Ο χειμώνας είναι καθ’οδόν και τα αμπέλια διανύουν μια κρίσιμη περίοδο πολλών σημαντικών εσωτερικών διεργασιών για την εισαγωγή τους στο λήθαργο.
Καθώς η θερμοκρασία πέφτει και οι μέρες γίνονται συντομότερες, εμφανίζεται μια αξιοσημείωτη φυσιολογική αλλαγή μέσα στο αμπέλι που του επιτρέπει να υπομείνει τους κρύους χειμωνιάτικους μήνες.
Τα φύλλα σταδιακά από πράσινα γίνονται κίτρινα πριν τελικά αποκοπούν από το φυτό. Το αμπέλι μέχρι τώρα έχει ήδη διακόψει κάθε μεταβολική διαδικασία και έχει σταματήσει να παράγει ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης.
Από εδώ και μπρος το φυτό βασίζεται αποκλειστικά στην αποθηκευμένη ενέργεια που έχει συγκεντρώσει καθ’όλη την διάρκεια της καλλιέργειας. Πολύ σημαντικά αυτά τα αποθέματα ενέργειας τα οποία θα είναι αυτά που τελικά θα βγάλουν τους αμπελώνες από το χειμερινό λήθαργο.
Καθώς τα αμπέλια προετοιμάζονται για τις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα, διάφορες χημικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό τους θα είναι αυτές που θα τους παράσχουν την απαιτούμενη προστασία.
Το νερό στο εσωτερικό του κυτταρικού ιστού του φυτού μπορεί να παγώσει κατά τη διάρκεια του χειμώνα, προκαλώντας τη διάρρηξη των κυττάρων και κατά συνέπεια την καταστροφή της αμπέλου.
Στην ουσία οι παραπάνω ενώσεις μειώνουν το σημείο πήξης του νερού και επιτρέπουν στα περιεχόμενα των κυττάρων να υπερψύχονται χωρίς να σχηματίζουν καταστροφικούς κρυστάλλους πάγου.
Η διαδικασία εγκλιματισμού ξεκινάει πολύ πριν εμφανιστούν οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά οι κλειστοί οφθαλμοί σκληραγωγούνται ακόμη περισσότερο από την εμφάνιση των χαμηλών θερμοκρασιών κατά την ψυχρότερη περίοδο του χειμώνα.
Το φθινόπωρο, οι πράσινοι βλαστοί γίνονται καφέ από τη βάση προς τα έξω και προς τις κορυφές των βλαστών καθώς σχηματίζεται ο φλοιός του καμβίου (ένας δακτύλιος κυττάρων έξω από το φλοίωμα), δημιουργώντας έτσι ένα στρώμα ανθεκτικό στο νερό, το περίδερμα. Καθώς αυτά τα κύτταρα παράγονται και τελικά πεθαίνουν, γίνονται αδιαπέραστα από το νερό.
Οι οφθαλμοί είναι μόνο ασθενώς συνδεδεμένοι με το αγγειακό σύστημα της αμπέλου, το οποίο απομονώνει τους ιστούς των οφθαλμών και περιορίζει τις δυνατότητες πρόσληψης νερού.
Κατά την πτώση των φύλλων, οι οφθαλμοί είναι μέτρια σκληραγωγημένοι στο ψύχος και μπορούν να επιβιώσουν θερμοκρασίες που κυμαίνονται από -15° έως -6° C.
Μετά την εμφάνιση των ακόμη χαμηλότερων θερμοκρασιών, οι οφθαλμοί σκληραγωγούνται περαιτέρω στο κρύο μέσω της αποξήρανσής τους και της ανακατανομής του νερού στους μεσοκυττάριους χώρους.
Καθώς ο πάγος σχηματίζεται έξω από τα κύτταρα, η διαφορική πίεση ατμών αντλεί νερό από τα κύτταρα και πάνω στην επιφάνεια των κρυστάλλων πάγου. Η διαδικασία αυτή συσχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την έκθεση της αμπέλου σε χαμηλές χειμερινές θερμοκρασίες. Όσο ένα πρέμνο εκτίθεται σε χαμηλότερες θερμοκρασίες μέχρι ενός ορισμένου ορίου, τόσο περισσότερο αντοχή αποκτά στο ψύχος.
Ο ίδιος ο παραγωγός όμως θα πρέπει και αυτός να βοηθήσει τα φυτά του κατά τη χειμερινή περίοδο με τους παρακάτω τρόπους:
Κλάδεμα: ίσως η σημαντικότερη καλλιεργητική πρακτική
Το κλάδεμα του αμπελιού είναι από τις σπουδαιότερες καλλιεργητικές εργασίες και επηρεάζει όχι μόνο την παραγωγή της χρονιάς αλλά και των επόμενων.
Το χειμωνιάτικο κλάδεμα διακρίνεται:
Το κλάδεμα του αμπελιού γίνεται, κατά κανόνα, κάθε χρόνο και πρέπει ο κλαδευτής πέρα από τη δεξιοτεχνία, να σκέφτεται και να κρίνει πριν από κάθε ενέργειά του.
Το κλάδεμα είναι απαραίτητο αρχικά για τη διαμόρφωση του πρέμνου καθώς και για τη σωστή ρύθμιση της παραγωγής και της διατήρησης του σχήματος του πρέμνου.
Κλάδεμα διαμόρφωσης:
Εφαρμόζεται στα νεαρά αμπέλια τα πρώτα 2-3 χρόνια ανάλογα με την ποικιλία, το έδαφος, το κλίμα και τα μέσα καλλιέργειας.
Από τα σχήματα διαμόρφωσης ξεχωρίζουν τρία βασικά:
Κλάδεμα καρποφορίας:
Το κλάδεμα καρποφορίας εφαρμόζεται κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια της χειμέριας ανάπαυσης των πρέμνων και μετά από το 3ο ή 4ο έτος φύτευσης. Λαμβάνεται πάντοτε μέριμνα ώστε η βλάστηση του πρέμνου να είναι προσαρμοσμένη σε σχέση με το οικολογικό περιβάλλον. Παρακάτω, τα συστήματα χειμερινού κλαδέματος:
Πριν αποφασίσει κανείς ποιο σύστημα κλαδέματος να εφαρμόσει τελικά, θα πρέπει να λάβει υπ’όψιν τους παρακάτω παράγοντες:
Π.χ. στην ποικιλία Σουλτανίνα δεν είναι καρποφόροι οι τρεις πρώτοι λανθάνοντες οφθαλμοί από τη βάση της κληματίδας, εφαρμόζεται έτσι υποχρεωτικά μακρό ή μεικτό σύστημα καρποφορίας.
Η θερμοκρασία και η κατανομή των βροχοπτώσεων επηρεάζουν το σύστημα κλαδέματος, κυρίως σε μη αρδευόμενους αμπελώνες. Σε ξηρές και θερμές περιοχές συνιστάται βραχύ κλάδεμα για διατήρηση της ισορροπίας βλάστησης και φορτίου.
Το έδαφος επηρεάζει κυρίως μέσω της υδατοϊκανότητας και υδατοχωρητικότητας αυτού και δευτερευόντως διά της γονιμότητάς του. Σε υγρά εδάφη εφαρμόζεται συνήθως μακρό κλάδεμα καρποφορίας.
Πηγή – vinegrek.com
Intro: Η προετοιμασία για ακραία σενάρια στην Ελλάδα δεν αποτελεί υπερβολή· αποτελεί αναγκαία στρατηγική επιβίωσης…
Η Ελλάδα αποτελεί μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες της Ευρώπης, γεγονός που καθιστά απαραίτητο…
Το off-grid στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον εναλλακτική επιλογή λίγων, αλλά στρατηγική λύση για όσους…
Το urban survival στην Ελλάδα δεν αποτελεί σενάριο επιστημονικής φαντασίας· αποτελεί αναγκαιότητα για κάθε κάτοικο…
Η αυτάρκεια νερού αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες δεξιότητες για όσους ενδιαφέρονται για επιβίωση,…
Η αυτάρκεια για οικογένειες δεν είναι απλώς μια μόδα, αλλά μια στρατηγική ζωής που μπορεί…
