Καλλιέργεια αρακά σε κήπο και σε γλάστρα

Ο αρακάς, το γνωστό μας μπιζέλι, είναι ποώδες ετήσιο φυτό που το καλλιεργούμε για τους βρώσιμους σπόρους του. Ο καρπός του αρακά είναι στενόμακρος πράσινος λοβός που περιέχει μέσα τους σπόρους. Ο αρακάς τρώγεται ωμός, καθώς επίσης μαγειρεύεται στην κατασαρόλα σε εξαιρετικές συνταγές. Είναι και πολύ θρεπτικός! Διαθέτει υψηλή διατροφική αξία καθώς αποτελεί μια εξαιρετική πηγή πρωτεϊνών. Ο αρακάς ανήκει στα ψυχανθή φυτά, δηλάδη στα φυτά που δεσμεύουν άζωτο από την ατμόσφαιρα και εμπλουτίζουν το έδαφος. Γι’ αυτό άλλωστε καλλιεργείται και για χλωρά λίπανση για να βελτιώσουμε το έδαφος του κήπου μας. Ο αρακάς μπορεί να καλλιεργηθει και σε γλάστρα αν και η φύτευση σε κήπο είναι πολύ πιο αποδοτική.  Ποιες ποικιλίες αρακά επιλέγουμε για καλλιέργεια; Υπάρχουν οι νάνες ποικιλίες αρακά που φτάνουν σε ύψος 40-50 εκατοστά, οι ημιαναρριχώμενες ποικιλίες που φτάνουν σε ύψος το 1 μέτρο και οι αναρριχώμενες που χρειάζονται οπωσδήποτε υποστήλωση και μπορούν να ξεπεράσουν σε ύψος και τα 2 μέτρα. Σε κάποιες ποικιλίες αρακά, οι λοβοί συγκομίζονται πράσινοι και τρώγονται απευθείας ακόμη και ωμοί, δεν χρειάζονται καθόλου καθάρισμα καθώς έχουν τρυφερή υφή και γλυκιά γεύση. Αντίθετα, στις ποικιλίες αρακά που καλλιεργούνται για αποξηραμένα σπόρια, οι λοβοί συγκομίζονται όταν ωριμάσουν και πάρουν ένα καφέ χρώμα πάνω στο φυτό.  

Τι συνθήκες χρειάζεται ο αρακάς για να ευδοκιμήσει; Ο αρακάς προτιμά γόνιμα εδάφη, εμπλουτισμένα με θρεπτικά συστατικά που να διαθέτουν καλή αποστράγγιση. Η καλλιέργεια του αρακά χρειάζεται αρκετή ηλιοφάνεια, η έκθεση στον ήλιο βοηθά σε μεγαλύτερη και ποιοτικότερη παραγωγή. Ο αρακάς είναι φυτό που αγαπά τα δροσερά κλίματα και συνήθως καλλιεργείται φθινόπωρο-χειμώνα ή μέσα στην άνοιξη. Πάντως, ο παγετός επηρεάζει αρκετά την ανάπτυξη του αρακά, οπότε ελέγχουμε την καλύτερη χρονική στιγμή για την φύτευση του ανάλογα με το κλίμα της περιοχής μας. Αν φυτέψουμε τον αρακά σε γλάστρα, χρησιμοποιούμε γλάστρα με διάμετρο και ύψος τουλάχιστον 20 εκατοστών. Προμηθευόμαστε φυτόχωμα γενικής χρήσης που να διαθέτει περλίτη για συγκράτηση της υγρασίας και για καλύτερο αερισμό. Επιλέγουμε ηλιοφανή θέση γα τη γλάστα στο μπαλκόνι και αποφεύγουμε την βορινή έκθεση για αποφυγή ενδεχόμενου παγετού Πώς και πότε φυτεύεται ο αρακάς και τι προετοιμασία χρειαζόμαστε; Για να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα στην καλλιέργεια του αρακά, ενσωματώνουμε στο έδαφος κοπριά ή κομπόστ για να έχουμε περισσότερη οργανική ουσία και διαθέσιμα θρεπικά συστατικά στο έδαφος. Κατάλληλη εποχή φύτευσης του αρακά είναι μέσα στο φθινόπωρο, Οκτώβριο και Νοέμβριο, καθώς και τέλος του χειμώνα μέχρι τα μέσα της άνοιξης, Φεβρουάριο μέχρι Απρίλιο. Αν σπείρουμε τον αρακά, φυτεύουμε τους σπόρους σε 5 εκατοστά βάθος, σε αποστάσεις φύτευσης 25-30 εκατοστά μεταξύ των φυτών πάνω στη γραμμή και 50-60 εκατοστά μεταξύ των γραμμών φύτευσης. Να σημειώσουμε ότι για την υποστήλωση των αναρριχόμενων ποικιλίων, θα πρέπει να κάνουμε ειδικές κατασκευές με καλάμια ή να προμηθευτούμε ειδικό δίχτυ αναρρίχησης φυτών από γεωπονικά καταστήματα. Όταν έχουμε περιορισμένο χώρο ή θέλουμε ποικιλία στα κηπευτικά μας, προτιμάμε την συγκαλλιέργεια με άλλα λαχανικά. Το καρότο, το φασόλι, το αγγούρι και η πατάτα είναι ορισμένα από τα φυτά που μπορούμε να καλλιεργήσουμε μαζί με τον αρακά. Τι ανάγκες σε πότισμα και λίπανση έχει ο αρακάς; Ο αρακάς χρειάζεται σχετικά τακτικά ποτίσματα ανάλογα τις συνθήκες που επικρατούν και τις βροχοπτώσεις. Για το πότισμα της καλλιέργειας του αρακά ελέγχουμε πότε το έδαφος γίνεται σχετικά ξερό. Προτιμάμε να ποτίζουμε τον αρακά νωρίς το πρωί, ώστε να προλαβαίνει το χώμα να στεγνώσει πριν νυχτώσει, καθώς η υπερβολική υγρασία κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να προκαλέσει ασθένειες και σαπίσματα της ρίζας. Ο αρακάς χρειάζεται λίγη λίπανση με πλήρες βιολογικό λίπασμα στην αρχή και στη μέση της καλλιέργειας. Αποφεύγουμε την υπερβολική λίπανση που μπορεί να προκαλέσει υπερβολική ανάπτυξη των βλαστών του φυτού σε βάρος της παραγωγής καρπών. 

 Ποιες ασθένειες και έντομα προσβάλλουν την καλλιέργεια του αρακά; Ο αρακάς προσβάλλεται από πολλές μυκητολογικές ασθένειες όπως η σκωρίαση, το ωίδιο, ο περονόσπορος και το σάπισμα της ρίζας. Αποφεύγουμε την υπερβολική υγρασία στη ρίζα και ψεκάζουμε το φύλλωμα του αρακά με διάλυμα βρεξιμου χαλκού και θειαφιού ή σκονίζουμε με θειοχαλκίνη. Η καλλιέργεια του αρακά προσβάλλεται επίσης από τα έντομα της μελίγκρας, της λιριόμυζας, της κάμπιας των μπιζελιών καθώς και ο τετράνυχος. Για την προληπτική αντιμετώπιση τους ψεκάζουμε με άλατα σαπώνων καλίου και φυσική πυρεθρίνη.  Πότε συγκομίζεται ο αρακάς; Η συγκομιδή του αρακά γίνεται περίπου 2-4 μήνες μετά την φύτευση ανάλογα την ποικιλία και την εποχή φύτευσης. Η φθινοπωρινή σπορά αρακά χρειάζεται 3,5-4 μήνες για να συγκομιστεί σε αντίθεση με την ανοιξιάτικη σπορά που συγκομίζεται σε 2-2,5 μήνες. Συγκομίζουμε τον αρακά σταδιακά, όταν οι λοβοί αποκτήσουν ικανοποιητικό μέγεθος και τα σπόρια στο εσωτερικό έχουν αναπτυχθεί πλήρως. Για τις ποικιλίες αρακά που τρώγεται φρέσκος ο λοβός, συγκομίζουμε όταν ο λοβός είναι τρυφερός και δεν έχουν διαμορφωθεί τα σπέρματα στο εσωτερικό. Κι ένα μυστικό για τον αρακά Η χαμηλή θερμοκρασία του εδάφους και η υπερβολικής υγρασία (που προκαλεί σάπισμα των σπόρων) είναι δύο προβλήματα που καλούμαστε να λάβουμε υπόψη όταν σπέρνουμε τον αρακά, καθώς είναι πιθανό να μην αφήσουν τον σπόρο να φυτρώσει.