Πόσες ώρες ψύχους χρειάζονται τα δέντρα τον χειμώνα

Η παγωνιά ή γενικότερα το κρύο του χειμώνα είναι απαραίτητο για την ανθοφορία πολλών καρποφόρων δέντρων.

Τα έχουν ανάγκη να συγκεντρώσουν συγκεκριμένες ώρες ψύχους για να αναπτυχθούν ομαλά.

Η διαδικασία αυτή συνδέεται με τη φάση του ληθάργου αρκετών καρποφόρων δέντρων, κυρίως φυλλοβόλων κατά την περίοδο του χειμώνα και την επικείμενη ενεργοποίηση της ανοιξιάτικης ανθοφορίας.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι κάθε καρποφόρο δέντρο έχει διαφορετικές απαιτήσεις σε ψύχος για να εξασφαλίσουμε ικανοποιητική ανθοφορία και παραγωγή.

Ακόμα και για το ίδιο δέντρο, ανάλογα την ποικιλία, υπάρχουν διαφορετικές απαιτήσεις σε ώρες ψύχους που θα πρέπει να ικανοποιηθούν ώστε να επιτύχουμε μία καλή ανθοφορία.

Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά πως το κρύο του χειμώνα συντελεί στην καρποφορία των δέντρων καθώς και ποιες είναι οι ανάγκες σε ψύχος κάθε καρποφόρου δέντρου ξεχωριστά.

Πολλές φορές έχουμε ακούσει καλλιεργητές καρποφόρων δέντρων στη χώρα μας να ανησυχούν όταν ο χειμώνας είναι ήπιος και το κρύο δεν είναι επαρκές.

Το κρύο του χειμώνα είναι βασική προϋπόθεση για να έχουμε σημαντική παραγωγή των καρποφόρων δέντρων καθώς συντελούν στην υλοποίηση βασικών λειτουργιών όπως αναφέρουμε παρακάτω:

α) Διακοπή του λήθαργου στα καρποφόρα δέντρα: Πολλά φυλλοβόλα καρποφόρα δέντρα, όπως η μηλιά, η αχλαδιά, η κερασιά, η ροδακινιά και η βερικοκιά, εισέρχονται σε χειμερινό λήθαργο για να προστατευθούν από τις χαμηλές θερμοκρασίες. Για να “ξυπνήσουν” την άνοιξη και να αρχίσουν να ανθοφορούν, πρέπει να εκτεθούν σε συγκεκριμένο αριθμό ωρών ψύχους θερμοκρασιών μεταξύ 0°C και 7°C.

β) Ομοιόμορφη και πλούσια ανθοφορία των καρποφόρων δέντρων: Αν τα καρποφόρα δέντρα δεν εκτεθούν σε επαρκές κρύο, η άνθηση μπορεί να παρουσιάσει ανωμαλίες και ανεπάρκειες, κάτι που μπορεί να συντελέσει σε μειωμένη καρπόδεση και κακή παραγωγή των καρποφόρων δέντρων.

γ) Ενεργοποίηση ενζύμων και ορμονών των καρποφόρων δέντρων: Το κρύο του χειμώνα επιδρά σε ορμόνες των καρποφόρων δέντρων όπως η αυξίνη και η γιββερελλίνη, που ρυθμίζουν την έξοδο από τον λήθαργο και την ανάπτυξη νέων οφθαλμών.

Το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, η ερημοποίηση και η επέκταση των ξηροθερμικών συνθηκών, εντείνει την ανησυχία για τις καλλιέργειες των καρποφόρων δέντρων στην χώρα μας.

Αν δεν υπάρξει αρκετό κρύο, σε κάποιες περιπτώσεις, τα καρποφόρα δέντρα μπορεί να ανθίσουν νωρίς λόγω ήπιων θερμοκρασιών του χειμώνα, με αποτέλεσμα οι ανθοφόροι οφθαλμοί να καταστραφούν από μεταγενέστερους παγετούς.

Σε άλλες περιπτώσεις, τα καρποφόρα δέντρα εμφανίζουν παρατεταμένη ανάπτυξη φύλλων εις βάρος της ανθοφορίας, καθυστερημένη και άνιση ανθοφορία με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν μειωμένη καρποφορία και χαμηλής ποιότητας καρπούς. .

Τα καρποφόρα δέντρα διαχωρίζονται με βάση τις ανάγκες τους σε ψύχος (chilling hours), δηλαδή τις ώρες που απαιτούν θερμοκρασίες μεταξύ 0°C και 7°C για να σπάσει ο λήθαργος και να ανθοφορήσουν κανονικά την άνοιξη.

Αυτά τα καρποφόρα δέντρα απαιτούν ψυχρούς χειμώνες για να καρποφορήσουν ικανοποιητικά. Είναι κατάλληλα για ορεινές περιοχές ή για περιοχές με ψυχρό ή ηπειρωτικό κλίμα.

Τα συγκεκριμένα καρποφόρα δέντρα μπορούν να αναπτυχθούν σε θερμότερα κλίματα με ήπιους χειμώνες και να δώσουν σημαντική παραγωγή.

Η λίστα των καρποφόρων δέντρων αυτής της κατηγορίας μπορούν να ευδοκιμήσουν σε τροπικά ή υποτροπικά κλίματα, όπου οι θερμοκρασίες σπάνια πέφτουν κάτω από 10°C.

Ανάλογα με τις ανάγκες σε ψύχος ενός δέντρου, επιλέγουμε ποικιλίες που ταιριάζουν στο τοπικό κλίμα και στις διαθέσιμες ώρες ψύχους της περιοχής. Αυτός είναι ο λόγος που σε θερμότερες περιοχές, επιλέγονται ποικιλίες με χαμηλές απαιτήσεις ψύχους, ώστε να ανθίσουν κανονικά παρά τον ήπιο χειμώνα.