Τα λυθρίνια – Ψάρεμα

Ανήκει στην οικογένεια των σπαρίδων (sparidae) και στο λεπτό και επίμηκες σώμα του συναντώνται όλες οι αποχρώσεις του ροζ, του κόκκινου και του ασημί. Το λυθρίνι είναι αδιαμφισβήτητα ένα από τα πιο όμορφα μικρά ψάρια που απαντάται στις ελληνικές θάλασσες και, μάλιστα, σε αφθονία. Παρότι ανήκει στα παμφάγα είδη, είναι αρκετά ιδιότροπο και επιλεκτικό στο θέμα της τροφής του.

Αυτό είναι κάτι που πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους οι επίδοξοι αλιείς, καθώς για να πιάσει κανείς λυθρίνι θέλει προσοχή στην τεχνική ψαρέματος και στην επιλογή δολώματος. Με λίγα λόγια, στο λυθρίνι πρέπει να «προσφέρεις» αν όχι ζωντανό, τουλάχιστον φρέσκο δόλωμα, αλλάζοντας τακτικά τη δόλωση του αγκιστριού. Το μόνο σίγουρο είναι ότι από το φθινόπωρο τα λυθρίνια φτάνουν σε ικανοποιητικό βάρος και ο χειμώνας είναι η καλύτερη εποχή για αποδοτικές ψαριές.

Στα ρηχά

Από τον Ατλαντικό Ωκεανό (Νορβηγία, Μεγάλη Βρετανία), τα Κανάρια νησιά και, φυσικά, τη Μεσόγειο, το λυθρίνι είναι ένα ψάρι που απαντάται σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για τις χώρες της Μεσογείου, μάλιστα, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, είναι ένα αλίευμα με μεγάλη εμπορική σημασία. Συναντάται συνήθως σε βάθος από 20 με 100 μέτρα, ενώ έχει εντοπιστεί και σε μεγαλύτερα βάθη 200-300 μέτρων, με τάση τον χειμώνα να βγαίνει σε παράκτιες περιοχές στα 15 μέτρα βάθος ή και σε πιο ρηχά νερά. Επιπλέον, το λυθρίνι μπορεί να το συναντήσουμε και μέσα σε λιμάνια (σ.σ. σε τέτοια σημεία μπορεί να φτάσει και στα 45 εκατοστά μήκος).

Όπως μας λένε ερασιτέχνες αλιείς, «το λυθρίνι ζει σε κοπάδια όπου για κατοικία τους προτιμούν τις τραγάνες (σ.σ. σκληρός, πετρώδης βυθός με αραιή βλάστηση από θαλασσόχορτα)». Αυτού του είδους οι βυθοί είναι και οι καλύτεροι για ψάρεμα λυθρινιού, ενώ όπως συμπληρώνουν «ανάλογα με το βάθος υπάρχουν και οι κατάλληλες ώρες για να βγάλεις λυθρίνια». Στα πιο ρηχά νερά ενδείκνυται το ψάρεμα, κυρίως, τις πρωινές ή τις απογευματινές ώρες, ενώ σε μεγαλύτερα βάθη τις μεσημεριανές και τις βραδινές ώρες.

Καθετή από σκάφος

Η καθετή από σκάφος θεωρείται η καλύτερη μέθοδος ψαρέματος και είναι συνυφασμένη με το λυθρίνι. Για να πιάσουμε το ψάρι της καθετής, λοιπόν, χρειάζεται αόρατη πετονιά τόσο για τη μάνα (βασική πετονιά 0,26 χιλιοστά) όσο και για τα παράμαλλα (πετονιά που δένεται πάνω στη μάνα από 0,22-0,25 χιλιοστά και μήκος 0,60-0,80 εκατοστά). Κατάλληλα αγκίστρια είναι τα μικρά με μικρό στέλεχος, ενώ για βαρίδια χρησιμοποιούμε τύπου καμπάνας για διπλάρι ή τύπου ελιάς περαστό για μονάγκιστρο. Παρά το μικρό του μέγεθος, το λυθρίνι είναι δυνατό ψάρι και απαιτεί υπομονή και προσοχή για να το ανεβάσουμε στη βάρκα και να μην το χάσουμε.

Παραγάδι

Το ψάρεμα λυθρινιού με παραγάδι πραγματοποιείται συνήθως από τα 25 μέτρα μέχρι τα 80 μέτρα βάθος και για να μην υπάρχουν τραυματισμοί στα χέρια από το τράβηγμα καλό είναι η μάνα να είναι πετονιά μεσαίας διαμέτρου, περίπου 0,80 χιλιοστά, και νάιλον. Τα κατάλληλα παράμαλλα είναι διαμέτρου 0,35 χιλιοστών και μήκους 1-1,30 εκατοστών. Κατάλληλα αγκίστρια για παραγάδι λυθρινιού είναι τα νούμερο 4, 5, 14 και 15. Το λυθρίνι μπορείς να το ψαρέψεις και με καλάμι από τη στεριά.

Δολώματα

Το λυθρίνι είναι ιδιότροπο ως ψάρι και δεν τσιμπάει εύκολα. Του αρέσουν τα εκλεκτά ζωντανά δολώματα ή όσο πιο φρέσκα και ποιοτικά μπορούμε να προμηθευτούμε. Επίσης, αν στο δόλωμα έχει ήδη επιτεθεί ένα άλλο ψάρι, το λυθρίνι δεν πρόκειται να ορμήσει και δεν είναι λίγες φορές που μπορεί «διακριτικά» να φάει το δόλωμά μας χωρίς να το πάρουμε χαμπάρι. Γι’ αυτό και ο ψαράς πρέπει να οπλιστεί με υπομονή.

Το ζωντανό καραβιδάκι και η μικρή γαρίδα είναι τα πλέον κατάλληλα δολώματα (κυρίως για την καθετή), ενώ στις δεύτερες προτιμήσεις του είναι το σκουλήκι σαμάρι, ο σωλήνας, το φρέσκο καλαμάρι, θράψαλο ή σουπιά (κυρίως για παραγάδι) και το ψαροδόλι.

Με λίγα λόγια

Το ερμαφρόδιτο (πρωτόγυνο) λυθρίνι ξεκινάει τη ζωή του ως θηλυκό φτάνοντας τα 13 εκατοστά μήκος, ενώ από τα 16 εκατοστά και μετά αλλάζει φύλο σταδιακά έως ότου φτάσει τα 23 εκατοστά, όπου το σύνολο του πληθυσμού είναι αρσενικά. Υπάρχει βέβαια και ένα αξιοσημείωτο ποσοστό, της τάξης του 17%, που παραμένει θηλυκό σε όλη του τη ζωή. Το σύνηθες μήκος του κυμαίνεται από 10 έως 30 εκατοστά, ενώ το βάρος του από 1 έως 3 κιλά.

Η αναπαραγωγή του διαρκεί από την άνοιξη έως το φθινόπωρο, ενώ οι καιρικές συνθήκες προσδιορίζουν το εάν θα έχει μία ή δύο αναπαραγωγικές περιόδους. Σε περιοχές όπου επικρατούν μεγάλες περίοδοι βροχόπτωσης (συνθήκες που αγαπούν τα λυθρίνια), παρατηρούνται δύο αναπαραγωγικές περίοδοι.

Εργαλεία – υλικά

Οι πετονιές σίγουρα θα πρέπει να είναι αόρατες, και για την κατασκευή της μάνας αλλά και για τα παράμαλλα.
Η μάνα θα πρέπει να έχει διάμετρο όχι πιο πάνω από 0,26 χιλ., ενώ τα παράμαλλα 0,22-0,25 χιλ.
Το μήκος του παράμαλλου θα πρέπει να είναι μεγάλο, 0,60-0,80 εκατοστά.
Τα αγκίστρια θα πρέπει να είναι μικρά, με μικρή κοιλιά και μικρό στέλεχος.

Συμβουλές

Είναι ψάρι της καθετής και οι παλαιότεροι ψαράδες έλεγαν ότι αν το λυθρίνι εξαφανιστεί, τότε δεν θα υπάρχει και η καθετή.
Ήθελαν να τονίσουν τη σημασία που έχει το ψάρι αυτό για τους λάτρεις της καθετής.
Είναι ψάρι πανέξυπνο και δύσκολα το ανεβάζεις στο σκάφος. Επίσης, θεωρείται και πολύ δυνατό ψάρι και πολύ εύκολα το χάνουμε
αν δεν είμαστε προσεκτικοί.
Τα δολώματά μας θα πρέπει να είναι φρέσκα και τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουμε θα πρέπει απαραίτητα να είναι ποιοτικώς άριστα.
Τονίζω ότι θα πρέπει να είναι ταυτόχρονα και λεπτά αλλά και δυνατά εργαλεία.
Τονίζω εδώ ότι η κατασκευή της αρματωσιάς με διπλάρι ή μονάγκιστρο θα πρέπει να γίνει με τέτοιον τρόπο ώστε να μη γίνεται
εύκολα αντιληπτή από το ψάρι. Οπότε, σε αυτές τις περιπτώσεις, και ειδικά για το ψάρεμα του λυθρινιού, αποφεύγουμε να
στολίζουμε τις αρματωσιές μας με εργαλεία που δεν είναι απαραίτητα. Τέλος, για το βαρίδι επιλέγουμε είτε τύπου καμπάνας,
αν πρόκειται να χρησιμοποιήσουμε διπλάρι, ή τύπου ελιάς περαστό, αν η επιλογή μας είναι το μονάγκιστρο.
Το λυθρίνι είναι ψάρι καχύποπτο και γενικά μίζερο και δεν τσιμπάει εύκολα, οπότε σίγουρα πρέπει να έχουμε αρκετή υπομονή για να το πιάσουμε.
Σπάνια θα αισθανθούμε τσίμπημα δυνατό από το λυθρίνι. Τις πιο πολλές φορές τρώει το δόλωμά μας και εμείς αναρωτιόμαστε πού πήγε.
Έχει πολύ ελαφρύ τσίμπημα, που ίσα-ίσα το νιώθουμε. Εκείνη τη στιγμή θα πρέπει να το καρφώσουμε για να το παγιδεύσουμε.
Εάν ψαρεύουμε καθετή με το χέρι, τότε η αίσθηση της αφής παίζει σπουδαίο και αποφασιστικό ρόλο για το ψάρεμα του λυθρινιού.
Αν ψαρεύουμε καθετή με καλάμι, τότε θα πρέπει να παρακολουθούμε και να διαβάζουμε καλά τα ελαφρά χοροπηδήματα της μύτης.
Το ψάρεμα των λυθρινιών σε μεγαλύτερα βάθη γίνεται ακόμη δυσκολότερο, γιατί και οι πιο μικρές τσιμπιές χάνονται και δεν φτάνουν
ποτέ σε εμάς. Εκεί σίγουρα η εμπειρία στο ψάρεμα αυτό φέρνει και την επιτυχία.

Κατασκευή αρματωσιάς με διπλάρι

Για την κατασκευή της αρματωσιάς θα χρειαστούμε πετονιά αόρατη με διάμετρο τουλάχιστο 0,25 χιλιοστών, που θα είναι η μάνα.
Το μήκος της να είναι 2 μέτρα. Τα παράμαλλα θα πρέπει να έχουν μήκος 0,50-0,60 εκατοστά, αόρατα, ενώ η διάμετρός τους να είναι 0,22-0,25 χιλιοστά.
Τα αγκίστρια θα πρέπει να είναι το κάτω μικρότερο, Νο. 6, ίσιο, κοντόλαιμο, ενώ το επάνω, που θα είναι και κράκτης, να είναι Νο. 5, ίσιο, κοντόλαιμο.
Σημειώνεται ότι το κάτω αγκίστρι είναι αυτό που ψαρεύει. Σπανίως θα πιαστεί ψάρι στο επάνω αγκίστρι.
Το βαρίδι να είναι τύπου καμπάνας με στριφτάρι και το βάρος αναλόγως του επιλεγμένου βάθους
(βλέπε σχήματα 1 & 3 σε περίπτωση κατασκευής αρματωσιάς με 3 παράμαλλα).
Η απόσταση των παράμαλλων επάνω στη μάνα πρέπει να είναι ίση και λίγο μεγαλύτερη από το μήκος τους.
Η κατασκευή αυτή είναι κατάλληλη για μικρά έως και μεσαία βάθη, μέχρι 40 μέτρα.
Για μεγαλύτερα βάθη θα χρειαστούμε οπωσδήποτε πιο δυνατά εργαλεία.

Κατασκευή αρματωσιάς με μονάγκιστρο

Για την κατασκευή του μονάγκιστρου θα χρειαστούμε και πάλι άριστα σε ποιότητα εργαλεία. Η μάνα θα είναι από αόρατη πετονιά μήκους
ενός μέτρου και διαμέτρου 0,25 χιλιοστών. Το παράμαλλο καλό θα είναι να έχει μήκος 0,80-0,85 εκατοστά, αόρατο φυσικά, ενώ το βαρίδι
θα είναι τύπου ελιάς, 40-50 γρ. αν ψαρεύουμε σε μικρά ως και μεσαία βάθη. Το στριφτάρι που θα ενώσει τη μάνα με το παράμαλλο θα πρέπει
να είναι μικρό αλλά ενισχυμένο, κατά προτίμηση χρώματος μαύρου (βλέπε σχήμα 2).

Πηγή: Το αλφαβητάρι των ψαριών – Γιώργος Τσώνης