκαιρία να αναπαραχθεί. Έτσι θα βρίσκουμε πάντα χόρτα να μαζέψουμε.

Μαζεύουμε μόνο όσα χόρτα χρειαζόμαστε για μία ή δύο ημέρες. Δεν κάνουμε σπατάλη στους πόρους της φύσης, μαζεύοντας πολύ περισσότερα χόρτα από όσα μπορούμε να καταναλώσουμε όσο είναι φρέσκα. Μη ξεχνάτε ότι μετά το μάζεμα, θα πρέπει να τα καθαρίσετε κιόλας. Θα πρέπει δηλαδή να απασχοληθείτε αρκετά μέχρι τα χόρτα να φτάσουν στο πιάτο σας. Επίσης λάβετε υπόψη σας ότι τα χόρτα δε διατηρούνται στο ψυγείο (βρασμένα ή ωμά), για πολλές ημέρες. Άρα θα πρέπει να μαζεύετε μόνο όσα χόρτα μπορείτε να καταναλώσετε σε μία ή δύο ημέρες.

Πώς αποθηκεύουμε τα χόρτα;

Δεν πλένουμε τα χόρτα πριν τα αποθηκεύσουμε!

Όπως είπαμε και προηγουμένως, αποφεύγουμε όσο μπορούμε τη χρήση πλαστικής σακούλας. Αν όμως δε μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά, τότε βάζουμε τη σακούλα σε σκιερό μέρος μακριά από ήλιο. Επίσης αποφεύγουμε την αποθήκευση σε κλειστούς μη αεριζόμενους χώρους όπως το πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου.

Το ιδανικό είναι να βράσετε και να καταναλώσετε τα χόρτα την ίδια μέρα που θα τα μαζέψετε.

Αν όμως δε μπορείτε να κάνετε διαφορετικά, φυλάξτε τα στο κάτω μέρος του ψυγείου, μέσα σε πλαστικές σακούλες από τις οποίες έχετε αφαιρέσει όσο το δυνατόν περισσότερο αέρα.

Δεν πλένουμε τα χόρτα πριν τα αποθηκεύσουμε!

Το κείμενο αυτό αποτελεί συμπλήρωμα/σχολιασμό του άρθρου “Μάζεμα φαγώσιμων άγριων χόρτων” από τον κύριο Βασίλη Γιαχαλή.

Επειδή οι καιροί προδιαγράφονται δύσκολοι…  καλόν είναι νά ξέρετε καί λίγο περισσότερα πράγματα γιά τά χόρτα. Ίσως νά σάς φανούν χρήσιμα…

Πού φυτρώνουν τά φαγώσιμα (αγριό-)χόρτα, τά μή καλλιεργούμενα χόρτα;

Σχεδόν παντού, αλλά, δέν ευνοούνται όλα στόν ίδιο βαθμό κατά τόπο καί χρονιά.

Τό κοκκινοράδικο, γιά παράδειγμα, θά αναπτυχθή σέ χωράφι πού είχε οργωθή στήν προηγουμένη περίοδο, αλλά, καθώς τό χωράφι συνεχίζει νά παραμένη χέρσο, παύουν νά αναπτύσσωνται.

Στήν άλλη άκρη, τό πικροράδικο (μέ τό κίτρινο λουλουδάκι, σάν μικρή μαργαρίτα, καί τόν μεγάλο μίσχο του, χωρίς νά σηκώνεται από τό έδαφος) φυτρώνει μόνον σέ τόπο πού δέν καλλιεργείται γιά 10ετίες καί όπου ο χλοοτάπητας παραμένει πολύ χαμηλός!

Τά ασπροράδικα (μέ τόν ψηλό -κλαρωτό κορμό καί τά μικρά μπλέ λουλουδάκια σάν τσιμπούρια επάνω του), πολλαπλασιάζεται καί οργιάζει στίς καινουργιές – οργώματα μέ αργιλο-κοκκινόχωμα, αλλά συνεχίζει καί νά υπάρχη, φυτρώνοντας από τήν ίδια βαθειά του ρίζα καί, εφ’ όσον δέν πνίγεται από άλλα χόρτα, μεγαλώνει ακόμη καί στίς άκρες τών δρόμων.

Οι καυκαλίδες: από τό παρτέρι τού κήπου έως κόντρα στήν μάντρα τών αναβαθμίδων τών χωραφιών καί δίπλα στίς αφάνες πολύ παλιών χωραφιών.

Η ρόκα στά οικόπεδα καί τά πάρκα στό Μαρούσι φυτρώνει μόνη της, οι μαραθιές στήν Αχαΐα καί στα νησιά γεμίζουν τά χωράφια καί τίς άκρες τών δρόμων.

Τά “αγριοσπάνακα” στούς σαθρούς γκρεμνούς καί στά απόσκια τών δασών. Τά αγγιναράκια φυτρώνουν καί στίς σχισμές τής πέτρας- τού βράχου.

Σχεδόν παντού, …κάτι θά φυτρώνη… Αρκεί νά γνωρίζετε τό τι καί τό πού.

Τά περισσότερα είδη από τά φαγώσιμα χόρτα δέν απαιτούν καθόλου εύφορο έδαφος, αλλά, εφ’ όσον τά σηκώνη ο τόπος, θέλουν καί τόν δικό τους αέρα, νά μήν πνίγονται από τήν χλοώδη καί δενδρώδη βλάστησι.

Τό κάθε τι στό δικό του περιβάλλον καί ό,τι ευνοεί ο τόπος.

Τά νησιά είναι πιό ευνοημένα.  Τά γυμνά βουνά τους, όπου διαθέτουν λίγο χώμα, είναι γεμάτα από χόρτα. Λιγώτερα είδη, αλλά πολύ ζωντανά καί τροφαντά.

Τά εντατικά καλλιεργούμενα χωράφια, όπως καί εκείνα πού δουλεύονται συχνά καί βαθειά μέ πολύστροφη φρέζα, είναι τά πιό κατεστραμένα γιά τά χόρτα. Εκεί, μόνον συγκεκριμένα είδη από χόρτα -ζιζάνια θά φυτρώσουν, άλλά, κανένα φαγώσιμο!

Ένας από τους βοηθούς μου. Δε με φοβάται πλέον. Ζούμε εν ειρήνη. Κάθε φορά που σκαλίζω είναι από δίπλα και τρώει όλα τα σκουλικάκια.

Πότε μαζεύουμε χόρτα;

Γενικά, μετά τίς σημαντικές πρώτες βροχές, αφ’ ότου έχουν φυτρώση καί μεγαλώση λίγο, μέχρις ενωρίς τήν άνοιξι, πρίν άν ξεβλαστήσουν. Τά περισότερα είδη χόρτων, απ’ αυτά πού λαχανεύονται, φυτρώνουν καί αρχίζουν νά αναπτύσσωνται μετά τίς πρώτες βροχές. Ελάχιστα είδη μεγαλώνουν μέ τήν αρχή τής ανοίξεως, (π.χ. οι αφαλλαρίδες, ασκολιμπριά κ.ά.).

Τήν άνοιξι, γενικά,  μπορείτε νά μαζέψετε βλαστάρια μόνον από συγκεκριμένα χόρτα, (άν καί, προτιμώτερον,  τότε μαζεύετε οβριές καί σπαράγγια!). Στήν όψιμη περίοδο (από τήν άνοιξι έως τόν Ιούνιο), χόρτα τρυφερά, (όχι βλαστάρια), θά εύρετε μόνον σέ φρεσκο-οργωμένα χωράφια, τά οποία όμως θά τείνουν νά ξεβλαστήσουν γρήγορα.

Προσοχή: στήν αρχή τής ανοίξεως κάποια χόρτα (π.χ. οι μοσχούλες, κάνουν λουλουδάκι σάν τής ανεμώνης), καθώς ετοιμάζονται νά ξεβλαστώσουν, πικρίζουν παρά πολύ, σκέτο “δηλητήριο”! Δέν θά αντέξετε τήν πίκρα, γιά νά φάτε φρικασέ μέ τέτοια χόρτα!

Πιό νόστιμα χόρτα;

Τά πιό νόστιμα χόρτα, αναλόγως τής εποχής, είναι εκείνα τού φθινοπώρου καί εκείνα στά οργώματα πρός τό τέλος τής ανοίξεως. Οι πολλές βροχές, τό νεροπλάγγιασμα, αδυνατίζουν τήν γεύσι τους. Αντίστοιχα, στόν χειμώνα, περιοχές – περίοδοι  πού δέχονται ή συγκρατούν λιγότερα νερά καί περισσότερον ήλιο, δίνουν πιό νόστιμα χόρτα.

Επίσης, πιό νόστιμα είναι τά χόρτα πού είναι μοναχικά (δέν πνίγονται από άλλα καί απλώνουν σάν χταπόδι στό έδαφος) καί ιδιαίτερα εκείνα πού  γίνονται σέ έδαφος ελαφρώς αλκαλικό.

Άν θέλετε νά κρίνετε τήν διαφορά πού κάνει ο τόπος, ως πρός τήν νοστιμιά τών χόρτων του, δοκιμάσετέ τα ανάλατα.

Από που μαζεύουμε χόρτα; καί ποία χόρτα μαζεύουμε;

Τήν πρότασι τού φίλου:

“Θα πρέπει να μαζεύουμε άγρια χόρτα από όσο το δυνατόν πιο απόμερα μέρη. Μέρη μακριά από ανθρώπινες δραστηριότητες. Αποφεύγουμε να μαζέψουμε χόρτα από μέρη κοντά σε δρόμους, από καλλιεργήσιμα χωράφια, από μέρη κοντά σε βιομηχανικές περιοχές.

Προσπαθούμε να βρούμε μέρη όπου δεν υπάρχει μόλυνση από καυσαέρια, φυτοφάρμακα, λιπάσματα.”

θά τήν έκρινα ως τεριμμένη, ούτε ως γενική, μή δέ ως ειδική.

Ναί, γενικά, δέν μαζεύεις χόρτα από τόπο βεβαρυμένο από λιπάσματα καί κυρίως από φυτοφάρμακα.

Τό καλλιεργημένο τού εδάφους, ή/καί σέ συνδυασμό μέ τήν τοπική οργιώδη χλοώδη ανάπτυξι, προδίδει – δείχνει χρήσι λιπασμάτων. Τήν επιβάρυνσι από τά φυτοφάρμακα  θά πρέπη νά τήν “ψιλλιαστής”, ή τουλάχιστον νά τήν “ψάξης”.

Δέν θά μαζέψης, γιά παράδειγμα, ποτέ χόρτα από μιά βαμβακιά, αλλά, δέν υπάρχει προφανής λόγος νά μή μαζέψης χόρτα από μιά καλαμιά όπου τήν προηγουμένη χρονιά είχαν σπείρει κριθάρι – σιτάρι, ή από μιά βικιά, (ο βίκος ελάχιστα λιπαρίζεται καί ποτέ δέν ραντίζεται!).

Επίσης, σέ καμμιά περίπτωσι δέν μαζεύεις χόρτα κοντά σέ κολώνες μέ υποσταθμό τού ρεύματος, ούτε όταν διαπιστώσης γενικευμένο κιτρινοφύλλιασμα (ενδεχόμενως ραντισμένα).

Γενικά τό “ψάχνεις”, αλλά κοιτάζεις καί τούς ντόπιους!

Προσωπικά, σέ ένα χωράφι όπως στήν ανωτέρω εικόνα, δέν θά ημπορούσα νά μαζέψω χόρτα. Είτε λόγω εποχής, ή λόγω ευφορίας τού εδάφους, θά εδυσκολευόμουν νά μαζέψω τέτοια χόρτα, ακόμη καί νά  διαλέξω ποία, (εννοώ εκείνα πού άπτονται τού εδάφους, όχι ρόκα, μάραθα καί αντίστοιχα).

Προτιμάτε χωράφια – τόπους μέ πολύ αραιά καί πολύ χαμηλη κάλυψι από χλοώδη βλάστησι. Τά χόρτα πού γιά όποιον δήποτε  λόγο φυτρώνουν καί αναπτύσσονται μαζικά, χωρίς νά απλώνουν χάμω δέν είναι τόσον νόστιμα. Ακόμη, θά πρέπη νά ξέρης πολύ καλά νά διακρίνης καί νά τά διαλέξης σέ αυτήν τήν περίπτωσι.

Μαζεύετε τά χορτα πού απλώνουν χάμω σάν χταπόδι, έχουν στενό καί κατσαρό μαλακό φύλλο. Άν δέ ξέρετε, δές τε καί τί προτιμούν νά τρώνε απ’ αυτά περισσότερον τά ζωντανά τών χωρικών στήν βοσκή τους. Κάποια τά γλύφουν ως τήν ρίζα, (καί δέν κάνουν λάθος!).

Πώς μαζεύουμε τα χόρτα;

Προτιμάτε νά έχετε ένα μαχαίρι λίγο πριονωτό, ειδικά γιά συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η πλαστική σακκούλα διευκολύνει στήν μεταφορά, αλλά, ένας κουβάς, καλάθι είναι πιόπρακτικό στό μάζεμα.

“… Δε θα πρέπει να ξεριζώνουμε τα χόρτα ή να τα κόβουμε από τη ρίζα. Θα πρέπει να κόβουμε μόνο τα φύλλα και τα βλαστάρια και πολλές φορές όχι όλα ώστε να δώσουμε την ευκαιρία να ξαναβλαστήσει ….”

Δέν γίνεται! Δέν μπορείς νά μαζέψης φύλλα. Θά τό κόψης μέ τόν μίσχο στό επάνω μέρος τής ρίζας (στό πικροράδικο καί σέ κάποια άλλα βαθύρριζα, τό σημείο τούτο είναι πιό βαθειά, πάει σάν χωνί). Δέν γίνεται αλλοιώς. Πολύ ελάχιστα χόρτα ξαναπετάνε από τήν ρίζα τους, (τά βαθύρριζα καί εκείνα πού φυτρώνουν από τήν ίδια ρίζα). Τά περισσότερα έχουν ρίζα μιάς εποχής.

Όμως,  μπορούμε νά τά ξεμοναχιάσουμε, ή …

“…. Δε μαζεύουμε όλα τα χόρτα που βρίσκουμε. Θα πρέπει πάντα να αφήνουμε απείραχτα χόρτα, ώστε να δώσουμε στη φύση την ευκαιρία να αναπαραχθεί. Έτσι θα βρίσκουμε πάντα χόρτα να μαζέψουμε…”

…. καί καθώς έλεγε μιά χωριάτισα στήν νύμφη της: “….. στά τρία, θά αφήνης τό ένα, κόρη μου…..!” Όχι διότι θά τήν ελλείπονταν τά χόρτα, (γεμάτος ο τόπος ήταν), αλλά τό είχε ως αρχή! Καί πάντοτε διεσκορπούσε παντού τίς κλάρες από τά ραδίκια καί σπόρια από καυκαλίδες. Ήταν όμως καί εποχές πού 2-3 φορές τήν εβδομάδα είχαμε ως κύριο φαγητό τά χόρτα, μαγειρεμένα σκέτα, ή πίτα στήν θράκα…! Καί έπρεπε νά υπάρχουν, ακόμη καί όταν εξέλειπαν οι λόγοι τής φτώχειας, (άν δέν ξανάρθουν!).

Πώς αποθηκεύουμε τα χόρτα;

Προσοχή, πρώτα απ’ όλα: Μήν επιχειρήσετε νά αποθηκεύσετε τά χόρτα πού μαζεύονται (έως καί μιά εβδομάδα)  μετά από παγετούς . Δέν διατηρούνται καθόλου!

“Δεν πλένουμε τα χόρτα πριν τα αποθηκεύσουμε! …”

… θά έλεγα, μάλλον, ποτέ δέν τά πλένεις πρίν τά καθαρίσης. Θά γίνουν σάν τά καβουράκια!

Ακαθάριστα δέν διατηρούνται σχεδόν καθόλου. Η ελαχίστη ρίζα θά τραβήξη καί θά στεγνώση τά φύλλα. Άν τά πλύνετε (καθαρισμένα), νά τά στεγνώσετε πολύ καλά. Οι παλιές χωριάτισες, ακόμη, αφού τά έπλεναν γιά νά τά μαγειρέψουν, πρώτα, τά εστέγνωναν στόν ήλιο!

Μπορείτε προσωρινά νά τά βάλετε σέ μιά νάϋλον σακκούλα στό ψυγείο , τυλιγμένα – σκεπασμένα μέ μιά βρεγμένη πετσέτα έξω, πάντοτε στεγνά .

….άν καί τό ψάρι, τά χόρτα, ή σπλήνα καί τό (χωριάτικο) κοτόπουλο, τρώγονται πάντοτε φρέσκα, καί όχι απλώς νωπά…..

ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Το κείμενο αυτό αποτελεί συμπλήρωμα/σχολιασμό από τον κύριο Βασίλη Γιαχαλή 

Το άρθρο Μαζεύοντας Φαγώσιμα Άγρια Χόρτα εμφανίστηκε πρώτα στο Do-it.gr: Αυτάρκεια, DIY Κατασκευές & Επιβίωση.